PHần I: Giới thiệu về Kiểm toán nội bộ
1- Cơ sở lý luận chung về Kiểm toán nội bộ.
Tổng quan về Kiểm toán nội bộ:
Là hoạt động kiểm toán, Kiểm toán nội bộ mang những đặc thù chung
về chức năng nhiệm vụ. Nhng để phân biệt giữa loại hình Kiểm toán nội bộ
với Kiểm toán nhà nớc, Kiểm toán độc lập ta có thể dựa trên những định nghĩa
riêng biệt và chức năng nhiệm vụ.
Trong các chuẩn mực hành nghề Kiểm toán nội bộ ban hành tháng 5/
1978, có định nghĩa nh sau: Kiểm toán nội bộ là một chức năng thẩm định
độc lập đợc thiết lập bên trong một tổ chức để xem xét và đánh giá các hoạt
động của tổ chức đó. Để hiểu rõ đợc định nghĩa trên, ta có thể hiểu các thuật
ngữ sau:
Kiểm toán, một mặt nó đợc coi là kiểm tra sự chính xác số học
hay sự tồn tại của tài sản, mặt khác nó là việc thẩm tra sâu sắc và xác minh,
với trình độ tổ chức cao hơn.
Nội bộ, để nói rõ ràng đó là công việc kiểm toán do tổ chức và
nhân viên của tổ chức đó tiến hành. Nh vậy là, công việc kiểm toán ở đây
khác với công việc do kiểm toán viên công chứng bên ngoài thực hiện, hoặc do
đối tác khác không thuộc tổ chức riêng nào thực hiện.
Độc lập, nói nên rằng công việc của kiểm toán không bị những
ràng buộc có thể hạn chế khả năng phạm vi và hiệu qủa của việc thẩm tra,
hoặc làm chậm trễ việc báo cáo những phát hiện và kết luận.
Thẩm định, khẳng định chủ đề đánh giá của kiểm toán viên nội bộ
khi triển khai những kết luận.
Đợc thiết lậpXác nhận là tổ chức đã định rõ vai trò của Kiểm toán
nội bộ.
Xem xét và đánh giá, nói rõ vai trò hành động của Kiểm toán viên
nội bộ, một là điều tra phát hiện sự việc, hai là nhận định và đánh giá.
Cụm từ Hoạt động của tổ chứckhẳng định phạm vi quyền hạn rộng
của công việc Kiểm toán nội bộ khi tác động đến tất cả hoạt động của tổ chức.
Thuật ngữ Giúp đỡ khẳng định sự giúp đỡ và hỗ trợ là kết quả cuối

Hội đồng giám đốc có vai trò tích cực hơn, chịu trách nhiệm nhiều hơn
trong mối quan hệ quản lý liên hiệp công ty và các cổ đông. Với trách nhiệm
tăng hêm đó, hội đồng giám đốc đã chọn cách làm là sáng lập mở rộng vai trò
của uỷ ban kiểm toán thuộc hội đồng. Tuy vai trò chính thức của uỷ ban còn
mới mẻ nhng thờng nó bao hàm tính toàn vẹn và trung thực của báo cáo tài
chính tính hiệu quả của hệ thống kiểm soát kế toán nội bộ, và sự chu đáo của
toàn bộ lỗ lực kiểm toán. Trong lỗ lực kiểm toán có mối quan hệ giữa kiểm
toán viên độc lập bên ngoài và Kiểm toán nội bộ.
Mặc dù, thờng có quy định là Kiểm toán nội bộ lập báo cáo và gửi cho
ban giám đốc điều hành, hoặc gửi cho giám đốc tài chính nhng thực ra Kiểm
toán viên nội bộ cũng phải chuẩn bị nội dung báo cáo và giúp đỡ cho uỷ ban
kiểm toán.
Ngoài ra, chúng ta còn tìm hiểu mối quan hệ giữa Kiểm toán nội bộ và
kiểm toán viên bên ngoài.
Kiểm toán viên bên ngoài có trách nhiệm chủ yếuvới các bên ngoài tổ
chức khách hàng, còn Kiểm toán viên nội bộ thì chịu trách nhiệm chủ yếu với
tổ chức. Kiểm toán viên bên ngoài quan tâm đặc biệt đến sự đúng đắn của báo
2

cáo tài chính, còn Kiểm toán nội bộ thì đặt mối quan tâm hàng đầu vào hiệu
quả chung của các xí nghiệp và khả năng có lãi của công ty. Mặc dù hai nhóm
kiểm toán khác nhau về nhiệm vụ chủ yếu nhng vẫn có mối quan tâm chung
làm cơ sở cho một sự kết hợp tác dụng rộng rãi. Cái chính là mối quan tâm
chung xuất phát từ tình hình và sự đúng đắn của hệ thống kiểm soát kế toán
nội bộ, là một cơ sở quan trọng cho mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ chủ yếu của
nó.

2- Kiểm toán nội bộ là gì?
Định nghĩa nêu trên đã phần nào khái quát về Kiểm toán nội bộ nh-
ngtrong nền kinh tế thị trờng, để giải quyết mâu thuẫn giữa yếu tố cạnh tranh

(Thứ ba: Kiểm toán tuân thủ có mục đích là: Xem xét việc tuân thủ các
đạo luật, quy định và những yêu cầu, các chính sáchvà hớng dẫn quản lý và
những quy định nội bộ khác.
3.2 Vai trò, vị trí của Kiểm toán nội bộ.
Với sự lớn mạnh của các loại hình doanh nghiệp trong một vài thập niên
gần đây, tầm quan trọng của Kiểm toán nội bộ cũng lớn mạnh một cách tơng
ứng làm cho nó trở thành yếu tố chính trong việc thiết lập chất lọng kiểm tra
nội bộ của doanh nghiệp và sự lớn mạnh đó đã đóng góp một cách đáng kể vào
sự phát triển của ngành kiểm toán đơng thời. Học viện Kiểm toán viên nội bộ
(IIA) là cơ quan chuyên môn độc lập đợc thành lậph ở cả hai bờ ĐạI Tây Dơng
(Pháp và Mỹ) và đợc chia thành rất nhiều phân viện tại nhiều nớc trên thế giới
cũng phần nào nói lên nhu cầu bức xúccủa việc nghiên cứu, đào tạo, bồi dỡng
và cấp chứng chỉ cho các Kiểm toán viên nội bộ (CIA).
Sự công nhận Kiểm toán nội bộ cũng đợc khẳng định ở các Kiểm toán
viên độc lập: Họ thừa nhận Kiểm toán nội bộ là công cụ quản lý hiệu quả và là
sự bổ xung cần thiết cho công việc ngoại kiểm nên luôn khuyến khích khách
hàng của mình thiết lập hệ thống Kiểm toán nội bộ.
Trong hệ thống kiểm tra tài chính Nhà nớc, hệ thống Kiểm toán nội bộ
trong các cơ quan hành chính sự nghiệp và các tổ chức kinh tế Nhà nớcgiữ vai
trò hết sức quan trọng. Do loại hình chủ yếu là kiểm toán hoạt động và khác
với kiểm toán nhà nớc, Kiểm toán nội bộ đợc đặt tai các đơn vị cơ sở nên giúp
sớm phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi tiêu cực, gian lận trong quản lý
và điều hành các hoạt động kinh tế,tài chính, góp phần nâng cao hiệu quả sử
dụng tài sản, nhân lực, tiền vốn và hạn chế lãng phí, tham nhũng; nâng cao
hiệu quả hoạt động và hiệu năng quản lý; hoàn thiện và đổi mới phong
cáchlàm việc tại các cơ quan đơn vị.
Về mặt lý thuyết, Kiểm toán nội bộ là lực lợng độc lâp trong đơn vị đợc
lập ra để kiểm tra và đánh giá những hoạt động của đơn vị và các thành viên
khác trong đơn vị đó đã làm. Trong những đơn vị nhỏ, chức năng Kiểm toán
nội bộ thuộc về một phần của vai trò quản lý và đợc ngời chủ sở hữu hoặc ngời

( Giai đoạn thứ ba nâng kiểm toán nội bộ lên thành một đơn vị độc lập dới
sự giám sát trực tiếp của ngời lãnh đạo tối cao để bảo đảm sự vững mạnh và
tính độc lập.
( Sự phát triển của Kiểm toán nội bộ nh một chức năng:
Trớc đây Kiểm toán nội bộ hớng nhiều vào kế toán, nó chịu trách nhiệm về
việc kiểm tra các hoạt động tài chính để đảm bảo năng lực cho kế toán. Ngày
nay Kiểm toán nội bộ không chỉ giới hạn ở việc kiểm tra các hoạt động kế
toán, tài chính và ngăn chặn, khám phá những hành vi gian lận mà còn kiểm
tra đánh giá các hoạt động điều hành, các hoạt động phi tài chính khác.
5

( Sự phát triển của Kiểm toán nội bộ nh một nghề:
Thật vậy, hoạt động Kiểm toán nội bộ đã đạt đợc địa vị của một nghề
nghiệp vì thoả mãn đợc các điều kiện cần thiết:
( Một là, Hoật động Kiểm toán nội bộ đã đợc công nhận và chấp nhận ở
nhiều tổ chức trong xã hội: Bộ máy Kiểm toán nội bộ đợc thiết lập do yêu cầu
tự thân của các tổ chức và đơn vị do sự tác động ( t vấn) của các kiểm toán
viên độc lập.
( Hai là, hoạt động Kiểm toán nội bộ đợc điều hành bởi các nguyên tắc
nghề nghiệp do viện Kiểm toán viên nội bộ cơ quan chuyên môn có thẩm
quyền soạn thảo và công bố.
( Ba là, hoạt động Kiểm toán nội bộ đợc chuẩn hoá về mặt chuyên môn qua
các đợt thi tuyểnvà cấp chứng chỉ cho Kiểm toán viên nội bộ hàng năm tại các
phân viện của nhiều quốc gia trên thế giới. Thêm vào đó một luật đạo đức đã
đợc thông qua và sử dụng nh chuẩn mực c xử của Kiểm toán viên nội bộ trong
phạm vi toàn cầu.
3.3- Nhiệm vụ của Kiểm toán nội bộ.
- Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ, tài liệu, số liệu kế
toán, việc chấp hành chế độ, thể lệ kế toán tài chính nhà nớc.
- Kiểm tra và xác nhận mức độ trung thực, hợp lý của các báo cáo quyết

( Thẩm tra các thủ tục kiểm soát để xác định tính thích hợp và tính u việt
của nó.
Mục đích của việc kiểm tra tính thích hợp của Kiểm toán nội bộ để khẳng
định rằng, hệ thống Kiểm toán nội bộ vận hành đều đặn và có hiệu quả, đáp
ứng mọi mục tiêu đã định trớc. Việc thẩm tra sẽ phơi bầy mọi hành vi gian lận,
không bình thờng và gây lãng phí với bản chất lặp đi lặp lại nhằm ngăn chặn
và giảm thiểu chúng.
( Kiểm tra tính trung thực và độ tin cậycủa thông tin. Kiểm toán nội bộ
phải kiểm tra tính trung thực và độ tin cậy không chỉ của bản thân các thông
tin tài chính mà cả hoạt động và phơng tiện đợc sử dụng để xác định, đo đạc
phân loại và báo cáo các thông tin đó.Việc kiểm tra hệ thống thông tin này là
cơ sở dể khẳng định các sổ sách và báo cáo tài chính chức đựng các thông tin
chính xác kịp thời và hữu ích.
( Kiểm tra việc tuân thủ các chính sách các quy định , cáckế hoạch và các
thủ tục hiện hành.
Các Kiểm toán viên nội bộ phải kiểm tra các hệ thống nhằm thiết lập xem
có đảm bảo sự tuân thủ với các chính sách thủ tục , luật pháp và các quy định
có thể tác động quan trọng tới mọi hoạt động của tổ chức.
( Kiểm tra các phơng tiện bảo đảm cho tài sản.
Các Kiểm toán viên nội bộ cần phải kiểm tra các phơng tiện đợc sử
dụng để bảo đảm an toàn cho các tài sản, để tránh các dạng mất mát khác
nhau nh ăn trộm hoặc hoả hoạn.
Mặt khác Kiểm toán viên nội bộ cần có những kiến nghị cho nhà quản
lý dể phòng ngừa các hành động bất hợp pháp xâm phạm tài sản của đơn vị, tổ
chức.
( Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ và hiệu quả hoạt động của các
nguồn lực.
7

Kiểm toán viên nội bộ phải đánh giá chất lợng thực hiện các nhiệm vụ