HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN
VÙNG DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LẦN THỨ VIII
HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn: Ngữ văn, Khối 11
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
Câu 1 (8 điểm)

I. Yêu cầu về kĩ năng:
- Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lý, vận dụng tốt các thao
tác lập luận để giải quyết vấn đề một cách thuyết phục.
- Bài viết có bố cục mạch lạc; hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng; dẫn chứng tiêu biểu, xác
đáng; hành văn trong sáng, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
II. Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng được những ý
cơ bản sau:
1. Giải thích:
- So sánh bản thân bạn với bất kì ai trên thế giới: đặt bản thân trong thế đối sánh với mọi người.
- Tự xúc phạm chính mình: tự coi thường, hạ thấp và làm tổn thương bản thân mình.
 Ý nghĩa câu nói của Bill Gates: Khuyên mỗi người không nên so sánh mình với người khác
dẫn tới tự ti, coi thường, hạ thấp và làm tổn thương chính bản thân mình; cần biết tôn trọng bản
thân và tự tin khẳng định những gì mình có.
2. Bình luận:
Câu nói của Bill Gates là một lời khuyên đúng đắn và sâu sắc. Bởi lẽ:
- Con người thường so sánh bản thân với người khác:
+ Bản thân mỗi người là một cá thể, không ai giống ai về mọi mặt (ngoại hình, tính cách,
năng lực, phẩm chất, giá trị, hoàn cảnh, điều kiện, …)
+ Sự khác biệt đó dễ khiến con người có tâm lí so sánh bản thân mình với người khác.
- Song so sánh bản thân với người khác thực chất là con người đang tự xúc phạm chính bản
thân mình:
+ Thấy mình thua kém người khác về nhiều mặt, dẫn tới tâm lí tự ti.

thao tác lập luận, biết lựa chọn tác phẩm tiêu biểu, biết phân tích, cảm thụ để làm sáng tỏ vấn đề.
- Bố cục rõ ràng, mạch lạc; lập luận chặt chẽ, thuyết phục.
- Hành văn trong sáng, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
II. Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
1. Giải thích ý kiến của Nguyễn Đình Thi:
- Làm thơ: quá trình sáng tác thơ, công việc của nhà thơ để tạo ra thi phẩm.
-…dùng lời và những dấu hiệu thay cho lời nói, tức là chữ: sử dụng ngôn ngữ (lời nói, chữ
viết) làm phương tiện, chất liệu sáng tác.
2
để thể hiện một trạng thái tâm lý đang rung chuyển khác thường: để thể hiện, giãi bày một
trạng thái tâm lý chân thành, mãnh liệt và khác thường, mới mẻ trong tâm hồn nhà thơ.
 Ý kiến của Nguyễn Đình Thi đã khẳng định bản chất quá trình sáng tạo của nhà thơ: khởi
nguồn và cốt lõi là trạng thái tâm lý rung động mãnh liệt, khác thường, được thể hiện bằng
phương tiện ngôn ngữ.
2. Bình luận về ý kiến:
Ý kiến của Nguyễn Đình Thi là một nhận định đúng đắn về quá trình sáng tạo của nhà
thơ, đồng thời cũng cho thấy đặc trưng cơ bản của thể loại thơ:
- Gốc rễ, cội nguồn của sáng tạo thơ ca xuất phát từ trạng thái tâm lý rung chuyển khác thường
của người nghệ sĩ trước hiện thực đời sống:
+ Thơ là sự ký thác những tình cảm, cảm xúc chân thành, mãnh liệt, mới mẻ của nhà thơ
trước cuộc sống và con người, chẳng hạn như: niềm vui sướng hân hoan, tình yêu mãnh liệt, nỗi
khắc khoải lo âu, niềm cô đơn rợn ngợp, bi kịch đau thương, nỗi tuyệt vọng khôn cùng
+ Đó là những tình cảm, cảm xúc vừa riêng biệt, cụ thể, cá thể, vừa mang tính phổ quát,
có khả năng khơi gợi được sự đồng cảm, đồng điệu của người đọc.
- Những trạng thái tâm lý rung chuyển khác thường đó được thể hiện qua lời và chữ, có khi thể
hiện trực tiếp trên lời, có lúc gián tiếp ẩn phía sau câu chữ. Khi đó, nhà thơ tạo ra thi phẩm.
+ Ngôn ngữ chính là chất liệu đặc thù, là yếu tố thứ nhất của thơ ca nói riêng, văn học
nói chung.
+ Với thơ ca, đó phải là ngôn ngữ được nhà thơ chọn lựa, trau chuốt, tinh luyện đến độ

dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài
viết có cảm xúc, sáng tạo.
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt
tốt vẫn cho điểm tối đa.
- Điểm bài thi là tổng điểm của 2 câu, làm tròn đến 0,5 điểm.
HẾT
4