UBND HUYỆN THANH SƠN
PHÒNG GD&ĐT
( Đề thi có 01 trang )
ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HSG LỚP 9-THCS
THAM DỰ KỲ THI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2012 - 2013
Môn: Ngữ Văn
(Thời gian làm bài 150 phút không kể thời gian giao đề )
Câu 1 (4,0 điểm).
Dưới đây là những câu thơ tả cỏ mùa xuân:
- Cỏ xanh như khói bến xuân tươi.
( Bến đò xuân đầu trại, Nguyễn Trãi)
- Cỏ non xanh tận chân trời.
( Truyện Kiều, Nguyễn Du)
- Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
( Mùa xuân chín, Hàn Mặc Tử)
a) Cảm thụ cái hay của mỗi câu thơ (lời bình cho mỗi câu thơ khoảng 5 dòng).
b) Cùng là cỏ mùa xuân mà mỗi nhà thơ có một cách cảm nhận và miêu tả khác
nhau. Điều đó cho thấy phẩm chất gì của người nghệ sĩ? Thiếu nó, nghệ thuật sẽ như thế
nào?
Câu 2 (6,0 điểm).
"Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết nhưng ánh sáng mà người
thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời". ( Quách Mạt Nhược)
Suy nghĩ của em về câu nói trên.
Câu 3 (10,0 điểm).
Bàn về bài thơ Bếp lửa ( Bằng Việt) có ý kiến cho rằng: " Bài thơ biểu hiện một
triết lý thầm kín: những gì là thân thiết nhất của tuổi thơ mỗi người, đều có sức tỏa
sáng, nâng đỡ con người trên hành trình dài rộng của cuộc đời".
Em hãy phân tích bài thơ trên để làm sáng tỏ nhận định đó.
Hết
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

1,00
- Câu thơ của Hàn Mặc Tử có thể là sự kế thừa của hai tiền nhân: ở
thi liệu( mùa xuân hiện lên qua thảm cỏ); ở tính chất sống động "
Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời; ở chiều rộng của không gian tới
trời. Nhưng chất sáng tạo là ở hình ảnh sóng cỏ…Gợn…Tả cỏ mà
gợi cả ngọn gió nhẹ mùa xuân.
1,00
b) - Đó là phẩm chất sáng tạo của người nghệ sĩ. 0,50
- Thiếu nó, nghệ thuật sẽ chỉ là sự lặp lại, sao chép…thiếu nó, ngọn
cỏ mùa xuân và những sự vật được miêu tả làm sao có thể biến hóa
khôn lường như ở những câu thơ trên, mỗi câu thơ cho ta cảm giác
như lần đầu được biết về cỏ mùa xuân.
0,50
Câu 2 (6,0 điểm).
"Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết nhưng ánh sáng mà người
thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời". ( Quách Mạt Nhược)
Suy nghĩ của em về câu nói trên.
Nội dung Điểm
* Yêu cầu kiến thức:
a) *Giải thích:
- Mặt trời, mặt trăng là những vì tinh tú của đất trời, có chức năng
tỏa sáng.
0,50
- Mọc, lặn, tròn, khuyết là quy luật của chúng. Quách Mạt Nhược
đã rất khéo léo khi sử dụng cách nói tương phản - sự tương phản
giữa hai nguồn ánh sáng: một đằng chỉ chiếu sáng từng lúc, một
đằng còn mãi để làm bật lên công ơn to lớn của thầy
1,00
*Bàn luận:
- Khẳng định đó là ý kiến đúng 1,00

Giải thích lời nhận định; những gì là thân thiết nhất của tuổi thơ
mỗi người: là những người thân trong gia đình, bạn bè, những kỷ
niệm, một cây lược, một chiếc bút… gắn bó sâu sắc với ta. Đều có
sức tỏa sáng, nâng đỡ con người trên hành trình dài rộng của cuộc
đời: trở thành điểm tựa, nguồn động lực, cho ta sức mạnh trong mỗi
bước đường đời.
1,00
Trong bài thơ Bếp lửa, những gì thân thiết của tuổi thơ là bà, là bếp
lưở. Từ thuở khi cháu còn nhỏ ( lên 4 tuổi) bà cháu và bếp lửa đã
gắn bó với nhau…
1,00
Bà với tình yêu thương, đức hy sinh, niềm tin yêu cuộc sống; Bếp
lửa với sự ấm nồng, thân thiết đã là chỗ dựa cho cháu, mhen lên
trong cháu những tâm tình, những niềm tin.
1,00
Khi cháu lớn lên, học tập và công tác nơi xa, bà và bếp vẫn là điểm
tựa, là nguồn động viên là nơi nâng đỡ… 1,00
Suy rộng ra, điều tạo ra sức tỏa sáng, sự nâng đỡ người cháu trong
bài thơ còn là quê hương, đất nước. 2,00
Khái quát giá trị nghệ thuật, nội dung:
Bài thơ kết hợp chữ tình, tự sự và tính triết lí; hình ảnh thơ đẹp… 1,00
Bài thơ ngợi ca vẻ đẹp của người bà, người phụ nữ Việt Nam. Gợi
lòng biết ơn, tình cảm gia đình, tình yêu quê hương, đất nước. 1,00
Gợi mở bài học có được từ vấn đề trên. 1,00
HẾT