UBND TỈNH THÁI NGUYÊN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2009 - 2010
MÔN LỊCH SỬ
Thời gian làm bài 150 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề thi gồm có 01 trang)

A/. LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Câu 1 (2,0 điểm). Nêu những chính sách cơ bản của nhà Đường nhằm củng cố
chính quyền trung ương, hoàn chỉnh bộ máy cai trị ở Trung Quốc thời phong kiến.
Câu 2 (4,0 điểm). Phong trào Văn hóa Phục hưng:
a. Phân tích nguyên nhân dẫn đến Phong trào Văn hóa Phục hưng.
b. Hãy làm sáng tỏ nhận định sau: “Thời đại Văn hóa Phục hưng chứng kiến sự
tiến bộ vượt bậc của khoa học - kĩ thuật, sự phát triển phong phú về văn học và sự nở rộ
các tài năng”.
B/. LỊCH SỬ VIỆT NAM
Câu 3 (8,0 điểm). Trên cơ sở trình bày nét chính về cuộc kháng chiến chống
Tống (1075 - 1077) dưới vương triều Lý, hãy phân tích và đánh giá:
a. Chủ trương của Thái úy Lý Thường Kiệt: “Ngồi yên đợi giặc không bằng
đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc”.
b. Kiểu kết thúc chiến tranh của nhà Lý. Kiểu kết thúc chiến tranh đó đã được
kế thừa và phát huy trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ở thế kỉ XV như thế nào ?
Câu 4 (4,0 điểm). Nêu tình hình tư tưởng, tôn giáo trong các thế kỉ X - XV.
Vì sao dưới thời Lí - Trần, Phật giáo giữ vị trí đặc biệt quan trọng và rất phổ biến ?
Câu 5 (2,0 điểm). Trình bày vắn tắt nội dung cải cách hành chính thời Lê Thánh Tông
và nêu nhận xét về cuộc cải cách này.
Hết
Họ tên thí sinh:…………………………………………Số báo danh:…………………
UBND TỈNH THÁI NGUYÊN

Phong trào Văn hóa Phục hưng
4,00
- Nguyên nhân
+ Bước sang thời hậu kì trung đại giai cấp tư sản ra đời tuy có thế lực kinh tế
nhưng không có thế lực chính trị. Cùng với việc con người nhận thức được bản
chất thế giới, giai cấp tư sản muốn gạt bỏ những chướng ngại do chế độ phong kiến
tạo ra mà trước hết là tư tưởng phong kiến lạc hậu do giáo hội Thiên chúa giáo đại
diện. Yêu cầu lúc đó của giai cấp tư sản là cần có hệ tư tưởng riêng thông qua một
nền văn hóa phù hợp với đời sống và lợi ích của giai cấp của họ
0,75
+ Giai cấp tư sản một mặt muốn khôi phục lại tinh hoa văn hóa xán lạn của các
quốc gia cổ đại Hi Lạp và Roma, mặt khác cũng muốn xây dựng một nền văn hóa
mới trong phong trào Văn hóa Phục hưng
0,75
- Thành tựu
+ Sự tiến bộ vượt bậc về khoa học - kĩ thuật: Đạt được nhiều tiến bộ trong
luyện kim (lò cao nấu quặng thay cho lò nhỏ quạt bằng tay ), khai mỏ, làm giấy
(những cuốn sách in máy đầu tiên xuất hiện đã góp phần truyền bá rộng rãi tri
thức nhân loại), ngành hàng hải (tàu đi biển lớn, sử dụng rộng rãi la bàn, kính
thiên văn ), giải phẫu học (hiểu kĩ hơn về cơ thể con người, phát hiện sự lưu
thông máu trong cơ thể ), khoa học thiên văn, khoa học xã hội (tư tưởng triết học
duy vật duy lí )
1,00
+ Sự phát triển phong phú của văn học: Kể tên một số tác phẩm tiêu biểu như
Đan tê (với tác phẩm Thần khúc), Rabơle (với Câu chuyện về cha con người
khổng lồ Gacgăntua và Păntagruen), Xecvantet (tác phẩm Đôn Kihôtê),
Sechxpia (với hàng loạt các vở kịch nổi tiếng)
0,75
+ Sự nở rộ của các tài năng: Gutenbec-phát minh máy in sách; Copecnic-thiên
văn học; Lêôna đơ Vanhxi, Mikenlangiơ - hội họa; Xecvantet, Sechxpia - văn

chúng phải trịnh trọng dưới hình thức thề thốt, tuyên bố rút quân về nước, từ
bỏ dẫ tâm xâm lược và chiếm đóng nước ta. Sau Hội thề Đông Quan ta sai sửa
sang đướng sá, cung cấp ngựa xe, thuyền bè, lương thực để kẻ thù rút quân an
toàn
1,00
Câu 4
Nêu tình hình tư tưởng, tôn giáo trong các thế kỉ X - XV. Nhận xét
về vị trí của Phật giáo ở các thế kỉ X - XIV.
4,00
- Từ thế kỉ XI-XIV Phật giáo giữ vị trí đặc biệt quan trọng và phổ biến. Các
nhà sư được triều đình tôn trọng. Vua quan nhiều người theo đạo Phật, chùa
chiền mọc lên khắp nơi
1,00
- Đạo giáo tuy không phổ cập nhưng hòa lẫn với các tín ngưỡng dân gian. Một
số đạo quán đã được xây dựng
0,50
- Nho giáo dần trở thành hệ tư tưởng chính của giai cấp thống trị, là tư tưởng
chi phối nội dung giáo dục và thi cử. Từ thế kỉ X-XIV trong nhân dân ảnh hưởng
của Nho giáo còn ít. Từ thời Lê sơ Nho giáo được nâng lên vị trí độc tôn
1,00
- Thời Lí - Trần Phật giáo có ảnh hưởng sâu rộng là vì: Tư tưởng hỷ xả từ bi
của đạo Phật phù hợp với nguyện vọng của đại bộ phận nhân dân lao động nên
họ tin và theo đạo Phật rất đông. Hơn nữa, quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân
lúc này còn khá gần gũi và các nhà nước Lí - Trần cũng cần phải tranh thủ một
thứ tôn giáo phù hợp để tập hợp nhân dân giải quyết nhiệm vụ xây dựng bộ
máy chính quyền, phát triển kinh tế nhất là đấu tranh chống ngoại xâm
1,50
Câu 5
Trình bày vắn tắt nội dung cải cách hành chính thời Lê Thánh Tông
và nêu nhận xét về cuộc cải cách này