Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Thị trường bảo hiểm Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh và còn nhiều tiềm
năng chưa được khai thác. Theo thống kê, doanh thu phí bảo hiểm hiện nay chỉ chiếm
1,62% tổng GDP của Việt Nam và dự kiến năm 2005 đạt khoảng 2,5%. Trong khi đó,
các nước trong khu vực doanh thu phí bảo hiểm đạt khoảng 5-6% tổng GDP của quốc
gia. Ngoài ra, với chiến lược hội nhập của nền kinh tế Việt Nam thì việc tham gia bảo
hiểm của các doanh nghiệp đã không còn là khái niệm xa lạ. Người Việt Nam mới
chỉ đầu tư bảo hiểm cho mình 300USD/người/năm trong khi người Singapore chi tới
1200USD/năm/người và ở Nhật là 3000USD/người/năm. Thái Lan hiện có 70 công
ty bảo hiểm nội đại, Indonesia và Philipines mỗi nước có hơn 100 công ty. Ở Việt
Nam người mua bảo hiểm và DN bảo hiểm còn rất ít. Thị trường bảo hiểm còn rất
màu mỡ và các công ty đều có thị phần nếu biết khai thác phân khúc thị trường cho
mình.
Ở Việt Nam hiện nay có khoảng 14 công ty bảo hiểm phi nhân thọ và 5 công ty
bảo hiểm nhân thọ ( hầu hết là công ty nhà nước và liên doanh) cung cấp trên 500 sản
phẩm bảo hiểm so với 22 sản phẩm vào năm 1993. Thị trường bảo hiểm nhân thọ có
tốc độ tăng trưởng 24%/năm và phi nhân thọ là 16,5%.
Bảo hiểm xe cơ giới là một phần quan trọng đóng góp doanh thu lớn cho các
công ty bảo hiểm phi nhân thọ. Số lượng các loại xe cơ giới ngày một tăng theo sự
tăng lên về mức sống của người dân như vậy nhu cầu về bảo hiểm xe cơ giới ngày
càng có tiềm năng.
Tham gia vào thị trường bảo hiểm cho xe cơ giới tại Việt Nam có 14 công ty
trong đó có PVI – PVI Đông Đô. Một phần không thể thiếu, vô cùng quan trọng ảnh
hưởng đến sự thành bại trong kinh doanh bảo hiểm là kênh phân phối.
Đề tài nghiên cứu về hệ thống bán lẻ bảo hiểm xe cơ giới của PVI Đông Đô
và nhằm đưa ra những kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện hơn kênh phân phối
hiện có.
Cuối cùng xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của TS.Nguyễn Ngọc
Quang đã giúp tôi hoàn thành báo cáo này.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
Từ năm 2005, PVI đã có những bước trưởng thành quan trọng về cung cấp dịch
vụ bảo hiểm cho các dự án dầu khí lớn tại nước ngoài và tăng cường nhận tái bảo
hiểm từ Triều Tiên, Trung Quốc… Từ đó PVI thành lập các chi nhánh khu vực và
phát triển mạng lưới đại lý chuyên nghiệp trên khắp các tỉnh thành trong cả nước.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Việc xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn chất lượng ISO
9001:2000 từ năm 2002 đến nay đã giúp kiểm soát chặt chẽ quy trình cấp đơn bảo
hiểm và kiểm soát nội bộ đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng.
Năm 2006, PVI đã đánh dấu chặng đường 10 năm hình thành và phát triển bằng
sự kiện đạt doanh thu 1.000 tỷ vào ngày 26/9/2006 cùng với việc vốn và tài sản được
nâng lên đáng kể. Đây là năm quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển
thương hiệu Bảo hiểm Dầu khí – PVI và là năm thứ 6 liên tiếp hoàn thành xuất sắc
nhiệm vụ kế hoạch do Tập đoàn giao với tổng doanh thu đạt 1.304 tỷ đồng, nộp ngân
sách nhà nước 105 tỷ đồng, lợi nhuận đạt trên 60 tỷ đồng…
Tháng 9/2006, Bộ Công nghiệp và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã có Quyết
định cổ phần hóa PVI với mục tiêu tăng cường năng lực cạnh tranh và xây dựng PVI
trở thành một Tổng công ty cổ phần mạnh trong định chế Bảo hiểm - Tài chính của
Tập đoàn. Ngày 12/4/2007 là ngày Tổng công ty cổ phần Bảo hiểm Dầu khí Việt
Nam chính thức ra mắt, đánh dấu sự chuyển mình cho những thành công rực rỡ tiếp
theo.
Nãm 2007 là nãm đầu tiên PVI chuyển đổi hoạt động từ doanh nghiệp nhà nước
sang mô hình Tổng công ty cổ phần hoạt động theo Luật doanh nghiệp. Tuy nhiên
PVI đã thể hiện bản lĩnh vững vàng thể hiện qua việc thích ứng nhanh chóng với cơ
chế quản lý mới, doanh thu đạt 1.997 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 250 tỷ đồng.
Nãm 2008, mặc dù phải đối mặt với rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của cuộc
khủng hoảng kinh tế toàn thế giới, tuy nhiên bằng nhiệt huyết và sự sáng tạo, PVI đã
vượt qua khó khăn với mức doanh thu đạt 2.694 tỷ đồng, làm tiền đề cho mốc ấn
tượng 3.000 tỷ đồng vào tháng 12/2009.
2.1/ Các vấn đề chung:
* Hợp đồng bảo hiểm:
- Giấy chứng nhận bảo hiểm( GCNBH) do PVI cấp cho chủ xe, là bằng chứng
ký kết hợp đồng bảo hiểm và được điều chỉnh bằng Quy tắc bảo hiểm kết hợp xe cơ
giới hiện hành của PVI.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Qui tắc bảo hiểm: là qui tắc bảo hiểm hiện hành của PVI vào thời điểm cấp
GCNBH qui định quyền lợi, trách nhiệm của chủ xe, PVI và được PVI cấp khi chủ xe
yêu cầu.
- Giấy yêu cầu bảo hiểm: ghi các thông tin về yêu cầu bảo hiểm của Chủ xe.
Khi yêu cầu bảo hiểm, chủ xe phải kê khai đầy đủ và trung thực những nội dung
trong Giấy yêu cầu bảo hiểm.
- Các điều khoản bảo hiểm bổ sung cho hợp đồng và các thỏa thuận khác bằng
văn bản giữa chủ xe và PVI.
* Hiệu lực bảo hiểm:
Hiệu lực bảo hiểm bắt đầu và kết thúc được ghi trên GCNBH.
Trách nhiệm của bảo hiểm chỉ phát sinh khi chủ xe đã đóng phí bảo hiểm đầy
đủ cho PVI trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm hoặc bằng
văn bản. Trường hợp chủ xe có ký kết hợp đồng bảo hiểm nhưng không nộp phí bảo
hiểm đầy đủ và đúng thời hạn qui định thì GCNBH mặc nhiên không có hiệu lực cho
đến khi chủ xe tiếp tục đóng phí và được PVI chấp nhận.
* Hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm:
Trường hợp chủ xe cơ giới có yêu cầu hủy bỏ GCNBH/HĐBH, chủ xe phải
thông báo ngay bằng văn bản cho PVI biết trước 10 ngày. Trong vòng 10 ngày kể từ
ngày nhận được thông báo hủy bỏ, nếu PVI không có ý kiến thì HĐBH mặc nhiên
được hủy bỏ, PVI hoàn lại 80% phí bảo hiểm với bảo hiểm tự nguyện và 70% với
bảo hiểm TNDS bắt buộc của thời hạn còn lại với điều kiện hết thời điểm hủy bỏ ,
hợp đồng chưa phát sinh sự kiện bảo hiểm nào.
hành khách trên chính chiếc xe đó; chủ sở hữu xe trừ trường hợp chủ sở hữu đã giao
cho tổ chức, cá nhân khác chiếm hữu, sử dụng chiếc xe đó.
Nguyên tắc tham gia bảo hiểm: chủ xe cơ giới ( kể cả chủ xe là nguồi nước
ngoài) tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam phải tham gia bảo hiểm TNDS của
chủ xe cơ giới theo qui định hiện hành. Chủ xe cơ giới không được đồng thời tham
gia hai hợp đồng TNDS bắt buộc trở lên cho cùng một xe. Ngoài việc tham gia hợp
đồng bảo hiểm TNDS bắt buộc, chủ xe cơ giới có thể thỏa thuận với PVI để tham gia
hợp đồng bảo hiểm tự nguyện.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phạm vi bồi thường thiệt hại: thiệt hại về thân thể, tính mạng và tài sản đối với
bên thứ ba do xe cơ giới gây ra. Thiệt hại về thân thể và tính mạng của hành khách
theo hợp đồng vận chuyển hành khách do xe cơ giới gây ra.
Giấy chứng nhận bảo hiểm: là bằng chứng giao kết hợp đồng bảo hiểm bắt buộc
TNDS giữa chủ xe cơ giới và doanh nghiệp bảo hiểm. Mỗi xe cơ giới được cấp 01
giấy chứng nhận bảo hiểm. Nội dung, hình thức của GCNBH được thiết kế theo qui
định của Bộ tài chính. GCNBH chỉ được cấp cho chủ xe khi chủ xe đã đóng phí bảo
hiểm đầy đủ. Các thông tin trên đó phải được ghi đầy đủ và trùng khớp với các thông
tin trong các liên lưu.
Thời hạn và hiệu lực bảo hiểm: thời hạn trên GCNBH là 01 năm, trừ một số
trường hợp đặc biệt được qui định. Thời hạn này được ghi cụ thể trên GCNBH và
trách nhiệm của PVI chỉ phát sinh khi chủ xe đã đóng đầy đủ phí BH.
Mức trách nhiệm:
- về người: 50 triệu đồng/người/vụ
- về tài sản: 30 triệu đồng/người/vụ.
2.3/ Bảo hiểm TNDS của chủ xe với hàng hóa vận chuyển trên xe
* Phạm vi bảo hiểm: PVI sẽ thanh toán cho chủ xe số tiền mà chủ xe phải bồi
thường theo qui định của Bộ luật Dân sự đối với những thiệt hại về hàng hóa vận
chuyển theo hợp đồng vận chuyển giữa chủ xe và chủ hàng trong phạm vi lãnh thổ
chế tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do các nguyên nhân trên, bảo vệ và đưa
xe thiệt hại tới nơi sửa chữa gần nhất, giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm bảo
hiểm.
2.6/ Các điều khoản bổ sung:
Trên cơ sở chủ xe yêu cầu và đã đóng thêm phụ phí hoặc phí bảo hiểm, PVI
nhận bảo hiểm bổ sung vào hợp đồng bảo hiểm chính theo từng điều khoản lựa chọn
riêng biệt, ví dụ:
- Bảo hiểm vất chất XCG ngoài lãnh thổ Việt Nam.
- Bảo hiểm vật chất XCG lưu hành tạm thời.
- Bảo hiểm vật chất đối với xe tạm nhập, tái xuất.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Bảo hiểm hàng hóa trên xe cùng chủ.
3. Khái quát về thị trường BH XCG trong thời gian qua
3.1/ Nhu cầu về BH XCG và các yếu tố ảnh hưởng
Mọi tài sản và con người trong cuộc sống hàng ngày đều có thể gặp rủi ro, xe
cơ giới là nguồn nguy hiểm cao độ có thể tạo ra các rủi ro cho các đối tượng khác,
đồng thời con người, tài sản và chính chiếc xe đó cũng có thể gặp rủi ro
Khi gặp rủi ro sẽ gây cho người gặp rủi ro hoặc các chủ sở hữu tài sản khó khăn
về tài chính, gây ra nhiều cản trở cho cuộc sống hàng ngày. Một vấn đề đặt ra phải
làm thế nào hạn chế rủi ro, đồng thời khi rủi ro xảy ra cách khắc phục nó như thế nào,
đây là một câu hỏi hóc búa, khó lý giải, nhưng khi có sự can thiệp của các nhà Bảo
hiểm thì câu hỏi này được trả lời rõ ràng và mạch lạc.
Người tham gia bảo hiểm bỏ ra một khoản tiền rất nhỏ so với giá trị tài sản,
hoặc chi phí khắc phục hậu quả (hồi phục sức khoẻ, trách nhiệm phải bồi thường theo
luật, …) đó gọi là phí bảo hiểm, khoản phí này được đóng cho Công ty bảo hiểm, khi
không may gặp rủi ra gây tổn thất cho tài sản, tính mạng, sức khoẻ, trách nhiệm dân
sự thì Người được bảo hiểm sẽ được Công ty bảo hiểm bù đắp về tài chính thoả đáng.
Qua thời gian dài đã kiểm chứng cho sự cần thiết của bảo hiểm, được ví như
đang dao động trong mức điểm khá hấp dẫn để đầu tư, cho thấy cơ hội đầu tư đối với
các DN có nguồn vốn dồi dào như bảo hiểm. Kinh tế hồi phục và hoạt động sản xuất
- kinh doanh, dịch vụ du lịch sôi động được kỳ vọng sẽ tiếp tục mang lại dư địa kinh
doanh cho các DN bảo hiểm. Chính vì thế, tất cả các đơn vị trong ngành, nhất là
những DN thuộc khối PNT đều lên kế hoạch "tăng tốc" với những kế hoạch tăng
trưởng khá ấn tượng. Ba công ty bảo hiểm lớn là Bảo hiểm Bảo Việt, Bảo Minh và
PVI đều đưa kế hoạch tăng trưởng trên dưới 10% trong năm 2010. Bảo hiểm Bảo
Việt còn đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm gốc trong năm nay là 15%
so với năm 2009, lợi nhuận trước thuế 300 tỷ đồng…
Năm 2009, mặc dù tính về doanh thu, AAA chưa đạt được như kỳ vọng (đạt
320 tỷ đồng), nhưng theo nhận định của lãnh đạo AAA, 5 năm qua là giai đoạn khởi
đầu nên Công ty còn gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng bộ máy hoạt động cũng
như công tác quảng bá thương hiệu. Tình hình nợ phí, chi tái bảo hiểm… làm ảnh
hưởng rất lớn đến khả năng thanh toán cũng như khả năng tài chính của Công ty. Cho
nên thời gian tới, việc tái cấu trúc Công ty để củng cố nội bộ là chuyện sống còn của
AAA ở giai đoạn phát triển kế tiếp.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Sau khi chính thức khai trương văn phòng kinh doanh tại Biên Hòa (Đồng Nai),
cuối tháng 3, Liberty lại tiếp tục khai trương văn phòng kinh doanh tại Đà Nẵng. Sau
hơn 2 năm hoạt động tại Việt Nam, sản phẩm bảo hiểm xe ô tô của Liberty hiện đang
khá đắt khách, đặc biệt là những khách hàng sở hữu dòng xe cao cấp. Hiện nay,
Liberty đang giữ 2,5% thị phần trong lĩnh vực bảo hiểm xe ô tô (xếp vị trí 10/27 công
ty bảo hiểm phi nhân thọ) và chiếm 1% thị phần của toàn thị trường bảo hiểm nói
chung. DN này cũng vừa hoàn tất kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 20 triệu USD lên 40
triệu USD trong tháng 3/2010. Đây chính là cơ sở để Liberty tiếp tục mở rộng hoạt
động kinh doanh và nghiên cứu những sản phẩm mới thích hợp hơn với nhu cầu thị
trường.
Trải qua 1 năm khá thành công so với các DN bảo hiểm PNT trong nước, theo
Báo lao động số ra ngày 11/03/2010 có bài viết về thị trường bảo hiểm xe cơ
giới:
Với hàng triệu phương tiện xe cơ giới các loại, Việt Nam đang là thị trường
màu mỡ cho các hãng bảo hiểm phi nhân thọ dụng võ.
Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng chục hãng bảo hiểm trong và ngoài nước ra
đời, với nhiều chiêu thức kinh doanh đã tạo ra một sân chơi vừa đa dạng, vừa cạnh
tranh quyết liệt.
Tuy nhiên, sau một thời gian khá lộn xộn, thị trường bảo hiểm xe cơ giới đang
từng bước tạo lập được trật tự mà ở đó tương lai đang được đoán định là sẽ do các
hãng bảo hiểm làm ăn uy tín, bài bản chi phối.
Thị trường rất tiềm năng và tạo ra quá nhiều cơ hội tăng trưởng là động lực
mạnh mẽ để nhiều hãng bảo hiểm lớn nhỏ trong và ngoài nước đua nhau vào cuộc.
Bên cạnh những tên tuổi các hãng bảo hiểm “nội” khá quen thuộc như Bảo Việt, Bảo
Minh, Pjico, PVI, MIC..., gần đây đã xuất hiện hơn 20 hãng cùng gần 30 văn phòng
đại diện của các hãng bảo hiểm, môi giới bảo hiểm liên doanh hoặc 100% vốn nước
ngoài đã nhảy vào thị trường VN.
Dĩ nhiên, càng nhiều đối thủ thị trường càng trở nên cạnh tranh quyết liệt để
giành giật khách hàng. Một trong những chiêu cổ điển là đua nhau hạ phí bảo hiểm.
Từ chỗ phí bảo hiểm dao động từ 1,5-2% giá trị xe được hạ xuống 1,2%, thậm chí
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1% hoặc dưới 1%. Giá trị xe cũng được định giá rất bèo để kéo phí bảo hiểm xuống.
Có những chiếc ôtô đời cũ, phí bảo hiểm vật chất chỉ dao động 1-2 triệu đồng/năm.
Chiêu thứ hai là khi phí không thể hạ thấp hơn được nữa, một số hãng bảo hiểm
đã “băm” nhỏ mức phí bảo hiểm (tức chia nhỏ các điều khoản bổ sung). Khách hàng
chỉ phải nộp một số lệ phí thấp và tất nhiên quyền lợi cũng bị băm nhỏ theo.
Những sự cạnh tranh hớt váng, ăn xổi này đã tạo nên một thị trường bảo hiểm
xe cơ giới khá lộn xộn. Không ít tiêu cực đã xảy ra. Nhiều hãng bảo hiểm đã phớt lờ
các trách nhiệm sau khi “tiền đã trao mà cháo thì không cho múc”. Không ít nhân
Thực trạng hệ thống kênh phân phối BHXCG tại PVI Đông Đô
I-Hệ thống kênh phân phối hiện tại
1. Hiện trạng của hệ thống kênh phân phối
1.1/ Cấu trúc kênh phân phối
Mô hình tổ chức của PVI Đông Đô:
Doanh thu bảo hiểm xe cơ giới của PVI Đông Đô do hoạt động bán lẻ mang lại
54,65 tỷ đồng chiếm 59,2% doanh thu của toàn công ty.
Vũ Thị Huyền Trang – MarB48 - NEU
16
Các phòng nghiệp vụ
Khối phòng hành chính
Các văn phòng
kinh doanh khu vực