Phạm thanh nga - 607
lời mở đầu
trớc cách mạng công nghiệp sản xuất của xã hội chủ yếu diễn ra trong
nông nghiệp với những đặc điểm là thu nhập bình quân đầu ngời thấp, kinh
tế trì trệ và tự cung tự cấp, chuyên môn hoá lao động còn kém.... Điều này
có nguyên nhân từ mối quan hệ quản lý trong các doanh nghiệp sản xuất và
kinh doanh hàng công nghiệp thời kỳ đó. Về phía chủ quản lý: Phần lớn
các nhà đầu t, t bản bỏ vốn ra mua sắm máy móc và thuê công nhân, đồng
thời cũng là nhà quản lý cao cấp nhất, trực tiếp điều hành kinh doanh của
doanh nghiệp. Bản thân các ông chủ- giám đốc cũng ít có kinh nghiệm
quản lý doanh nghiệp trong cơ chế thị trờng. Phần lớn với họ cách quản lý
tốt nhất với những ngời lao động là kỷ luật thép, chỉ có nh vậy thì bộ máy
sản xuất mới đi vào khuôn khổ. Nhằm cải cách và đa nếp sống công nghiệp
hiện đại, tổ chức lao động hợp lý phù hợp bằng cách trả lơng theo số lợng
sản phẩm thuyết quản lý theo khoa học của FREDERICK WINSLOW
TAYLOR đã ra đời, trở thành một học thuyết có giá trị và tiếng vang lớn.
Ông là cha đẻ của thuyết quản lý theo khoa học đã mở ra kỷ nguyên
vàng trong quản lý của Mỹ có ảnh hởng rất lớn trong toàn bộ ngành công
nghiệp thời kỳ đó. Tuy nhiên, cho tới nay thuyết quản lý đó đã đợc ứng
dụng vào Việt Nam ra sao? Để làm rõ vấn đề này, em đã mạnh dạn chọn đề
tài: Những yếu tố tích cực và hạn chế của thuyết quản lý theo khoa học
của Taylor và vận dụng vào điều kiện Việt Nam .
BàI tiểu luận đ ợc chia làm ba ch ơng:
Chơng I: sự ra đời của thuyết học Taylor
Chơng II: Mặt tích cực và hạn chế của thuyết quản lý theo khoa học của
Taylor
Chơng III: áp dụng thuyết Taylor vào Việt Nam
1
Phạm thanh nga - 607
ch ơng I : sự ra đời của học thuyết TayLor:
vào đầu thế kỷ XX, lý luận quản lý một cách khoa học đã ra đời ở

định mức quản lý lao động bằng kiến thức và kinh nghiệm cá nhân. Việc
tính toán khối lợng công việc cha bao giờ đợc thực hiện trên cơ sở nghiên
cứu và phân tích khoa học, vì thế không chính xác và không đúng .Nhà
quản lý có xu hớng độc đoán và lạm dụng quyền lực để thúc ép công nhân
làm việc và tai hoạ sẽ tăng lên hai lần khi ông chủ vừa độc đoán vừa ngu
dốt.Ngời công nhân buộc phảI làm việc để kiếm sống luôn tìm cách chống
lại các ông chủ.Không khí thù hận giữa chủ và thợ nuoii dỡng một mối
quan hệ sản xuất đầy mâu thuẫn và kém hiệu quả.
Taylor đau khổ khi phải cứng kiến cảnh này, ông cho rằng nguyên nhân cơ
bản của tình trạng này là sự hờ hững và thiếu trách nhiệm của cả hai phía
quản lý và bị quản lý.Ban quản trị không biết ngời nào có thể có thể quản
lý cái gì và bằng cách nào.Công nhân không nhận thấy cần phảI nâng cao
tay nghề tay nghề và hợp tác với ban quản trị , một việc làm có lợi cho họ ở
chỗ có thể kiếm thêm tiền. Mỗi bên đều bám lấy lối suy nghĩ và hành động
truyền thống của mình cùng những hậu quả ghê ghớm. Ban quản lý phải
mất thời gian cho việc đặt ra các định mức không chính xác để rồi giảm
bừa bãi định mức Ngời công nhân thích hành động kiểu ngời lính có
hệ thống và có thể trở nên cục cằn, ngang bớng phá hang máy móc, làm
ngừng trệ sản xuất.
Theo Taylor, giải quyết mối mâu thuẫn gay gắt giữa chủ và thợ là
một nhiệm vụ, một mục tiêu cơ bản nhất của khoa học quản lý. Bởi vậy
ông cho rằng học thuyết quản lý theo khoa học của ông là một cuộc
3
Phạm thanh nga - 607
cách mạng tinh thần vĩ đại, vì nó không chỉ là một hệ thống các giải pháp
kỹ thuật mà còn đề ra các t tởng triết học và đạo đức mới.
Nhng xét đến cùng thì hiệu quả sản xuất, năng xuất lao động cao
không phải là chất kết dính để cho chủ và thợ có quan hệ hợp tác thân
thiết.Mối quan tâm chung của họ và động cơ thúc đẩy họ lao động là lợi
ích kinh tế cá nhân thu đợc mà từ trớc đến nay các lợi ích này luôn có sự

muốn kiếm đợc nhiều tiền. Vì ông đang làm nhà, nên rất thiếu tiền. Taylor
đã chỉ dẫn cho Schmid những thao tác tối u, kết hợp làm việc và nghỉ ngơi
một cách hợp lý khiến ông này có thể khuân vác 47,5 tấn gang một ngày so
với định mức cũ 12,5 tấn. Chỉ thời gian sau tiền của ông Schmidt kiếm đợc
tăng lên 40% do đó lôi kéo đợc công nhân khác học tập cách làm việc đó.
Taylor a chuộng kiểu tổ chức sản xuất theo dây chuyền trong đó mỗi
công nhân làm một số thao tác nhất định, vì theo ông chuyên môn hoá lao
động tỷ mỷ nh vậy sẽ dẫn đến năng xuất cao.
Công cụ lao động thích hợp và môi trờng lao động phù hợp:
Theo ông , ngay cả những ngời lao động giỏi nhất cũng cần có công cụ lao
động thích hợp để nâng cao năng xuất lao động, và đó là nghiệp vụ lao
động mà nhà quản lý phải tìm ra.
Taylor cũng nhấn mạnh tới tầm quan trọng của môi trờng lao động
trong các doanh nghiệp. Trớc hết là các môi trờng xã hội bên trong các tổ
chức công nghiệp.
Những nỗ lực của Taylor nh bố trí nơi làm việc một cách hợp lý, cải
tiến công cụ, đặt định mức đúng và khuyến khích công nhân kiếm tiền.
4. Về quan niệm con ng ời kinh tế :
5