Vai TrÒ CỦa RỪng
I.HIỆN TRẠNG VÀ TÌNH HÌNH KHAI THÁC
TÀI NGUYÊN RỪNG:
1. Khái niệm rừng:
• Rừng là một tổng thể cây gỗ, có mối liên
hệ lẫn nhau, nó chiếm một phạm vi không
gian nhất định ở mặt đất và trong khí quyển
(Morozov 1930). Rừng chiếm phần lớn bề
mặt Trái Đất và là một bộ phận của cảnh
quan địa lý.
• Rừng là một bộ phận của cảnh quan địa lý,
trong đó bao gồm một tổng thể các cây gỗ,
cây bụi, cây cỏ, động vật và vi sinh vật.
Trong quá trình phát triển của mình chúng
có mối quan hệ sinh học và ảnh hưởng lẫn
nhau và với hoàn cảnh bên ngoài (M.E.
Tcachenco 1952).
• Rừng là sự hình thành phức tạp của tự
nhiên, là thành phần cơ bản của sinh quyển
địa cầu (I.S. Mê lê khôp 1974).
• Rừng cũng có thể hiểu bằng một cách
khác là vùng đất đủ rộng có cây cối mọc lâu
năm.
• Rừng tự nhiên 9,77 triệu ha, chiếm
84,37%.
Rừng trồng 1,81 triệu ha, chiếm 14,63%.
• Rừng là một thể tổng hợp phức tạp có mối
quan hệ qua lại giữa các cá thể trong quần
nhiệt đới.
b) Rừng rụng lá ôn đới:
Giáp nhiệt đới và phân bố chủ yếu ở vùng
thấp, chủ yếu ở Châu Âu, Đông Bắc Mỹ,
Nam Mỹ, một phần Trung Quốc, Nhật Bản,
Oxtrâylia…nó thường rụng lá vào mùa thu,
chiếm phần lớn diện tích canh tác của
những nước này khoảng 35% diện tích .
Rừng taiga có tại khu vực có vĩ độ cao của
Bắc bán cầu, chỉ dưới tundra (lãnh nguyên)
và phía trên của các thảo nguyên.
Taiga hay rừng taiga (từ tiếng Mông Cổ) là
một quần xã sinh vật với đặc trưng nổi bật là
các rừng cây lá kim. Taiga bao phủ hầu hết
phần trên đại lục của Alaska, Canada, Thụy
Điển, Phần Lan, Na Uy và Nga (đặc biệt là
Siberi), cũng như phần xa nhất về phía bắc
của Hoa Kỳ (không kể Alaska), bắc
Kazakhstan và khu vực Hokkaido của Nhật
Bản. Rừng taiga là quần xã sinh vật đất liền
lớn nhất trên thế giới. Tại Canada, thuật
ngữ boreal forest ( rừng phương bắc) được
sử dụng để chỉ phần phía nam của quần xã
sinh vật này, trong khi "taiga" được dùng để
chỉ khu vực phía bắc trơ trụi hơn, ở phía
nam của ranh giới cây gỗ Bắc Cực.
Do Bắc Mỹ và đại lục Á-Âu trong quá khứ
gần đây đã được nối liền bằng cầu đất liền
Bering, nên một loạt các loài động-thực vật
(chủ yếu là động vật) đã có thể xâm chiếm
một rừng nguyên sinh trong vùng đá vôi với
rất nhiều hang động. Có những động còn di
tích chứng tỏ rằng loài người đã xử dụng từ
12.500 năm về trước.
Có cây sống đến hàng ngàn tuổi. Đường
kính đến vài thước và cao đến 50 m…Có
cây to vài chục người ôm không xuể.
Rừng Cúc Phương với hàng trăm loài động
vật hoang dã, hàng ngàn loài côn trùng, độ
1.800 loại, hai trăm họ và 30 bộ.
Năm 1996 đã tổng kết với 71 loài thú, 319
loài chim, 33 loài bò sát và 16 loài lưỡng cư.
Voọc quần đừi trắng( Trachipythecus
francoisi delacouri) là biểu tượng của rừng
Cúc Phương. Ngoài ra những loài Cu li lùn,
Tê Tê đang nằm trong sách đỏ Việt Nam.
Rừng có hai loài sóc bay.
Đặc biệt là một loài Sóc bụng đỏ (
Callosciurus erythraeus cucphuongensis)
chỉ có ở rừng Cúc Phương mà thôi.
Rừng có hai loại dơi. Dơi Đốm Hoa
(Scotomanes ornatus) thấy lần đầu tiên ở
Việt Nam tại Rừng Cúc Phương.
Trong số 4 loài gà, ba loại là chim quý được
bảo vệ, đó là Công (Pavo muticus), Gà Tiền
(Polyplectron bicalcaratum) và Gà Lôi Trắng
(Lophura nycthemera). Đồng thời có những
chim quý khác như Hồng Hoàng và Cao
Cát.
Rừng còn có 17 loài rắn, 13 loại thằn lằn, và
12,46% (năm 2000)
e1).Vườn quốc gia:
Là vùng đất tự nhiên được thành lập để bảo
vệ lâu dài một hay nhiều hệ sinh thái, đáp
ứng yêu cầu sau:
• Vùng đất tự nhiên bao gồm mẫu chuẩn
của các hệ sinh thái cơ bản còn nguyên vẹn
hoặc ít bị tác động của con người, các khu
rừng có giá trị cao về văn hóa, du lịch.
• Phải đủ rộng để chứa được một hay nhiều
hệ sinh thái và không bị thay đổi bởi những
tác động xấu của con người.
• Tỷ lệ diện tích hệ sinh thái cần bảo tồn
phải đạt từ 70% trở lên.
• Điều kiện giao thông tương đối thuận lợi.
e2).Khu bảo tồn thiên nhiên (khu dự trữ tự
nhiên và khu bảo toàn loài sinh cảnh):
Là vùng đất tự nhiên được thành lập nhằm
mục đích đảm bảo diễn thế tự nhiên và đáp
ứng các yêu cầu sau:
• Là vùng đất tự nhiên có dự trữ tài nguyên
thiên nhiên và có giá trị đa dạng sinh học
cao.
• Có giá trị cao về khoa học, giáo dục, du
lịch.
• Có các loài động thực vật đặc hữu hoặc là
nơi cư trú, ẩn náu, kiếm ăn của các loài
động vật hoang dã quý hiếm.
• Đủ rộng để chứa được một hay nhiếu hệ
sinh thái, tỷ lệ cần bảo tồn trên 70%.
• Làm thay đổi cảnh quan tự nhiên.
• Làm ảnh hưởng thay đổi đến đời sống tự
nhiên của các loái động thực vật hoang dã.
• Cấm thả và nuôi trồng các loài động thực
vật từ nơi khác tới.
• Cấm khai thác tài nguyên sinh vật.
• Cấm chăn thả gia súc.
• Cấm gây ô nhiễm môi trường.
• Cấm mang hóa chất độc hại vào rừng, đốt
lửa trong rừng, ven rừng