Bài 2: Các cách tiếp cận cơ bản
trong đạo đức
ThS. Hứa Thanh Thủy
Mục tiêu bài học
•
Trình bày được các cách tiếp cận khác
nhau trong đạo đức
•
Nêu được điểm mạnh và hạn chế của
từng cách tiếp cận
•
Áp dung được các cách tiếp cận này
vào phân tích một số trường hợp
3 cách tiếp cận cơ bản
•
Đạo đức vị mục đích
•
Đạo đức vị trách nhiệm
•
Đạo đức vị nhân quyền
Đạo đức vị mục đích
•
Dựa vào mục đích, mục tiêu của một
chương trình
•
Nguyên lý:
▫
Tính đúng đắn của một quyết định được
xác định bởi mục đích
▫
Lợi ích của số đông được đặt lên trên lợi

▫
Mức gánh nặng bao nhiêu là
nhiều?
•
Không đảm bảo nguyên tắc
công bằng
Đạo đức vị trách nhiệm
•
Dựa trên trách nhiệm của chủ thể hành động
•
Nguyên lý
▫
Xã hội có những chuẩn mực đạo đức và giá
trị chung
▫
Các cá nhân cũng có thể đề ra những chuẩn
mực đạo đức và giá trị riêng
▫
Hành vi hợp đạo đức là hành vi được thực
hiện đúng theo chuẩn mực đạo đức => nhấn
mạnh vào phương thức/cách thức thực hiện
Đạo đức vị trách nhiệm (tiếp)
•
Nhấn mạnh vào “phương thức/cách thức”
thực hiện (khác với đạo đức vị mục đích:
nhấn mạnh vào kết quả)
•
Nhân viên y tế: “Làm điều tốt, không làm
điều có hại”, “làm gương cho những
người xung quanh về lối sống lành

các nhân (nhân quyền)
▫
Quyền được bí mật thông tin
▫
Quyền tự quyết (tham gia/không tham gia
vào chương trình/nghiên cứu)
Đạo đức vị nhân quyền_Nguyên tắc 1
1. Đảm bảo tính riêng tư và bí mật thông tin
▫
Trong nghiên cứu YTCC:

Phiếu tự điền khuyết danh (không ghi tên
người trả lời)

Danh sách những người tham gia không được
công bố và được mã hóa

Công bố kết quả: theo cách không nhận diện
được người cung cấp thông tin
▫
Trong lâm sàng

Bảo mật hồ sơ bệnh án, danh sách bệnh nhân
Đạo đức vị nhân quyền_Nguyên tắc 1
•
Ngoại lệ: thông tin và bí mật riêng tư có thể
được tiết lộ nếu:
▫
Thông tin có thể dẫn đến việc trực tiếp gây
hại cho một cá nhân khác

Đối tượng có đầy đủ năng lực: có khả
năng nhận biết và hiểu rõ những gì xảy ra
Đối với nhóm người hạn chế khả năng tự
quyết => cần sự chấp thuận của cha mẹ/
người chăm sóc/ người bảo hộ/ chính
quyền
• Cung cấp đầy đủ thông tin: cần được biết
rõ về cả lợi ích và nguy cơ tiềm tàng
Điều kiện để sự chấp thuận hợp lệ
Điều kiện để sự chấp thuận hợp lệ
•
Tính tự nguyện: Không có bất kỳ một áp
lực nào
▫
Chính quyền
▫
Cấp trên
▫
Lợi ích vật chất (được chi trả cao)
▫
…
Tiếp cận vị nhân quyền_Nhược điểm
•
Khó xử trong một số TH:
▫
Vấn đề đặc biệt, nhạy cảm
(HIV/AIDS, STDs, động
kinh…)
▫
Đối tượng khó khăn trong