1
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ
KHOA Y HỌC CƠ SƠ
ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
Sự đề kháng của cơ thể với
Vi sinh vật
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
Mục tiêu môn học
Sinh viên trình bày được:
Các khái niệm về hệ thống phòng ngự của cơ thể
Mô tả các hàng rào của hệ thống phòng ngự không
đặc hiệu
Mô tả các hàng rào của hệ thống phòng ngự đặc
hiệu
Vai trò của kháng thể và lympho T
2
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
Quá trình nhiễm trùng (bệnh nhiễm trùng xảy ra
khi nào?
3
Mất cân bằng giữa biện pháp chống đỡ
của cơ thể và những yếu tố gây bệnh của
mầm bệnh:
- Mầm bệnh biến đổi.
- Hoặc sức đề kháng suy sụp.
- Hoặc do cả hai yếu tố
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
4
Sự đề kháng của cơ thể
Hệ thống phòng ngự tự nhiên
(miễn dịch không đặc hiệu,

- Hàng rào tế bào: bạch cầu, tế bào diệt tự
nhiên
- Hàng rào thể dịch: bổ thể, propecdin,
interferon, KT tự nhiên
- Miễn dịch chủng loại
2. Hệ thống phòng ngự đặc hiệu (MD đặc hiệu)
-
MD dịch thể
-
MD tế bào
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
6
-
Hàng rào tế bào:
-
Da & niêm mạc:
-
Hàng rào thể dịch
-
Miễn dịch chủng loại
Hệ thống phòng ngự tự nhiên (MD tự nhiên)
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
7

Cơ thể được bảo vệ

chống được nhiễm
trùng

là nhờ sự phối hợp

Da và niêm mạc : Hàng rào đầu tiên của HTPN tự nhiên
Hệ thống
màng nhày
đường
hô hấp
Da
Da có cấu tạo nhiều lớp
Tuyến tiết dịch, mồ hôi
Hệ thống màng nhày chuyển
động kiểu làn sóng đẩy VSV ra
ngoài
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
11
Virus cúm xâm nhập
Da và niêm mạc
Hệ thống phòng ngự tự nhiên
Hệ thống màng nhày
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
12
-
Hàng rào tế bào: bạch cầu, tế bào diệt tự
nhiên
-
Da & niêm mạc: cơ chế vật lý, hóa học, cạnh
tranh sinh học
-
Hàng rào thể dịch: bổ thể, propecdin,
interferon, KT tự nhiên
-
Miễn dịch chủng loại

macrophage trong cơ quan = monocyte trong máu
16
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
17
Tế bào tiêu diệt tự nhiên (Natural killer cell –NK)
tiêu diệt các tế bào mang vk, virus hoặc tế bào ung thư
2 tế bào NK tiêu diệt 1 tế bào ung thư
Đại thực bào
-
Nắm bắt và tiêu diệt vi sinh vật;
-
trình diện KN;
-
bài tiết yếu tố bảo vệ: bổ thể,
IFN, lysozym
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
18
Hàng rào tế bào: bạch cầu, tế bào diệt tự
nhiên
-
Da & niêm mạc: cơ chế vật lý, hóa học, cạnh
tranh sinh học
-
Miễn dịch chủng loại
-
Hàng rào thể dịch: bổ thể, propecdin,
interferon, KT tự nhiên
Hệ thống phòng ngự tự nhiên (MD tự nhiên)
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
19

Quá
trình
hoạt
hóa
bổ
thể
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
22
Propecdin: là một hệ thống protein có trong huyết thanh
Tác dụng sinh học:
- Propecdin + zymosan KT tự nhiên
(polysacharid trên bề mặt một số VSV)
- Họat hóa bổ thể theo đường tắt
Mg
2+
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
23
Interferon - IFN
IFN là polypeptid có trọng lượng phân tử thấp,
không bị phân hủy bởi pH từ 2-10
IFN xuất hiện rất nhanh (1 giờ sau kích thích của
interferonogen)
IFN không có tác dụng đặc hiệu KN nhưng có tính đặc
hiệu loài
(IFN do virus này tạo ra có tác dụng trên virus khác)
Trong cơ thể: IFN của tế bào này tiết ra có tác dụng
với tế bào xung quanh và theo máu tới các tế bào ở
xa hơn phát huy tác dụng
Có thể dùng IFN nội sinh và ngoại sinh để chữa bệnh
virus