BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM
NGUYNăANHăV
GIIăPHỄPăHOẨNăTHINăNIăDUNGăVẨăPHNGăPHỄPă
LPăBỄOăCỄOăLUăCHUYNăTINăTăTIăCỄCăDOANHă
NGHIPăVITăNAMăTHEOăHNGăHọAăHP VIă
CHUNăMCăKăTOỄNăQUCăT
LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP.ăHăChíăMinhăậ Nmă2014
BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM NGUYNăANHăV

GIIăPHỄPăHOẨNăTHINăNIăDUNGăVẨăPHNGăPHỄPă
LP BỄOăCỄOăLUăCHUYNăTINăTăTIăCỄCăDOANHă

MCăLC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
PHNăMăU 1
CHNGă1:ăTNGăQUANăVăBCLCTTăTHEOăCHUNăMCăKăTOỄNăQUCăT:
7
1.1.ăTngăquanăvăBCLCTT: 7
1.1.1. S lc v lch s hình thành và phát trin ca BCLCTT: 7
1.1.2. ụ ngha thông tin ca BCLCTT: 11
1.2.ăNiădungăcăbnăcaăBCLCTTătheoăchunămcăkătoánăqucăt: 12
1.2.1. Nhng thut ng c bn: 12
1.2.2. Lung tin vào và ra trong BCLCTT: 12
1.2.3. Phng pháp lp và trình bày BCLCTT: 14
1.2.3.1 Phng pháp trc tip: 14
1.2.3.2 Phng pháp gián tip: 15
1.3.ăMiăquanăhăgiaăBCLCTTăvƠăcácăBCTCăkhác: 16
1.3.1. Mi quan h gia BCLCTT và BCKT: 16
1.3.2. Mi quan h gia BCLCTT và BCKQHKD: 17
1.3.3. Mi quan h gia BCLCTT và thuyt minh BCTC: 19
1.4.ăSoăsánhăsăkhácăbităcaăchunămcăBCLCTTăcácăncăvƠăqucătă- bƠiăhcăkinhă
nghimăchoăVităNam: 19
1.4.1. So sánh s khác bit ca chun mc BCLCTT các nc và quc t: 19

CHNGă3:ăMTăSăGIIăPHỄPăHOẨNăTHINăNIăDUNGăVẨăPHNGăPHỄPă
LPăBCLCTTăTIăCỄCăDOANHăNGHIPăVITăNAMăTHEOăHNGăHọAăHPă
VIăCHUNăMCăKăTOỄNăQUCăT. 70
3.1.ăQuanăđimăhoƠnăthin: 70
3.2.ănhăhngăxơyădngăgiiăpháp: 71
3.2.1. Da trên khuôn mu lỦ thuyt k toán: 71
3.2.2. Tip cn trên c s hoàn thin các mc tiêu nghiên cu: 72
3.2.3. Tip cn t các ch th liên quan BCLCTT: 72
3.2.3.1. Tip cn t các t chc lp quy: 72
3.2.3.2. Tip cn t ngi lp và ngi s dng BCLCTT: 74
3.2.3.3. Trách nhim ca các trng đi hc và trung tâm đào to k toán: 75
3.3.ăGiiăphápăhoƠnăthinăniădungăvƠăphngăphápălpăBCLCTTătiăcácădoanhă
nghipăVităNamătheoăhngăhòaăhpăviăchunămcăkătoánăqucăt: 75
3.3.1. Hoàn chnh VAS 24 theo hng hòa hp vi k toán quc t: 76
3.3.2. Ban hành mi thông t v BCLCTT theo chun mc k toán quc t: 79
3.3.3. Hoàn thin quy trình lp BCLCTT phng pháp gián tip theo chun mc k toán
quc t: 87
Ktălunăchngă3 93
LIăKTăLUN 94
TẨIăLIUăTHAMăKHO
PHăLC

1.ăTínhăcpăthităcaăđătƠi:
Báo cáo lu chuyn tin t là mt b phn quan trng ca báo cáo tài chính, nó có
tác dng quan trng trong vic phân tích, đánh giá, d báo kh nng to ra tin, kh
nng đu t, kh nng thanh toán,… nhm giúp các nhà qun lỦ, các nhà đu t và
nhng ai có nhu cu s dng thông tin có nhng hiu bit nht đnh đi vi hot đng
ca doanh nghip. Trong thi đi ngày nay, đ đáp ng nhu cu thông tin ngày càng
cao ca ngi s dng thì s cn thit đt ra là báo cáo tài chính nói chung và báo cáo
lu chuyn tin t nói riêng cng phi đc lp và trình bày theo tin trình hi nhp k
toán quc t. Hin nay, nhiu quc gia đư ch đng và tích cc tham gia bng vic áp
dng chun mc báo cáo tài chính quc t (IAS/IFRS). Ch đ k toán và chun mc
k toán Vit Nam (VAS) nhng nm gn đây đư có nhng thay đi rt ln, thm chí
chúng ta đư dùng mt s chun mc k toán quc t và chun mc báo cáo tài chính
quc t (IAS/ IFRS) áp dng cho Vit Nam. Tuy nhiên, vin cnh hi nhp k toán
quc t t chun mc đn thc tin là c mt quá trình đy th thách bi thc trng
vic vn dng chun mc ca các quc gia và tng khu vc theo nhng phng pháp
tip cn khác nhau. Báo cáo lu chuyn tin t đc quy đnh theo chun mc k toán
Vit Nam s 24, tuy nhiên thc t các doanh nghip cha nhn thc đúng tm quan
trng ca báo cáo lu chuyn tin t trong vic cung cp thông tin hu ích cho ngi
s dng và báo cáo lu chuyn tin t cng cha đc quan tâm và chú trng đúng
mc theo tinh thn hi nhp quc t trong giai đon hin nay.  các doanh nghip
Vit Nam có th niêm yt trên th trng chng khoán nc ngoài cng nh giao dch
vi các nc bn thì vn đ đc đt ra là làm sao đ các Báo cáo tài chính đc lp
theo chun mc k toán Vit Nam có th tim cn đc vi chun mc Báo cáo tài
chính quc t. Xut phát t tm quan trng ca Báo cáo lu chuyn tin t, cùng vi
nhng kin thc đc các thy cô trang b trong hai nm theo hc cao hc ti trng,
2

tôi chn nghiên cu đ tài "Gii pháp hoàn thin ni dung và phng pháp lp Báo cáo
lu chuyn tin t ti các doanh nghip Vit Nam theo hng hòa hp vi chun mc
k toán quc t" làm đ tài cho lun vn thc s ca mình.

đoàn, tc là các BCLCTT hp nht.
 tài "Mt s gii pháp nâng cao tính hu ích ca BCLCTT ti các doanh
nghip Vit Nam" - lun vn thc s nm 2010 Nguyn Th Thanh Hin, ngi hng
dn khoa hc: PGS.TS V Hu c. Tác gi đư h thng hóa nhng khó khn thng
gp khi lp và s dng báo cáo cáo lu chuyn tin t, đng thi đa ra đc mt s
gii pháp đi vi ngi lp, ngi s dng nhm nâng cao tính hu ích ca báo cáo
này. Ging nh đ tài trên, tác gi cng không nghiên cu di góc đ các BCLCTT
hp nht.
 tài "Hoàn thin BCLCTT hp nht ti các công ty hot đng theo mô hình
công ty m - công ty con ậ Vit Nam" ậ lun vn thc s nm 2013 Phan Th Kiu
Oanh, ngi hng dn khoa hc: PGS:TS Bùi Vn Dng. Lun vn đư tng hp
đc các khó khn khi lp BCLCTT hp nht và kin ngh đc mt s gii pháp cho
vic ra quyt đnh. Trng tâm nghiên cu ca lun vn theo hng giúp BCLCTT hp
nht phù hp vi thông l quc t và tình hình Vit Nam, lun vn không nghiên cu
theo khía cnh hi t vi các chun mc k toán quc t hin nay.
Tác gi nhn thy rng các công trình nghiên cu nc ngoài đư tp trung làm rõ
đc các vn đ trong vic lp và trình bày BCLCTT theo chun mc k toán quc t;
các công trình nghiên cu trong nc hng trng tâm vào vic nâng cao tính hu ích
ca BCLCTT. Trên c s k tha các nghiên cu trc đây có liên quan, tác gi tip
cn đ tài  mt khía cnh khác, đó là hoàn thin ni dung và phng pháp lp theo
hng hòa hp vi chun mc k toán quc t.
3.ăMcăđíchănghiênăcu
3.1. Mcăđíchăchung:
4

Mc đích ca đ tài là nghiên cu, làm rõ mt s lỦ lun và thc tin trong vic
lp và trình bày BCLCTT ti các doanh nghip Vit Nam, trên c s đó đ xut, kin
ngh mt s gii pháp nhm hoàn thin ni dung và phng pháp lp BCLCTT.
3.2. Mcăđíchăcăth:
- H thng hóa các lỦ lun v BCLCTT theo chun mc k toán quc t.

các doanh nghip và tp đoàn sn xut kinh doanh Vit Nam, các bài báo, lun vn,
lun án có liên quan đn đ tài.
D liu s cp:  đánh giá đc nhiu Ủ kin v lp và trình bày BCLCTT hin
nay ti Vit Nam thì ngoài d liu th cp  các tài liu nêu trên thì lun vn lp 4
bng kho sát đ kho sát 4 đi tng khác nhau.
6.2 Phngăphápănghiênăcu:
- Phng pháp tng hp, h thng hóa d liu đ phc v lỦ lun.
- Phng pháp so sánh, phân tích thông tin.
- Phng pháp thng kê mô t đ đánh giá các câu hi.
- Phng pháp suy din nhm tng hp và đa ra nhng gii pháp.
7.ăụănghaăkhoaăhcăvƠăthcătinăcaăđătƠiănghiênăcu:
- V lỦ lun: H thng hóa lỦ lun lp BCLCTT theo chun mc k toán quc t.
- Kho sát s ging và khác nhau v lỦ lun lp BCLCTT gia Vit Nam và quc t.
- ánh giá thc trng lp BCLCTT hin nay  Vit Nam.
- a ra gii pháp đ Vit Nam hoàn thin BCLCTT theo hng hòa hp vi chun
mc vi k toán quc t.
8.ăBăccăđătƠi:
Ngoi tr phn m đu, phn kt lun và phn ph lc. Lun vn gm 3 chng:
Chngă1: Tng quan v Báo cáo lu chuyn tin t theo chun mc k toán quc t.
Chngă 2: Thc trng lp và trình bày Báo cáo lu chuyn tin t ti các doanh
nghip Vit Nam.
6

Chngă3: Mt s gii pháp hoàn thin ni dung và phng pháp lp Báo cáo lu
chuyn tin t ti các doanh nghip Vit Nam theo hng hòa hp vi chun mc k
toán quc t.


cáo lu chuyn qu gia các công ty do thiu quy đnh đy đ. Nm 1961, Hip hi k
toán viên công chng ca M (AICPA) đư ra mt Nghiên cu K toán s 2 ậ Phân tích
"Lung tin" và Báo cáo qu nhm chun hóa vic công b thông tin ca h.
Tháng 10 nm 1963 y Ban nguyên tc k toán (APB) ban hành ụ kin s 3 ca
h v "Báo cáo v ngun và s dng ngân qu". H đ ngh nhng không bt buc s
dng "Báo cáo v ngun và s dng ngân qu"(SSAF) nh là mt phn b sung báo
cáo thng niên ca doanh nghip.
8

Tháng 3 nm 1971, APB thay th ụ kin s 3 bng ụ kin s 19 ậ "Báo cáo thay
đi v tình hình tài chính" cho tt c các công ty công b báo cáo kt qu hot đng
kinh doanh và bng cân đi k toán trong báo cáo thng niên. V sau, có nhiu Ủ kin
cho rng các báo cáo lu chuyn qu là khá khó hiu, không rõ ràng và d gây hiu
lm. Hn na, vic đnh ngha lng lo các "qu", "vn lu đng" hoc "tin mt", b
ch trích nng n.
Nm 1987, FASB ban hành Chun mc K toán tài chính (SFAS) s 95 "Báo cáo
lu chuyn tin t" thay APB s 19. M là mt trong nhng nc đu tiên gii thiu
chun mc v công b lung tin. Chun mc đư loi b s m h ca APB s 19, nó
cng phát trin đ hoàn thin khuôn mu lỦ thuyt k toán ca FASB. FASB đư thit
k SFAS s 95 nhm cung cp cho ngi s dng thông tin đ đánh giá tt hn lung
tin tng lai nhm xác đnh kh nng đáp ng các ngha v trong tng lai ca công
ty.
SăphátătrinăBCLCTTăăAnh:
Theo Alan Jonathan Duboisée de Ricquebourg, (2013), lch s phát trin ca
BCLCTT  Anh theo mt mô hình rt ging vi M, tuy nhiên các doanh nghip
Vng quc Anh đư chm hn rt nhiu v vic chp nhn và s dng các báo cáo lu
chuyn qu.
Vào nhng nm 1970, Vin K toán Công chng ti Anh và x Wales (ICAEW)
điu tra v các báo cáo thng niên đư thy đc s chp nhn và s dng rng rưi báo
cáo lu chuyn qu trong các công ty thuc Vng quc Anh. Tháng 7 nm 1975,

khi chun mc này áp dng mt phng pháp hoàn toàn mi ca BCLCTT và đư thoát
ra khi cái bóng ca báo cáo lu chuyn qu. Trong khi đó, tuy nhiên, AARF là ni
dung đ gi li bng vn lu vi các sa đi.
Tháng 12 nm 1991, Hi đng chun mc k toán Úc (AASB) ban hành AASB
1026 "Báo cáo lu chuyn tin t". AASB 1026 chu nhiu nh hng ca SFAS s 95,
10

trong đó yêu cu lung tin đc công b theo cùng ba hot đng:"kinh doanh","đu
t" và "tài chính".  Úc, các công ty không đc phép lp BCLCTT theo phng pháp
gián tip, mc dù phng pháp này đc s dng  M và Vng quc Anh.
SăhìnhăthƠnhăvƠăthayăđiăcaăchunămcăBCLCTTăqucăt:
Theo Alan Jonathan Duboisée de Ricquebourg, (2013), cng ging nh FASB và
ASB, IASC đư nhn ra rng h cn gii quyt các vn đ liên quan đn Báo cáo lu
chuyn qu. Tháng 7 nm 1991 h ban hành D tho công b (ED) 36: Báo cáo lu
chuyn tin t. Tháng 12 nm 1992, h ban hành IAS 7 Báo cáo lu chuyn tin t
(Cash flow statement), hiu lc cho tt c các nm tài chính kt thúc vào hoc sau ngày
1 tháng 1 nm 1994.
IAS 7 coi "lung tin" là s kt hp tt c các lung tin vào và ra ca "tin và
các khon tng đng tin" và không loi tr " tng đng tin" nh FRS 1 (sa đi
1996). "Các khon tng đng tin" theo theo SFAS s 95 bao gm "các khon đu
t ngn hn, có tính thanh khon". IAS 7 phân loi lung tin bng cách s dng
phng pháp ca M: theo hot đng kinh doanh, đu t, và tài chính.
SFAS s 95 và IAS 7 có s khác bit quan trng liên quan vic phân loi lưi sut
và c tc. IAS 7, đon 31, cho phép lưi và c tc đc phân loi di hot đng "kinh
doanh", "đu t" hoc "tài chính", min là phng pháp đc la chn đư đc áp
dng nht quán t mt giai đon k tip. Trong khi đó, SFAS s 95 ch cho phép phân
loi tin lưi nhn đc, chi tr tin lưi và c tc nhn đc là hot đng "kinh doanh",
phân loi chi tr c tc nh hot đng "tài chính".
Tháng 9 nm 2007, IASB đi tên IAS 7 "Báo cáo lu chuyn tin t" t "Cash
Flow Statements" sang "Statement of Cash Flows"

12

1.2.ăNiădungăcăbnăcaăBCLCTTătheoăchunămcăkătoánăqucăt:
1.2.1.ăNhngăthutăngăcăbn:
Tin:ăBao gm tin mt đang nm gi và tin gi.
Cácăkhonă tngă đngătin: Là các khon đu t ngn hn, có tính thanh khon
cao, có kh nng chuyn đi thành tin mt đ đáp ng các cam kt chi tin ngn hn
hn là cho vic đu t hoc các mc đích khác. Vì vy, mt khon đu t bình thng
mà đ điu kin gi là tng đng tin ch khi nó có k hn ngn, ba tháng hoc ít
hn t ngày mua. Thu chi ngân hàng thng đc xem là hot đng tài chính tng
t nh vay. Tuy nhiên, nu chúng đc hoàn tr theo yêu cu và đc chng minh là
mt phn không th thiu trong qun lỦ tin mt ca mt doanh nghip, thu chi ngân
hàng là mt b phn ca tin và các khon tng đng tin.
1.2.2.ăLungătinăvƠoăvƠăraătrongăBCLCTT:
Mt đn v kinh doanh khi trình bày mt BCLCTT, lung tin trong k đc phân loi
theo hot đng kinh doanh, đu t và tài chính.
Lungătinătăhotăđngăkinhădoanh
Hot đng kinh doanh là nhng hot đng to ra doanh thu ch yu ca đn v kinh
doanh. Do đó, lung tin t hot đng kinh doanh nói chung là kt qu ca các giao
dch và các s kin và điu kin khác nhau mà tham gia vào vic xác đnh lưi hoc l .
+ Lung tin vào ch yu t vic bán hàng hoá và cung cp dch v, tin bn quyn,
phí , hoa hng và doanh thu khác; thu tin mt t các khon đu t , cho vay và hp
đng khác…
+ Lung tin ra ch yu t thanh toán tin mt cho các nhà cung cp hàng hóa và dch
v, thanh toán tin mt cho nhân viên; thanh toán bng tin mt hoc hoàn li tin thu
thu nhp tr khi chúng đc xác đnh là hot đng tài chính hoc hot đng đu t; chi
tin mt cho khon đu t , cho vay và hp đng khác…
Lungătinătăhotăđngăđuăt:
13


Phng pháp trc tip đc thc hin da trên nguyên tc c s k tin. Phng
pháp trc tip cho thy các khon mc nh hng đn lung tin và các tác đng ca
lung tin. Các khon tin thu vào, và các khon tin chi ra và ngun gc c th ca nó
(chng hn nh khách hàng và các nhà cung cp) đc th hin ra sao, trái ngc vi
phng pháp gián tip (tc là da trên c s dn tích) vi cách chuyn đi li nhun
(hoc l) đn các thông tin v lung tin bng mt chui các khon cng vào và các
khon khu tr. Theo IAS 7, các đn v kinh doanh đc khuyn khích lp BCLCTT
theo phng pháp trc tip. Mt li th quan trng ca phng pháp trc tip là nó cho
phép ngi s dng báo cáo tài chính hiu mt cách d dàng hn mi quan h gia li
nhun (l) và lung tin ca đn v, bên cnh đó nó giúp d đoán đc lung tin
tng lai.
Khi tính toán lung tin t hot đng kinh doanh theo phng pháp trc tip phi
xác đnh các loi phiu thu và phiu chi thu tin mt nh tin thu t khách hàng, tin
tr cho nhà cung cp, tin tr lng,…và sau đó sp xp chúng li vi nhau thành
lung tin t hot đng kinh doanh ca BCLCTT. Nhng con s này đc tính bng s
d đu và s d cui k tài khon khác nhau ca doanh nghip và s tng hoc gim
ròng trong tài khon. Nhng thông tin v hot đng kinh doanh có th thu đc t:
+ S sách k toán ca đn v, hoc
+ Bng cách điu chnh doanh thu, giá vn hàng bán và các khon mc khác trong
BCKQHKD cho:
 Thay đi v hàng tn kho và các khon phi thu và phi tr t hot đng kinh doanh
trong k;
 Khon mc không dùng tin mt khác; và
 Khon mc khác mà nh hng đn lung tin ca hot đng đu t hoc tài chính.
15

1.2.3.2ăPhngăphápăgiánătip:
Phng pháp gián tip đc lp da trên c s dn tích. Phng pháp này đc
s dng đ xác đnh lung tin t hot đng kinh doanh - bt đu t s khác bit gia
li nhun (l) và lung tin. Trong bài nghiên cu "Presentation of Consolidated

bit gia thu nhp vi lng tin mt nhn đc t khách hàng.
BCLCTT theo phng pháp gián tip minh ha nhng thay đi trong hu ht các
b phn ca tài sn và n ngn hn. Thay đi trong hàng tn kho, khon phi thu,
khon phi tr, và tài khon tin gi thanh toán khác đc s dng đ xác đnh lung
tin t hot đng kinh doanh.
Trong phng pháp gián tip, li nhun ròng t BCKQHKD đc s dng đ
tính toán lung tin thun t hot đng kinh doanh. K t khi BCKQHKD đc
chun b trên c s dn tích, trong đó doanh thu đc ghi nhn khi phát sinh ch
không phi khi thc t thu đc, do đó li nhun ròng không đi din cho lung tin
thun t hot đng kinh doanh và điu đó dn đn s cn thit đ điu chnh li nhun
trc thu và lưi vay (EBIT) cho nhng khon mc mà có nh hng li nhun ròng
mc dù không thc s đư tr hoc nhn tin.
1.3.ăMiăquanăhăgiaăBCLCTTăvà các BCTC khác:
1.3.1.ăMiăquanăhăgiaăBCLCTTăvƠăBCKT:
T khi k toán dn tích ra đi, bng cân đi k toán phát trin ni bt và tr thành
trng tâm trong báo cáo tài chính, điu này vn tip din đn cui th k 17. Vào đu
th k 18, trng tâm đư chuyn t bng cân đi và lên báo cáo kt qu hot đng kinh
doanh (Brown, 1971, trang 9).
17

Nhng con s trong BCLCTT có ngun gc t nhng thay đi trong bng cân đi
k toán trong nm ca mt doanh nghip. Nhng thay đi trong tài khon bng cân đi
dn đn thay đi s liu báo cáo trong BCLCTT .
Nhng s thay đi ca các tài khon trong bn cân đi k toán là nhng nn tng
c bn đ chun b mt BCLCTT. Nhng thay đi v tài sn , n, và vn ch s hu là
nhng s liu báo cáo trong BCLCTT, hoc nhng thay đi đc s dng đ xác đnh
tng lung tin ( nh trong trng hp ca s thay đi trong li nhun gi li , đc
chia thành thành phn thu nhp thun ca nó và phn c tc ca nó )
Lu Ủ: Khi trình bày lung tin t hot đng kinh doanh, li nhun ròng đc
trình bày đu tiên , sau đó s thc hin mt s điu chnh li nhun ròng đ xác đnh

hu, doanh thu và chi phí đc ghi nhn ti thi đim phát sinh giao dch, không quan
tâm đn thi đim thc t thu hoc chi tin. BCKQHKD chính là phn ánh kt qu
hot đng trên c s đi chiu thu nhp vi chi phí liên quan ti thu nhp đó.
Nhc đim ca k toán dn tích là k toán theo c s dn tích đôi khi không
tuân th theo yêu cu khách quan trong k toán, nó ghi nhn doanh thu và chi phí
không da vào lung tin tng ng thu vào hay chi ra mà da vào thi đim giao dch
phát sinh, s liu trên BCTC th hin mt phn Ủ kin ch quan ca nhà k toán. S
tách ri gia thc thu và thu nhp, thc chi có th dn đn đánh giá sai các nguy c
hay c hi ca doanh nghip. BCLCTT s giúp phát hin ra các nguy c hay c hi đó.
Theo c s tin s có mt u đim ni bt là tính khách quan cao khi trình thông tin
trong BCTC. Tin thu vào và chi ra là nhng hot đng "hu hình", s tin và ngày
thu, chi tin đc xác đnh chính xác, c th không ph thuc vào Ủ mun ch quan
ca nhà qun tr DN. Khi doanh nghip bán chu hàng hóa thì vn đc ghi nhn doanh
thu, nó dn đn lưi trong BCKQHKD. Nu nh vì lỦ do nào đó doanh nghip không
thu đc tin t ngi mua thì khon lưi đư ghi nhn s là mt khon lưi "o".

Trích đoạn Công ty anh ch đang lp BCLCTT theo ph ng pháp nào?

---