B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
 TRN HUNH THÙY DUNG

CÁC YU T NH HNG N QUÁ TRÌNH
LP K HOCH KIM TOÁN BÁO CÁO TÀI
CHÍNH TI CÁC CÔNG TY KIM TOÁN VA
VÀ NH TI TP HCM CÁC YU T NH HNG N QUÁ TRÌNH
LP K HOCH KIM TOÁN BÁO CÁO TÀI
CHÍNH TI CÁC CÔNG TY KIM TOÁN VA
VÀ NH TI TP HCM

Chuyên ngành: K toán
Mã s: 60340301 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
TS. NGUYN PHÚC SINH

Thy Tin s Nguyn Phúc Sinh đã tn tình hng dn, giúp đ tôi trong
sut quá trình thc hin lun vn ca mình.
Tôi cng gi li cm n các anh ch đng nghip và các bn bè thân
thit đã giúp đ tôi trong quá trình thu thp tài liu và có nhng góp ý thit
thc.
Cui cùng, tôi xin cm n Gia đình đã luôn quan tâm, đng viên và
to mi điu kin cho tôi hoàn thành tt quá trình hc tp ca mình.

Xin chân thành cm n!

Tác gi lun vn
Trn Hunh Thùy Dung MC LC
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng biu và s đ
LI M U 1
CHNG 1 – TNG QUAN V QUÁ TRÌNH LP K HOCH KIM TOÁN
TRONG KIM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 3
1.1. Tìm hiu v quá trình lp k hoch kim toán 3
1.1.1. Khái nim, mc tiêu và ni dung k hoch kim toán 3
1.1.1.1. Khái nim 3
1.1.1.2. Mc tiêu 3
1.1.1.3. Ni dung 4
1.1.2. Các khái nim 4
1.1.2.1. Ri ro kim toán 4
1.1.2.2. Ri ro kim toán chp nhn đc 5
1.1.2.3. Trng yu 5
1.1.2.4. Bng chng kim toán 6

2.3.3.1. u đim 42
2.3.3.2. Khuyt đim 43
2.4. Tng quan th trng kim toán Vit Nam 44
2.4.1. S lng, c cu và loi hình công ty kim toán 45
2.4.2. C cu khách hàng và doanh thu cung cp dch v 46
2.5. Thc trng quá trình lp k hoch kim toán BCTC ti các công ty kim
toán va và nh ti TP.HCM 48
2.5.1. Kho sát thc t ti các công ty kim toán va và nh ti TP.HCM 48
2.5.1.1. Ngun tài liu và mc tiêu kho sát 48
2.5.1.2. Phng pháp kho sát 49
2.5.2. Kt qu kho sát v quá trình lp k hoch kim toán 49
2.5.2.1. V phía công ty kim toán 51

2.5.2.2. V phía khách hàng 54
2.5.2.3. V giá phí 55
2.5.2.4. V h thng pháp lý 56
2.5.3. ánh giá kt qu kho sát v quá trình lp k hoch kim toán BCTC ti mt s
công ty kim toán va và nh ti TP.HCM 57
2.5.3.1. u đim 57
2.5.3.2. Hn ch 58
2.5.3.3. Nguyên nhân dn đn nhng hn ch trên 60
Kt lun chng 2 62

CHNG 3 – CÁC GII PHÁP HOÀN THIN QUÁ TRÌNH LP K HOCH
KIM TOÁN BCTC TI CÁC CÔNG TY KIM TOÁN VA VÀ NH TI TP.
HCM 63
3.1. Phng hng hoàn thin quá trình lp k hoch kim toán 63
3.1.1. Phù hp vi thc tin Vit Nam 63
3.1.2. áp ng yêu cu hi nhp kinh t quc t 63
3.2. Các gii pháp hoàn thin quá trình lp k hoch kim toán BCTC ti các

KT LUN 92
Danh mc tài liu tham kho
Ph lc DANH MC CÁC T VIT TT

ACCA Hi k toán viên công chng Anh Quc
BCTC Báo cáo tài chính
CMKT Chun mc kim toán
CPA Kim toán viên hành ngh
IAASB Ban Chun mc K toán và Kim toán Quc t
ISA Chun mc kim toán quc t
KSNB Kim soát ni b
KTV Kim toán viên
TP.HCM Thành ph H Chí Minh
TNHH Trách nhim hu hn
VACPA Hi kim toán viên hành ngh Vit Nam
WTO T chc thng mi th gii

DANH MC CÁC BNG BIU VÀ S 

khách hàng 10
S đ 1- 4: Mi quan h gia vic kinh doanh và ngành ngh kinh doanh vi ri ro
kinh doanh và ri ro sai sót trng yu các BCTC ca khách hàng. 11
S đ 1- 5: Trình t nghiên cu và đánh giá h thng KSNB ca khách hàng 13
S đ 1- 6: Tam giác gian ln 15
-1-

LI M U

1. S cp thit ca đ tài
Di áp lc cnh tranh, các công ty kim toán va phi nâng cao cht lng
dch v, hiu qu kim toán va phi gi giá phí kim toán khi cung cp dch v cho
các khách hàng. Vi các công ty kim toán có qui mô va và nh, do còn hn ch v
ngun nhân lc, tài chính, kinh nghim, ngun khách hàng v.v… nên h càng phi n
lc nhiu hn đ m rng th trng, nâng cao uy tín và xây dng thng hiu. Trong
khi ngi s dng kt qu kim toán phi đc đm bo rng nhng thông tin h đc
cung cp là trung thc, khách quan, có đ tin cy cao đ làm cn c cho các quyt đnh
kinh t hoc thc thi trách nhim qun lý, giám sát ca mình.
Trong thc t mi cuc kim toán đu có ri ro, đ đm bo đc mc tiêu đ ra
thì các công ty kim toán cn thit lp cho mình mt k hoch kim toán hp lý. Giai
đon lp k hoch kim toán là giai đon phi thc hin trong bt k mt cuc kim
toán nào, là giai đon có ý ngha đnh hng cho các bc công vic kim toán tip
theo, là giai đon đánh giá s b nhng gian ln, ri ro có th xy ra giúp kim toán
viên có nhng đnh hng hp lý đ gim bt thi gian và chi phí ca cuc kim toán
nhm mang đn mt cuc kim toán hiu qu. Lp k hoch kim toán đúng đn là c
s đ kim toán viên thu thp bng chng có giá tr góp phn đa ra các nhn xét phù
hp v thc trng hot đng đc kim toán, góp phn gi vng và nâng cao uy tín
cng nh hình nh ca công ty kim toán đi vi khách hàng.
Vi nhng ni dung nêu trên, vic tìm hiu các yu t nh hng đn quá trình
lp k hoch kim toán báo cáo tài chính ti các công ty kim toán va và nh ti


-3-

CHNG 1 – TNG QUAN V QUÁ TRÌNH LP K
HOCH KIM TOÁN TRONG KIM TOÁN BÁO CÁO
TÀI CHÍNH
1.1. Tìm hiu v quá trình lp k hoch kim toán
1.1.1. Khái nim, mc tiêu và ni dung k hoch kim toán
1.1.1.1. Khái nim
Theo chun mc kim toán quc t ISA 300: K hoch kim toán là bn chi tit
hóa chin lc kim toán và bao gm bn cht, thi gian và phm vi ca các th tc
kim toán s đc tin hành bi các thành viên ca nhóm kim toán đ đt đc các
bng chng hu hiu đ gim ri ro kim toán đn mc đ thp có th chp nhn đc.
Abrema.net thì cho rng k hoch kim toán là bng mô t v các phm vi và
công vic tin hành đc mong đi trong cuc kim toán vi chi tit đy đ đ hng
dn vic phát trin các chng trình kim toán. K hoch kim toán là bng chng
quan trng mà cuc kim toán s tin hành tuân theo các chun mc kim toán và các
hng dn thc hành.
1.1.1.2. Mc tiêu
Lp k hoch kim toán là công vic quan trng trong giai đon chun b kim
toán và đc thc hin nhm nhng mc tiêu sau đây:
- Giúp cho KTV có th thu thp đc nhng bng chng kim toán đy đ,
thích hp và có giá tr;
- Công vic kim toán tin hành có hiu qu đúng thi gian, đm bo tin
đ, chi phí  mc hp lý;
- To điu kin đ kim tra, giám sát và đánh giá cht lng công vic kim
toán;
- Tránh đc nhng bt đng vi đn v đc kim toán;
-4-


đm bo hoàn toàn rng tt c các sai sót trng yu s đc ngn chn và phát hin.
Ging nh ri ro tim tàng, mc đ ri ro kim soát không th thay đi bi
KTV. Tuy nhiên, KTV có th đánh giá mc đ ri ro kim soát bng cách xác đnh các
th tc đc s dng đ tìm hiu h thng kim soát ni b và các th tc đc s
dng thc hin các th nghim kim soát. Khi đánh giá ri ro kim soát, KTV thng
d kin  mc cao nht có th ngay c khi h đã hiu thu đáo v thit k và vn hành
ca các th tc kim soát.
Ri ro phát hin (Detection Risk – DR) là ri ro xy ra sai sót trng yu trong
tng nghip v, tng khon mc trong báo cáo tài chính khi tính riêng r hoc tính gp
mà trong quá trình kim toán, kim toán viên và công ty kim toán không phát hin
đc. ây là ri ro khi KTV đã áp dng các th tc kim toán nhng không phát hin
đc các sai sót trng yu. Ri ro phát hin liên quan đn các th nghim c bn và
vic thu thp bng chng kim toán. Mc đ ri ro phát hin có liên quan trc tip đn
th nghim c bn ca KTV. KTV phi da vào đánh giá mc đ ri ro tim tàng và
ri ro kim soát đ xác đnh ni dung, lch trình và phm vi th nghim c bn đ gim
ri ro phát hin và gim ri ro kim toán xung thp đn mc có th chp nhn đc.
1.1.2.2. Ri ro kim toán chp nhn đc
Là s đo lng đ sn lòng mà kim toán viên chp nhn rng các BCTC có th
b sai sót trng yu sau khi vic kim toán đc hoàn thành và đa ra ý kin. Khi KTV
xác đnh ri ro kim toán chp nhn đc  mc đ thp, điu này có ngha KTV
mun chc chn hn các BCTC không b sai sót trng yu.
1.1.2.3. Trng yu
on 4 ca chun mc kim toán Vit Nam VSA 320 v trng yu cho rng:
Thông tin đc coi là trng yu có ngha là nu thiu thông tin đó hoc thiu tính chính
xác ca thông tin đó s nh hng đn các quyt đnh ca ngi s dng báo cáo tài
chính. Mc trng yu tùy thuc vào tm quan trng và tính cht ca thông tin hay ca
-6-

sai sót đc đánh giá trong hoàn cnh c th. Mc trng yu là mt ngng, mt đim
chia ct ch không phi là ni dung ca thông tin cn phi có. Tính trng yu ca

đc thu thp và đánh giá, và khi nào, bng cách nào và ai s là ngi tin hành thu
thp và đánh giá trong cuc kim toán gia k cng nh kim toán đnh k.
Chng trình kim toán chi tit hóa bn cht, thi gian và phm vi ca các th
tc kim toán đã d tính liên quan đn mt s d tài khon c th hoc c s dn liu
báo cáo tài chính.
1.1.2.7. Th tc kim toán
Là nhng ch dn chi tit cho vic thu thp các loi bng chng kim toán trong
cuc kim toán. Th tc kim toán cng có th đc gi là các k thut khai thác bng
chng. Th tc kim toán gm th tc đánh giá ri ro và th tc c bn.
Mt th tc kim toán thng bt đu vi mc tiêu và tri qua các th tc chi
tit hoc các th nghim nhm thu đc các bng chng đ đt đn mc tiêu đã
đnh.Ví d: Th tc phân tích; đánh giá ri ro
1.1.2.8. Phng pháp tip cn kim toán
Phng pháp kim toán đ cp đn, theo đnh ngha rng rãi, cách mà kim toán
viên d đnh đ thu thp và đánh giá bng chng liên quan đn tng c s dn liu v
s d các tài khon trng yu.
Tùy thuc vào mc đ tin cy d kin đi vi h thng KSNB, kt qu ca các
th nghim c bn và kt qu ca th tc phân tích mà các phng pháp tip cn đc
xây dng tng ng.
1.1.3. Quá trình lp k hoch kim toán
Kim toán viên phi lp k hoch mt cách đy đ và giám sát hp lý các tr lý.
Quá trình lp k hoch kim toán đc th hin trong s đ 1-1 Chin lc kim toán
tng th(Overall
Audit Strategy)

K hoch kim toán
(Audit Plan)


S đ 1- 2: Các bc lp k hoch kim toán
(Ngun: Bài ging môn kim toán – TS. Nguyn ình Hùng)
S đ 1-2 th hin 6 phn chính ca vic lp k hoch kim toán. Mi phn
trong 5 phn đu tiên nhm giúp kim toán viên xây dng phn cui cùng, mt k
hoch kim toán và chng trình kim toán toàn din, hiu qu.
Tìm hiu v ngành
ngh và kinh doanh
ánh giá ri ro kinh
doanh và xác đnh
ri ro tim tàng
Phân tích s
b và xác đnh
ri ro kim
toán
Tìm hiu kim
soát ni b và xác
đnh ri ro kim
soát
Xác đnh ri ro
phát hin và kh
nng ri ro gian
ln
Xây dng các
k hoch, th
tc kim toán
-9-

a. Tìm hiu v ngành ngh và kinh doanh
Vic hiu thu đáo vic kinh doanh và ngành ngh kinh doanh ca khách hàng


- Nhiu khách hàng có th đã đu t vào các công c tài chính phc tp nh các
khon n kí qu hay chng khoán th chp không thng xuyên, nhng khon
mà có th suy gim giá tr, yêu cu các điu khon k toán phc tp, và liên
quan đn các bên không xác đnh có th to ra các ri ro tài chính bt ng cho
khách hàng.
Các kim toán viên xem xét các yu t này đ tìm hiu vic kinh doanh ca
khách hàng. S đ 1-3 cung cp tng quan v phng pháp tìm hiu vic kinh doanh
và ngành ngh kinh doanh ca khách hàng.

S đ 1- 3: phng pháp tìm hiu vic kinh doanh và ngành ngh kinh doanh ca
khách hàng
(Ngun: Alvin A. Arens, Randal J. Elder, Mark Beasley, 2011, Auditing and
Assurance Services (14th Edition)
b. ánh giá ri ro kinh doanh và xác đnh ri ro tim tàng
Kim toán viên s dng nhng hiu bit t vic hiu vic kinh doanh và ngành
ngh kinh doanh ca khách hàng đ đánh giá ri ro kinh doanh khách hàng, ri ro mà
iu hành và qun tr

chính và áp dng mô hình ri ro kim toán đ quyt đnh đ chính xác ca các bng
chng kim toán.
c. Phân tích s b và xác đnh ri ro kim toán
Các KTV thc hin các bc phân tích s b đ hiu hn v ngành ngh kinh
doanh ca khách hàng và đánh giá ri ro kinh doanh khách hàng. Mt trong nhng
bc này là so sánh các ch s ca khách hàng vi ngành hay ca đi th đ xem xét
nng lc ca công ty. Các phân tích s b nh vy có th phát hin ra đc các thay
đi bt thng trong các ch s so vi các nm trc, hay so vi trung bình ngành, và
giúp KTV xác đnh đc các khu vc gia tng ri ro sai sót trng yu mà cn phi
đc chú ý hn trong sut cuc kim toán.
d. Tìm hiu kim soát ni b và xác đnh ri ro kim soát
 đây ta s tìm hiu v h thng kim soát ni b (KSNB) theo quan đim ca
Chun mc kim toán Vit Nam cng nh ca IFAC và Hip hi k toán viên công
chng M. Do đó hiu bit v c cu KSNB cn hiu đy đ  c ba yu t ca c cu
kim soát là: Môi trng kim soát; H thng k toán và các th tc kim soát trên c
hai phng din là vic thit k các quá trình kim soát trong tng yu t và vic duy
trì vn hành chúng trong thc t đn v.
Trong giai đon lp k hoch kim toán kim toán viên phi đánh giá ri ro
kim soát đ xem xét h thng KSNB ca khách hàng có hiu qu hay không. Nu h
thng KSNB hot đng tt thì ri ro kim soát đc đánh giá  mc thp, khi đó KTV
có th thu hp phm vi, ni dung, khi lng công vic kim toán đng thi tit kim
chi phí kim toán và ngc li. Mt khác, nu đánh giá không đúng v tình hình, đ tin
cy ca h thng KSNB và ri ro kim soát thì KTV có th s b sót nhng ni dung
trng yu và không tránh khi ri ro kim toán.
Tìm hiu v h thng KSNB ca đn
v đ lp k hoch kim toán
ánh giá ban đu v ri ro kim soát

bn đ gim ri ro phát hin và gim ri ro kim toán xung thp đn mc có th chp
nhn đc.
 gim ri ro phát hin và ri ro kim toán, kim toán viên cn xem xét:
- Ni dung th nghim c bn, ví d th tc thu thp tài liu, hoc xác nhn thông
tin t bên ngoài đc lp vi đn v có giá tr cao hn là thu thp tài liu trong
ni b đn v; hoc kt hp kt qu kim tra chi tit các nghip v và s d vi
th tc phân tích;
- Lch trình ca th nghim c bn, ví d th tc kim tra s d hàng tn kho cui
nm đc thc hin vào cui niên đ k toán có giá tr cao hn là thc hin
kim tra vào mt thi đim khác và phi điu chnh;
- Phm vi th nghim c bn, ví d xác đnh c mu kim tra rng hn là hp.
Tuy nhiên, khó có th loi b hoàn toàn ri ro phát hin ngay c khi kim toán viên
kim tra chi tit toàn b các nghip v và s d tài khon.
Mc đ ri ro phát hin t l nghch vi mc đ ri ro tim tàng và ri ro kim
soát. Ví d: khi ri ro tim tàng và ri ro kim soát đc đánh giá là cao thì ri ro phát
hin có th đc đánh giá  mc đ thp đ gim ri ro kim toán xung thp đn mc
có th chp nhn đc. Ngc li, khi ri ro tim tàng và ri ro kim soát đc đánh
giá là thp thì có th chp nhn mc đ ri ro phát hin cao hn nhng vn đm bo
gim ri ro kim toán xung thp đn mc có th chp nhn đc.
Gian ln: Là hành vi c ý do mt hay nhiu ngi trong Ban qun tr, Ban Giám
đc, các nhân viên hoc bên th ba thc hin, bng các hành vi gian di đ thu li bt
chính hoc bt hp pháp. Hành vi gian ln đc mô t nh s đ 1-6.

Trích đoạn Các bc công vic th chin Sl c quá trình hình thành, phát tr in k im toá nđ cl p ti Vi tNam Các chun mc k im toán Ch ng trình k im toán mu Khuy t đ im

---