B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM VÕ TH TRÚC ÀO

NH HNG XÂY DNG CHUN
MC K TOÁN NÔNG NGHIP
TI VIT NAM

LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO

  Tôi xin cam đoan ni dung trong lun vn là do tôi nghiên cu di s
hng dn ca ngi hng dn khoa hc và các ni dung trích dn t sách, báo,
tp chí, lun án, lun vn đu đc ghi rõ ngun gc. Các s liu, kt qu nêu trong
lun vn là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt k công trình nào. TP. H Chí Minh, ngày …… tháng … nm 2013
Hc viên

Võ Th Trúc ào
Trang 2
LI CM N

MC LC

NI DUNG Trang

Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các kỦ hiu, ch vit tt
Danh mc bng, biu
Danh mc các hình v, đ th
Li m đu 1
Chng 1 ậ c đim sn xut kinh doanh trong nông nghip và k toán
nông nghip theo chun mc k toán quc t 7
1.1. c đim sn xut kinh doanh trong nông nghip 7
1.1.1. Vai trò, v trí ca ngành nông nghip đi vi s phát trin kinh t - xã hi 7
1.1.2. Các đc đim ca sn xut kinh doanh trong nông nghip 8
1.1.3. nh hng ca nhng đc đim riêng trong ngành nông nghip đn
công tác k toán 9
1.1.3.1. Ghi nhn, phân loi và đánh giá tài sn 10
1.1.3.2. Ghi nhn doanh thu và chi phí 11
1.1.3.3. Hch toán chi phí và tính giá thành sn phm 11
1.2. K toán nông nghip theo chun mc k toán quc t - IAS 41 13
1.2.1. Lch s hình thành 13
1.2.2. Mc tiêu 13
1.2.3. Phm vi áp dng 14
1.2.4. Các ni dung chính ca chun mc 14
1.2.4.1. Mt s thut ng có liên quan 14
1.2.4.2. Quy đnh v ghi nhn và đo lng tài sn sinh hc 16
1.2.4.3. Báo cáo các khon lãi và l phát sinh t vic ghi nhn ban đu 19
Trang 4

2.2.3.1. ánh giá chung 44
2.2.3.2. Mt s vn đ còn tn ti, vng mc 44
2.3. i chiu v nhng quy đnh trong k toán có liên quan đn nông nghip
ca Vit Nam và chun mc k toán quc t IAS 41 46
2.4. ánh giá v mc đ hòa hp trong quy đnh v k toán nông nghip
gia Vit Nam và Quc t 52
2.4.1. ánh giá v mc đ hòa hp 52
2.4.2. Nguyên nhân Vit Nam cha ban hành chun mc k toán v nông nghip 53
Kt lun chng 2 56
Chng 3 ậ nh hng xây dng chun mc k toán v nông nghip
ti Vit Nam 57
3.1. Quan đim 57
3.2. Gii pháp c th 58
3.3. Kin ngh 69
3.3.1. V vic nâng cao nhn thc đi vi các quy đnh đc trình bày
trong chun mc 69
3.3.2. V vic xây dng và hoàn thin h thng c s h tng làm nn
tng cho vic đnh giá 71
3.3.3. V điu chnh Lut k toán và các chun mc k toán hin hành 72
Kt lun chng 3 75
Kt lun 76
Tài liu tham kho 77
Ph lc 80 Trang 6
DANH MC CÁC KÝ HIU CH VIT TT TING VIT

Báo cáo tài chính
BHTN
Bo him tht nghip
BHXH
Bo him xã hi
BHYT
Bo him y t
DN
Doanh nghip
H
Hot đng
HSX
Hot đng sn xut
HTX
Hp tác xã
KPC
Kinh phí công đoàn
PP
Phng pháp
TSC
Tài sn c đnh
Trang 7
DANH MC CÁC KÝ HIU CH VIT TT TING NC NGOÀI


FGAP
Financial Guidelines for Agricultural Producers
FFSC
Farm Financial Standards Council
HKAS
Hong Kong Accounting Standard
IAS
International Accounting Standard
IASB
International Accounting Standards Board
IASC
International Accounting Standards Committee
IFRS
International Financial Reporting Standards
LCM
Lower of Cost or Market
MASB
Malaysia Accounting Standards Board
NZ IAS
New Zealand Equivalent to International Accounting
Standards
SGARAs
Self-Generating And Regenerating Assets
SOP
Statement of Position
VAS
Vietnamese Accounting Standard
Trang 8
DANH MC BNG BIU


2
41
S đ 2.2
Quy trình k thut trng cây cao su
2
44
S đ 2.3
Quy trình k thut trng cây cà phê
2
46
Trang 9
DANH MC HÌNH V, BIU 

Hình
Tên
Chng
Trang
Hình 2.1
Khung pháp lỦ hng dn v k toán cho các
đn v hot đng trong lnh vc nông nghip
cha hoàn chnh

2
54
Hình 2.7
T l doanh nghip xác đnh li giá tr ca tài
sn sinh hc
2
54
Hình 2.8
T l doanh nghip cho rng báo cáo tài chính
có th không phn ánh đúng tình hình tài sn
ca doanh nghip nu không xác đnh li giá tr
ca tài sn sinh hc
2
54
Hình 2.9
T l các doanh nghip công b các thông tin
có liên quan đn tài sn sinh hc và sn phm
nông nghip mà doanh nghip đang nm gi
2
55
Trang 10
LI M U


1. LỦ do chn đ tƠi
Ngày nay, khi Vit Nam đã và đang gia nhp vào t chc thng mi th
gii (WTO), xây dng đt nc theo hng công nghip hóa - hin đi hóa thì vic

ngày 20/03/2006, ch đ k toán doanh nghip nh và va ban hành theo quyt đnh
s 48/2006/Q-BTC ngày 14/09/2006 và mt s chun mc k toán hin hành khác.
Tuy hot đng nông nghip có nhng đc đim riêng nhng đn nay B Tài chính
vn cha có hng dn c th v vic hch toán cho các doanh nghip hot đng
trong lnh vc sn xut này. Vì cha có nhng hng dn v k toán cho các hot
đng sn xut nông nghip nên các doanh nghip nông nghip gp nhiu khó khn
trong vic ghi nhn, đo lng, đánh giá và trình bày các thông tin liên quan đn
hot đng sn xut nông nghip. Do đó, tác gi chn đ tài nghiên cu “nh
hng xây dng chun mc k toán nông nghip ti Vit Nam” vi mong mun
c th hóa công vic k toán trong mt s loi hình sn xut ca ngành nông nghip.
2. Mc tiêu nghiên cu
Thông qua vic nghiên cu đ tài, tác gi mong đt đc nhng mc tiêu sau:
 Mt là, tìm hiu các vn đ lỦ thuyt liên quan đn các hot đng sn xut
nông nghip, đc bit là chun mc k toán quc t. Tìm hiu quá trình son tho và
ban hành chun mc k toán quc t v nông nghip (IAS 41).
 Hai là, tìm hiu v các quy đnh có liên quan đn k toán nông nghip ti
Vit Nam. Trên c s đó, nhn dng các đim tng đng và khác bit gia Vit
Nam và quc t khi quy đnh v k toán trong lnh vc này.
 Ba là, xem xét thc trng công tác k toán ti các doanh nghip hot đng
trong lnh vc này  Vit Nam, t đó nhn dng các khó khn ca các doanh nghip
Vit Nam khi thiu chun mc k toán v nông nghip và đ xut các vn đ cn
lu Ủ khi ban hành các quy đnh v k toán trong lnh vc nông nghip, nhm tip
tc hoàn thin h thng khuôn kh pháp lỦ v k toán, phù hp vi thông l k toán
quc t, to nim tin cho các nhà đu t nc ngoài góp phn thúc đy đu t nc
Trang 12
ngoài vào Vit Nam và tng cng tính minh bch ca thông tin tài chính, to điu
kin ti đa cho vic giám sát tình hình tài chính và kt qu hot đng kinh doanh
ca doanh nghip, đáp ng yêu cu phát trin kinh t - xã hi và hi nhp kinh t
quc t trong thi gian ti.
 đt đc nhng mc tiêu nêu trên, ni dung ca đ tài ch yu tp trung

nông nghip.
 Phng pháp so sánh, đi chiu: so sánh, đi chiu các quy đnh hin
hành ca nc ta vi các yêu cu
trong IAS 41.
o V đnh lng: thông qua bng câu hi đc thit k vi các thang đo khác
nhau (nh thang đo đnh danh, thang đo likert,…) tác gi s dng kt hp
vi phn mm excel đ tin hành kho sát thu thp s liu, đánh giá v thc
trng các quy đnh v k toán nông nghip ti Vit Nam.
Ngoài ra, tác gi còn tng hp và phân tích các bài vit, bài báo có liên quan
đn k toán nông nghip đ tip cn vi các quan đim tiên tin ca các nc trên
th gii. Bên cnh đó, tác gi còn xem xét các chính sách phát trin kinh t - xã hi
ca đt nc, t đó đa ra mt s gii pháp nhm hoàn thin các chính sách, quy
đnh v công tác k toán trong lnh vc nông nghip ca Vit Nam cho phù hp vi
th gii.
6. Tng quan v mt s đ tƠi đƣ nghiên cu và nhng đim mi ca lun vn
6.1. Nhng nghiên cu trc v k toán nông nghip
Lun vn thc s: “Vn dng mt cách hp lý h thng tài khon k toán hin
hành vào vic hch toán các loi hình sn xut nông nghip ti An Giang”, Võ
Nguyên Phng, nm 2006, bo v ti trng H Kinh t TP. H Chí Minh. Lun
vn này gii quyt đc nhng vn đ sau:
  tài này tp trung nghiên cu và tin hành kho sát thc trng áp
dng h thng tài khon k toán ti các doanh nghip sn xut nông
nghip  An Giang.
Trang 14
 nh hng đ vn dng hp lý h thng tài khon k toán nông
nghip vào công tác hch toán trong các doanh nghip hot đng
trong lnh vc này ti An Giang.
Lun vn thc s: “Hoàn thin công tác t chc k toán ti hp tác xã nông
nghip các tnh phía Nam”, V Th Bích Qunh, nm 2007, bo v ti trng H
Kinh t TP. H Chí Minh. Lun vn này gii quyt đc nhng vn đ sau:

Trong dài hn, lun vn đ xut chnh sa mt s ni dung trong Lut k
toán và mt s chun mc k toán khác có liên quan.
7. Kt cu đ tài
Ngoài phn m đu, kt lun và ph lc, đ tài đc chia thành 03 chng
nh sau:
 Chng 1: C s lý lun v k toán nông nghip
 Chng 2: Thc trng ch đ k toán v nông nghip ti Vit Nam
 Chng 3: nh hng xây dng chun mc k toán v nông nghip
ti Vit Nam


Trang 16
CHNG 1
C S LÝ LUN V K TOÁN NÔNG NGHIP

1.1. c đim sn xut kinh doanh trong nông nghip
1.1.1. Vai trò, v trí ca ngành nông nghip đi vi s phát trin kinh t - xã
hi

thái.
Nh vy, xét trên các mt kinh t, xã hi và môi trng thì nông nghip đu
có vai trò, v trí ht sc quan trng đi vi quá trình phát trin kinh t - xã hi ca
mi nc. Tình hình thc t  Vit Nam và nhiu nc khác đã chng minh khi
nông nghip phát trin vng chc s giúp nn kinh t phát trin n đnh, gim nhanh
tình trng đói nghèo. Chính vì vy, nông nghip đc coi là xut phát đim trong
vic ci cách kinh t ca nhiu quc gia.
1.1.2. Các đc đim ca sn xut kinh doanh trong nông nghip
 t đai lƠ t liu sn xut ch yu
ây là đc đim quan trng phân bit nông nghip vi công nghip. Không
th có sn xut nông nghip nu không có đt đai vì đt là môi trng sng ch yu
ca cây trng và vt nuôi.
 Sn xut nông nghip ph thuc nhiu vƠo điu kin t nhiên
Nông nghip là ngành sn xut ph thuc rt nhiu vào t nhiên. c đim
này bt ngun t đi tng lao đng ca nông nghip là cây trng và vt nuôi.
Nhng điu kin t nhiên nh đt đai, nhit đ, đ m, lng ma, bc x mt tri
trc tip nh hng đn nng sut, sn lng cây trng vt nuôi. Nu điu kin t
nhiên thun li s to điu kin cho hot đng sn xut nông nghip din ra thun
li và ngc li nu điu kin thi tit không thun li s nh hng rt ln ti sn
lng, cht lng ca sn phm nông nghip.
 Sn xut nông nghip mang tính thi v cao
Do s bin thiên v điu kin thi tit, khí hu, mi loi cây trng có s
thích ng nht đnh vi điu kin đó, dn đn nhng mùa v khác nhau. Vì
Trang 18
vy, các hot đng sn xut nông nghip cng phi thc hin theo thi v đ
có th khai thác tt nht các điu kin t nhiên, mang li hiu qu cao nht.
 i tng sn xut là nhng c th sng
Có th thy đc đim rt ni bt trong sn xut nông nghip chính là đi
tng lao đng là nhng c th sng, có quy lut sinh trng và phát trin riêng, có
chu k sn xut dài, quá trình sn xut phi tri qua nhiu giai đon khác nhau, vì

ci to đt, nhng chi phí này cn phi tính vào giá thành sn phm. Nhng các
khon chi phí này thng khá ln và có tác dng đi vi cây trng trong nhiu nm.
Do vy, k toán phi theo dõi chính xác các khon chi phí này và tin hành phân b
theo phng pháp đc bit vào giá thành sn phm ca cây trng (vt nuôi).
1

- Ngoài nhng tài sn c đnh thông thng nh: đt, máy móc thit b,
phng tin vn ti,… nh trong các ngành kinh t khác, nông nghip còn có nhng
tài sn c đnh mang tính đc thù riêng nh: vn cây lâu nm, súc vt làm vic và
cho sn phm. Nhng tài sn này đc ghi nhn là tài sn c đnh hay chi phí sn
xut kinh doanh d dang s tùy thuc vào mc đích s dng ca tài sn này vào
hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip. Không nhng th, trong quá trình
nm gi tài sn, nhng tài sn c đnh là c th sng này có th s có nhng bin
đi v cht nh trng lng tng thêm ca đàn gia súc sinh sn, cây lâu nm, gia
súc b bnh cht,… iu này s nh hng đn giá tr ca các tài sn c đnh sinh
hc này lúc cui k. Bên cnh đó s tin b v k thut nuôi trng cng nh các
tin b v sinh hc s nh hng đáng k đn giá tr ca các tài sn c đnh sinh hc
này. Do đó khi la chn phng pháp khu hao tài sn sinh hc phi tính đn các
yu t trên.
2
- Do hot đng sn xut nông nghip còn chu nhiu nh hng ca điu kin t
nhiên nên cht lng sn phm nông nghip thng không n đnh, các

1
B môn hch toán, Trng H Kinh t quc dân, Hch toán k toán trong xí nghip thuc các ngành sn
xut và lu thông, trang 329.
2
Võ Nguyên Phng, Vn dng mt cách hp lý h thng tài khon k toán hin hành vào vic hch toán
các loi hình sn xut nông nghip ti An Giang, trang 13.


thích hp đ tách nhng khon chi phí đc hch toán chung cho các loi cây trng

3
Võ Nguyên Phng, Vn dng mt cách hp lý h thng tài khon k toán hin hành vào vic hch toán
các loi hình sn xut nông nghip ti An Giang, trang 14.

Trang 21
thành nhng khon chi phí riêng cho tng loi cây đc trng xen, trng gi.
4

- Khác vi các ngành sn xut vt cht khác, các đi tng lao đng trong
nông nghip là nhng c th sng có quá trình sinh trng, phát trin din ra phù
hp và tuân theo quy lut t nhiên. Nhng quy lut sinh trng và phát trin ca
các đi tng này còn làm cho thi gian sn xut không đng nht vi nhau, dn
đn tính thi v cao. Cho nên k tính giá thành không th xác đnh hàng tháng,
hàng quý nh  các xí nghip công nghip mà phi đc thc hin vào cui v
hoc cui nm. Sn phm thu hoch nm nào thì tính giá thành trong nm đó, ngha
là, chi phí chi ra trong nm nay nhng nm sau mi thu hoch sn phm thì nm sau
mi tính giá thành.
5

- Trong nông nghip, quá trình sn xut phi tri qua nhiu giai đon, công
vic khác nhau, chng hn nh: cây trng phi tri qua các giai đon làm đt, gieo
trng, chm sóc, thu hoch; vi vt nuôi ly sa hoc sinh sn cng phi tri qua
các khâu: đng đc, có cha, cho con bú hoc ly sa,… Vì vy, vic tính giá thành
các ngành sn xut này không ch gii hn  ch tiêu giá thành sn phm hoàn chnh
mà c  các ch tiêu giá thành công vic
.
6


tác hch toán trong lnh vc nông nghip, nm 1994, y ban chun mc k toán
quc t (IASC) đã quyt đnh xây dng mt chun mc k toán quc t v nông
nghip và đã b nhim mt Ban ch đo đ h tr cho vic ban hành chun mc.
- Nm 1996, Ban ch đo ban hành bn d tho chun mc, trong đó đt ra
các vn đ, nhng s la chn và nhng gii pháp đ ngh ca Ban ch đo cho mi
ngi góp ý kin. T 42 th góp Ủ, Ban ch đo đã tin hành xem xét, sa đi và
gi chúng đn y ban.
- Tháng 7 nm 1999, y ban phê duyt D tho E65 Nông nghip vi thi
hn góp ý cui cùng vào ngày 31 tháng 1 nm 2000. Sau đó, y ban đã nhn đc
62 th t góp ý cho E65 đn t các t chc quc t và 28 quc gia khác nhau.
- n tháng 4 nm 2000, IASC li gi mt bng câu hi cho các đn v hot
đng trong nông nghip đ xác đnh đ tin cy ca vic đo lng giá tr hp lý đã
đc đ xut trong E65 và nhn đc 20 phn hi t 11 quc gia.
- Sau khi xem xét các ý kin trên E65 và gii đáp các Ủ kin thc mc, y
ban đã ban hành chun mc k toán v nông nghip - IAS 41 vào tháng 12 nm
2000 và bt đu có hiu lc vào ngày 01 tháng 01 nm 2003.
1.2.2. Mc tiêu
Mc tiêu ca chun mc này là qui đnh cách x lý k toán, trình bày và
công b trên báo cáo tài chính liên quan đn các hot đng nông nghip - hot đng
qun lý s bin đi ca nhng tài sn có tính cht sinh hc (cây trng, vt nuôi)
Trang 23
thành nhng sn phm nông nghip (sn phm thu hoch t tài sn có tính cht sinh
hc ca doanh nghip).
1.2.3. Phm vi áp dng
- Chun mc đc áp dng hch toán đi vi các khon liên quan đn hot
đng nông nghip:
(a) tài sn sinh hc;
(b) sn phm nông nghip ti thi đim thu hoch;
(c) các khon tr cp ca chính ph.
- Chun mc này không áp dng cho: