B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM

Bùi Th N
NGHIÊN CU MT S YU T TÁC NG N
CU TRÚC VN CA CÁC DOANH NGHIP SN
XUT VÀ KINH DOANH THÉP VIT NAM LUN VN THC S KINH T

TP. H Chí Minh - Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM

Bùi Th N
NGHIÊN CU MT S YU T TÁC NG N
CU TRÚC VN CA CÁC DOANH NGHIP SN
XUT VÀ KINH DOANH THÉP VIT NAM
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mư s: 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: PGS.TS Nguyn Ngc nh
TP. H Chí Minh - Nm 2012
i
Mc lc
Li cam đoan ii
Li cm n iii
Tóm tt iv
Danh mc các ký hiu, ch vit tt v
Danh mc các bng, biu vi

Thành ph H Chí Minh, ngày 28 tháng 12 nm 2012
Hc viên
Bùi Th N

iii
Li cm n
Sau mt thi gian hc tp, nghiên cu tài liu và điu tra thu thp thông
tin, đn nay ý tng trong lun vn tt nghip cao hc vi đ tài: “Nghiên cu
mt s yu t tác đng đn cu trúc vn ca các doanh nghip sn xut và
kinh doanh thép Vit Nam” đư đc thc hin thành công. Có đc thành qu
này là nh công n to ln ca toàn th quý thy cô, gia đình và bn bè đng
nghip đư nhit tình giúp đ tôi trong sut quá trình thc hin đ tài. c bit,
tôi xin chân thành gi li cám n sâu sc đn:
PGS.TS Nguyn Ngc nh, ngi đư dìu dt hng dn tôi t nhng
bc đi đu tiên đn khi hoàn thành lun vn cao hc. ng thi cng là
ngi đng viên và giúp đ tôi rt nhiu trong vic điu tra, thu thp s liu,
phân tích, x lý d liu, và t nhng góp ý sâu sc ca thy đ tôi hoàn thin
lun vn ca mình.
Thành ph H Chí Minh, ngày 28 tháng 12 nm 2012
Hc viên
Bùi Th N

iv
Tóm tt
 tài này đc thc hin da trên bài nghiên cu ca Ray (2011) v
xem xét các yu t tác đng đn cu trúc vn ca các công ty ngành thép 
n . Áp dng mô hình này, tác gi đa ra s liu ca 13 công ty thép tiêu
biu trong nc trong giai đon 2007-2011. Bng phng pháp bình phng
bé nht OLS đ chy mô hình hi quy đa nhân t kim đnh tác đng ca 9
nhân t đc lp đn cu trúc vn. Mô hình cho ra đ phù hp gn 60%, và

nc giai đon 2007 - 2011.
Bng 4.2: Kt qu ma trn hip phng sai t mô hình thc nghim ca các
công ty thép tiêu biu trong nc giai đon 2007 - 2011.
Bng 4.3: Kt qu mô hình hi quy thu đc t mô hình thc nghim ca các
công ty thép tiêu biu trong nc giai đon 2007 - 2011.
Bng 4.4: Kt qu mô hình hi quy rút gn. 1

1. Gii thiu
1.1 Lý do chn đ tài
Hin nay, trong giai đon hi nhp kinh t quc t, các doanh nghip
Vit Nam đang đng trc nhng c hi và thách thc ln đan xen vi nhau.
Qua quá trình nghiên cu tìm hiu và nhn đnh th trng, tác gi thy rng
có nhiu doanh nghip trong nhiu lnh vc, trong đó có các doanh nghip
ngành thép, còn cha chú trng đúng mc đn cu trúc vn ca công ty. iu
này làm cho doanh nghip khó hay không th đt đn ti u hóa giá tr doanh
nghip, làm gim hiu qu kinh doanh, bi l vai trò quan trng ca cu trúc
vn có th quyt đnh đn s thành công hay tht bi ca mt doanh nghip.
Nhn thc đc vn đ này tác gi mong mun thc hin mt chuyên đ
nghiên cu liên quan đn vai trò quan trng ca cu trúc vn, cng nh ch ra
mt s nhân t nh hng đn cu trúc vn ca doanh nghip ngành thép ca
Vit Nam. Vic la chn ngành thép da trên nhng c s, quan đim sau:
Th nht, Vit Nam đang trong quá trình công nghip hóa, hin đi hóa
đt nc; trong quá trình đu t xây dng c s vt cht k thut cho s phát
trin và hi nhp khu vc và th gii. Xây dng và phát trin toàn din đt
nc đang là nhu cu cp thit đt ra cho Vit Nam giai đon hin nay, mà đi
cùng vi đó là phi nâng cp c s h tng đ đáp ng vi nhng yêu cu ca
phát trin. Trong đó, thép là vt t chin lc không th thiu đc trong s

- Tìm hiu thc trng cu trúc vn ca các doanh nghip thép Vit Nam và
tin hành kim đnh tác đng ca mt s nhân t tiêu biu đn cu trúc vn
ca các doanh nghip thép Vit Nam.
3

1.3 Mc tiêu nghiên cu
- Kim đnh các nhân t nh hng đn cu trúc vn ca các doanh
nghip thép Vit Nam (các công ty niêm yt) theo mô hình ca Ray (2011).
- ng dng mô hình ca Ray cho các doanh nghip thép Vit Nam.
1.4 Phm vi và đi tng nghiên cu
i vi bài nghiên cu này, tác gi ch dng li  vic kim đnh s tác
đng ca các nhân t đn cu trúc vn ca các doanh nghip phi tài chính
niêm yt trên sàn HOSE và HNX t nm 2007 đn 2011. Sau khi tng hp s
liu và hi quy theo mô hình kinh t lng, tác gi đa ra nhn xét v các
nhân t nh hng đn cu trúc vn nh th nào.

4

2. Tng quan các kt qu nghiên cu v cu trúc vn trên th gii
Các lý thuyt v s cân bng ti u gia n và vn đư tr thành mt vn
đ trung tâm đc nghiên cu trong lnh vc tài chính doanh nghip t trc
đn nay. Theo đó, các công ty la chn cu trúc vn tùy thuc vào thuc tính
nh hng bi các yu t chi phí và li ích khác nhau thông qua vic tài tr
bng n và vn c phn. Tác gi trình bày mt s lý thuyt v cu trúc vn.
David Durand (1952) đa ra phng pháp tip cn thu nhp ròng ca cu
trúc vn, trong đó cho rng công ty có th làm tng giá tr doanh nghip hoc
gim chi phí s dng vn bng cách tài tr bng n.
Ezra Soloman (1963) đa ra quan đim cho rng giá tr ca doanh
nghip tip tc tng đn mt mc đ nht đnh ca vic s dng n và sau đó
giá tr doanh nghip có xu hng c đnh vi mc s dng n cao hn và cui

rng đòn by s ph thuc vào phng sai ca thu nhp ròng t hot đng và
còn kt lun rng có mi quan h nghch gia phng sai ca thu nhp ròng
t hot đng và đòn by. Bray (1967) cho rng các công ty ri ro có th có t
l n thp hn và tìm thy mi quan h nghch gia tng n và t l tài sn c
đnh, gia li nhun trên đu t và t l n, và không có mi quan h tuyn
tính gia quy mô và t l n. Schwartz và Aronson (1967) kt lun rng cu
trúc tài chính đc đo bng giá tr s sách không thay đi đáng k trong ni
ti mt ngành công nghip, nhng bin thiên gia các ngành công nghip.
Gupta (1969) đ xut rng các t l tng n có mi quan h thun vi tng
trng và mi quan h nghch vi quy mô doanh nghip. Lev (1969) kt lun
rng có mt mi quan h đáng k gia các ngành công nghip và t l n. Hat
(1980) tit l đòn by tài chính ca công ty không liên quan đn quy mô và
tc đ tng trng ca doanh nghip và tip tc kt lun rng có mi quan h
nghch gia đòn by tài chính vi nng lc tr n và vic chi tr c tc. Ferri
6

và Jones (1979) tìm thy rng các ngành công nghip đc liên kt vi vic
s dng đòn by ca công ty nhng không thông qua mt cách trc tip hn
so vi nhng vn đ đư đc nêu trong các nghiên cu trc đó và kt lun
ca vic s dng n ca các công ty thì có liên quan đn quy mô ca nó.
Titman và Wessels (1988) cho rng các doanh nghip có các sn phm đc
đáo hoc duy nht có t l n tng đi thp. Marsh (1982) tit l rng các
công ty đang chu nh hng nng n bi các điu kin th trng và lch s
ca giá chng khoán trong vic la chn s dng gia n và vn. Barclay và
Smith (1995) ch ra rng n ti u ca các công ty là chc nng làm gim thu
nhp ca doanh nghip. Pandey (1985), Mathew (1991), Taub (1975),
Brealey, Hodges và Capron (1976) và nhiu hc gi khác đu nhn mnh
nhng yu t quyt đnh khác nhau nh hng lên cu trúc vn trong các
nghiên cu thc nghim ca h.
Dev và cng s (1997) trong môi trng hn lon gia tng, vic qun lý

đang phát trin đ đánh giá liu lý thuyt cu trúc vn có th đc ng dng
gia các quc gia có cu trúc th ch khác nhau hay không. H điu tra xem
các s kin cách điu, đc quan sát t các nghiên cu ca nhng quc gia đư
phát trin, có th áp dng ch cho nhng th trng này hay có th áp dng
mt cách tng quát hn. Các kt qu đa ra có mt chút hoài nghi trong phân
tích các tin đ này. H đư cung cp bng chng cho thy các quyt đnh la
chn cu trúc vn ca các công ty  các nc đang phát trin b nh hng
bi các bin tng t nh các nc đư phát trin. Tuy nhiên các quyt đnh
này còn b nh hng do s khác bit ca các cu trúc t chc gia các quc
gia và ph thuc các yu t c th ca tng quc gia. Các kt qu nghiên cu
ca h cho thy rng mc dù mt s hiu bit ca h t lý thuyt tài chính
hin đi đc ng dng gia các quc gia, phn ln vn đc thc hin đ
8

hiu tác đng ca các đc đim công ty khác nhau v s la chn cu trúc
vn. Gn đây, Deesomsak, Paudyal và Pescetto (2004) cng đư kho sát các
yu t nh hng đn cu trúc vn ca các công ty hot đng trong khu vc
Châu Á Thái Bình Dng, trong bn quc gia (c th là Thái Lan, Malaysia,
Singapore và Úc) vi môi trng pháp lý, tài chính và th ch khác nhau.
H nhn thy rng quyt đnh cu trúc vn ca các công ty b nh hng
bi nhng môi trng này, trong đó h cng da trên các yu t doanh nghip
c th đc xác đnh trong h thng lý thuyt hin ti. Trong thc t, có rt ít
nghiên cu đư đc thc hin đ nâng cao kin thc ca chúng ta v cu trúc
vn trong các nc đang phát trin có cu trúc th ch khác nhau và đi vi
kin thc ca chúng ta thì không đ đi vi trng hp ca nhng nn kinh t
đang phát trin nh, l. Vi đc trng ca th trng tài chính và nn kinh t
chung trong các nn kinh t này và cùng vi thc t là h có th trng chng
khoán non tr và tri qua chuyn đi c bn trong thp k trc; các chng c
thc nghim v sau d kin s mang li nhng hiu bit quan trng v các
tranh lun và b sung các lý thuyt hin có.

cu trúc vn - quy mô, ri ro kinh doanh, tc đ tng trng, t l thu nhp,
chia c tc, nng lc tr n, và mc đ hot đng đòn by ca các công ty
niêm yt trên th trng chng khoán Nepal vào ngày 16/7/2003. Tám mô
hình hi quy đa bin đư đc s dng đ đánh giá nh hng ca các bin
gii thích lên cu trúc vn. u tiên, các công ty sn xut, các ngân hàng
thng mi, các công ty bo him, và các công ty tài chính đc tin hành
phân tích. Tuy nhiên, do nhng bt thng v vn đ trong thi hn liên tc
ca mô hình, các công ty sn xut b loi tr trong phân tích cui cùng.
Nghiên cu này cho thy rng quy mô, tc đ tng trng và t l thu nhp là
10

nhng yu t nh hng có ý ngha thng kê vi cu trúc vn ca các công ty
niêm yt ti th trng Nepal.
Fakher và cng s (2005) cung cp thêm bng chng v các lý thuyt
cu trúc vn liên quan đn các nc đang phát trin và kim đnh tác đng
ca vic thiu mt th trng vn th cp qua vic phân tích cu trúc vn
trong điu kin môi trng kinh doanh  Libya. Các kt qu t mô hình hi
quy OLS cho rng c hai lý thuyt đánh đi cu trúc vn và lý thuyt chi phí
đi din là các lý thuyt thích hp vi vic xác đnh cu trúc vn ca các công
ty Libya trong khi có ít bng chng đ chng minh cho lý thuyt v thông tin
bt cân xng. S thiu vng th trng th cp có th có nh hng đn các
chi phí đi din, khi mà các c đông không th bán c phiu ca h có th gây
áp lc lên vic qun lý đ phc v cho vic ti đa li ích ca c đông.
Joshua (2008) trong nghiên cu ca ông so sánh cu trúc vn ca các
công ty niêm yt, nhng công ty ln không đc niêm yt và các doanh
nghip va và nh (DNVVN)  Ghana. Các kt qu không cho thy s khác
bit đáng k gia các cu trúc vn ca các công ty niêm yt và nhng công ty
ln không đc niêm yt. Kt qu cho thy rng n ngn hn chim mt t l
tng đi cao trong tng s n ca các công ty đc ly mu. Các kt qu hi
quy ch ra rng thi gian hot đng, quy mô, c cu tài sn, kh nng sinh li,

niêm yt trên th trng cho thy t l n trên vn ch s hu có mi quan h
thun có ý ngha vi tt c các bin v kh nng sinh li (li nhun gp, li
nhun hot đng và t sut li nhun thun).
Puwanenthiren Pratheepkanth (2011) phân tích cu trúc vn và tác đng
ca cu trúc vn lên tình hình tài chính ca các công ty  Sri Lanka trong giai
đon 2005 - 2009 (5 nm). Kt qu cho thy có mi quan h nghch gia cu
12

trúc vn và tình hình tài chính ca các công ty  Sri Lanka. Do đó các công ty
này ch yu là ph thuc vào vic s dng n và tr chi phí lưi vay nhiu hn.
Mt s lý thuyt, nh đc trình bày  trên, đư đc phát trin trong vài
thp niên nhm gii thích vic s dng các t l n ca các doanh nghip.
Mc dù cha có phân đnh rõ ràng trong cuc tranh lun v vn đ liên kt
gia quyt đnh tài chính và giá tr ca doanh nghip, có tng đi ít bng
chng thc nghim v vic làm th nào các công ty thc s la chn gia các
công c tài chính ti mt thi đim nht đnh.

13

3. Mô hình các nhân t nh hng đn cu trúc vn
Mô hình nghiên cu ca tác gi Ray
Qua nghiên cu cu trúc vn ca các công ty thép n  nm 2011, tác
gi Ray cho rng cu trúc vn ca mt công ty b tác đng bi nhiu nhân t
(bên ngoài và bên trong). Các nhân t bên ngoài là nhng thay đi  tm v
mô nh chính sách thu, lm phát, điu kin th trng vn, … chc chn s
tác đng đn cu trúc vn ca công ty. Còn li là nhng yu t bên trong liên
quan đn đc đim ca công ty (tài sn c đnh, tài sn đm bo, li nhun,
quy mô, thi gian hot đng, ri ro kinh doanh, tính thanh khon, tc đ tng
trng, …).  làm rõ tác đng ca nhng yu t bên trong trên, tác gi Ray
đư tin hành kim đnh đ xem xét mc đ tng tác ca nhng yu t này

V ri ro kinh doanh, có s mâu thun trong vic xác đnh mi tng
quan gia ri ro trong kinh doanh và cu trúc vn ca công ty do ph thuc
vào vic xác đnh ni dung ca ri ro kinh doanh và điu kin c th ca th
trng thép n .
V tính thanh khon, tính thanh khon và đòn by tài chính ca công ty
có mi tng quan thun trong nghiên cu thc nghim điu kin c th ca
th trng thép n .
V tc đ tng trng, có mi tng quan nghch gia tc đ tng
trng và đòn by tài chính ca công ty do nhng doanh nghip có tc đ
tng trng ln có xu hng phát hành thêm c phiu đ tài tr cho các d án
ca h.
15

Bng 3.1: Các bin đc lp, đnh ngha và d đoán v du ca tác gi Ray
Tên bin
Determinants
(Abbreviation)
Cách tính
Definitions
c tính
du
Theoretical
Predicted
Signs
Các nghiên cu thc chng
Related Empirical Literature
ASSET

Determinants
(Abbreviation)
Cách tính
Definitions
c tính
du
Theoretical
Predicted
Signs
Các nghiên cu thc chng
Related Empirical Literature
PROFITABILITY
(ROA)
Percentage of pre-
tax profix divided
by Total Assets
-
Kester (1986) Friend and
Lang(1988), Titman and Wessels
(1988), Rajan and Zingales (1995),
Wald (1999), Wiwattanakantang
(1999), Booth et al. (2001)
Deesomsak, Paudyal and Pescetto
(2004). Marsh (1982), Kester (1986),
Rajan and Zingales (1995),
Wald(1999), Booth et al.(2001).
Homaifar et al., 1994; Michaleas et
al., 1999; Ozkan,
SIZE (ln SALE)
Natural logarithm

Tên bin
Determinants
(Abbreviation)
Cách tính
Definitions
c tính
du
Theoretical
Predicted
Signs
Các nghiên cu thc chng
Related Empirical Literature
TAX SHIELD
EFFECTS (NDTS)
Net Profit before
tax less (Corporate
tax payments
divided by
corporate tax rate
of 25%

)
+
Bardley, Jarrel and Kim (1984),
Harris and Raviv (1990), Chaplinsky
and Niehaus(2003), Wald (1999)
Hirota (1999).
FLEXIBILITY
Ratio of Cash and
marketable