B GIÁO DC VÀ ÀO
TOTRNG I HC KINH T TP. H CHÍ
MINH
NGUYN TH VIÊN


TP. H Chí Minh – Nm
2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH VIÊN HOÀN THIN TRÌNH T VÀ PHNG
PHÁP LP BÁO CÁO TÀI CHÍNH HP
NHT TI CÔNG TY TNHH NHÀ NC
MTV SÁCH HÀ NI
Chuyên ngành: K toán – Kim toán
Mã s: 60.34.30 LUN VN THC S KINH T



MC LC PHN M U

CHNG 1: C S LÝ LUN V BÁO CÁO TÀI CHÍNH HP NHT ············ 1
1.1 Nhng vn đ chung v báo cáo tài chính hp nht ············································ 1
1.1.1 Khái nim v Báo cáo tài chính hp nht ······················································ 1

2.1.3 C cu t chc và chính sách k toán ti công ty ··········································· 41
2.1.3.1 S đ b máy k toán ·················································································· 41
2.1.3.2 c đim công tác k toán ··········································································· 42
2.2 Thc trng lp và trình bày báo cáo tài chính ti Công ty Sách Hà Ni ············ 47
2.2.1 Trình t hp nht ···························································································· 48
2.2.2 Phng pháp lp báo cáo tài chính hp nht ·················································· 48
2.2.3 Mt s báo cáo tài chính hp nht thu thp ti công ty ··································· 52
2.3 Nhng vn đ tn ti trong vic lp Báo cáo tài chính hp nht ti công ty ····· 55
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN TRÌNH T VÀ PHNG PHÁP LP
BÁO CÁO TÀI CHÍNH HP NHT TI CÔNG TY TNHH NHÀ NC MT
THÀNH VIÊN SÁCH HÀ NI ·············································································· 61
3.1 Quan đim và nguyên tc hoàn thin ································································· 61
3.1.1 Quan đim hoàn thin ····················································································· 61
3.1.2 Nguyên tc hoàn thin ···················································································· 62
3.2 Gii pháp hoàn thin trình t và phng pháp lp báo cáo tài chính hp nht ti
công ty Sách Hà Ni ······························································································ 62
3.2.1 Phng hng hoàn thin ··············································································· 63
3.2.2 Gii pháp c th nhm hoàn
thin trình t và phng pháp lp báo cáo tài
chính hp nht ti công ty ······················································································ 63
3.2.3 Trình t các bc lp báo cáo tài chính hp nht ········································· 66
3.2.3.1 Bc 1: Hp cng các ch tiêu ····································································· 69
3.2.3.2 Bc 2: Loi tr toàn b giá tr ghi s đu t ·············································· 69
3.2.3.3 Bc 3: Phân b li th thng mi ···························································· 70
3.2.3.4 Bc 4: Tách li ích ca c đông thiu s ··················································· 71
3.2.3.5 Bc 5: Loi tr toàn b các giao dch ni b trong Tp đoàn ···················· 72
3.2.3.6 Bc 6: Lp bng tng hp các bút toán điu chnh và Bng tng hp

DANH SÁCH CÁC T VIT TT BCTC: Báo cáo tài
chính
BCTCHN: Báo cáo tài chính hp nht

BCKT: Bng cân đi k toán
BCKT HN: Bng cân đi k toán hp nht
KQHKD: Kt qu hot đng kinh doanh
KQHKD HN: Kt qu hot đng kinh doanh hp nht
CN: Chi nhánh
CSH: Ch s hu
CP: C phn
VT: n v tính
IAS: Chun mc k toán quc
t
GTGT: Gía tr gia tng
MTV: Mt thành viên
NN: Nhà nc
TNDN: Thu nhp doanh
nghip
TSC: Tài sn c
đnh


thng báo cáo tài chính hp nht là mt h thng báo cáo mi, rt phc
tp. Vic lp báo cáo tài chính hp nht là mt vn đ khá khó khn đi vi đa s
doanh nghip ti Vit Nam đc bit là các doanh nghip nhà nc. Báo cáo tài
chính hp nht ca mt s công ty cha tht s tuân th qui đnh, phng pháp
hp nht. Vic không tuân th này do nhiu yu t khác nhau nhng ch yu là do
ngi k toán cha đ k nng lp đc báo cáo tài chính hp nht và vic vn
dng các thông t chun mc liên quan đn BCTC hp nht còn gp nhiu khó
khn. Công ty TNHH NN MTV Sách Hà Ni là mt đin hình, trong nhng nm
qua k toán lp báo cáo tài chính hp nht bng cách cng các ch tiêu ca báo cáo
các công ty li mà không h loi tr các giao dch ni b hay thc hin các bút
toán điu chnh, …. Vì vy báo báo tài chính ca công ty cha th hin đúng tình
hình tài chính, kt qu hot đng kinh doanh ca toàn b tp đoàn.
Vì nhng lý do đó tôi chn đ tài: “Hoàn thin trình t và phng pháp lp
báo cáo tài chính hp nht ti Công ty TNHH Nhà Nc Mt Thành Viên Sách Hà
Ni” đ làm đ tài lun vn cho mình nhm giúp Công ty phn ánh đúng bn cht
nghip v kinh t phát sinh, đc bit là các giao dch ni b gia công ty m -
công ty con và các bút toán điu chnh nhm mc đích lp báo báo tài chính hp
nht phù hp, đúng theo qui đnh t đó s liu trên báo cáo tài chính mi trung
thc đáp ng nhu cu cung cp thông tin cho các đi tng s dng liên quan.
2. Mc đích nghiên cu:
Qua kho sát công tác hch toán, lp và trình bày bày báo cáo tài chính hp
nht ti Công ty TNHH NN MTV Sách hà Ni tác gi tìm hiu nhng nguyên
nhân mà công ty cha th thc hin vic lp báo cáo tài chính h
p nht phù hp
theo qui đnh t đó đa ra nhng đ xut cng nh hng dn c th phng pháp lp và trình bày báo cáo tài chính hp nht nhm giúp Công ty phn ánh đúng bn
cht nghip v kinh t phát sinh, đc bit là các giao dch ni b gia công ty m -

Phng pháp phân tích: Qua kho sát thc t cng nh s liu đã thu thp
đc tin hành so sánh,
đi chiu, phân tích và đánh giá thc trng t đó đa ra
phng pháp nhm hoàn thin vic lp và trình bày BCTC HN ti công ty.
5. B cc ca lun vn:
B cc ca lun vn đc thit k nh
sau:

o Phn m
đu

o
Phn ni dung

- Chng 1: C s lý lun v báo cáo tài chính hp nht. - Chng 2: Thc trng lp và trình bày báo cáo tài chính hp nht ti
Công ty TNHH Nhà Nc MTV Sách Hà Ni.
- Chng 3: Gii pháp hoàn thin trình t và phng pháp lp báo cáo
tài chính hp nht ti Công ty TNHH Nhà Nc MTV Sách Hà Ni.
o Phn kt lun
Mc dù đã có nhiu tâm huyt song không tránh khi nhng thiu sót, tác
gi rt mong nhn đc nhng ý kin đóng góp t quý thy cô và bn đc đ bài
vit đc hoàn thin hn, xin chân thành cm n.
1 CHNG 1


trng
tình hình tài chính và kt qu kinh doanh và các dòng lu chuyn tin t
ca
Tp
đoàn, Tng công ty trong nm tài chính đã qua và d đoán trong tng
lai.
Thông
tin ca Báo cáo tài chính hp nht là cn c quan trng cho vic đ
ra các
quyt
đnh v qun lý, điu hành hot đng kinh doanh, hoc đu t vào
Tp đoàn
hoc
Tng công ty ca các ch s hu, ca các nhà đu t, ca các
ch n hin ti
và
tng
lai,

1.1.3 Ni dung ca h thng Báo cáo tài chính hp
nht
[1, XIII mc 1.2]
1.1.3.1 H thng Báo Cáo Tài chính hp nht
Báo cáo tài chính hp nht nm gm:
- Bng cân đi k toán hp nht
- Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh hp nht.
- Báo cáo lu chuyn tin t hp nht.
- Bn thuyt minh báo cáo tài chính hp nht.
2



Các đn v sau đây phi thc hin lp Báo cáo tài chính hp nht ca tp
đoàn ngoài báo cáo tài chính riêng ca đn v này:
- Tt c các công ty m nm gi trên 50% quyn biu quyt  công ty con
(công ty m có th s hu trc tip công ty con hoc s hu gián tip công ty con
qua mt công ty con khác) phi lp, np và công khai báo cáo tài chính hp nht
theo quy đnh ca chun mc s 25 và hng dn ti Thông t 161/2007BTC,
ngoi tr các công ty m đng thi là công ty con b mt công ty khác s hu toàn
b hoc gn nh toàn b và nu nh các c đông thiu s trong công ty chp thun
thì không phi lp và trình bày báo cáo tài chính hp nht.
- Tt c các tng công ty nhà nc thành lp và hot đng theo mô hình có
công ty con phi lp, np Báo cáo tài chính hp nht theo quy đnh ca Lut k
toán, chun mc k toán s 25 và hng dn ti Thông 161/2007 BTC.
Công ty m hoc tng công ty nhà nc thành lp và hot đng theo mô hình
có công ty con là đn v có trách nhim lp Báo cáo tài chính hp nht đc gi là
công ty m.
1.1.5 Các phng pháp hp nht báo cáo tài chính [3, tr 121-129]
a. Phng pháp hp nht toàn b:
Phng pháp hp nht toàn b dành riêng cho các doanh nghip đt di
quyn kim soát đc quyn và vic la chn phng pháp này da trên lý
thuyt v công ty m.
ây là phng pháp giúp cho k toán có mt tm nhìn
rng hn v tình hình tài sn, tình trng tài chính cng nh kt qu ca toàn b
các công ty hình thành nên mt thc th hp nht duy nht.
Phng pháp này thc hin cng dn toàn b các khon mc ca bng
cân đi k toán và báo cáo kt qu kinh doanh ca các công ty con và công ty m
đ công ty m th hin quyn kim soát toàn b ca mình, sau đó loi tr phn
vn ch s hu và kt qu ca li ích c đông thiu s.
Phng pháp hp nht toàn b đc thc hin trên c s các bc sau:


c. Phng pháp hp nht tng đng:

Phng pháp này v mt nguyên tc ch áp dng trong trng hp công ty
m có s nh hng đáng k đi vi công ty hp nht. Tuy nhiên, phng pháp
này cng đc s dng khi các công ty kim soát đc quyn và đng kim soát
không th hp nht toàn b hay hp nht t l
Hp nht tng đng đc hiu mt cách đn gin là vic thay th khon
đu t bng khon vn ch s hu tng ng vi phn nm gi trong vn ch s
hu ca công ty hp nht.
Nói cách khác, hp nht tng đng là thay th trc tip giá tr ghi s ca
khon đu t nm gi bi công ty m bng phn tng đng trong giá tr tài sn
5 thun ca công ty hp nht, đây là lý thuyt da trên thc th phân bit.
So vi các phng pháp trc phng pháp này không thc hin vic tng
cng toàn b hay tng phn các khon mc ca báo cáo kt qu kinh doanh gia
công ty hp nht và công ty m mà tính toán phn kt qu t công ty hp nht đ
b sung vào kt qu hp nht.
1.2 Mt s vn đ liên quan đ
n báo cáo tài chính hp nht
1.2.1 Mô hình công ty m – công ty con
1.2.1.1 Khái nim
Công ty m - công ty con là mt hình thc liên kt và chi phi ln nhau bng
đu t, góp vn, bí quyt công ngh, thng hiu hoc th trng gia các công ty
có t cách pháp nhân, trong đó có mt công ty gi quyn chi phi các công ty
thành viên khác (gi là công ty m) và các công ty thành viên khác b công ty m
chi phi (gi là công ty con) hoc có mt phn vn góp ca công ty m (gi là
công ty liên kt hoc liên doanh).
Mc tiêu chuyn đi theo mô hình công ty m - công ty con là đi mi mô

Hai là: công ty m có li ích kinh t nht đnh liên quan đn hot đng ca
công ty con;
Ba là: công ty m chi phi đi vi các quyt đnh liên quan đn hot đng
ca công ty con thông qua mt s hình thc nh quyn b phiu chi phi đi vi
các quyt đnh ca công ty con, quyn b nhim và min nhim hi đng qun tr,
ban lãnh đo hoc quyn tham gia qun lý, điu hành;
Bn là: v trí công ty m và công ty con ch trong mi quan h gia hai công
ty vi nhau và mang tính tng đi, tc công ty con này có th là công ty m ca
mt công ty khác (tính tng đi này càng ni bt hn trong trng hp các công
ty trong mt nhóm có nm gi vn c phn qua li ca nhau, thí d nh theo mô
hình ca các tp đoàn ca Nht);
Nm là: trách nhim ca công ty m đi vi công ty con nói chung là trách
nhim hu hn, nhng do mi quan h có tính cht chi phi các quyt đnh ca
công ty con , nên lut pháp nhiu nc buc công ty m phi liên đi chu trách
nhim v nh hng ca công ty m vi công ty con.
Sáu là: v mt lý thuyt, mô hình quan h này s to cho c cu t chc ca
các công ty trong nhóm có chiu sâu không hn ch; tc công ty m, con công ty
con, công ty cháu
7 Mc dù công ty m và công ty con là hai thc th pháp lý đc lp, và nu
công ty con là công ty có trách nhim hu hn thì công ty m ch chu trách nhim
đi vi phn vn góp hay c phn ca mình mà thôi, nhng do mi quan h có
tính cht chi phi các quyt đnh ca công ty con, nên lut pháp nhiu nc bt
buc công ty m phi chu trách nhim liên đi v nhng nh hng ca công ty
m đi vi công ty con.
Ngoài ra, theo lut pháp ca nhiu nc và theo chun mc k toán quc t
thì công ty m phi có trách nhim trình báo cáo tài chính tp trung hay hp nht
ti đi hi c đông ca công ty m, tr trng hp công ty m là công ty con ca

công ty con
=
Tng vn góp ca nhà đu t
* 100%
Tng s vn ch s hu ca công
ty nhn đu t

Qua công thc trên ta thy, nu nhà đu t nm gi trên 50% quyn
biu
quyt  công ty con thì quyn kim soát ca công ty m đc xác đnh
tng
ng
vi quyn biu quyt ca công ty m  công ty
con.

+ Công ty m đu t gián tip (thông qua quyn s hu gián tip công ty
con
qua mt công ty con
khác) T l quyn biu quyt ca công ty con đu
t

Quyn kim soát ca
công
ty
m =

trc tip  công ty con gián

tha
thun khác gia nhà đu t vào công ty liên kt. Quyn biu quyt ca nhà đu
t
đc xác đnh can c vào biên bn tha thun gia nhà đu t và công ty nhn
đu t.1.2.1.4 Xác đnh phn li ích ca công ty m vi công ty
con
[1, XIII mc 4.1.2]

Nu các bên không có s tha thun khác, v c bn t l li ích
tng
9 đng t l góp
vn.
Trng hp 1: Công ty m đu t trc
tipT l (%) li ích ca công
T l (%) vn góp ti

ty m

công ty con = công ty con đu t trc tip
đu t trc
tip

đng kinh doanh thì vic kt hp các đn v này không
phi là hp nht kinh
doanh.
Khi mt doanh nghip mua mt nhóm các tài sn
hoc các tài sn thun
nhng
không cu thành mt hot đng kinh doanh thì
phi phân b giá phí ca nhóm
tài
sn đó cho các tài sn và n phi tr có th
xác đnh riêng r trong nhóm tài sn
đó
da trên giá tr hp lý tng ng ti ngày
mua.

10

1.2.2.2 Các hình thc hp nht kinh doanh [3, tr 106-107]
- Hp nht kinh doanh đ cùng hình thành nên mt hoc nhiu hot
đng
kinh doanh có th đc thc hin di nhiu hình thc khác nhau,
nh:

+ Mt doanh nghip mua c phn ca mt doanh nghip
khác;+ Mt doanh nghip mua tt c tài sn thun ca mt doanh nghip
khác;


công ty con này ch đc mua và nm gi cho mc đích bán li trong tng lai gn
(di 12 tháng); (ii) hoc hot đng ca công ty con b hn ch trong thi gian dài
(trên 12 tháng) và điu này nh hng đáng k ti kh nng chuyn vn cho công
ty m.
b. Công ty m không đc loi tr ra khi BCTCHN các báo cáo tài chính
11

ca công ty con có hot đng kinh doanh khác bit vi hot đng ca tt c các
công ty con khác trong Tp đoàn.
c. Báo cáo tài chính hp nht đc lp và trình bày theo nguyên tc k toán
và nguyên tc đánh giá nh báo cáo tài chính ca doanh nghip đc lp theo quy
đnh ca Chun mc k toán s 21 - Trình bày báo cáo tài chính và qui đnh ca
các chun mc k toán khác.
d. Báo cáo tài chính hp nht đc lp trên c s áp dng chính sách k toán
thng nht cho các giao dch và s kin cùng loi trong nhng hoàn cnh tng t
trong toàn Tp đoàn.
- Trng hp công ty con s dng các chính sách k toán khác vi chính sách
k toán áp dng thng nht trong Tp đoàn thì báo cáo tài chính đc s dng đ
hp nht phi đc điu chnh li theo chính sách chung ca Tp đoàn.
- Trng hp công ty con không th s dng cùng mt chính sách k toán vi
chính sách chung ca Tp đoàn thì thuyt minh BCTCHN phi trình bày rõ v các
khon mc đã đc ghi nhn và trình bày theo các chính sách k toán khác nhau
và phi thuyt minh rõ các chính sách k toán khác đó.
e. Báo cáo tài chính riêng ca công ty m và các công ty con s dng đ hp
nht báo cáo tài chính phi đc lp cho cùng mt k k toán.
Nu ngày kt thúc k k toán là khác nhau, công ty con phi lp thêm mt b
báo cáo tài chính cho mc đích hp nht có k k toán trùng vi k k toán ca
công ty m. Trong trng hp điu này không th thc hin đc, các báo cáo tài
chính đc lp vào thi đim khác nhau có th đc s dng vi điu kin là thi
gian chênh lch đó không vt quá 3 tháng. Trong trng hp này, báo cáo s

mt ch tiêu tách bit vi n phi tr và vn ch s hu ca công ty m. Phn s
hu ca c đông thiu s trong thu nhp ca Tp đoàn cng cn đc trình bày
thành ch tiêu riêng bit trong báo cáo KQHKDHN;
- Giá tr các khon mc phi thu, phi tr gia các đn v trong cùng Tp
đoàn phi đc loi tr hoàn toàn;
- Các ch tiêu doanh thu, chi phí phát sinh t vic cung cp hàng hoá, dch v
gia các đn v trong ni b Tp đoàn, kinh phí qun lý np Tng Công ty, lãi đi
vay và thu nhp t cho vay gia các đn v trong ni b Tp đoàn, c tc, li
nhun đã phân chia, và đã ghi nhn phi đc loi tr toàn b;
13

- Các khon lãi cha thc hin phát sinh t các giao dch trong ni b Tp
đoàn đang nm trong giá tr tài sn (nh hàng tn kho, tài sn c đnh) phi đc
loi tr hoàn toàn. Các khon l cha thc hin phát sinh t các giao dch ni b
đang phn ánh trong giá tr hàng tn kho hoc tài sn c đnh cng đc loi b
tr khi chi phí to nên khon l đó không th thu hi đc.
k. Báo cáo lu chuyn tin t hp nht đc lp theo quy đnh ca chun mc
k toán s 24 – Báo cáo lu chuyn tin t.
l. Thuyt minh BCTCHN phi trình bày đy đ các ch tiêu theo yêu cu ca
Chun mc k toán s 21 – Trình bày báo cáo tài chính và tng Chun mc k
toán liên quan.
m. Vic chuyn đi báo cáo tài chính ca c s  nc ngoài có đn v tin t
k toán khác vi đn v tin t k toán ca công ty m thc hin theo các quy đnh
ca Chun mc k toán s 10 - nh hng ca vic thay đi t giá hi đoái.
n. Các khon đu t vào công ty liên kt và công ty liên doanh đc k toán
theo phng pháp vn ch s hu trong BCTCHN theo chun mc k toán s 07 –
K toán các khon đu t vào công ty liên kt, chun mc s 08 – Thông tin tài
chính v nhng khon vn góp liên doanh
1.3.2 Trình t hp nht và các bút toán điu chnh [3, tr 229-275]
Ü Các bc hp nht và bút toán điu chnh


N Chênh lch đánh giá li tài
snN Chênh lch t giá hi
đoái

N Qu đu t phát
trinN Qu d phòng tài
chínhN Các qu khác thuc vn ch s
hu
N Li nhun sau thu cha phân
phi

N Li th thng mi (Nu
có)

….Có u t vào công ty
con.


N Vn khác ca ch s
huN Chênh lch đánh giá li tài
snN Chênh lch t giá hi
đoái

N Qu đu t phát
trin

N Qu d phòng tài
chínhN Các qu khác thuc vn ch s
hu
N Li nhun sau thu cha phân
phi

N Li th thng mi (nu
có)

….Có u t vào công ty


Bc 3: Phân b li th thng mi (nu
có)
.Li th thng mi phát sinh ti ngày mua đc phân b dn vào kt
qu
hot đng kinh doanh hp nht theo phng pháp đng thng trong
thi
gian
không quá 10
nm.

Bút toán điu
chnhTrng hp phân b li th thng mi trong k đu tiên, k toán xác đnh
li
th thng mi phi phân b trong k và
ghi:

N Chi phí qun lý doanh nghip (Li th thng mi phân b trong
k)

Có Li th thng mi (Li th thng mi phát sinh trong
k)
Trng
hp phân b li th thng mi t k th hai tr đi, k toán phi

- Trong Bng cân đi k toán hp nht, li ích ca c đông thiu s trong
giá
tr tài sn thun ca các Công ty con đc xác đnh và trình bày thành mt

Trích đoạn G ii thi u khái quát v công ty TNHH NNMTV Sách Hà Ni ························ cđ im công tác k toán ··········································································· Ph ng pháp lp báo cáo tài chính hp nh t ··················································

---