S TH HI N CÁC NGUYÊN T C Ự Ể Ệ Ắ
PH NG PHÁP LU N TRONG ƯƠ Ậ
NH N TH C VÀ HO T Đ NG TH C Ậ Ứ Ạ Ộ Ự
TI N Ễ
RÚT RA T QUY LU T TH NG NH T Ừ Ậ Ố Ấ
VÀ Đ U TRANH GI A CÁC M T Đ I Ấ Ữ Ặ Ố
L P Ậ
TRONG PHÉP BI N CH NG DUY V T Ệ Ứ Ậ
NHÓM 3
TR NG Đ I H C KHOA H C T NHIÊN - ĐHQGHNƯỜ Ạ Ọ Ọ Ự
Hà Nội, 9 - 2014
M C L CỤ Ụ
Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt
đối lập trong phép biện chứng duy vật
1
Biểu hiện của các nguyên tắc luận trong nhận
thức và hoạt động thực tiễn
2
PHẦN 1: QUY LUẬT THỐNG NHẤT VÀ
ĐẤU TRANH GIỮA CÁC MẶT ĐỐI LẬP
Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập
(Quy luật mâu thuẫn) được coi là “hạt nhân” của phép
biện chứng duy vật, chỉ ra nguồn gốc động lực của sự
vân động, phát triển của các sự vật, hiện tượng.
QUY LU T TH NG NH T VÀ Ậ Ố Ấ
Đ U TRANH GI A CÁC M T Đ I L PẤ Ữ Ặ Ố Ậ
Lênin đã từng viết: “có thể định nghĩa vắn
tắt phép biện chứng là học thuyết về sự
thống nhất của các mặt đối lập nhưng điều
đó đòi hỏi phải có sự giải thích và một sự
phát triển thêm”

Đ U TRANH GI A CÁC M T Đ I L PẤ Ữ Ặ Ố Ậ
PHÂN LOẠI MÂU THUẪN: 3 loại
1
Căn cứ vào vị
trí, vai trò mâu
thuẫn:
-Mâu thuẫn cơ
bản
-
Mâu thuẫn
không cơ bản
2
Căn cứ vào mối
quan hệ mâu
thuẫn:
-Mâu thuẫn bên
trong
-
Mâu thuân bên
ngoài
3
Căn cứ vào địa
vị, ,lợi ích của
giai cấp:
-Mâu thuẫn đối
kháng
-
Mâu thuẫn
không đối kháng
QUY LU T TH NG NH T VÀ Ậ Ố Ấ

BIỂU HIỆN CỦA CÁC NGUYÊN TẮC PHƯƠNG
PHÁP LUẬN TRONG NHẬN THỨC VÀ HOẠT
ĐỘNG THỰC TIỄN
MÂU THU N GI A L I ÍCH CÁ NHÂN VÀ L I Ẫ Ữ Ợ Ợ
ÍCH XÃ H IỘ
Quan hệ cá nhân - xã hội là quan hệ về lợi ích, là sự thống
nhất và đối lập về lợi ích.
MÂU THU N GI A L I ÍCH CÁ NHÂN VÀ L I Ẫ Ữ Ợ Ợ
ÍCH XÃ H IỘ
Quan điểm toàn diện
● Cá nhân và xã hội là hai mặt xâm nhập
lẫn nhau, làm tiền đề tồn tại cho
nhau.
● Xã hội mà không có cá nhân thì xã hội
không tồn tại. Cá nhân không thể
tồn tại và phát triển bên ngoài XH
Mâu thuẫn lợi ích giữa cá nhân với cá
nhân, giữa cá nhân với xã hội vẫn tồn tại,
không tránh khỏi
Thống
nhất
Đối
lập
- Nhu cầu và lợi ích riêng của cá nhân
thường đa dạng, phong phú hơn cái hiện
có của xã hội.
- Xã hội chỉ có những chuẩn mực chung,
do đó không thể thỏa mãn mọi yêu cầu,
mong muốn của mỗi cá nhân
Nguyên nhân sự đối lập

ÍCH XÃ H IỘ
Trong bộ máy Nhà nước, đó là tệ quan liêu tham nhũng, chạy theo
địa vị, chức tước; lợi dụng quyền chức để mưu cầu lợi ích cho
cá nhân
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đó là hiện tượng gian lận
thương mại, kinh doanh trái pháp luật, trốn thuế để có được
lợi nhuận cao
Trong quản lý xã hội, nhiều khi cán bộ lãnh đạo đã đề ra những
quy định không công bằng, sinh mâu thuẫn giữa các tầng lớp, các
cá nhân
Trong lối sống cá nhân, hiện tượng sa đọa, ăn chơi trác táng, sống
buông thả bất chấp những qui định về luật pháp và đạo đức
của xã hội
1
3
2
4
● Không có con người trừu tượng, thoát ly mọi điều kiện, hoàn
cảnh lịch sử xã hội.
● Mỗi con người luôn luôn bị chi phối, quyết định bởi các quan hệ
kinh tế - xã hội, đó là quan hệ kinh tế hiện thực, là quan hệ chính
trị, đạo đức, pháp quyền…
MÂU THU N GI A L I ÍCH CÁ NHÂN VÀ Ẫ Ữ Ợ
L I ÍCH XÃ H IỢ Ộ
Lịch sử-cụ thể
Lịch sử-cụ thể
Phải đi sâu phân tích những quan hệ kinh tế, xã hội đã làm
nên con người, nhằm giải quyết hài hòa vấn đề lợi ích
MÂU THU N GI A L I ÍCH CÁ NHÂN VÀ Ẫ Ữ Ợ
L I ÍCH XÃ H IỢ Ộ

RO
Phân tích mối quan hệ giữa lợi nhuận và rủi ro, để
tìm được cách giải quyết mâu thuẫn với mục đích
chính là tăng lợi nhuận, giảm rủi ro.
Và xác định được khuynh hướng phát triển mâu
thuẫn trong tương lai.
NGUYÊN
TẮC
PHÁT
TRIỂN
MÂU THU N GI A L I NHU N VÀ R I Ẫ Ữ Ợ Ậ Ủ
RO
TRONG HO T Đ NG NGÂN HÀNGẠ Ộ
MÂU THU N GI A L I NHU N VÀ R I RO Ẫ Ữ Ợ Ậ Ủ
TRONG HO T Đ NG NGÂN HÀNGẠ Ộ
NGUYÊN TẮC LỊCH SỬ CỤ THỂ
- Lợi nhuận và rủi ro nằm trong điều kiện môi trường cụ thể, hoàn
cảnh lịch sử cụ thể.
Hoàn cảnh ban đầu: trong quá trình cho vay, ngân hàng sẽ thu được
lợi nhuận.
- Nhưng sẽ gặp rủi ro khi khách hàng không có khả năng thanh toán,
cơ chế của ngân hàng còn nhiều lỗ hổng…
Giảm rủi ro bằng cách: Cải tổ bộ máy ngân hàng; kiểm định, giám sát
kỹ trước khi cho vay…
 Giải quyết mâu thuẫn
Hoàn cảnh thay đổi (do sự phát triển của tiến bộ khoa học kĩ thuật
hoặc điều kiện kinh tế khó khăn).
 Nảy sinh mâu thuẫn mới.
Thúc đẩy sự phát triển hoạt động của ngân
hàng