TiÓu luËn cuèi kho¸
MỤC LỤC
Mở đầu. 1
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nhân cách
người cán bộ lãnh đạo, quản lý. 3
I: Một số vẫn đề cơ bản về nhân cách. 3
II: Nhân cách người cán bộ lãnh đạo, quản lý. 4
III: Yêu cầu xâu dựng nhân cách của người cán bộ lãnh đạo quản lý
trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. 7
Chương II: Thực trạng và một số giải pháp xây dựng nhân cách
người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở bậc THCS nghành giáo dục Huyện
Bố Trạch, Tỉnh Quảng Bình.
10
I :Tình hình kinh tế - xã hội của huyện và thực trạng nhân cách của đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở bậc THCS giáo dục huyện Bố Trạch:
10
II: Những yêu cầu đặc trưng về nhân cách người cán bộ lãnh đạo,
quản lý ở các trường học trên địa bàn Huyện Bố Trạch. 14
III: Một số giải pháp cơ bản nhằm xây dựng, hoàn thiện nhân cách
người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các trường học ở huyện Bố
Trạch.
19
IV: Những kiến nghị 22
Kết luận 24
Tài liệu tham khảo 25
MỞ ĐẦU
Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiêp hoá, hiện đại
hoá. Nhiệm vụ đó rất nặng nề, khó khăn và phức tạp, đòi hỏi Đảng ta phải xây
TiÓu luËn cuèi kho¸
dựng một đội ngũ cán bộ ngang tầm, góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ
chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
hướng XHCN.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề tài tập trung nghiên cứu, tìm ra những
phẩm chất nhân cách có tính đặc trưng của người lãnh đạo, quản lý ở bậc THCS
thuộc Phòng Giáo dục huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Từ đó, đề ra giải pháp
cơ bản nhằm không ngừng hoàn thiện và nâng cao phẩm chất nhân cách của họ.
Đề tài chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu những thực trạng về nhân cách người
cán bộ lãnh đạo, quản lý trong trường học thuộc bậc THCS trên địa bàn Huyện
Bố Trạch.
Bản thân sử dụng một số phương pháp chủ yếu như sau: Phân tích, tổng
hợp, khái quát hoá, lôgic lịch sử, thu thập thông tin từ các báo cáo sơ kết, tổng
kết hàng năm của ngành GD Bố Trạch; Báo cáo đánh giá về tình hình GD - ĐT
của Ban chấp hành Huyện uỷ và Hội động nhân dân Huyện Bố Trạch. Trên cơ
sở đó làm rõ đặc điểm tình hình của địa phương và cụ thể hoá nhiệm vụ, vị trí,
chức năng . từ đó, đề ra những yêu cầu về nhân cách cho phù hợp.
Kết cấu của tiểu luận: Ngoài phần mở đầu và kết luận, tiểu luận được kết
cấu thành hai chương chính:
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nhân cách người
cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Chương II: Thực trạng và một số giải pháp xây dựng nhân cách người
cán bộ lãnh đạo, quản lý ở bậc THCS ngành giáo dục Huyện Bố Trạch, Tỉnh
Quảng Bình.
Do khả năng nhận thức còn hạn chế, lại vừa công tác vừa hoàn thành đề
tài, do đó chắc chắn còn nhiều khiếm khuyết. Rất mong sự góp ý của thầy cô và
đồng nghiệp.
Xin chân thành cám ơn!
TiÓu luËn cuèi kho¸
NỘI DUNG
Chương I:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC
XÂY DỰNG NHÂN CÁCH NGƯỜI CÁN BỘ
chính thống, song cách hiểu của người Việt Nam về nhân cách có thể theo các
mặt sau đây:
- Nhân cách được hiểu là con người có đức và tài hay là tính cách và năng lực.
- Nhân cách được hiểu như các phẩm chất và năng lực của con người.
- Nhân cách được hiểu như các phẩm chất của con người mới: làm chủ, yêu
nước, tinh thần quốc tế vô sản, tinh thần lao động.
- Nhân cách được hiểu như mặt đạo đức, giá trị làm người của con người.
Như vậy, khái niệm nhân cách thường gắn liền với khái niệm con người (ít nói
đến cá nhân). Những phẩm chất nhân cách đó là những phẩm chất đòi hỏi ở
mỗi con người phải có.
Do đó, có thể hiểu: Nhân cách là hệ thống những phẩm giá xã hội của cá nhân
thể hiện những phẩm chất bên trong của cá nhân, mối quan hệ qua lại của cá
nhân với các cá nhân khác, với tập thể, xã hội, với thế giới xung quanh và mối
quan hệ của cá nhân với công việc trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
II./ NHÂN CÁCH NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ.
1.2. Đặc điểm của nhân cách:
Nhân cách bao gồm bốn đặc điểm cơ bản sau:
1.2.1. Tính thống nhất:
Nhân cách là một chỉnh thể thống nhất giữa phẩm chất và năng lực, giữa
đức và tài, giữa yếu tố sinh học và yếu tố xã hội, giữa cái bên trong và cái bên
ngoài, giữa cá nhân với xã hội. Đức và tài có mối quan hệ chặt chẽ biện chứng
với nhau. Trong cái đức có cái tài, trong cái tài có cái đức, trong phẩm chất và
năng lực của một cá nhân con người phải luôn thống nhất với nhau.
1.2.2. Tính ổn định của nhân cách:
Nhân cách là tổ hợp các thuộc tính tâm lý tương đối ổn định, tiềm tàng
trong mỗi cá nhân. Vì thế, nhân cách là cái sinh thành và phát triển trong suốt
cuộc đời của mỗi con người, do đó nhân cách có tính ổn định tương đối của nó.
TiÓu luËn cuèi kho¸
Tính ổn định của nhân cách cao hay thấp là tùy thuộc vào mức độ hoàn thiện
nhân cách của người đó. Các đặc điểm nhân cách, các phẩm chất nhân cách
nghị quyết của Đảng và Nhà nước vào công việc của mình và biết đánh giá con
người theo những tiêu chuẩn chính trị.
*Phẩm chất tâm lý đạo đức.
Đó là trình độ trưởng thành về ý thức đạo đức, hành vi đạo đức và lập
trường đạo đức của người quản lý. Một số phẩm chất tâm lý cụ thể gồm lòng
say mê công việc, lòng nhân ái, sự công bằng, tính tự chủ, sự cân xứng hài hoà
giữa lý luận và thực tiễn, giữa nghị lực và trí tuệ, giữa nói và làm.
Người quản lý phải làm gì để tạo niềm tin và là chỗ dựa vững chắc cho
quần chúng. Ở người quản lý, nói ít làm nhiều cũng chưa hẳn là tốt mà lời nói
phải đi đôi với việc làm; có như vậy mới thể hiện được vai trò giải thích, tuyên
truyền, vận động, thuyết phục quần chúng của người quản lý.
*Năng lực quản lý, tổ chức chuyên môn.
Đó là khả năng tổ chức hoạt động giảng dạy, đào tạo, nghiên cứu khoa học
có hiệu quả. Muốn vậy, người quản lý giáo dục - đào tạo phải có trình độ học
vấn cao, trình độ văn hoá sâu sắc, phải có kinh nghiệm phong phú trong lĩnh
vực đào tạo, trong hoạt động dạy học và có năng lực tổ chức. Phải tinh nhạy về
mặt tâm lý, tình cảm và có đầu óc tâm lý thực tế.
Đặc trưng nổi bật của người quản lý giáo dục là năng lực lan truyền nghị
lực và ý chí khơi dậy ở mọi người tính tích cực lao động. Người lãnh đạo phải
kiên quyết, phê và tự phê đúng mức, biết khai thác tài năng, trí tuệ toàn bộ đội
ngũ trí thức, những nhà giáo. Họ phải có tính năng động về trí tuệ, tốc độ suy
nghĩ nhanh, linh hoạt, nhạy bén, có tinh thần phê phán khoa học mọi hiện
tượng, mọi quá trình.
Có năng lực dự báo tình huống trong lãnh đạo, quản lý ngành, trường
học… Cuối cùng, cán bộ lãnh đạo quản lý phải thường xuyên học tập, tu dưỡng
phẩm chất đạo đức để nâng cao uy tín cá nhân kết hợp với uy tín, quyền lực,
chức vụ trong xã hội, ngành giao cho để hoạt động lãnh đạo, quản lý được
TiÓu luËn cuèi kho¸
thuận lợi, có hiệu quả. Người lãnh đạo, quản lý giáo dục phải thực sự là “tấm
gương sáng” cho cán bộ, giáo viên và học sinh noi theo.
đạo quản lý:
Nhân cách không phải tự nhiên mà có mà mỗi cá nhân phải trải qua quá
trình rèn luyện lâu dài. Tâm lý học đã chỉ ra các yếu tố quy định sự hình thành
nhân cách:
*Giáo dục:
Không ai sinh ra đã là người lãnh đạo. Muốn trở thành người lãnh đạo
trước tiên phải được giáo dục, đào tạo trở thành con người với tư cách là thành
viên của xã hội.
Quá trình hình thành và phát triển nhân cách của con người thực tế là quá
trình hoạt động của cá nhân để lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội. Quá
trình này được thực hiện nhờ hệ thống giáo dục và đào tạo. Giáo dục được coi
là một hoạt động chuyên môn của xã hội, nhằm tác động một cách có mục đích
đến cá nhân để hình thành ở cá nhân đó hệ thống những phẩm chất tâm lý phù
hợp với mục tiêu đào tạo của xã hội đặt ra.
Đối với người cán bộ lãnh đạo quản lý hiện nay cần phải được giáo dục,
đào tạo, bồi dưỡng nắm vững những hệ thống những tri thức khoa học, những
tri thức về đạo đức, những kỹ năng, kỹ xảo về quản lý. Điều quan trọng là phải
trang bị cho người lãnh đạo hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lê Nin và
tư tưởng Hồ Chí Minh; những tri thức về tâm lý con người, về công nghệ quản
lý, lãnh đạo.
*Hoạt động:
Môi trường xã hội, giáo dục của xã hội có vai trò quan trọng đối với sự
hình thành và phát triên nhân cách. Tuy nhiên, ảnh hưởng của môi trường và
giáo dục chỉ diễn ra thông qua hoạt động của chính con người. Cuộc sống con
người là một dòng hoạt động kế tiếp nhau. Nếu không hoạt động con người
không thể tồn tại và phát triển được. Nhân cách được hình thành, phát triển và
cũng được bộc lộ trong hoạt động. Hoạt động của cá nhân có vai trò quyết định
trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách.
TiÓu luËn cuèi kho¸
*Giao lưu:
nhiều xu thế của thời đại, thời đại bùng nổ khoa học kỹ thuật và công nghệ cao.
Ở Việt Nam, khi chuyển sang thời kì đổi mới, Đảng và Nhà nước ta chủ trương
phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, có sự quản lý điều hành của
nhà nước theo định hướng XHCN thì vấn đề nhân cách càng được quan tâm của
nhiều khoa học khác nhau.
Trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đòi hỏi những
người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong ngành Giáo dục phải có bản lĩnh chính trị
vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH. Họ phải có tầm nhìn
xa, dự báo đúng tình hình, có tính can đảm, có tri thức, giỏi về quản lý hiện đại,
có tài trí, dám khám phá, giàu ý thức, thích ứng nhanh với yêu cầu của xã hội.
Người cán bộ quản lý giỏi không những cần thiết để đảm bảo nâng cao hiệu quả
hoạt động của cơ quan đơn vị mình phụ trách mà còn là vốn quý cho sự phát
triển của đất nước.
3.2 / Một số yêu cầu cơ bản đối với người cán bộ lãnh đạo, quản lý trường
học:
Trước hết phải nhận thức đầy đủ về bản chất và quy luật phát triển của nhà
trường XHCN, đánh giá được hiện trạng nhà trường, hoàn cảnh kinh tế, xã hội
của địa phương. Vì vậy: “Nhận thức đúng đắn về đối tượng và mục tiêu quản lý
là yêu cầu trước tiên đối với người lãnh đạo, quản lý về mặt tri thức quản lý
trường học”
Tổ chức và lãnh đạo nhà trường, người cán bộ quản lý (chủ thể quản lý)
phải hiểu những đặc trưng bản chất của nhà trường (đối tượng quản lý)
Hoạt động đặc trưng của trường học là thực hiện quá trình dạy học, quá
trình giáo dục một cách có mục đích, có phương pháp, có kế hoạch của nhà sư
phạm lên đối tượng giáo dục.
Người cán bộ quản lý phải nhận thức đầy đủ những mục tiêu lâu dài có
tính chiến lược của toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời phải hình
TiÓu luËn cuèi kho¸
dung những mục tiêu cụ thể trong thời gian nhất định và trước mắt của bậc học
gắn với mục tiêu kinh tế - xã hội của địa phương.
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG
NHÂN CÁCH NGƯỜI CÁN BỘ LÃNH ĐẠO
QUẢN LÝ Ở BẬC THCS NGÀNH GIÁO DỤC
HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH.
I./ TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI CỦA HUYỆN VÀ THỰC TRẠNG
NHÂN CÁCH CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ Ở BẬC THCS
GIÁO DỤC HUYỆN BỐ TRẠCH:
1.1 Vài nét khái quát chung về tình hình kinh tế xã hội của Huyện .
Huyện Bố Trạch là một trong bảy huyện, Thành phố của tỉnh Quảng Bình ,
nằm ở 17
0
12
’
đến 17
0
42
’
vĩ độ Bắc; 105
0
59
’
đến 106
0
37
’
kinh độ Đông, phía Bắc
giáp Huyện Quảng Trạch, Minh Hoá, Tuyên Hoá; phía Đông giáp biển Đông,
phía Nam giáp thành phố Đồng Hới, phía tây giáp nước Lào. Bố Trạch là
Huyện có diện tích tự nhiên lớn nhất Tỉnh : 2.123 km
2
nghiệp 54.784 người . Hàng năm có hàng nghìn người đến tuổi bổ sung vào lực
lượng lao động càng ngày càng dồi dào cho huyện . Giá trị sản phẩm hàng năm:
Thời kỳ 1991-1995 là 4,3%; 1996-2000 là 6,76%; 2002 là 8,5%; 2003 là
10,18%. Bình quân thu nhập đầu người năm 1995 là 1,446 triệu đồng; năm
2000 là 2,85 triệu đồng ; năm 2003 là 3,84 triệu đồng . Tỷ lệ đói nghèo giảm từ
24,2% năm 1996 xuống 14% năm 2000 và hiện nay là : 11,1%.
Có 63 tổ chức cơ sở Đảng với số Đảng viên gần 7500 đ/c, các xã thị trấn
đều có tổ chức của Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ …
Cùng với sự phát triển Kinh tế - xã hội của Huyện nhà, GD- ĐT tiếp tục
đạt nhiều tiến bộ cả về quy mô, chất lượng và đa dạng về hình thức đào tạo, cơ
sở vật chất được quan tâm đầu tư đúng mức, hiện có 75% số trường cao tầng.
Toàn huyện có: 35 trường mầm non, 50 trường tiểu học, 30 trường THCS
-PTCS; 03 trường THPT, 02 trường phổ thông cấp 2-3; 01 trường THPT Bán
công; 01 Trung tâm Giáo dục thường xuyên; 01 Trung tâm kỹ thuật Tổng hợp -
Hướng nghiệp - Dạy nghề. Với một đội ngũ làm công tác quản lý trường học
khá đông. Chất lượng dạy - học không ngừng được nâng lên. Số học sinh đạt
giải học sinh giỏi cấp Tỉnh, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp, học sinh đỗ Đại học năm
TiÓu luËn cuèi kho¸
sau cao hơn năm trước. Giáo dục Bố Trạch đang phấn đấu để hoàn thành mục
tiêu phổ cập THCS vào năm 2005.
1.2 Thực trạng nhân cách đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các trường
THCS trên địa bàn Huyện.
Người lãnh đạo, quản lý trong trường học là người đứng đầu nhà trường
hay một tổ chức. Lao động của người lãnh đạo, quản lý không trực tiếp tạo ra
sản phẩm, nhưng nếu không có họ thì lao động của những người dưới quyền
không đem lại kết quả mong muốn.
Lao động của người lãnh đạo, quản lý mang tính chủ động, tính sáng tạo
cao. Những quyết định của họ cùng với đạo đức, lối sống, năng lực, uy tín của
người lãnh đạo, quản lý có ý nghĩa giáo dục cao đối với cán bộ giáo viên và học
sinh trong trường học cũng như đối với nhân dân, phụ huynh học sinh. Mặt
tốt; có lối sống lành mạnh, trong sạch. Trong hành động và cư xử của mình thể
hiện được phong cách chín chắn, mực thước, năng động và đúng pháp luật. Họ
biết đặt lợi ích của nhà trường lên trên lợi ích cá nhân, biết sống ân tình, nhân
nghĩa, kiên định, khiêm nhường, vị tha và bao dung.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các trường THCS có trình độ
chuyên môn đa phần là khá giỏi, vững vàng. Họ chủ yếu trưởng thành từ lực
lượng giáo viên giỏi của cấp học cho nên có khả năng đi sâu vào chỉ đạo, quán
xuyến, tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trung tâm của trường học một
cách có hiệu quả. Đặc biệt, họ khá tích cực trong việc triển khai nội dung
chương trình giáo dục phổ thông mới và thực hiện cải tiến phương pháp giảng
dạy theo hướng phát huy tích cực, chủ động sáng tạo học tập của học sinh.
Họ là những người quản lý am hiểu tường tận công tác Giáo dục - Đào tạo,
có ý thức rèn luyện, phấn đấu thường xuyên để vươn lên nắm bắt kịp thời
những nội dung, yêu cầu mới về chuyên môn cũng như trong công tác quản lý
trường học. Số đông cán bộ lãnh đạo, quản lý có khả năng nhận xét, đánh giá về
đội ngũ do mình quản lý, hiểu được tâm tư tình cảm của giáo viên, học sinh;
chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ, giáo viên và học sinh; biết sử
TiÓu luËn cuèi kho¸
dụng người theo khả năng, bố trí phân công công việc theo năng lực, sở trường
của mỗi người, do đó đã phát huy tốt khả năng cống hiến của họ; biết lắng
nghe, tranh thủ ý kiến đóng góp xây dựng của tập thể thông qua các tổ chức
trường học như : chi bộ Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, Hội
đồng giáo dục
Một ưu điểm nổi trội của người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các trường
THCS ở Bố Trạch thời gian qua là đã thể hiện rõ khả năng và chú trọng đúng
mức công tác xây dựng kế hoạch hoạt động của trường, xem đây là một nội
dung vô cùng quan trọng của công tác quản lý. Công tác xây dựng kế hoạch
hoạt động được tiến hành một cách chi tiết, cụ thể vừa đảm bảo đúng trọng tâm
nhiệm vụ và yêu cầu của Ngành (Bộ - Sở - Phòng), vừa phù hợp với tình hình,
điều kiện phát triển kinh tế - xã hội ở từng địa phương của mỗi nhà trường.
đại
- Công tác đào tạo, đào tạo lại còn nhiều bất cập, có trường hợp chạy theo
bằng cấp dẫn đến hạn chế về chất lượng đào tạo, không đáp ứng được yêu cầu
của công tác.
- Hiện tại đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các trường học trình độ
chuyên môn đào tạo chắp nối , một số lại chưa được học qua lớp bồi dưỡng nào
về quản lý nhà nước, quản lý giáo dục hoặc trình độ lý luận chính trị.
- Năng lực và trình độ tổ chức, quản lý còn yếu, không có khả năng tổ chức
bộ máy gọn nhẹ, có hiệu quả. Thậm chí có trường hợp nhất là đối với Hiệu
trưởng lại uỷ quyền công tác chuyên môn cho phó Hiệu trưởng. Mà như chúng
ta biết trọng tâm nhiệm vụ của nhà trường là dạy và học, nếu Hiệu trưởng thoát
ly hoạt động này thì không còn là quản lý trường học nữa.
- Tính năng động, sáng tạo, chủ động không cao, phong cách làm việc
theo kiểu hành chính, mệnh lệnh còn chậm khắc phục.
* Những nguyên nhân cơ bản.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những khuyết điểm, tồn tại của đội ngũ cán
bộ lãnh đạo, quản lý trong trường học nhưng chung quy lại có thể nêu lên
nguyên nhân cơ bản sau :
TiÓu luËn cuèi kho¸
* Vấn đề đạo tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý: Tuy Sở GD - ĐT
và phòng GD - ĐT những năm qua đã cố nhiều có gắng trong việc phối hợp với
trường Cao đẳng sư phạm, Trung tâm bồi dưỡng chính trị, trung tâm Giáo dục
thường xuyên của tỉnh để mở các lớp đào tạo bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý
nhà nước, quản lý Giáo dục và nâng cao nhận thức về lý luận chính trị cho đội
ngũ này. Song còn hạn chế về thời gian, nội dung bồi dưỡng, chưa đủ điều kiện
để hướng dẫn kiểm nghiệm giữa tiếp nhận lý luận với thực tiễn công tác. Một
bộ phận không ít cán bộ lãnh đạo, quản lý trưởng thành từ thực tiễn nhưng lại
thiếu kiến thức cơ bản về nghiệp vụ lãnh đạo, quản lý.
* Vấn đề bổ nhiệm cán bộ: Mặc dầu những năm gần đây đã có sự tiến bộ
hơn, song chưa thực hiện tốt công tác quy hoạch, đào tạo và sử dụng cán bộ
TRẠCH.
Trước hết người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong trường học phải đạt chuẩn
về yêu cầu theo quy chế chung của nhà nước quy định. Có trình độ học vấn,
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ về lý luận chính trị, trình độ quản lý
ngành, đảm bảo được những tiêu chuẩn ấy thì người lãnh đạo quản lý mới có
khả năng hoàn thành chức năng nhiệm vụ của mình. Đồng thời người lãnh đạo
quản lý phải đạt được những yêu cầu đặc trưng về nhân cách của người lãnh
đạo, quản lý ở phạm vi chung nhất như đã trình bày ở phần trên, đó là: Phải có
phẩm chất chính trị tư tưởng vững vàng, kiên định, biết phát hiện những khía
cạnh chính trị ẩn náu đằng sau mỗi việc làm, sự kiện hiện tượng xảy ra trong
đời sống hàng ngày của đơn vị. Người lãnh đạo, quản lý phải có đạo đức trong
sáng, độ trưởng thành về phẩm chất đạo đức, hành vi bề nổi về đạo đức để làm
gương cho tập thể, tạo niềm tin chỗ dựa cho quần chúng, biết đối nhân xử thế.
Làm người lãnh đạo phải có hai mặt đức và tài, trong đó đức là gốc. Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước,
không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo.
Người Cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng
không lãnh đạo được nhân dân.” Và làm người lãnh đạo quản lý phải biết trọng
nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một con người làm việc có ích cho xã hội cho
TiÓu luËn cuèi kho¸
đất nước, cho việc chung của tập thể. Làm người lãnh đạo phải có năng lực tổ
chức hoạt động chuyên môn, khả năng sư phạm, năng động sáng tạo nhạy bén,
năng lực dự báo, năng lực đối thoại.…
Bên cạnh những yêu cầu chung, cơ bản của người cán bộ lãnh đạo quản lý
nói chung, đối với người lãnh đạo, quản lý trong trường học ở Bố Trạch đòi hỏi
phải có những yêu cầu nhân cách cụ thể sau đây:
2.1 Có đạo đức và bản lĩnh chính trị, tư tưởng vững vàng.
Là người trực tiếp thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trên địa bàn
huyện, người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các trường học ở Bố Trạch trước
hết là người: “Có đạo đức và bản lĩnh chính trị tư tưởng vững vàng, trên cơ sở
- Nắm vững khoa học quản lý giáo dục: Xét về năng lực, trước hết phải
hiểu biết các bộ môn trong chương trình cấp mình quản lý. Về điều này
V.A.XuKhômlinxki cho rằng: “Hiệu trưởng nhất thiết phải thấy tiền tiêu của
khoa học, cơ sở khoa học được giảng dạy trong nhà trường, hiểu biết tất cả các
bộ môn trong kế hoạch dạy học ở trường”. Còn M.I.Kôđakov nhấn mạnh:
“Hiệu trưởng nhà trường không phải là nhà hành chính đơn thuần. Đó là nhà chỉ
đạo về chuyên môn trước hết là nhà giáo dục, nhà tổ chức, người cán bộ giảng
dạy xuất sắc”. Và Lê-nin nói: “Muốn quản lý được cần am hiểu công việc và
phải là một cán bộ quản lý giỏi. Nắm vững khoa học quản lý giáo dục là nắm
vững các nguyên tắc, các phương pháp quản lý giáo dục và nghiệp vụ quản lý
trường học”. Ngoài ra, những tri thức về tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học,
xã hội học cũng rất cần cho công tác của các nhà quản lý giáo dục.
- Khả năng đi sâu vào bản chất của các hiện tượng giáo dục: Để thực hiện
tốt nhiệm vụ quản lý người cán bộ quản lý giáo dục phải có khả năng quan sát,
suy xét, nhìn nhận bản chất các hiện tượng giáo dục, tìm ra nguyên nhân và hậu
quả của các hiện tượng xảy ra trong giáo dục. Khả năng này giúp họ lập kế
hoạch và ra quyết định quản lý một cách kịp thời, chính xác.
- Có tinh thần trách nhiện cao với công việc: Hơn bất cứ ngành nghề nào,
nghề sư phạm không cho phép người thầy giáo sai sót, thiếu tinh thần trách
nhiệm vì, hậu quả của nó rất nặng nề, khó khắc phục. - Người cán bộ lãnh đạo,
TiÓu luËn cuèi kho¸
quản lý các trường học phải am hiểu chuyên môn nghiệp vụ, am hiểu tình hình
phát triển kinh tế, xã hội, văn hoá và nhu cầu của địa phương
2.3. Phải biết sử dụng kiến thức về tâm lý học trong quản lý.
Người cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi cần phải có một giác quan tinh tế.
Phải có “con mắt tinh” để quan sát con người và sự vật, để dùng người đúng
việc, dùng vật đúng chỗ, tạo ra hiệu quả trong quản lý cao. Phải có “tai thính”
để nghe đúng tâm tư, nguyện vọng của giáo viên và học sinh, phát hiện dư luận
chung để điều chỉnh hoạt động quản lý của mình.
Tâm lý học tìm ra cơ chế tâm lý của quá trình các đối tượng học sinh lĩnh
thành, phát triển cùng với sự phát triển của những đặc điểm sinh lý, thể chất lứa
tuổi đó.
- Ở độ tuổi học sinh THCS, đây là tuổi dậy thì, quá trình hưng phấn mạnh
hơn quá trình ức chế, khả năng cảm giác, tri giác phát triển gần như đến mức
hoàn thiện. Về tình cảm ở lứa tuổi này các em dễ xúc động, ý thức rõ về giới
tính, thích thể hiện “Tính người lớn” của mình. ý chí chuyển sang một mức độ
mới, động cơ hoạt động mang tính xã hội. Giai đoạn này, tác động của xã hội,
nhà trường ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách, xu hướng phát triển.
Vì vậy, cần có thái độ ứng xử đúng mức tạo điều kiện để các em vượt qua những
khó khăn của giai đoạn này. Một trong những thái độ đúng đắn trong giáo dục là
tôn trọng và yêu cầu cao đối với các em, có thái độ bao dung, giúp đỡ và hổ trợ
các em một cách kín đáo, tế nhị.
Đối với giáo viên và các thành viên trong trường, người lãnh đạo, quản lý
phải biết và am hiểu cơ sở tâm lý học của hoạt động giảng dạy, phải nắm được
những phẩm chất nhân cách của đội ngũ cán bộ giáo viên. trên cơ sở gần gũi,
xây dựng tình đồng chí, đồng đội chân thành, thu phục phát huy khả năng của
từng giáo viên và xây dựng đội ngũ thầy cô giáo có khả năng kết hợp tốt các
hoạt động của nhà trường.
Như vậy cũng chưa đủ, người lãnh đạo, quản lý trường học còn phải nắm
được những vấn đề trong giao tiếp sư phạm như: Thông tin, tình cảm, vui chơi,
giải trí Chính vì vậy, xây dựng môi trường giáo dục, môi trường sư phạm là
vô cùng quan trọng trong các nhà trường, là cơ sở quan trọng để người lãnh
Copyright: Tài liệu đại học ©