




, 














 - 2014
Danh mục các từ viết tắt i
Danh mục các bảng biểu ii
Danh mục hình iii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Tình hình nghiên cứu 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4
5. Phƣơng pháp nghiên cứu 4
6. Những đóng góp của luận văn 4
7. Bố cục luận văn 5
CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC
KIỂM SOÁT CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH
NHÀ NƢỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC 6
1.1. Lý luận chung về chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc 6
1.1.1. Khái niệm về chi thường xuyên ngân sách nhà nước 6
1.1.2. Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước 6
1.1.3. Đặc điểm chi thường xuyên của ngân sách nhà nước 10
1.1.4. Một số nguyên tắc trong quản lý chi thường xuyên ngân
sách nhà nước 12

CHƢƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG
TÁC KIỂM SOÁT CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN
SÁCH NHÀ NƢỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC CẦU
GIẤY 49 3.1. Định hƣớng nhiệm vụ kiểm soát, thanh toán chi thƣờng xuyên của
ngân sách nhà nƣớc tại Kho bạc Nhà nƣớc trong thời gian tới 49
3.2. Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng kiểm soát chi thƣờng xuyên
của ngân sách nhà nƣớc tại Kho bạc Nhà nƣớc Cầu Giấy nói
riêng và Kho bạc Nhà nƣớc nói chung 50
3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi
thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Cầu
Giấy 58
KẾT LUẬN 61
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 63 i



 





STT



 dung
Trang
1
Bảng 2.1
Kết quả chi thƣờng xuyên NSNN tại KBNN
Cầu Giấy từ năm 2010 - 2012
34
2
Bảng 2.2
Tình hình thực hiện tiết kiệm chi theo nghị
quyết 11/NQ-CP tại KNNN quận Cầu Giấy
35
3
Bảng 2.3
Tình hình kiểm soát chi thanh toán cá nhân tại
KBNN Cầu Giấy
37
4
Bảng 2.4
Tình hình kiểm soát chi mua sắm tài sản, trang
thiết bị, vật tƣ tại KBNN Cầu Giấy
38
5
Bảng 2.5
Tình hình từ chối thanh toán mua sắm tài sản,
trang thiết bị, phƣơng tiện vật tƣ tại KBNN
Cầu Giấy
39
6


1

 

Trong điều kiện kinh tế của nƣớc ta hiện nay, khi nguồn thu ngân sách
còn nhiều hạn chế, tình hình bội chi ngân sách diễn ra liên tục thì việc kiểm
soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi ngân sách đƣợc sử
dụng đúng mục đích, đúng chế độ, đảm bảo tiết kiệm và có hiệu quả có ý
nghĩa rất quan trọng.
Chi ngân sách nhà nƣớc bao gồm hai bộ phận chính là chi đầu tƣ phát
triển và chi thƣờng xuyên, trong đó chi thƣờng xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhất
và có vị trí, vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội .
Trong những năm qua, công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên NSNN
qua Kho bạc Nhà nƣớc của nƣớc ta đã có những chuyển biến tích cực về cả
quy mô và chất lƣợng. Ngành Kho bạc Nhà nƣớc đã góp phần tiết kiệm cho
NSNN và làm cho các đơn vị sử dụng ngân sách có trách nhiệm hơn trƣớc các
quyết định chi tiêu của mình. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt đƣợc
vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định, hàng năm vẫn còn nhiều khoản chi
sai mục đích, gây thất thoát lãng phí, dễ phát sinh tiêu cực.
Xuất phát từ tầm quan trọng cũng nhƣ vai trò quan trọng của công tác
kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc, trong
quá trình công tác tại Kho bạc Nhà nƣớc Cầu Giấy, đề tài: "Kiểm soát chi
ngân sách Nhà nước thường xuyên tại Kho bạc quận Cầu Giấy, Hà Nội"
đƣợc tôi chọn làm đối tƣợng nghiên cứu trong luận văn.
Đề tài đặt ra vấn đề là :
Kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc là lĩnh vực phức
tạp và nhạy cảm, nó có vị trí, vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh

2

Luận văn Thạc sĩ “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi NSNN qua Kho
bạc Nhà nước Quảng Bình’’ của tác giả Đào Hoàng Liên. Đề tài đã đi sâu
nghiên cứu công tác kiểm soát chi NSNN qua Kho bạc nhà nƣớc Quảng Bình
trên cơ sở tiếp cận công tác kiểm soát chi theo yêu cầu đổi mới cải cách tài
chính công và kiểm soát chi tiêu công của các nƣớc tiên tiến, để đƣa ra các
giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc qua
Kho bạc theo hƣớng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong lĩnh
vực quản lý NSNN.
Mặc dù có nhiều bài viết cũng nhƣ luận văn nghiên cứu về công tác
kiểm soát chi thƣờng xuyên NSNN qua Kho bạc nhƣng có ít đề tài nghiên cứu
sâu về công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc
dƣới góc độ kinh tế chính trị học. Do đó, tác giả lựa chọn, nghiên cứu đề tài
dƣới góc độ kinh tế chính trị học là rất thiết thực, đáp ứng đƣợc đòi hỏi của
thực tiễn kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà
nƣớc, nhất là khi chúng ta đang có sự chuyển biến mạnh về cơ chế, chính sách
quản lý kinh tế để hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu dƣới giác độ kinh tế
chính trị học sẽ góp phần cùng các công trình khác, nghiên cứu từ giác độ tài
chính để có cách nhìn tổng thể, toàn diện hơn về vấn đề này.

Mục đích nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý
luận và thực tiễn của công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên của Kho bạc Nhà
nƣớc để đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên
ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Cầu Giấy - Hà Nội.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát chi
NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc.

4

- Phân tích và đánh giá Thực trạng công tác kiểm soát chi thƣờng

đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng:
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát chi thƣờng
xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc
Chương II: Thực trạng công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách
nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Cầu Giấy
Chương III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi
thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc Cầu Giấy

6







1.1.1. Khái niệm về chi thường xuyên ngân sách nhà nước
NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đã đƣợc cơ quan nhà
nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc (Điều 1, Luật NSNN 2002).
Chi NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ ngân sách nhằm thực
hiện các nhiệm vụ của Nhà nƣớc trong từng thời kỳ. Trong quản lý NSNN ở
nƣớc ta hiện nay ngƣời ta chủ yếu phân loại nội dung chi của NSNN theo một
số nhóm lớn, nhƣ: chi đầu tƣ phát triển, chi thƣờng xuyên, chi viện trợ, chi trả
nợ và chi khác.
Chi thƣờng xuyên của NSNN là quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ
NSNN để đáp ứng cho các nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm
vụ của Nhà nƣớc về lập pháp, hành pháp, tƣ pháp và một số dịch vụ công cộng
khác mà Nhà nƣớc phải cung ứng. Quá trình phân phối vốn từ quỹ NSNN thực
chất là việc phân bổ và xác lập dự toán chi thƣờng xuyên cho các cấp, các

phủ thực hiện chức năng quản lý Nhà nƣớc về từng ngành, lĩnh vực cụ thể.
Cùng với đó là bộ máy quản lý đƣợc thiết lập ở các cấp địa phƣơng có:
UBND các cấp, các cơ quan giúp việc của UBND thực hiện chức năng quản
lý Nhà nƣớc theo từng ngành lĩnh vực ở địa phƣơng. Để quản lý Nhà nƣớc về

8

tƣ pháp có: Viện kiểm soát và Tòa án nhân dân. Hai cơ quan này đƣợc tổ
chức theo hệ thống dọc từ Trung ƣơng tới địa phƣơng.
Tất cả các cơ quan quản lý nêu trên, muốn tồn tại và hoạt động để thực
hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nƣớc thì về cơ bản phải trông cậy vào sự
cấp phát nguồn kinh phí từ NSNN.
Bốn là, chỉ cho các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức khác được
cấp kinh phí từ NSNN: bao gồm tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, các tổ
chức chính trị - Đoàn thể - Xã hội nhƣ: Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh, Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh
Năm là, chi cho Quốc phòng - An ninh và trật tự xã hội, phần lớn các
khoản chi NSNN cho lĩnh vực này đƣợc tính vào cơ cấu của chi thƣờng xuyên
của NSNN. Đây là một khoản chi tất yếu để đảm bảo hoạt động cho đất nƣớc
nói chung và các ngành kinh tế nói riêng.
Sáu là, chi khác. Ngoài các khoản chi lớn trên thì cơ cấu chi thƣờng
xuyên của NSNN còn có các nhóm mục nhƣ: Chi trợ giá theo chính sách của
Nhà nƣớc, chi hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội, chi cho các chƣơng trình mục tiêu
quốc gia, dự án của Nhà nƣớc Mặc dù, nếu xét riêng từng khoản chi này thì
nó không phát sinh đều đặn, liên tục trong các tháng của năm NS; nhƣng lại
đƣợc coi là những giao dịch thƣờng niên tất yếu của Chính phủ.
- Theo nội dung kinh tế các khoản chi:
+ Thứ nhất, các khoản chi thanh toán cá nhân: Đây đƣợc coi là nội
dung chi quan trọng đầu tiên để có thể có đƣợc một trong ba yếu tố đầu vào
của bất kỳ một cơ quan tổ chức nào muốn tồn tại và hoạt động. Bao gồm các

đồng nhân dân các cấp; chi kỷ niệm ngày lễ lớn , các khoản chi này phát
sinh không thƣờng xuyên nhƣng vẫn mang tính chất là các khoản nhằm duy

10

trì hoạt động bình thƣờng của cơ quan, đơn vị sử dụng NSNN nên vẫn đƣợc
coi là các khoản chi thƣờng xuyên của NSNN. Nếu tiếp cận theo góc nhìn
tổng thể của NSNN thì cũng bộc lộ nhiều khoản chi chƣa đƣợc xếp vào cơ
cấu của ba nhóm mục tiêu chi trên nhƣ: chi lƣơng hƣu và bảo hiểm xã hội; chi
bổ sung ngân sách cho cấp dƣới; cho hoàn thuế giá trị gia tăng; chi bổ sung
quỹ dự trữ tài chính
Việc phân loại theo nội dung kinh tế là tiêu thức đƣợc dùng phổ biến
nhất trong mỗi khâu của chu trình NSNN. Đặc biệt trong điều kiện hiện nay,
việc quản lý và điều hành NSNN phải theo luật NSNN hiện hành thì vấn đề
cụ thể hóa từng nội dung chi phải đƣợc thể hiện ngay trong dự toán. Thông
qua đó, các nhà quản lý có thể hoạch định các chính sách hƣớng vào việc
nâng cao hiệu quả chi thƣờng xuyên; tăng cƣờng tuân thủ chính sách chế độ
chi NSNN tại mỗi đơn vị thụ hƣởng; hạn chế tối đa bất cập trong quá trình
chấp hành dự toán NSNN.
1.1.3. Đặc điểm chi thường xuyên của ngân sách nhà nước
- Thứ nhất, các khoản chi thƣờng xuyên NSNN nói chung, chi thƣờng
xuyên của NSNN đƣợc tiến hành trên cơ sở pháp lý và kế hoạch chi đã đƣợc
cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền phê duyệt. Đặc điểm này xuất phát từ chế
độ phân phối đặc thù các nguồn lực tài chính mà Nhà nƣớc đóng vai trò là chủ
sở hữu, Nhà nƣớc thực hiện cấp phát không hoàn lại nguồn tài chính đó cho
các đơn vị sử dụng ngân sách theo nguyên tắc các khoản chi phải đƣợc cân
đối, sắp xếp hợp lý, khoa học đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm.
Đặc điểm này đã quyết định phƣơng pháp điều chỉnh của pháp luật
trong lĩnh vực kiểm soát chi đó là phƣơng pháp mệnh lệnh và thủ tục hành
chính: việc kiểm soát, thanh toán chi trả các khoản chi NSNN phải tuân thủ


12

chủ động quyết định chi tiêu trong phạm vi dự toán đƣợc giao) song những
quyền này vẫn phải thực hiện trong giới hạn nhất định nhằm đạt đƣợc lợi ích
chung của toàn xã hội mà Nhà nƣớc là ngƣời đại diện.
1.1.4. Một số nguyên tắc trong quản lý chi thường xuyên ngân sách
nhà nước
- Nguyên tắc quản lý theo dự toán
Quản lý chi thƣờng xuyên theo dự toán là việc tiến hành chi trả, thanh
toán các khoản chi thƣờng xuyên của các đơn vị sử dụng NSNN theo đúng
mức chi, đối tƣợng chi, lĩnh vực chi, kế hoạch chi đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc
có thẩm quyền hoạch định trong năm và đƣợc cụ thể hóa trong dự toán; bất kỳ
khoản chi không có trong dự toán thì dù phát sinh thực tế cũng không đƣợc
thanh toán chi trả. Trong quá trình thực hiện dự toán chi thƣờng xuyên của
mỗi ngành, mỗi cấp, mỗi đơn vị phải căn cứ vào dự toán kinh phí đã đƣợc
duyệt mà phân bổ và sử dụng các khoản, mục chi, và phải hoạch toán theo
đúng mục lục NSNN đã quyết định. Sự linh hoạt trong quá trình sử dụng kinh
phí chi thƣờng xuyên dẫn đến sai lệch về mức chi cho mỗi mục so với dự toán
chỉ có thể đƣợc các cơ quan chức năng về quản lý tài chính nhà nƣớc chấp
nhận khi đó là các khoản chi thuộc về kinh phí mà đã đƣợc nhận khoán. Theo
đó, định kỳ các ngành, các cấp, các đơn vị khi phân tích, đánh giá kết quả
thực hiện của kỳ báo cáo phải lấy dự toán làm căn cứ đối chiếu, so sánh.
Muốn vậy, dự toán chi đã đƣợc xác lập theo các chỉ tiêu nào, theo khoản, mục
nào thì quyết toán chi cũng phải đƣợc lập nhƣ vậy.
- Nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả
Tiết kiệm, hiệu quả trong chi thƣờng xuyên của NSNN đƣợc hiểu là
việc các đơn vị sử dụng nguồn kinh phí thƣờng xuyên của NSNN sao cho chi
phí bỏ ra là ít nhất mà có thể đem lại hiệu quả lớn cả về mặt kinh tế lẫn xã



duyệt, đúng chế độ tiêu chuẩn, định mức do cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền
quy định và đã đƣợc thủ trƣởng đơn vị hoặc ngƣời đƣợc ủy quyền chuẩn chi.
Để sử dụng kinh phí NSNN thì tất cả các cơ quan, đơn vị, chủ dự án
liên quan phải mở tài khoản tại KBNN; chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ
quan Tài chính và KBNN trong quá trình lập, phân bổ dự toán; cấp phát thanh
toán; hạch toán và quyết toán NSNN. KBNN có trách nhiệm kiểm soát hồ sơ,
chứng từ, điều kiện chỉ theo đúng quyết định và thực hiện cấp phát, thanh
toán kịp thời các khoản chi thƣờng xuyên NSNN, KBNN lựa chọn phƣơng
thức cấp phát, thanh toán chi thƣờng xuyên phù hợp với hoàn cảnh kinh tế, xã
hội hiện tại.
1.1.5. Điều kiện cấp phát thanh toán chi thường xuyên ngân sách
nhà nước
- Các khoản chi phải có trong dự toán đƣợc duyệt, trừ các trƣờng hợp:
dự toán ngân sách và phân bổ dự toán chƣa đƣợc cấp có thẩm quyền quyết
định phải thực hiện tạm cấp ngân sách; chi từ nguồn dự phòng và nguồn tăng
thu so với dự toán đƣợc giao; các khoản chi đột xuất ngoài dự toán đƣợc
duyệt nhƣng không thể trì hoãn đƣợc (nhƣ chi khắc phục hậu quả lũ lụt, thiên
tai, hỏa hoạn, ).
Điều kiện chi ngân sách phải có trong dự toán đƣợc duyệt có tính bắt
buộc đối với tất cả các đơn vị sử dụng NSNN; đối với có tính chất hỗ trợ
không thƣờng xuyên cho các tổ chức, doanh nghiệp cũng phải đƣợc giao
trong dự toán của ngân sách các cấp chính quyền đƣợc Hội đồng nhân dân
cấp phê duyệt.
+ Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN do cơ quan nhà nƣớc
có thẩm quyền quy định.

15

Theo quy định của Luật NSNN và các văn bản hƣớng dẫn thi hành,

đảm bảo đúng, đủ điều kiện ghi ngân sách theo luật định.
- Đối với những khoản chi đầu tƣ xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết
bị phƣơng tiện làm việc khác phải qua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì phải tổ
chức đấu thầu và thẩm định giá theo quy định của pháp luật.
1.2. 

1.2.1. Khái niệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
- Khái niệm
Kiểm soát chi thƣờng xuyên của NSNN qua KBNN là việc KBNN tiến
hành thẩm định, kiểm tra, kiểm soát các khoản chi thƣờng xuyên NSNN phù
hợp với các chính sách, chế độ định mức chi tiêu do Nhà nƣớc quy định theo
những nguyên tắc, hình thức và phƣơng pháp quản lý tài chính trong quá trình
chi trả và thanh toán các khoản chi thƣờng xuyên NSNN.
- Quy trình kiểm soát chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua KBNN. 17
 1.1 
(Nguồn: KBNN Cầu Giấy)
(1): Đơn vị sử dụng NSNN lập giấy rút dự toán kèm đầy đủ hồ sơ,
chứng từ cho Bộ phận kế toán của KBNN .