SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NGÃI
TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH
ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP
PHÁT TRIỂN SỨC BỀN CHO HỌC SINH TRƯỜNG
THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH QUẢNG NGÃI
Môn: Thể dục
Tên tác giả: Bùi Hải Hoàn
Giáo viên môn: Thể dục
NĂM HỌC: 2014-2015

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT VÀ CÁC KÝ HIỆU ĐƠN
VỊ ĐO LƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI
GDTC : Giáo dục thể chất
TDTT : Thể dục thể thao
DTNT : Dân tộc nội trú
cm : Centimet
Sl : Số lần
m : Mét
Ph;s : Phút, giây
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
MỤC LỤC
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1
II. MỤC ĐÍCH - NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
4
II.1. Mục đích nghiên cứu:
4
II.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
4

13
I.1. Đặc điểm tâm sinh lý, giải phẫu lứa tuổi THPT trong
tập luyện TDTT
13
I 1.1. Đặc điểm giải phẫu sinh lý:
13
I.1.2. Đặc điểm tâm lý:
16
I.2. Đánh giá thực trạng năng lực sức bền của học sinh
trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi
17
I.2.1. Lựa chọn test đánh giá năng lực sức bền cho đối tượng
nghiên cứu
17
I.2.2. Thực trạng năng lực sức bền của học sinh trường THPT
DTNT tỉnh Quảng Ngãi
22
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
I.3. Thực trạng công tác GDTC tại trường THPT DTNT
tỉnh Quảng Ngãi
24
I.3.1. Chương trình giảng dạy môn GDTC.
24
I.3.2. Thực trạng cơ sở vật chất của trường THPT DTNT tỉnh
Quảng Ngãi
26
I.3.3. Thực trạng công tác giảng dạy, giáo dục sức bền cho
học sinh trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi.
28

46
TÀI LIỆU THAM KHẢO
48
PHỤ LỤC
49
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
PHẦN I:MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Để có sự chuyển biến về chất lượng giáo dục thể chất
(GDTC) trong trường học và góp phần thực hiện mục tiêu đào
tạo nhân lực lao động xã hội, bồi dưỡng nhân tài thể thao cho
đất nước là câu hỏi cần có lời giải đáp của các nhà khoa học
thể dục thể thao (TDTT), các nhà quản lý và nhà giáo dục thể
chất hiện nay.
Giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ là bộ phận cơ bản trong
hệ thống GDTC nhân dân, trong đó các bài tập TDTT là
phương tiện quan trọng để đem lại sức khoẻ cho mọi người và
thể chất cường tráng cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện tại và mai
sau. Trong dự thảo nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
IX có đoạn viết: "Phát triển mạnh mẽ phong trào TDTT quần
chúng cả về bề rộng lẫn chiều sâu, làm cho TDTT thật sự là
một phương tiện đại chúng, góp phần bảo vệ và tăng cường
sức khoẻ cho nhân dân, phục vụ các nhiệm vụ chính trị, kinh
tế xã hội của đất nước". Muốn phát triển được phong trào
TDTT, thì không thể thiếu được vai trò của GDTC trong nhà
trường, từ bậc mẫu giáo, học sinh phổ thông, đến đại học và
chuyên nghiệp.

giáo dục và đào tạo thì cơ sở vật chất phục vụ cho công tác
giảng dạy và học tập GDTC của các trường THPT đã được đầu
tư đáng kể từ diện tích sân chơi đến các trang thiết bị tập
luyện.
Tuy nhiên, công tác giáo dục trong nhà trường vẫn còn
nhiều tồn tại. Sự sắp xếp thời khóa biểu chưa hợp lý, thiếu
khoa học. Bản thân vấn đề GDTC bắt buộc đang có hạn chế vì
chương trình nội dung giảng dạy chưa phù hợp với trình độ
thực tiễn và điều kiện của học sinh.
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 2 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Hơn thế nữa, qua khảo sát thực tế, tôi thấy rằng một bộ
phận giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về lợi ích của công tác
này đã làm cản trở sự phát triển của phong trào TDTT trường
học. Trong giảng dạy không tuân thủ nghiêm phân phối
chương trình, các giáo viên còn cắt xén thời gian và nội dung
tập luyện, cụ thể như lược bỏ những bài tập bổ trợ. Đại đa số
các giáo viên chỉ chú trọng đến nội dung cơ bản của buổi tập
mà bỏ qua các bài tập bổ trợ (đặc biệt là bài tập phát triển
sức bền). Vì họ cho rằng tập luyện phát triển sức bền dễ dẫn
đến mệt mỏi sâu làm ảnh hưởng đến học tập văn hóa. Mặc dù
khoa học đã chứng minh tập luyện phát triển tố chất sức bền
ngay từ khi là học sinh phổ thông thì khi ở tuổi trưởng thành
con người mới chịu đựng được lượng vận động kéo dài, là
tiền đề nâng cao thành tích của nhiều môn thể thao, có sức
khỏe tốt trong học tập và có khả năng duy trì hiệu quả lao
động trong thời gian dài.
Vì vậy, vấn đề đặt ra là để công tác GDTC cho học sinh
THPT đạt về chất lượng bên cạnh phần nội dung bắt buộc của
chương trình cần đa dạng hóa các loại hình bài tập (một trong

sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
III.1. Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu có liên
quan:
Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu được sử dụng
rộng rãi trong hầu hết các công trình nghiên cứu khoa học.
Phương pháp này giúp cho việc hệ thống hóa các kiến thức có
liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu.Trong quá trình nghiên
cứu, đề tài đã thu thập và nghiên cứu trên các tài liệu liên
quan như: Các văn kiệm của Đảng và nhà nước, các văn bản
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 4 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
của bộ giáo dục và đào tạo, các văn bản pháp quy của ngành
về công tác GDTC trường học, các sách tạp chí, tài liệu khoa
học và các kết quả nghiên cứu của các tác giả, các nhà khoa
học.
Tổng hợp tri thức của các tài liệu trên giúp chúng tôi hình
thành nên dự báo khoa học, mục đích nghiên cứu, hướng và
phương pháp giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu.Qua đó, chúng
tôi lựa chọn các bài tập phát triển sức bền cho học sinh
trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi.
III.2. Phương pháp phỏng vấn, tọa đàm:
Đây là phương pháp được sử dụng trong quà trình điều tra
thực trạng việc sử dụng các test đánh giá sức bền chung của
đối tượng nghiên cứu cũng như lựa chọn hệ thống test hợp lý.
Phương pháp này được sử dụng chủ yếu phỏng vấn các
giáo viên đã và đang trực tiếp tham gia giảng dạy môn GDTC
ở các trường THPT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Các phiếu
phỏng vấn được xây dựng trên cơ sở thu thập các chỉ tiêu
đánh giá trình độ sức bền chung của đối tượng nghiên cứu của
các tác giả trong và ngoài nước. Trên cơ sở đó nắm bắt được

Là phương pháp được sử dụng nhằm mục đích kiểm tra,
đánh giá hiệu quả của bài tập phát triển sức bền cho học sinh
trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi. Đồng thời, kết quả sử
dụng phương pháp này cũng chính là việc giải quyết nhiệm vụ
2 mà đề tài đã xác định. Các test mà quá trình nghiên cứu tiến
hành kiểm tra nhằm đánh giá năng lực sức bền của hoc sinh
gồm:
- Test chạy tùy sức 5 phút (m).
- Test nằm sấp chống đẩy 1 phút (lần).
- Test nằm ngửa gập bụng 1 phút (lần).
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 6 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
- Test chạy 400m (s).
- Test đứng lên ngồi xuống 1 phút (lần).
Cách thức tiến hành kiểm tra các test như sau:
Test 1

:Chạy tùy sức 5 phút (m).
- Mục đích: Đánh giá sức bền ưa khí của đối tượng kiểm
tra. Đơn vị tính bằng mét.
- Sân bãi, dụng cụ kiểm tra: Đồng hồ bấm giây, còi và cờ,
sân điền kinh.
- Phương pháp tiến hành:
+ Khởi động từ 5 đến 10 phút trước khi chạy.
+ Chờ lệnh xuất phát, có thể cho 1 hoặc từng nhóm học
sinh cùng chạy. Cố gắng duy trì tốc độ nhanh nhất cho từng
học sinh, khi mệt quá chạy chậm hoặc chạy xen kẽ với đi bộ.
+ Khi chạy hết 5 phút, phát lệnh dừng lại và đo quãng
đương học sinh chạy được.
+ Đánh giá kết quả: Quãng đường mà học sinh chạy được

hai khuỷu tay hình thành với đầu một tam giác đều, lưng vẫn
giữ thẳng, sau đó dùng sức đẩy lên hai tay duỗi thẳng. Cứ làm
như thế cho đến hết 1 phút.
- Cách tính thành tích: Thực hiện một lần và tính số lần
thực hiện đạt yêu cầu.
Test 3

:Nằm ngửa gập bụng 1 phút (lần)
- Mục đích: Kiểm tra năng lực sức bền chung nhóm cơ
lưng bụng.
- Sân bãi, dụng cụ kiểm tra: Đệm cao su hoặc ghế băng,
chiếu cói, trên cỏ bằng phẳng sạch sẽ.
- Phương pháp tiến hành: Người được kiểm tra ngồi duỗi
thẳng chân, hai bàn chân áp sát sàn. Một học sinh khác hỗ chợ
bằng cách hai tay giữ ở phần dưới cẳng chân, nhằm không cho
bàn chân người được kiểm tra tách ra khỏi sàn.
- Cách tính thành tích: Mỗi lần ngả người, co bụng được
tính một lần. Tính số lần tối đa mà học sinh thực hiện được
trong 1 phút.
Test 4

:Chạy 400m (s)
- Mục đích: Đánh giá sức bền yếm khí của đối tượng kiểm
tra. Đơn vị tính bằng giây.
- Sân bãi, dụng cụ kiểm tra: Đồng hồ bấm giây, coi và cờ,
đường chạy.
- Phương pháp tiến hành: Người thực hiện đứng ở trước
vạch xuất phát, mỗi người mang một biển số, khi nghe hiệu
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 8 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
Trước thực nghiệm chúng tôi tiến hành kiểm tra sức bền
chung thông qua 5 test đó là: Test chạy tùy sức 5 phút (m),
Nằm sấp chống đẩy 1 phút (lần), Nằm ngửa gập bụng 1 phút
(lần), Chạy 400m (s), Đứng lên ngồi xuống 1 phút (lần) trên
tất cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng. Dựa trên kết quả
kiểm tra được xử lý bằng phương pháp toán học thống kê, đề
tài phân bổ học sinh một cách ngẫu nhiên thành 2 nhóm đảm
bảo sự cân đối, đồng đều về số lượng và trình độ sức bền
chung.
Chương trình thực nghiệm được tiến hành 3 tháng, mỗi
tuần 3 buổi vào thời gian ngoại khóa, thời gian dành cho mỗi
buổi tập là 40 phút.
+ Ở nhóm đối chứng: Nội dung áp dụng chính là những
bài tập phát triển sức bền chung thông thường, đã được áp
dụng thường xuyên trong các giờ học chính khóa của học sinh
trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi.
+ Ở nhóm thực nghiệm: Sử dụng các bài tập mà đề tài đã
lựa chọn để phát triển sức bền chung.
III.6. Phương pháp toán học thống kê:
Là phương pháp được chúng tôi sử dụng trong quá trình
xử lý các số liệu đã thu thập được của quá trình nghiên cứu.
Các số liệu này được xử lý theo phương pháp truyền thống
được trình bày trong cuốn “Đo lường thể thao” và “Phương
pháp thống kê trong thể thao”. Các tham số đặc trưng mà
chúng tôi quan tâm là:
a. Công thức tính trung bình cộng:
n
x
x

a
a
ba
nn
xx
t
22
σσ
+
−
=
(n ≥ 30)
e. Công thức tính hệ số tương quan (r):
Kết quả tính toán của các tham số đặc trưng trên được
chúng tôi trình bày ở phần kết quả nghiên cứu của đề tài.
IV. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU:
IV.1. Thời gian nghiên cứu:
Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 03 năm 2012
đến tháng 10 năm 2013 và được chia làm 3 giai đoạn như sau:
* Giai đoạn 1: Từ tháng 03 năm 2012 đến tháng 08 năm
2012, đề tài tiến hành các công việc như sau:
- Xác định tên đề tài, viết và bảo vệ đề cương nghiên cứu
khoa học.
- Thu thập tài liệu, phân tích và đánh giá các mặt cần
thiết làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài.
* Giai đoạn 2: Từ tháng 08 năm 2012 đến tháng 05 năm
2013, đề tài tiến hành các công việc như sau:
- Khảo sát thực trạng sức bền của học sinh, tìm hiểu thực
trạng phương tiện giảng dạy và huấn luyện sức bền cho học
sinh trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi.

sự hình thành giới tính, thời kỳ này thay đổi lứa tuổi từ thiếu
niên sang tuổi thanh niên, gây nên những thay đổi trong hoạt
động sống của cơ thể. Để đạt được thành tích cao trong hoạt
động TDTT, ngoài việc các em phải hoàn thiện kỹ - chiến
thuật, các em cần phải đạt được trình độ thể lực chuyên môn
cao. Muốn làm được điều đó chúng ta phải căn cứ vào đặc
điểm tâm sinh lý giải phẫu lứa tuổi THPT để lựa chọn các bài
tập cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài.
I.1.1. Đặc điểm giải phẫu sinh lý:
Từ khi con người sinh ra và lớn lên, cơ thể luôn có sự
biến đổi không ngừng về cấu tạo chức năng và tâm lý. Dưới
tác động của yếu tố môi trường (điều kiện sống) và các yếu tố
di truyền. Do đó, tập luyện TDTT sẽ mang lại những kết quả
có lợi cho cơ thể nếu được tiến hành tập luyện trên cơ sở
quán triệt tất cả các đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi THPT mà
đề tài chúng ta đang đề cập đến.
Quá trình phát triển của cơ thể theo lứa tuổi có 2 đặc
điểm sinh lý cơ bản.
♦ Đặc điểm thứ nhất là phát triển không đồng đều, xen kẻ
giữa các thời kỳ phát triển nhanh là các thời kỳ phát triển
chậm và ổn định.
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 13 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
♦ Đặc điểm thứ 2 là phát triển không đồng bộ giữa các cơ
quan và hệ cơ quan trong cơ thể, có cơ quan phát triển nhanh,
có cơ quan phát triển chậm.
+ Hệ thần kinh: Sự phát triển của hệ thần kinh có những
thay đổi quan trọng do kích thước của não và hành tủy đang
phát triển mạnh, khả năng tư duy, khả năng phân tích tổng
hợp và trừu tượng hóa được phát triển tạo điều kiện thuận lợi

lần/1 phút. Phản ứng của hệ tuần hoàn thể hiện trong vận
động tương đối rõ rệt. Sau khi vận động với khối lượng và
cường độ lớn thì mạch đập và huyết áp của các em tăng trung
bình 50 - 55 mmHg. Đây là điều kiện tốt để các em có thể tập
các bài tập có khối lượng và cường độ tương đối lớn phù hợp
với sự phát triển của sức bền tốc độ, nhưng cần phải chú ý
tăng dần lượng vận động, tránh tăng đột ngột gây nguy hiểm
đến chức năng và sự phát triển của hệ tuần hoàn.
+ Hệ hô hấp: Phổi chưa hoàn thiện, phế nan còn nhỏ,
dung lượng phổi còn bé, các cơ hô hấp còn yếu nên sức co
giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là sự co giãn của cơ hoành.
Do vậy, khi tập luyện huấn luyện viên, giáo viên cần phải
nhắc nhở các em hít thở sâu và chủ yếu thở bằng lồng ngực
khi tập các bài tập có khối lượng và cường độ tương đối lớn.
Công việc huấn luyện thể thao cho các em là quá trình
huấn luyện diễn ra trên cơ sở còn đang phát triển để trở thành
một con người trưởng thành. Điều đó làm cho công tác huấn
luyện vận động viên cầu lông trẻ thêm phần phức tạp và phải
uốn nắn các đặc điểm lứa tuổi cũng như việc áp dụng các bài
tập phù hợp với mục tiêu nội dung huấn luyện mang tính khoa
học
Trạng thái ổn định của vận động viên thanh thiếu niên nói
chung ngắn hơn so với người lớn. Dự trữ đường lớn hơn so
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 15 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
với người lớn. Quá trình mệt mỏi cũng phụ thuộc vào đặc
điểm tâm sinh lý lứa tuổi và được thể hiện ở hai mặt.
♦ Thứ nhất trong quá trình mệt mỏi, khả năng vận động
nói chung cũng như những chỉ số riêng như tần số động tác,
sức mạnh bền, độ chuẩn đều giảm rõ rệt hơn so với người lớn.

trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi.
I.2.1. Lựa chọn test đánh giá năng lực sức bền cho đối
tượng nghiên cứu:
Qua phân tích và tổng hợp tài liệu có liên quan đến vấn
đề nghiên cứu, đồng thời qua tìm hiểu thực trạng công tác
giảng dạy và huấn luyện các tố chất thể lực nói chung và huấn
luyện sức bền tại các trường THPT trong tỉnh đề tài đã thu
thập được tổng số 10 test để đánh giá năng lực sức bền cho
học sinh trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi. Bao gồm:
1.Test chạy tùy sức 5 phút (m).
2.Nằm sấp chống đẩy 1 phút (lần).
3.Nằm ngửa gập bụng 1 phút (lần).
4.Chạy 400m (s).
5.Đứng lên ngồi xuống 1 phút (lần).
6.Test Cooper (m).
7.Bật xa tại chỗ (cm).
8.Test Haward (lần).
9.Gập bụng thang gióng (lần).
10.Gánh tạ 25kg đứng lên ngồi xuống (lần).
Để lựa chọn đúng các test đánh giá năng lực sức bền phù
hợp với đối tượng thực nghiệm và điều kiện thực tiễn của
trường THPT DTNT tỉnh Quảng Ngãi, đề tài đã tiến hành
phỏng vấn các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn GDTC
tại trường và các trường THPT trong tỉnh với số phiếu phát ra
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 17 Trường THPT DTNT Tỉnh
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
là 28, thu về là 26 phiếu, nghiên cứu thu được 5 test sức bền.
Kết quả trình bày tại bảng 2.
Bảng 2


20 76.92 3 11.54 3 11.54
4 Chạy 400m (s) 22 84.62 2 7.69 2 7.69
5
Đứng lên ngồi
xuống 1 phút (lần)
21 80.77 3 11.54 2 7.69
6 Test Cooper (m) 16 61.54 7 26.92 5 19.23
7 Bật xa tại chỗ (cm) 7 26.92 11 42.31 8 30.77
8 Test Haward (lần) 6 23.07 8 30.77 12 46.15
9
Gập bụng thang
gióng (lần)
8 30.77 11 42.31 7 26.92
10
Gánh tạ 25kg đứng
lên ngồi xuống (lần)
10 38.46 9 34.62 7 26.92
Kết quả thu được ở bảng 2 cho thấy đa số các ý kiến trả
lời đều lựa chọn sử dụng các test: Chạy tùy sức 5 phút, Nằm
Người thực hiện:Bùi Hải Hoàn 18 Trường THPT DTNT Tỉnh