Bài làm
Quy luật mâu thuẫn là quy luật quan trọng nhất của phép biện chứng duy
vật là hạt nhân của phép biện chứng duy vật vì nó vạch ra nguồn gốc động lực
của sự vận động phát triển của thế giới khách quan và vì nó là chìa khoá là cơ
sở giúp chúng ta nắm vững thực chất của tất cả các quy luật và phạm trù của
phép biện chứng duy vật.
1-Nội dung quy luật
a) Mâu thuẫn: Là hiện tợng khách quan và phổ biến. Mâu thuẫn là mối
liên hệ tác động qua lại giữa các mặt đối lập trong cùng một sự vật.
Mặt đối lập là những mặt, những thuộc tính có xu hứơng phát triển ngợc
chiều nhau, tồn tại trong cùng một sự vật hiện tợng tác động biện chứng với
nhau làm cho sự vật phát triển.
Mâu thuẫn là hiện tợng khách quan và phổ biến
Mâu thuẫn là khách quan có nghĩa là mâu thuẫn là cái vốn có ở mọi sự
vật hiện tợng. Mâu thuẫn hình thành phát triển là do cấu trúc tự thân bên trong
của sự vật quy định nó không phụ thuộc vào bất kỳ một lực lợng siêu tự nhiên
nào và không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con ngời.
Mâu thuẫn là hiện tợng phổ biến có nghĩa là mâu thuẫn tồn tại trong tất
cả các lĩnh vực tự nhiên, xã hội và t duy. Mâu thuẫn tồn tại từ khi sự vật xuất
hiện cho đến khi kết thúc. Mâu thuẫn tồn tại ở mọi không gian, thời gian, mọi
giai đoạn phát triển. Mâu thuẫn này mất đi thì mâu thuẫn khác lại hình thành.
Trong mỗi sự vật không phải chỉ có một mâu thuẫn mà có thể có nhiều mâu
thuẫn vì sự trong cùng một lúc có thể có nhiều mặt đối lập.
Trong những điều kiện cụ thể khác nhau, mâu thuẫn thể hiện ra dới nhiều
hình thức đa dạng và phong phú khác nhau:
+ Mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài.
+ Mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản
+ Mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu
+ Mâu thuẫn đối kháng và không đối kháng.
1
Cần chú ý: Trong t duy thông thờng khi nói đến hai mặt đối lập là nói lên

triển trái ngợc nhau mới tạo thành giai đoạn đầu của maau thuẫn, trong giai
đoạn này sự đấu tranh cha rõ và cha gay gắt.
+Giai đoạn sau: Trong quá trình phát triển của mâu thuẫn, sự khác nhau
biến thành đối lập, khi đó hai mặt đối lập càng rõ, càng sâu sắc thì sự đấu tranh
giữa chúng ngày càng gay gắt và quyết liệt, nếu có điều kiện chín muồi thì hai
mặt chuyển hoá lẫn nhau và mâu thuẫn đợc giải quyết.
c)Sự đấu tranh và chuyển hoá của các mặt đối lập là nguồn gốc, động
lực của sự phát triển.
Đấu tranh của các mặt đối lập gây ra những biến đổi của các mặt đối lập
khi cuộc đấu tranh của các mặt đối lập trỏ lên quyết liệt và có điều kiện chín
muồi thì sự thống nhất của hai cũ bị phá huỷ, các mặt đối lập chuyển hoá lẫn
nhau. Sự chuyển hoá của các mặt đối lập chính là lúc mâu thuẫn đợc giải quyết,
sự vật cũ bị mất đi, sự vật mới xuất hiện. Các mặt đối lập có thể chuyển hoá lẫn
nhau với ba hình thức.
-Các mặt đối lập chuyển hoá lẫn nhau mặt đối lập này thành mặt đối lập
kia và ngợc lại nhng ở trình độ cao hơn về phơng diện vật chất của sự vật. Ví
dụ, Mâu thuẫn giữa vô sản và t sản biểu hiện thành cuộc cách mạng vô sản lật
độ giai cấp t sản
-Cả hai mặt đối lập đều mất đi và chuyển hoá thành mặt đối lập mới. Ví
dụ Giải quyết mâu thuẫn giữa nông dân và địa chủ (chế độ phong kiến) xã hội
lại xuất hiện mâu thuẫn mới là mâu thuẫn giữa t sản và vô sản (Chế độ TBCN).
-Các mặt đối lập thâm nhập vào nhau, cải biến lẫn nhau.
Trong sự vật mới lại có mâu thuẫn mới, các mặt đối lập trong mâu thuẫn
mới lại đấu tranh với nhau, làm cho sự vật ấy lại chuyển hoá thành sự vật khác
tiến bộ hơn, cứ nh vậy mà các sự vật hiện tợng thờng xuyên biến đổi và phát
triển không ngừng, vì vậy, mâu thuẫn là nguồn gốc động lực của mọi quá trình
vận động phát triển của sự vật hiện tợng.
ý nghĩa ph ơng pháp luận
3
Vì mâu thuẫn là hiện tợng khách quan và phổ biến, nên trong nhận thận

sản xuất, kinh doanh nào cũng vậy, lợi nhuận và rủi ro luôn tồn tại song song
với nhau, mâu thuẫn với nhau. Kết thúc một quá trình sản xuất, kinh doanh
chúng ta có thể thu đợc lợi nhuận nhng có khi là gặp phải rủi ro. Lợi nhuận dự
kiến mang lại càng cao thì độ rủi ro nếu gặp phải cũng sẽ rất lớn và ngợc lại.
Nhng mục đích của ngời kinh doanh bao giờ cũng là hớng tới lợi nhuận, và họ
tìm mọi cách để hạn chế đợc rủi ro nh, cải tiến kỹ thuật và phơng pháp sản
xuất., đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ quản lý nhanh nhạy và năng động,
kịp thời nắm bắt và phân tích những biến động của thị trờng, dự báo tình hình
thị trờng nhằm hạn chế tối đa rủi ro hoặc nếu có gặp rủi ro thì thiệt hại là rất
nhỏ.... Do đó có thể nói mâu thuẫn giữa lợi nhuận vả rủi ro là một trong những
mâu thuẫn cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, và
là động lực để các doanh nghiệp ngày một phát triển về trình độ quản lý doanh
nghiệp.
Trong hoạt động ngân hàng, lợi nhuận ngân hàng là số chênh lệch giữa
lợi tức cho vay và lợi tức phải trả trừ đi các chi phí nghiệp vụ ngân hàng số còn
lại gọi là lợi nhuận. Ngân hàng thu hút vốn trong dân c dới các hình thức tiền
gửi tiết kiệm của dân c, bán chứng khoán trên thị trờng chứng khoán, mởài
khoản cho các tổ chức và cá nhân..... Rồi dùng vốn huy động đó để cho vay và
hởng chênh lệch lợi tức. Trong quá trình cho vay đó, ngân hàng sẽ thu đợc lợi
nhuận sau khi đã trừ đi lợi tức phải trả khi vay, hoặc ngân hàng sẽ gặp phải rủi
ro nếu khách hàng không có khả năng thanh toán bởi hoạt động sản xuất kinh
doanh của họ rủi ro, thất bại nên mất khả năng thanh toán. Làm thế nào để hạn
chế rủi ro và đối đa lợi nhuận chính là cách thức để giải quyết mâu thuẫn giã lợi
nhuận và rủi ro.
Giảm rủi ro không phải là ngân hàng sẽ không cho vay đối với những
khách hàng lớn, vay tiền nhiều mà hoạt động kinh doanh của họ tuy mang lại
lợi nhuận cao nhng độ rủi ro lớn. Mà thay vào đó ngân hàng phải tự đổi mới, tự
phát triển mình, thông qua việc hoàn thiện công tác đào tạo cán bộ tín dụng,
5