B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TH TÚ ANH
NGHIểN CU VIC TIP CN
DCH V INTERNET CA H GIA ỊNH
NG BNG SÔNG CU LONG LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh, 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
Hc viên thc hin
Th Tú Anh MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
DANH MC CÁC HÌNH V
DANH MC CÁC BNG BIU
MC LC
TÓM TT 1
CHNG 1: GII THIU 2
1.1 t vn đ 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu: 4
1.3. Phng pháp nghiên cu: 4
1.4. i tng và phm vi nghiên cu: 5
1.5 . Kt cu lun vn. 5
CHNG 2: C S LÝ THUYT 7
2.1. Lý thuyt la chn ca ngi tiêu dùng 7
2.1.2. S la chn ca ngi tiêu dùng 8
2.1.3. Các tác đng đn la chn ca ngi tiêu dùng 8
2.2. Các nhân t nh hng đn quyt đnh s dng dch v Internet ca h
gia đình. 11
Hình 1.1 S liu thng kê mt s quc gia s dng Internet. 3
Hình 2.1. S la chn ti u ca ngi tiêu dùng. 8
Hình 2.2. im la chn ca ngi tiêu dùng khi thu nhp tng. 9
Hình 2.3. im la chn ti u ca ngi tiêu dùng khi thay đi giá. 9
Hình 2.4: im ti u ca ngi tiêu dùng khi s thích thay đi. 10
Hình 3.1. Khung phân tích 14
Hình 4.1 .Ch s ngun nhân lc và h tng công ngh thông tin 21
Hình 4.2 .Biu đ s lng ngi dùng Internet ca Vit Nam qua các nm 22
Hình 4.3. Các phng tin truy cp Internet ca ngi dân 23
Hình 4.4 tui ngi dùng Internet 24
Hình 4.5 . Ngh nghip ca ngi dùng Internet. 25
Hình 4.6 Chi tiêu trung bình dch v Internet ca h khu vc thành th 30
và nông thôn 30
Hình 4.7. Chi tiêu trung bình dch v Internet ca h có ch h là nam hoc n . 31
Hình 4.8. Chi tiêu trung bình dch v Internet ca h có trình đ hc vn khác
nhau 31
Hình 4.9. Chi tiêu trung bình dch v Internet ca h có ngh nghip khác nhau 32 DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 3.1 Các bin đc lp trong hai mô hình: 16
Bng 4.1 .Bng thng kê mô t hai mô hình 28
Bng 4.2. S liu thng kê chi tiêu trung bình ca h có s dng dch v Internet 29
Bng 4.3 Kt qu mô hình 1 33
Bng 4.4 Gii thích ý ngha mô hình 1 35
Bng 4.5. Kt qu hi quy mô hình 2 36
nghip.Giúp doanh nghip tng cng kh nng cnh tranh nh hc hi kinh
nghim, tng cng kh nng sáng to, thúc đy quá trình hi nhp quc t,thúc đy
tng trng kinh t bn vng thông qua thúc đy xut khu,nâng cao cht lng và
hiu qu các giao dch. Kotler (1987) cho rng công ngh thông tin phát trin làm
thay đi h thng sn xut, qung bá sn phm.
Internet có th giúp nâng cao vn hóa.Thông qua Internet, con ngi có
th tìm hiu và giao lu vn hóa vi tt c các nc trên th gii. Mi ngi t
hoàn thin v nhân cách và đo đc, thay đi li sng và t duy ngày mt tt đp
hn. Internet giúp ngi dân gii trí sau gi làm vic mt nhc: có th xem phim,
nghe nhc, các chng trình truyn hình yêu thích.
Internet có th giúp nâng cao cht lng giáo dc các cp, các bc hc.
Internetto điu kin cho ngi dân nâng cao trình đ bng các chng trình đào
to t xa. Các nghiên cu các nc công nghip cho thy rng Internet là công c
có giá tr s phm (CAST 1997, p4). Hc sinh chia s kin thc và cng tác vi các
hc sinh khác trên toàn cu. Internet ni tìm kim thông tin b ích, nâng cao s hiu
bit là chìa khóa m cánh ca tri thc.Nh Internet mà giúp cho ngi dân có th
phòng tránh bnh, nhng bài thuc hay tìm đc trên Internet, nhng bài tp th
dc đ nâng cao sc khe. Nh có Internet mà vic khám cha bnh d dàng, ch
cn nhp mã s bnh nhân có th bit đc tt c thông tin v vic điu tr, có th
điu tr t xa.
Internet có th giúp nâng cao dân ch. Ngi dân có th tip thu và phn
hi thông tin v nhng chính sách và pháp lut ca nhà nc ban hành qua các trang
mng cá nhân.
3
Nhn đc tm quan trng này, nhà nc đã đa ra các chính sách v
Internet nh chng trình ph cp Internet nông thôn; D án “Nâng cao kh nng
s dng máy tính và truy cp Internet công cng ti Vit Nam”
1
giai đon 2011-
33.90%
0.00%
10.00%
20.00%
30.00%
40.00%
50.00%
60.00%
70.00%
80.00%
90.00%
Anh Ca Na Da Hàn
Q
Pháp N B H V N
S liu thng kê mt s quc gia s dng
Internet trên th gii đn 9/2012
4
Internet rt hu ích vi nhiu mc đích khác nhau ca ngi dân và làm
thay đi cuc sng .Tuy nhiên, vic s dng Internet ca ngi dân cha nhiu và
cha mang li hiu qu cao. tài “Nghiên cu tip cn dch v Internet ca h gia
đình vùng đng bng sông Cu Long” là cn thit đ đánh giá đc các yu t tác
đng đn vic quyt đnh s dng và chi tiêu cho dch v Internet, đa ra nhng
chính sách phù hp khuyn khích ngi dân s dng dch v, s dng hiu qu các
ngun lc, đáp ng mc tiêu chính sách “Nâng cao cht lng cuc sng ca ngi
dân”.
1.2. Mc tiêu nghiên cu:
Lun vn này phân tích các yu t quyt đnh đn vic tip cn và s
dng dch v Internet ca h gia đình đng bng sông Cu Long.Vic nhn din
các yu t này giúp cho vic đa ra chính sách giúp h gia đình d dàng tip cn
+
6 quy mô h +7khuvuc + 8 dân tc+ 9 di c +10
+
ViY =1 có s dng Internet
Y=0 không s dng Internet
Mô hình 2: (phân tích các yu t tác đng đn chi tiêu Internet):
Y= + 1thunhap + 2tuoi+ 3gioitinh + 4
ìđ
+5
+ 6 quy mô h + 7khuvuc + 8 dân tc+ 9 di c +10
+
Vi Y là s tin chi tiêu dch v Internet, Y>0
Bin đc lp: thu nhp, tui, gii tính, trình đ, ngh nghip, quy mô ca
ngh nghip có nh hng đn quyt đnh s dng dch v Internet. Mô hình
s 2 cho thy ngh nghip, trình đ, dân tc và di c có nh hng đn chi tiêu
cho dch v Internet.Các kim đnh v trung bình chi tiêu cho dch v
Internetca ch h: chi tiêu trung bình ca ch h nam và n, thành th và
nông thôn là bng nhau; chi tiêu ca ch h có các nhóm trình đ, các nhóm
ngh nghip khác có trung v bng nhau.
Chng 5: Kt lun và hàm ý chính sách, chng này tóm lc li kt
qu nghiên cu ca đ tài, nhng kin ngh v chính sách mang tính gi m
cho chính quyn đa phng. Chng này còn đa ra nhng hn ch ca đ tài
và m hng cho nghiên cu tip theo. 7
CHNG 2: C S LÝ THUYT
Có nhiu lý thuyt nghiên cu s tham gia vào vic truy cp internet.
Nghiên cu này ch yu da vào lý thuyt s la chn ca ngi tiêu dùng và
nhng yu t nh hng khác gii thích vì sao h gia đình quyt đnh s dng dch
v Internet. Cui cùng là mt s nghiên cu liên quan đc xem xét.
2.1.Lý thuyt la chn ca ngi tiêu dùng
Hành vi ngi tiêu dùng gii thích nhng nh hng quyt đnh s dng
dch v internet, phn ng ca ngi tiêu dùng khi các điu kin thay đi. Hành vi
ca ngi tiêu dùng rt đn gin: gi thit rng cá nhân la chn “nhng cái tt
nht mà h có th”. Chúng ta s xác đnh rõ cái mà các nhà kinh t nói là “cái tt
nht”.
2.1.1.S thích ca ngi tiêu dùng
Chúng ta đt gi thit rng, đng trc hai gi hàng hóa X và Y, ngi
tiêu dùng có th sp xp chúng da vào s thích ca mình, có th thích gi X hn
gi Y, hoc là bàng quan gia hai gi.
Các gi thit liên quan đn s thích ca ngi tiêu dùng
Mi quan h s thích có tính hoàn ho.iu này đt gi thit rng mi
Mc đ hài lòng mt hàng hóa hay dch v ca ngi tiêu dùng là đ thõa dng.
ây là thc đo ch quan tùy thuc vào tng ngi, dch v Internet không phi là
sn phm thit yu. Vì vy, vic chi tiêu dch v Internet ca h gia đình nó ph
thuc rt ln vào s thích ca mi thành viên trong h. Ngi thích s dng dch v
truy cp nhiu do hu dng ln, th nhng hành vi la chn đó còn chu nh hng
ca yu t bên ngoài là thu nhp và chúng to ra đng ngân sách đi vi ngi
tiêu dùng.
2.1.3. Các tác đng đn la chn ca ngi tiêu dùng
Ngi tiêu dùng la chn gi hàng hóa nm trên đng bàng quan cao
nht trong gii hn ngân sách ca mình. Khi thu nhp, giá hàng hóa và s thích thay
đi thì s la chn r hàng hóa s thay đi.
E
A
B
y
x
y
*
O
x
*
U
9
Khi thu nhp tng
: đng ngân sách s dch chuyn sang phi, đim ti u E
sang E.
’
E
A
B
y
x
O
U
A
’
E
’
U
’
E1
E2
y
A
U2
U1
C
B
x
0
E3
10
Trên hình 2.3:x,y là hai hàng hóa thông thng,tác đng thay th và tác
đng thu nhp cùng chiu, khi giá sn phm x gim giá tác đng thay th làm thay
đi đim hu dng ti u t đim E1 sang E2, giá x gim làm thu nhp thc t tng
U1
U2
11
2.2. Các nhân t nh hng đn quyt đnh s dng dch v Internet
ca h gia đình.
Da trên nhng lý thuyt và nghiên cu đã thc hin, nhng nhân t nh
hng đn hành vi truy cp Internet ca ngi dân ph thuc vào đc đim kinh t
xã hi, cht lng thông tin tìm thy, li ích mang li,cht lng dch v và điu
kin thc hin.
2.2.1 c đim v kinh t xã hi
Ngi dân quyt đnh tham gia truy cp Internet hay không có liên quan
đn đc đim kinh t xã hi (thu nhp, đ tui,trình đ, ngh nghip,gii tính,quy
mô h v.v).ây là nhng yu t có kh nng nh hng ln nht, ngi có thu nhp
càng cao thì kh nng tip cn Internet càng nhiu.TheoTukiainen(2004) thu nhp
có kh nng nh hng đáng k đn kh nng tip cn công ngh thông
tin.Choudrie và Dwivedi (2006) thu nhâp có nh hng đn vic s dng mng
bng thông rng. Ngi càng tr thì thích tip cn Internet hn ngi ln tui;
Ngi có trình đ và ngh nghip thì d tip cn Internet hn ngi không có trình
đ, ngh nghip(Net Index, 2009). Kennedy,Wellman và Klement(2003) cho rng
có s khác bit gia nam và n trong vic s dng Internet.Tuy nhiên,Pew Internet
project (2005) chng minh rng gii tính không có tác đng đn kh nng tip cn
công ngh thông tin.Ngi thành th t l h dân s dng Internet nhiu hn
nông thôn. Harrington (2003) cho rng có s khác bit v kh nng tip cn công
ngh thông tin gia các thành ph.Teng Ku (2005) có s khác bit gia thành th và
nông thôn trong vic tip cn công ngh thông tin.Các dân tc khác nhau kh nng
tip cn thông tin khác nhau. Hoffman và Novak (1998) kh nng tip cn công
ngh thông tin khác nhau do s khác nhau v dân tc và vn hóa.
2.2.2.Cht lng thông tin
Thông tin càng chính xác thì s to nim tin và mc đ truy cp s càng
Internet nhiu(tui 50-60 chim 7,67%). T l s dng Internet ca thành th cao
hn nông thôn.
13
Nghiên cu ca Net Index (2009)cho thy t l s dng Internet ca nam
n bng nhau, tui s dng Internet nhiu nht là hc sinh,sinh viên.
Theo Trn Quc Hùng (2014), s dng Internet đ giao dch trc tuyn,
yu t quan trng là s tin tng vào c s h tng,nh hng ca xã hi và các yu
t trang web.
Nim tin giúp con ngi tip cn Internet nhiu hnNim tin to ra kt
qu hài lòng trong giao dch trc tuyn.(Yu-Huichen & Stuart Barnes,2007)
Có rt nhiu yu t nh hng đn ý đnh s dng Internet.Theo Dng
Hoàng Hip (2004) yu t ngi tiêu dùng s dng dch v Internet di đng là tính
hu dng đc cm nhn,tính thm m đc thit k,giá tr xã hi đc cm
nhn,cht lng cm nhn và giá tng xng vi li ích. iu này đã gii thích
đc s gia tng s dng Internet di đng và s gim s dng Internet máy tính
bàn.
khai thác có hiu qu trong hc tp và nghiên cu, thy đc tm
quan trng mà Internet mang li,yu t c bn là nng lc.Theo Nguyn Duy Mng
Hà(2010) nng lc th hin k nng tìm kim thông tin,t đó nâng cao kh nng t
hc và t nghiên cu.Nng lc s dng máy tính d dàng tìm kim thông tin hu
ích phc v cho cuc sng.Ngi dâncm nhn đc li ích ln t Internet mang li
đây là yu t đ ngi dân quyt đnh s dng hay không s dng dch v Internet.
14
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIểN CU
Da trên lý thuyt v s thích ca ngi tiêu dùng và các kho lc
nghiên cu thc nghim liên quan, khung phân tích đc s dng trong lun vn
- Ngh nghip
- Quy mô h
- Khu vc
- Dân tc
- Di c
- Tnh
Hành vi
s dng
dch v
Internet
Ngun lc
Dùng phng
pháp đnh lng
15
Lun vn dùng phng pháp đnh lng vi s liu th cp b s liu
điu tra mc sng ca h gia đình Vit Nam nm 2012.
Mô hình 1: (phân tích các yu t tác đng đn tip cn dch v internet)
Y= + 1thunhap + 2tuoi+ 3gioitinh + 4
ìđ
+5
3.3. Mô t bin s
Mô hình 1:
Y là bin ph thuc
Y=1 có s dng dch v Internet ca h gia đình
Y=0 Không s dng dch v Internet ca h
Mô hình 2
Y là s tin chi tiêu dch v Internet ca h gia đình trong nm, Y>0
Các bin đc lp đc đnh ngha nh sau: 16
Bng 3.1 Các bin đc lp trong hai mô hình:
Tên bin
Ký hiu
ụ ngha
Du k
vng
Thu nhp ca h
Thu nhap
Thu nhp ca c h gia đình
trong nm
(vt: ngàn đng/ 1 nm )
+
tui ch h
Tuoi
Tui ca ch h (nm)
-
Trình đ ch h
Khongbangcap
Tieuhoc
Công vic chim nhiu thi
gian nht trong 12 tháng
ca ch h
-/+
Gii tính ch h
gioitinh
1: nam
0: n
-/+
Quy mô ca h
tsnguoi
Tng s thành viên trong h
Ni h sinh sng
khuvuc
1:thành th
0:nông thôn
-/+
Dân tc -/+
17
Tên bin
Ký hiu
ụ ngha
Du k
vng
Dtkinh
Bt
Tv
Vl
Dt
Ag
Kg
Ct
Hg
St
Bl
Cm
Ni h sinh sng
-/+ 18
3.6. D liu
B d liu điu tra mc sng gia đình Vit Nam (VHLSS) nm 2012
phn ánh mc sng ca h gia đình trên phm vi c nc và nhng điu kin kinh
t xã hi c bn (đc đim xã/phng) tác đng đn mc sng ca ngi dân ni h
sinh sng.Trong b d liu có các thông tin v đc đim nhân khu hc ca các
thành viên trong h (tui, gii tính,dân tc, tình trng hôn nhân),mc thu nhp ca
h phân theo ngun thu, thu nhp phân theo khu vc kinh t và ngành kinh t, chi
tiêu ca h gia đình phân theo mc đích chi và khon chi, trình đ hc vn chuyên
môn k thut ca tng thành viên trong h.
S quan sát ca b s liu điu tra trên c nc là 9399 quan sát.Mi
quan sát là đi din cho mi h gia đình. Sau khi đc lc s liu đng bng sông