BO
GIAO
Dl)C
v A DAO
TRUONG HQC KINH
TE
THANH PHO HO
CHi
MINH
SORIN
V
ANNAK
" ? , ,
MOT
SO
GIAI
PHAP
NHAM PHA T
TRIEN
•
DOANH
NGHIEP
vUA
v A NHO
•
TAl
PHNOM-PENH
DEN
NAM 2010
•
CHUYEN NGANH :

TRLIONO
KINH
TE
TP.HCM
TI.
Ho
cHi
MINH-
N.AM
2oo6
,
Trang
phQ
bia
Danh
mQc
bang
Danh
mQc
tit vie't tilt
m<l
Ml)C
Ll)C
Chu'dng 1. Vai
tro
coa
Doanh vua va nho
tho
do
Phnom-Penh

DNVVN ? A
"'

A h"' .

. 2
. .
ac
quan I
em
ve cua
mQt
so nu'oc tren t e gioL .
1.1.2
Khai DNVVN d Campuchia 3
1.2
Vai
tro cua
DNVVN
lJ
thu
do
Phnom-Penh 4
Chu'dng
2.
d()ng coa cac DNVVN
tho
do Phnom-Penh
trong
thoi gian

DNVVN
lJ
thu
do
Phnom-Penh trong thai gian qua 13
221
T
,
hh'
h
h'
.,t?
·c
h' ,
h''k'
13
. . m m p
at
tnen
ampuc
Ia
qua cac t oi y .
2.2.2 Tlnh hlnh
d§
u
tu'
nu'oc ngoai trl!c tie'p
17
2.3
M{jt

xuat con
rat
c e .
2.3.7
S\1'
h6 trq ciia co quan Nha
nu'oc
20
2.3.8
VO'n

21
2.3.9 Co che' tie't vi mo chua cho cac DNVVN phat tri€n
23
Chtidng
3.
Giai
phap
nhdm
phat
triin
DNVVN
t11-i
tho
do
Phnom-Penh
25
3.1 Bffi canh quffc
ti
va trong mtuc

DNVVN dlfa tren co
sd
khuye'n khich slf
phat
tri6n
cac
thanh ph§n kinh te' 28
3.2.2
Phat
DNVVN phiii phil hqp voi quy
phat
Kinh
te'-
xa
h{)i
ciia thii do Phnom-Penh 29
3.3 Mf)t
sff
giai
phap
va
kiin
nghi nhlim hB tr(l
phat
triin
DNVVN
tq,i
Phnom-Penh 30
3
3

giiii
phap
chii ye'u h3 trq
cac
DNVVN
phat
34
3.3.3.1 Cdc gidi phdp thuqc linh
V¥C
vi
mo

34
3.3.3.2
Cdc gidi phdp thuqc lfnh
V¥C
vi
mo

.42
Ke"t
46
Tai
tham
khao
, ?
DANHMlJC CAC BANG
Bang
1.1
Tieu

T6c
dQ
tang
tru'dng kinh
tt
cua
Campuchia
so
voi
cac
nu'oc xung quanh
15
Bang
2.3
T6c
dQ
tang
tru'dng kinh
tt
ctia Campuchia so theo nganh
15
Bang
2.4
T6c
dQ
tang
tru'dng
san
xutlt nong
16

cac
quO'c
gia Dong
NamA
Doanh vua va nho
Gross Domestic Products
T6ng san
quO'c
n()i
' ?
LOIMODAU
1.
Ly
do
chQn
tai
nay trong kinh te' ciia cac nu'oc tren The' gioi co de'n hdn 90%
trong t6ng
s6
cac doanh
Ia
doanh vua va nho (DNVVN), do
do DNVVN dong gop dang k€ trong phat tri€n kinh te'. d Campuchia,
s6
lu'<Jng
cac doanh vua va nho cilng
(J
ty xa'p xi nhu' tren,
(J
thii do Phnom-Penh thl ty do con

phat tri€n hlnh doanh nay trong
tu'dng lai,
khai thac t6t hdn nang ciia khu vlfc kinh te' nay, tac
gia
van
ch<;>n
tai "MI)t sll
gicii
phap
nhlim
phat
triin
doanh
nghiQp
vita
va
nho
tq,i
Phnom-Penh den niim 2010 ".
2.
vi
cuu
ciia
tai
- khong gian:
van
chi khao sat cac DNVVN Thii do Phnom-
Penh.
- V€ thoi van chi d€ de'n slf phat tri€n ciia cac DNVVN
Thii do Phnom-Penh

phap lOgic ke't hqp voi phu'dng phap lich
sti'.
Ngoai
ra
van con
sti'
dvng
cac
phu'dng
phap
t6ng hqp, th6ng ke phan tich, quy
nl;lp,
di€n giai, mo hlnh
hoa
lam
ro nhii'ng d€ ra trong van.
5. Ke't
ca'D
van
Ngoai
md
va ke't ke't cilu
van
duqc chia ra
lam
ba
chu'dng nhu' sau:
- Chu'dng
1:
Vai tro cua doanh

Thu do Phnom-Penh.
- 1 -
CHu'<1NG
1
VAl TRO CUA DOANH NGHI:¢P VUA
VA
NHO
? A A A
THU DO
PHNOM-
PENH
1.1
Khai
doanh
vua
va nho
DNVVN Ia doanh
du'<Jc
phan
theo quy mo.
Tren
the' gioi,
tieu thuc
xac
dinh DNVVN thu'ong la:
vO'n,
lao d9ng, doanh thu. C6 nu'oc
chi dung
m<?t
tieu chi, nhung cilng c6

chi
xac
djnh
DNVVN
lJ
mQt
so' nztuc.
Cac
tieu
chi
ap
dQng
Nti8c
SO'
lao d()ng
Tdng
vo'n
Doanh
tho
(ngtiOi)
gia
tri
tai
san
<200 trong huon ban
<150
yen
<450 trong cac nganh khac
Singapore
<200 <500 U$

xac
djnh DNVVN
neu
tren, c6 th€ khai quat thanh
cac
khai
nic$m
sau:
1.1.1 Cac quan
dilm
vi
DNNVN
cua ml)t
sff
nztbc tren
tht
gifli
- Quan tha nhtft cho rdng, tieu chuffn de'
danh
gia xe'p
lo'}.i
DNVVN
ngoai tieu thll'c
ve
lao d9ng va
vO'n
kinh doanh con quan
tam
de'n doanh
thu

nic$m
nay nhdm
d€
nha nude c6 nhfi'ng chinh sach
dO'i
voi doanh
nghic$p
trong va'n
de
thu
hut
lao d9ng giai quye't
vic$c
lam.
Theo
quan
nic$m
nay c6
cac nude nhu: Myanmar, Oxtraylia, Hdng cong.
- Quan tha ba cho rdng, tieu chuffn danh gia xe'p
lo'}.i
DNVVN khong
phan
bic$t
nganh nghe rna chi
can
eli'
vao
sO'
lao d9ng va

tric$u
yen.
-
Quan
tha
tzt
la tieu chuffn danh gia xe'p
lo£J.i
DNVVN
phai
gAn
voi
diem
tll'ng nganh ddng thai phcli tinh de'n
sO'
luqng
vO'n
va lao d9ng
du'qc
thu
hut
vao
ho'}.t
d9ng san xua't kinh doanh,
Ban
la nude theo
quan
nic$m
nay,
ve

cll'u
rut kinh nghit$m tinh hinh cv th€ ciia cac nu'oc phat
tri€n va cac nu'oc
dang phat tri€n c6 th€ khai
quat
chung DNVVN
nhu'
sau:
- DNVVN la doanh nghit$p de thay
dcSi
linh
vf!c
san xua't kinh doanh khi
tinh hinh
thj tru'ong bie'n d()ng
- DNVVN
Ia
doanh nghit$p c6 gia trj
tai
san
khong qua 2
trit$u
USD, lao
d()ng khong qua 500 nguoi (Theo quy
phat
tri€n nong thon thu()c Ngan
hang nha nu'oc)
Ne'u
phan logi
Cl:l

vo'n, lao d()ng thoa man quy djnh ciia chinh phii
do'i
voi tling thai ky
phat tri€n ciia
kinh te'. Nhli khu
vf!c
DNVVN
(J
Campuchia bao
gom:
-4-
+
Cac
hqp tac
xa
c6 quy mo vua va nho dang ky d()ng theo
doanh
nghi<$p
nha
m.tdc.
+
Cac
doanh
nghi<$p
nha nu'dc c6 quy mo
vua
va
nho
du'QC
thanh

ngu6n vo'n c6 lao d()ng d6i
dao,
dap
U'ng
du'qc
yeu
bll'c
bach
cua
xa
h()i la cong
an
lam,
nang
cao
muc
so'ng cua nhan
dan
lao d()ng- G6p xoa d6i
giam
ngheo.
khac, ciing
da
dl.f
tinh de'n
tO'c
d()
phat
tri€n kinh te' theo hu'dng cong
nghi<$p

d(}ng
nen
se
co
chinh
sach
hfi trcj. Theo
thO'ng
ke
(J
BQ
Lao
d()ng Campuchia
cho
tha'y
sO'
ngu'oi tha't
nghi<$p
la 5.408.800 ngu'oi, trong d6 chi c6
2.593.000 ngu'oi 47,9%
Ia
nam
va 2.815.800 ngu'oi 52,1% la
nfi').
Trong
nam
2000 chi c6 2,1% la nam va 2,8% la
nfi'
khong c6
vi<$c

ciia ngu'oi
dan
chua cao,
theo
tho'ng
ke
nam
2002 so' ngu'oi chua to't
nghit%p
ph6
thong,
nam
chie'm 79%,
nii'
chie'm 55%. Do d6
phat
triSn
DNVVN
dS
ra
vit%c
lam
cho
hQ
d Thii do
Phnom
-
Penh
va
nong thon

ngllm co sue lao dl)ng va
tj
l?
ngllm co vi?c lam
BVT:%
Ty
ngu'oi
c6
Ty
ngu'oi
c6 Ty nguoi khong
c6
sue lao
d()ng
tren
Khu
Vrfc
t6ng
s6lao
d()n_g
lam
vic$c
lam
Nam
Nii'
Nam
Nii'
Nam
Nii'
Campuchia 64,2

d(>ng
khong
doi
hoi
cao nhu' doanh
-
6-
ldn, ddng thoi
c6
sii'
d1,1ng
lao dqng theo thoi
v1,1,
chu doanh
khong
cffn
sef
vefn
ldn,
nen
ph'it DNVVN nhanh bon va
thanh DNVVN don gian hon nhieu so vdi doanh ldn.
DNVVN d€ dang tie'p
lao dqng doi ra
tu
khu
vl:f.c
nong chua
c6
trlnh dq cao, khong doi hoi dao qua nhieu thoi gian va chi phi

boa
va
cbuyin
djcb
cd
cdu
kinb te'
cua
dja pblidng.
Qua trlnh
phat
DNVVN cling la qua trlnh
cai
tie'n may moe thie't bj,
d6i mdi cong
nang cao nang
ll:f.c
san xua't va nang cao cha't lu'qng san
phffm
dap ung thi hie'u ngu'oi tieu dung, md rqng cac
mefi
quan giua
san xua't va tieu dung.
Tu
d6 phat
them
nhieu nganh nghe moi, md
rqng them nhieu nganh nghe moi, md rqng nhieu
mij.t
hang

ngudn
tang
tntdng
kinh te',
gop
gia
tang
GDP
d dia
phu'dng vl
hi<%n
nay
DNVVN
chie'm 90% trong
tdng
s6
doanh
nghi<%p
dia
phu'dng.
d Thu do
Phnom
Penh,
theo
s6
li<%u
th6ng
ke
nam
2002

Phat
DNVVN
gop
lam
cho thu
ngu'oi
lao
d()ng
tang
len,
cai
thi<%n
du'<jc
moi
tru'ong
s6ng
cua
ngu'oi
lao
d()ng,
lam
cho giao thong d nhii'ng
vung
ven,
nong
than
phat
tren
cd sd do dffy
nhanh

-
DNVVN
phat
thuc
dd'y
srf.
phat
ciia
nong
thon
Cac
DNVVN
co
xay
drf.ng
d nhii'ng
vung
nong
than
dvng
ngudn
nguyen
li<%u
dia
phu'dng
Va
phl;IC
Vl;l
cho thi tru'ong
cua

cd
sd
do
nose
nen
bu'oc
phat
nong
thon
va
n6i
giii'a
nang
than
va
thanh
thi, rut
ngii:n
each
bi<%t
giii'a
nang
thon va
thanh
thi.
Nho
srf.
phat
cua
cac

- 8 -
tri€n ciia
cac
doanh
cd
khi
sua
chua
da
dffy
nhanh t6c
d<?
cd
gidi
hoa nong
tu
khau
lam
d(t
de'n
khau
thu slf
phat
tri€n ciia
doanh xay -
xat
ng6i
da
di€u cho
nong

Ia
tu
lao
d<}ng
thii cong truy€n
th6ng
sang lao
d<}ng
cho doanh
Tren
cd
sd d6
sii'
lao
d<}ng
nhan
r6i
c6 qua ro di€u
phat
trie'n
dan
tri va c6 y
nghia
IOn
trong thlfc cong hoa - hoa
(j
nong thon
- DNVVN co tfnh linh thfch nghi v8i bie'n d()ng ciia
thi tru(fng:
St! hlnh thanh,

thffu
cac
doanh
lon va c6 the'
d<}ng
nhi€u linh vlfc:
Cong
djch thu'dng
ban
Ie, v.v

phat
trie'n DNVVN
kha
nang
thuc dffy
ti€m
nang
ciia
cac
nganh
ngh€ truy€n tho'ng
(j
dja
phu'dng ciing nhu'
nganh
ngh€ thii cong my

Ngoai
ra

khffu, vl ti trQng
xu(t
khffu trong n€n kinh te'
qu6c
dan
ciia
cac
DNVVN
da
tang
len
trong
m(y
nam
nay.
-9-
- DNVVN gop
phan
dao
b6i
dliO'ng,
ren
trong
thl.fc te' m()t
d()i
ngii doanh
nhan
mO'i
trong
kinh te' thi tru(ing.

nay d€ gop phdn
phat
tri€n kinh te' ciia da't
nude.
Tom
ltJ,i,
DNVVN co vai tro ra't Ion trong
dl;lng
d€ cac ngu6n
lt!c xa hqi, gop phdn khong nho
trong
giai
quye't cong
an
lam cho
nguoi lao d9ng, gop phdn xoa doi giam ngheo, gop phdn
phat
tri€n kinh
te',
thuc
diy
st! phat trien ciia nong thon va co tac
dl;lng
quan
trQng
trong qua trlnh cong hoa - hoa Thii Do
Phnom-
Penh noi rieng va da't nude Campuchia noi chung.
-
10-

Thu Do Phnom-Penh c" tich da't tlf nhien
Hi
181.053km
2
va
c6
dan
s6
-··· '
?4,2 trieu n
(Ji,
ca nu'oc
s6
ngu'oi lao d()ng chie'm 47,3%
dan
s6,
c6 24
c6
185 va 1621
phu'C1ng.
d()
dan
s6
59,1
ngu'C1ilkm
2
(1996), 64
ngu'C1il
km
2

ngu'C1i
va GDP binh
quan
dffu
ngu'C1i
khoang 350
r

Trong
nam
2004,
Campuchia-
m()t thi
tru'C1ng
nho d
Bong
Nam
1\-
da du'qc the' gioi da quan tam.
-
11-
Campuchia
Ut
m()t nu'oc dang phat va du'qc h6 trq nu'oc ngoai ra't
dij.c
la
My
va
khcSi
ASEAN, Campuchia da thu hut dlf

phat
nen
kinh te' Campuchia. nghien cuu kinh te' Campuchia dlf doan la
kinh te' Campuchia c6
sti'
dtJng khoang 85%
tGng
sue lao d()ng trong ca
nu'oc.
Cac DNVVN Campuchia da cong
an
lam
cho ngu'oi dan
Campuchia,
dij.c
(1
thanh thi.
Trong
nam
2004 slf giam slit GDP la 2%. vay
(1
nu'oc ngoai h6 trq
khoang 21%. Trong thoi gian 12nam day, t6ng nq nu'oc ngoai
chua tra
khoang 1,2 ty USD, muc s6ng giil'a ngu'oi
dan
thti do va cac thanh
phO'
c6 slf chenh kha Ion, tuy muc thu ctia nguoi dan thanh
thi vftn chua

12-
cfing la ndi trung cd sd van h6a, xa
hQi,
y te', giao
d1;1c
Ion trong
ca
mtoc. tho'ng
cac
ngan hang, cac cd sd thu'dng du lich, khach
cac cd sd cong Ion va da cfing trung thii do.
Nhii'ng thanh t\fu
du'<Jc
trong 6 nam cu6i nay (2000 - 2006) thii do
Phnom-Penh da
lam
cho cu9c
so'ng
ciia nhan dan thii do ngay cang
6n
dinh, ra the' va l\fc moi dS thii do phat triSn c6 qua hdn. Tuy
nhien, so
voi
yeu
ciia
mQt
trung
tam
kinh te' quan trQng ciia ca nu'oc,
thii do

dung
mli'c.
•
Cac
huon
lam
hang gia, quan lieu cii'a con khong it.
• Ty lao d9ng chua c6
lam
con cao.
• xa
hQi
con va'n
bli'c
xuc.
• T6c
dQ
tang dan so' cd
hQc
con cao.
Ta't ca nhii'ng kh6 khan n6i tren anh hu'dng Ion de'n phat trie'n kinh te'
Campuchia n6i chung va cac DNVVN n6i rieng Phnom-Penh.
-
13-
2.2.
Tinh hinh
phat
DNVVN
tho
do

qua
trlnh xay
dl.fng
nen
kinh te', c6 phan chia tlnh hlnh
d{)ng
DNVVN
thanh cac thoi ky sau.
a.
ThiJi
kY
niim
1979
- 1992:
La giai thu nha't sau khi danh dd che'
d{)
Khdmer do chung
da
thO'ng
tri
ca nu'oc g5n 4 nam. Trong giai nay g5n nhu'
nen
kinh te'
phai xay
dl.fng
tu
con
sO'
khong.
b.

chu'a
phat
du'<jc
gl dang
e.
c.
ThiJi
kY
ndm 1998
de'n
nay:
La giai thu 3 , la giai chinh phd da
du'<Jc
thanh la giai
da't nu'oc c6 hoa blnh, dan
sO'ng
5n
dinh.
Tu
nam
1988, sau khi giai
-
14-
ph6ng che'
dQ
chung, du chinh phd ciing ra't nhi€u kh6 khan
nhung
tO'c
dQ
tang tru'dng kinh te' ciing da tang

1.5
6.9
5.4
'61-
To'cd()tang
229
246
304
300
231
247
260
253
286
GDP /tmu ngtim
T6ng
GDP
do Ia)
2173
2406
3079
3153
3059
2794
3054
3090
3259
Ngu&n: Vifn nghien cau phdt triln Campuchia.
+
ve

nam
1999. Do
nam
2000 c6
tht!c chinh sach md
rQng
duong hang khong
lam
cho doanh
sO'
nganh
du lich da tang
len
9%,
c1;1
khach du lich da tang
len
26%, tudng dudng
466.365 nguoi so voi
nam
1999.
+ Nganh cong ciing c6 vai tro ra't quan trQng trong n€n kinh
te' cua Campuchia,
nam
2000 nganh may tang
len
29%. GDP cua
-
15-
nganh

cac
di€u
cua
My
dij.t
ra
nen
Campuchia
da
du'qc ty Quota xua't
khffu
tang
them
9%
nam
2000-
2001
va
16%
nam
2002.
Bang
2.2 -
Toe
dQ
tiing trlillng kinh
tt
cua Campuchia so voi cac nlioc
xung
quanh (% so

nllm
2000):
Nam
2002 2003
2004
2005
Nong
-2.8 12.0
-2.1
1.3
lua -7.8 22.3
-12.3
-0.4
Cong va
xay
dt,tng
17.7 12.3 16.5 6.9
May
21.2 16.9
24.9 8.5
Djch
V\1
4.4 0.1
9.2 6.5
Du
ljch
18.8
-10.3 23.6
17.9
Ngu6n: Vi?n nghien cau thong ke

nong
nghifp
(%so
vOi
nam
2000):
Nam
2002
2003
2004
2005
Lua
-7.8
22.3
-12.3
-0.4
Tr6ng
trQt
khac
-0.9
29.0
6.1
2.1
Thl,l'c
-1.2
5.1
4.3
3.7
Thuy san
0.6

(%
binh
qulin 2002)
Nam
2002
2003
2004
Thu
Do
Phnompenh
5,3
-22,6
17,4
Tinh
Stem-Ric$p
42,4 -1,4 66,1
E>uC1ng
b()
va
duC1ng
thuy
34,0
-7,2 47,3
Dich
VQ
4,7 0,4
10,3
2005 2006
25,0 15,0
50,0 35,0

n
7 Makera 238 1,228 8,298,500
7,956,341
Don Penh 184
776
1,155,505
981,971
Cham Ka Mon 334 1,791 4,837,348 4,300,795
Tuoi Kork 334
2,025
6,362,722 5,576,502
Mey chey 242
1,842 8,685,856 5,759,595
Rousey kev 213
2,302
3,866,707
3,241,132
Dong Kor
90
591 1,630,610
1,272,830

T6ngso'
)
34,837,248
29,089,166
Nguon:
B9Ki
hot;zch
2.2.2 Tinh

VA
fJAO
TAO
TRUONG
f)H
KlNH
TE
TP.HCM
TH'VVIEN
- .
s-l
!lrr(;
-
18-
Bang
2.
7 -
Bilu
ttt
nttuc ngoai tr¢c tiep
tf!,i
Campuchia
NAM
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000

505.6
2242.8
761.8
744.5 850.2 447.9 269.2 121.9 5943.9
USD)
tungoai
qu6c doanh
358 513.3 518 383.1
433.2 413.9
478.4
528.3 3626.2
USD)
Ngu6n:
B9
Ke' hog,ch- Campuchia
Tuy t6ng
s6
dt!
an
c6 ghim di, nhung nhii'ng
nam
sau bao g6m cac dt!
an
Ion
nen
gia tri tli tang qua cac
nam
2.3 M()t
s6kh6
khan