BÀI VIẾT
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI
RAU AN TOÀN TẠI HÀ NỘI
Đỗ Thị Sa
1
1. Một vài nét về tình hình thương mại đối với các sản phẩm rau trên thế giới và tác
động đến thương mại rau tại Việt Nam
1.1. Xu hướng chung:
Cùng với xu hướng tăng cường các sản phẩm sạch, hữu cơ trong khẩu phần ăn của
người tiêu dùng các nước trên thế giới, thương mại rau quả của thế giới đã gia tăng rõ rệt
so với một thập kỷ trước. Ngày càng có nhiều người sử dụng rau như một nguồn dinh
dưỡng quan trọng trong chế độ ăn kiêng của mình và thay đổi thói quen ăn uống quá phụ
thuộc vào chất béo sang sử dụng nhiều rau củ. Xu hướng này đang trở nên phổ biến đến
mức nhiều hãng bán lẻ đã sử dụng hình ảnh Rau quả sạch để làm thông điệp cho Tinh thần
trách nhiệm xa hội của mình
2
.
Do nhu cầu gia tăng, thương mại rau quả toàn cầu đã gia tăng mạnh mẽ từ khoảng
80 tỷ USD vào năm 2000 lên trên 160 tỷ USD như hiện nay.
Biểu đồ 1: Thương mại rau quả toàn cầu từ năm 1990-2009
1 Phó giám đốc Văn phòng Phát triển thương mại- Bộ Công Thương
2 Ben Horsbrugh, Director, Quality Management Mumbai, 26/3/2012
1
Nguồn: Ben Horsbrugh, Director, Quality Management Mumbai, 26/3/2012
Nhu cầu về các sản phẩm rau được biết đến qua một mức tăng trưởng đều đặn tại
nhiều thị trường, đặc biệt tại các thị trường các nước phát triển cao nhất trong khu vực.
Tỷ trọng của rau củ trong tổng kim ngạch xuất khẩu thực phẩm của các nước đang
phát triển đã gia tăng rõ nét trong giai đoạn 2000-2010 (biểu đồ 2)
Biểu đồ 2: Tỷ trọng của rau quả trong xuất khẩu thực phẩm của Hoa Kỳ
Nguồn: Ben Horsbrugh, Director, Quality Management Mumbai, 26/3/2012
Trong một thập kỷ trở lại đây, Trung Quốc cũng nổi lên như một nhà cung ứng rau

rau - rau thơm, rau gia vị chế biến mang tính mới lạ và đặc trưng vùng miền của Việt Nam
sẽ được người tiêu dùng EU ưa chuộng. Các sản phẩm rau quả nhiệt đới được nhập khẩu
nhiều nhất sẽ vẫn là từ Thái Lan và Việt Nam, nếu các doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tốt
cơ hội trong năm nay thì rau quả và rau gia vị của Việt Nam sẽ còn lợi thế hơn cả Thái Lan
khi xuất khẩu vào EU nhờ giá cả phải chăng hơn.
3
b) Tiêu thụ rau tại Hoa Kỳ
Ngành rau quả của Hoa Kỳ là một trong những trọng tâm chính sách của Hoa Kỳ
bởi những chương trình dinh dưỡng khuyến khích người tiêu dùng sử dụng nhiều hơn nữa
rau quả trong các bữa ăn nhằm bảo vệ sức khỏe. Hình dưới cho thấy tiêu thụ trên đầu
người đối với các sản phẩm rau tươi, đông lạnh và đóng hộp trong giai đoạn 1980-2011.
Từ năm 1970-2000, tiêu thụ rau đã tăng mạnh và tạo cơ hội cho người trồng rau gia tăng
sản lượng. Tuy nhiên trong khi tiêu thụ rau tươi trong xu hướng tăng, tiêu thụ rau đông
lạnh chỉ tăng nhẹ thì tiêu thụ rau quả đóng hộp lại không tăng, thậm chí là giảm.
Biểu đồ 3: Tiêu thụ rau/đầu người tại Hoa Kỳ
Sau năm 2000, tăng trưởng của thị trường trong xu hướng giảm nhưng không hoàn
toàn do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế mà do hai yếu tố cơ bản là dân số và thu nhập.
Theo cơ quan Thống kê quốc gia Hoa Kỳ, dân số nước này tăng 9,7% trong giai đoạn
2000-2007. Nếu tiêu thụ rau quả trên đầu người tăng tương tự với mức 9,7% thì thị trường
rau quả Hoa Kỳ cũng sẽ tăng lên nhưng thực tế tiêu thụ rau tươi trên thị trường (trừ khoai
tây, cà chua ngọt, đậu khô) đã giảm 2,8% còn rau đóng hộp và rau đông lạnh giảm lần lượt
2,9% và 4,2%. Xét chung, tiêu thụ rau trên đầu người của Hoa Kỳ đã giảm 7,1% so với
năm 2000.
4
Chương trình ChooseMyPlate của Bộ Nông nghiệp Mỹ đã khuyến cáo người dân
nước này tăng tiêu thụ rau quả trong các bữa ăn (theo đó rau củ nên chiếm khoảng 50%
thành phần bữa ăn). Cũng trong thời gian này sản xuất và thương mại các sản phẩm rau củ
hữu cơ, sản xuất bền vững cũng được khuyến khích tại Hoa Kỳ, khiến chi phí sản xuất rau
củ tăng lên và giá rau củ cũng tăng tương ứng. Chính điều này đã khiến cho tiêu thụ rau củ
không thể tăng được dù nhận thức của người tiêu dùng về vai trò của rau củ đã tăng lên.