B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
NGUYN NG HIN
TÁC NG CA CÁC PHONG CÁCH LÃNH O
N S HÀI LÒNG CA NHÂN VIÊN: NGHIÊN
CU TRNG HP CÁC DOANH NGHIP
QUC DOANH TI A BÀN TNH TÂY NINH LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh ậ Nm 2014
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s “ Tác đng ca các phong cách lãnh đo đn
s hài lòng ca nhân viên: Nghiên cu trng hp các doanh nghip ti đa bàn tnh
Tây Ninh ” là kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp và nghiêm
túc, thc hin theo s hng dn khoa hc ca TS.Nguyn ình Hoà.
Các tài liu tham kho có ngun gc rõ ràng và s liu trong lun vn đc thu
thp t thc t, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
Tác gi đ tài Nguyn ng Hin
Hc viên cao hc Khóa 22 ậ i hc Kinh t TP.HCM MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc bng
Danh mc hình
3.3.2. X lý s liu 22
3.4. Các thang đo 23
3.4.1. Thang đo v phong cách lãnh đo 23
3.4.1.1. Thang đo v phong cách lãnh đo đc đoán 23
3.4.1.2. Thang đo v phong cách lãnh đo dân ch 25
3.4.1.3. Thang đo v phong cách lãnh đo t do 26
3.4.2. Thang đo v s hài lòng chung ca nhân viên 27
CHNG IV: PHÂN TÍCH KT QU NGHIÊN CU 29
4.1. Mô t mu nghiên cu 29
4.2. Kt qu đánh giá đ tin cy thang đo 32
4.2.1. ánh giá đ tin cy thang đo s hài lòng ca nhân viên trong công
vic 32
4.2.2. ánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo đc đoán 33
4.2.3. ánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo dân ch 35
4.2.4. ánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo t do 37
4.3. Phân tích nhân t khám phá (EFA) 38
4.3.1. Phân tích nhân t bin s hài lòng ca nhân viên trong công vic 39
4.3.2. Phân tích nhân t các phong cách lãnh đo 40
4.4. Phân tích hi quy và kim đnh các gi thuyt nghiên cu 41
4.4.1. Mô t các bin trong mô hình hi quy 41
4.4.2. Phân tích tng quan 43
4.4.3. Phân tích hi quy đa bin 43
4.4.3.1. Kim đnh các gi thuyt nghiên cu 43
4.4.3.2. Mô hình hi quy 48
4.5. Phân tích thng kê mô t 49
4.5.1. Phân tích thng kê mô t s hài lòng ca nhân viên 49
4.5.2. Phân tích thng kê mô t ba phong cách lãnh đo 50
CHNG V: KIN NGH VÀ KT LUN 55
5.1. Các kin ngh v phong cách lãnh đo 55
5.1.1. Kin ngh v phong cách lãnh đo đc đoán 55
Bng 3.3: Các bin quan sát ca thang đo phong cách lãnh đo t do 26
Bng 3.4: Các bin quan sát ca thang đo s hài lòng chung ca nhân viên 28
Bng 4.1: Tn s xut hin ca mu – Nhóm lao đng 29
Bng 4.2: Tn s xut hin ca mu – Gii tính 30
Bng 4.3: Tn s xut hin ca mu – Tui 30
Bng 4.4: Tn s xut hin ca mu – Trình đ vn hoá 31
Bng 4.5: Tn s xut hin ca mu – Quy mô t chc 31
Bng 4.6: Kt qu đánh giá đ tin cy thang đo s hài lòng ca nhân viên trong
công vic 32
Bng 4.7: Kt qu đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo đc đoán 33
Bng 4.8: Kt qu ln 2 đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo đc
đoán 34
Bng 4.9: Kt qu đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo dân ch 35
Bng 4.10: Kt qu ln 2 đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo dân
ch 36
Bng 4.11: Kt qu đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo t do 37
Bng 4.12: Kt qu ln 2 đánh giá đ tin cy thang đo phong cách lãnh đo t do . 38
Bng 4.13: Kt qu kim đnh KMO và Bartlett s hài lòng ca nhân viên 39
Bng 4.14: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA ca bin s hài lòng ca
nhân viên 39
Bng 4.15: Kt qu kim đnh KMO và Bartlett ca các thành phn nh hng đn s
hài lòng ca nhân viên 40
Bng 4.16: Kt qu phân tích nhân t khám phá (EFA) các thành phn nh hng đn
s hài lòng ca nhân viên 40
Bng 4.17: Ma trn h s tng quan gia các bin 43
Bng 4.18: Bng tóm tt mô hình 44
Bng 4.19: Bng phân tích ANOVA 45
Bng 4.20: Bng tóm tt kt qu hi quy 46
Bng 4.21: Giá tr trung bình s hài lòng ca nhân viên 49
Bng 4.22: Giá tr trung bình phong cách lãnh đo đc đoán 49
Trong khi đó s hài lòng ca nhân viên trong công vic li chu nh hng ca
rt nhiu nhân t. Nh Spector (1997) đã xây dng mô hình 9 yu t đánh giá mc
đ hài lòng ca nhân viên, c th: (1) Lng, (2) C hi thng tin, (3) iu kin
làm vic, (4) S giám sát, (5) ng nghip, (6) Yêu thích công vic, (7) Giao tip
thông tin, (8) Phn thng bt ng, (9) Phúc li. đây ta đang xem xét trên mi
quan h gia lãnh đo và nhân viên, nên yu t s giám sát cn đc quan tâm nht.
Thêm vào đó ta thy yu t v s giám sát ca nhà lãnh đo cng đc xut hin
trong mt s nghiên cu ca Schemerhon (1993), Smith et al (1969) khi nghiên cu
v s hài lòng ca nhân viên trong công vic. S giám sát đây chính là s tác
2 đng t phong cách qun lý mà nhà lãnh đo s dng trong quá trình điu hành t
chc.
Phong cách lãnh đo nh hng đn đn nhân viên nh th nào trong quá trình
hoàn thành các mc tiêu ca t chc. Gn đây có rt nhiu nhà bình lun vit v
phong cách lãnh đo đc đoán ca Steve Jobs – Tng là mt nhà lãnh đo v đi ca
Apple. Mt giám đc bình thng s kêu gi nhân viên đóng góp ý tng hay đ
ngi lãnh đo lng nghe và chn ra ý tng tt nht. Trong khi đó, Steve có mt
nim tin tuyt đi vào ý kin ca bn thân mình, thm chí là đn mc ám nh. Ông
kim soát mi khía cnh ca mt sn phm - Steve vn ni ting là cu toàn, và
nhng quyt đnh cui cùng đa phn đu đn t ý tng ca ông. V phía Steve,
ông đã tng nhn mnh rng không vic gì phi chiu chung nhân viên, mà ngc
li, nu có trong tay mt nhân viên gii, hãy to áp lc đ khai thác ti đa hiu sut
làm vic ca anh/cô ta. Steve không quan tâm đn suy ngh và cm xúc ca cp
di, điu quan trng vi ông là kt qu cui cùng có đt đc hay không. Không
ch nhân viên Apple, mà công nhân trong chui cung ng ca hãng cng phi chu
đng s vô tâm ca Steve.
Yu t quan trng nht đây chính là s ngng m tài nng ca Steve. Nhân
viên có th cm thy b xúc phm khi nhn nhng li ch trích, song không ai có th
thc cho mình và làm nhng vic cn thit giúp đi mi c cu t chc cho doanh
nghip ni h làm vic. Bà cng đa ra cho các nhà lãnh đo kinh doanh vài li
khuyên làm th nào thay đi cách làm vic đ tr thành nhà lãnh đo tt hn và ci
thin thành công ti doanh nghip ca h: thay đi bng cách chp nhn s phn
khán trong doanh nghip, thay đi thái đ làm vic, thay đi bng cách đt mình
vào v trí ca ngi khác, thay đi phong cách làm vic, thay đi chin lc.
Trc nhng nguyên nhân trên, các nhn đnh chung ca các nhà nghiên cu
đi trc đng thi nhn thy nhng bt cp t vn đ nhân s mt s công ty tiêu
biu trên đa bàn tnh Tây Ninh. C th: phn ln các lãnh đo thuc các công ty
trên đa bàn tnh Tây Ninh cha có cái nhìn sâu sc v 3 phong cách lãnh đo dân
ch, đc đoán, t do; cha thy đc tm nh hng quan trng t phong cách lãnh
đo ca mình đi vi nhân viên; hoc có th cha áp dng đúng và hp lý phong
cách lãnh đo vào tng nhân viên, tng công vic c th. Dn ti không th khai
4 thác ht tính sáng to cng nh tim lc ca nhân viên, hiu sut trong công vic
cha cao. Chính vì các lý do trên, đ tài nghiên cu : “ Tác đng ca các phong
cách lãnh đo đn s hài lòng ca nhân viên: Nghiên cu trng hp các doanh
nghip quc doanh ti đa bàn tnh Tây Ninh ” vi hy vng rng kt qu nghiên
cu s cho thy tm quan trng tác đng ca phong cách lãnh đo vi s hài lòng
ca nhân viên. T đó các nhà lãnh đo có th hoàn thin phong cách lãnh đo ca
mình đ nâng cao s hài lòng ca nhân viên trong công vic.
1.2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tài
nghiên cu quan h gia phong cách lãnh đo vi s hài lòng ca nhân
viên ti các doanh nghip Tây Ninh, các mc tiêu nghiên cu c th cn đt đc
nh sau :
- Xác đnh mô hình nghiên cu tác đng ca phong cách lãnh đo đn s hài
lòng ca nhân viên.
- o lng s tác đng ca các phong cách lãnh đo lên s hài lòng ca nhân
s dng phn mm SPSS 16.0 đ thc hin các phân tích thng kê gm : ánh giá
đ tin cy các thang đo trong mô hình nghiên cu bng kim đnh Cronbach’s
Alpha, phân tích nhân t khám phá EFA đ đo lng s hi t ca thang đo vi
kim đnh KMO và Eigenvalue, phân tích hi quy đo lng s nh hng ca
phong cách lãnh đo đn s hài lòng ca nhân viên bng kim đnh F, Sig.
1.5. Ý ngha ca đ tài
Nghiên cu này đo lng tác đng ca các phong cách lãnh đo đn s hài
lòng ca nhân viên. Nghiên cu cng phân tích thc trng s hài lòng ca nhân viên
và đánh giá ca nhân viên v phong cách lãnh đo ca các nhà qun tr ti các công
ty tnh Tây Ninh. Nghiên cu còn đ xut các kin ngh đi vi các nhà lãnh đo
các công ty trên đa bàn tnh Tây Ninh v phong cách lãnh đo đ tng s hài lòng
ca nhân viên.
6 1.6. B cc ca đ tài
tài có b cc đc chia thành 5 chng, ni dung ca tng chng đc
mô t tóm tt nh sau :
Chng 1: Tng quan v đ tài nghiên cu
Trình bày lý do chn đ tài, mc tiêu nghiên cu, đi tng và phm vi
nghiên cu, phng pháp nghiên cu, ý ngha nghiên cu và b cc ca đ tài
nghiên cu.
Chng 2: : C s lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chng này trình bày c s lý thuyt v phong cách lãnh đo, s hài lòng ca
nhân viên, tng quan các nghiên cu v tác đng ca các phong cách lãnh đo đn
s hài lòng ca nhân viên, đ xut mô hình nghiên cu và đt ra các gi thuyt
nghiên cu.
Chng 3: Phng pháp nghiên cu
Trình bày quy trình nghiên cu, phng pháp nghiên cu đnh tính và đnh
lng, đa ra mô hình nghiên cu điu chnh và xây dng thang đo các thành phn
8 CHNG 2
C S LÝ THUYT
2.1. Khái nim v s hài lòng và thang đo v s hài lòng chung ca nhân viên
trong công vic
2.1.1. Khái nim v s hài lòng trong công vic ca nhân viên
S hài lòng công vic đc xác đnh bi Locke (1976) là “mt trng thái tình
cm vui hay tích cc do vic đánh giá ca mt công vic hoc kinh nghim công
vic". Spector (1997) nói rng tin đ ca vic làm hài lòng là phân loi thành hai
nhóm. Nhóm th nht bao gm bn cht công vic và mt s yu t liên quan đn
môi trng, th hai bao gm các yu t cá nhân liên quan đn con ngi. Thng
c hai nhóm tin đ làm vic cùng nhau đ nh hng đn vic làm hài lòng, do đó
vic làm hài lòng là xác đnh bi s kt hp ca c hai đc đim cá nhân và đc
đim môi trng ca công vic. S hài lòng công vic là phn ng tình cm ca
mt nhân viên cho mt công vic da trên so sánh kt qu mong mun vi kt qu
thc t (Egan và cng s., 2004). S hài lòng công vic ca nhân viên là mt s
(2005) cho rng s hài lòng nó nh là phn ng tích cc ca cm xúc và thái đ mt
cá nhân có đi vi công vic ca h. T nhng đnh ngha khác nhau, chúng ta có
th kt lun rng chính thành phn ca vic làm hài lòng là cm xúc, thái đ và
phn ng. Ngc li, công vic không hài lòng, theo Furnham (1997), đ cp đn
cm giác bt hnh hay tiêu cc v công vic hoc môi trng làm vic.
2.1.2. Thang đo v s hài lòng chung
Thang đo s hài lòng chung đc phát trin bi Brayfield & Rothe (1951),
thang đo nhm mun bit đc s cm nhn v công vic ca nhân viên. Bng câu
hi gm 18 bin quan sát s dng thang đo Liker 5 đim. Judge, Locke, Durham, &
Kluger (1998) da vào bng câu hi ca Brayfield & Rothe và chn ra 5 bin quan
sát đ thit k mt bng câu hi ngn. C th: (1) Tôi hài lòng vi công vic hin ti
ca tôi, (2) Tôi luôn nhit tình, ht mình vì công vic, (3) Tôi cm thy thi gian
10 làm vic trôi qua rt nhanh, (Tôi tht s đã tìm đc mt công vic thích hp), (4)
Tôi tht s đã tìm đc mt công vic thích hp, (5) Công vic ca tôi là khá thú v.
2.2. Khái nim v lãnh đo và phong cách lãnh đo
2.2.1. Khái nim v lãnh đo
Theo Hamphill & Coons (1957) đã đnh ngha rng, lãnh đo là hành vi ca
mt cá nhân nào đó nhm ch đo các hot đng ca mt nhóm đ thc hin mc
tiêu chung. Lãnh đo là nh hng gia các cá nhân, thc hin trong mt tình
hung, và ch đo, thông qua quá trình giao tip, hng ti vic đt đc mt mc
tiêu hay mc tiêu c th. (Tannenbaum, Weschler & Massarik, 1961). Harold
Koontz và Cyril O’Donnell (1964) cho rng lãnh đo là s gây nh hng đn
ngi khác nhm theo đui đt đc mc đích chung. Theo Geogre R.Terry (1972)
lãnh đo là mt hot đng gây nh hng đn con ngi nhm phn đu mt cách
t nguyn cho mc tiêu ca nhóm. Lãnh đo là mt quá trình nh hng gia mt
nhà lãnh đo và nhng ngi đi theo. (Hollander, 1978).
Lãnh đo là s tác đng nhm gây nh hng đi vi cp di thông qua các
, 1993). Hn na, Miller và cng s (2007), công b theo phong cách lãnh đo nh
các mô hình tng tác gia các nhà lãnh đo và cp di, trong đó bao gm kim
soát, ch đo, k thut và phng pháp đc s dng bi các nhà lãnh đo đ thúc
đy cp di thc hin các hng dn.
Do đó, phong cách lãnh đo có th đc phân loi theo sc mnh và hành vi
ca lãnh đo nh đc đoán, dân ch, và t do, ni mà phong cách là phân bit bi
s nh hng ca các nhà lãnh đo lên cp di (Mullins, 1998; Rollinson, 2005).
C th hn, phong cách lãnh đo đc đoán (đc tài) nhà lãnh đo có toàn quyn t
chc và thm quyn ra quyt đnh trong tay ca h mà không chia s nó vi cp
di, trong khi lãnh đo dân ch (có s tham gia) phong cách ng ý rng các nhà
lãnh đo chia s quyn lc vi nhân viên trong vic ra quyt đnh và cui cùng là
lãnh đo t do, phong cách lãnh đo gii thích rng các nhà lãnh đo cho nhân viên
ca h nhiu thm quyn ra quyt đnh. Các phong cách lãnh đo khác nhau có th
12 đc thông qua bi các nhà lãnh đo theo vi nhn thc ca h v s thích, tính
cách ca cp di ".
2.2.3. Phân loi phong cách lãnh đo theo quan đim ca Kurt Lewin
Nm 1939, mt nhóm các nhà nghiên cu dn đu bi nhà tâm lý hc Kurt
Lewin đt đã đt ra vn đ là nghiên cu các phong cách lãnh đo khác nhau. Kt
qu đã ch ra đc 3 phong cách lãnh đo chính thng: phong cách lãnh đo đc
đoán, phong cách lãnh đo dân ch và phong cách lãnh đo t do. c đim, u
đim và nhc đim ca tng phong cách đc so sánh c th nh sau:
Bng 2.1: Phân loi phong cách lãnh đo đc đoán, dân ch, t do
Phong cách
c đim
u đim
Nhc đim
c đoán
chúng.
- Bóp nght tính
ch đng sáng to
ca cp di.
13 Dân ch
- Thu hút nhiu ngi
tham gia.
- U quyn rng rãi.
- Thông tin hai chiu.
- Quyt đnh thông qua
tp th.
- Cp di phn
khi, h hi làm
vic.
- Khai thác sáng
kin ca mi
ngi.
- Nhn đc s
cam kt ca cp
di thông qua s
tham gia ca h.
- Tn kém thi
gian.
- Ngi lãnh đo
nhu nhc s theo
đuôi cp di.
T do
2.3.1. Tác đng ca phong cách lãnh đo đc đoán đn s hài lòng ca nhân
viên
Trong các nghiên cu ca Lewin ông đu ch ra rng phong cách lãnh đo đc
đoán gây ra s bt mãn cao nht trong công vic ca nhân viên. mt nghiên cu
khác ca Omeke Faith C, Onah Kenneth A (2012), nghiên cu s “nh hng ca
phong cách lãnh đo đn s hài lòng ca giáo viên trung hc”. Kt qu nghiên cu
cho thy đa s giáo viên đu không hài lòng vi phong cách lãnh đo đc đoán ca
hiu trng. Mukhles Al-Ababneh, lockwood (2010), nghiên cu v “ nh hng
ca phong cách lãnh đo nhà qun lý đn vic làm hài lòng ca nhân viên ti khu
ngh dng Jondan”. Nghiên cu đã cho thy hu ht nhân viên đu không thích
phong cách lãnh đo đc đoán ca qun lý. ArzamRahimi, HosseinAlipour (Ph.D)
and AzimAslani (Ph.D) (2013) cng đã kt lun có mt mi quan h quan trng
gia phong cách lãnh đo đc đoán ca qun lý bán hang vi s hài lòng trong công
vic ca nhân viên, trong mt nghiên cu “Kim tra các mi quan h ca phong
cách lãnh đo ca qun lý bán hàng và s hài lòng công vic ca ngi lao đng ti
Công ty Daroupakhsh”.
Bass (1990) cho rng các nhà lãnh đo đc đoán dn đn gim mc đ hài
lòng trong công vic ca nhân viên. Gn đây nht, Thusyanthini Nadarasa và
Ravivathani Thuraisingam (2014) đã ch ra rng phong cách lãnh đo đc đoán ca
hiu trng có tác đng tiêu cc đn s hài lòng đi ng
giáo viên đc th hin
trong nghiên cu “ nh hng ca phong cách lãnh đo hiu trng đn s hài lòng
ca giáo viên trong công vic – Nghiên cu ti mt trng hc cp hai qun
Jaffna”. 15 2.3.2. Tác đng ca phong cách lãnh đo dân ch đn s hài lòng ca nhân