B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN TH THU HUYN
O LNG S HÀI LÒNG CA DOANH
NGHIP XUT KHU I VI CHT LNG
DCH V HI QUAN IN T TI CC HI
QUAN TP.HCM Chuyên ngành : Thng mi
Mã s : 60.34.01.21
LUN VN THC S KINH T
Nguyn Th Thu Huyn
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG,
DANH MC CÁC HÌNH V
PHN M
TÀI 1
1
2. Mc tiêu ca đ tài 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 3
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Tính mi ca đ tài 4
6. ụ ngha thc tin ca đ tài 5
7. Cu trúc ca lun vn 5
CHNG 1: C S LÝ THUYT - MÔ HÌNH NGHIÊN CU 6
1.1 Khu vc công, dch v công và dch v HQT 6
1.1.1 Khu vc công 6
1.1.2 Khái nim dch v công và dch v công trc tuyn 7
1.1.3 Th tc HQT 9
1.2 Cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng 11
1.2.1 Khái nim v cht lng dch v (CLDV) 11
1.2.2 S hƠi lòng ca khách hƠng 11
1.2.3 Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng 12
1.3 Các mô hình đo lng cht lng dch v (CLDV) 13
1.3.1 Mô hình nm khong cách CLDV vƠ thang đo SERVQUAL 13
4.1 Mô t mu nghiên cu 51
4.2 ánh giá thang đo 52
4.2.1 Thang đo các thƠnh phn CLDV HQT nh hng đn s hài lòng 52
4.2.2 ánh giá thang đo mc đ hài lòng 57
4.3 iu chnh mô hình lý thuyt 60
4.4 Kim đnh mô hình nghiên cu 60
4.4.1 Xác đnh bin đc lp vƠ bin ph thuc 61
4.4.2 Phơn tích tng quan 61
4.4.3 Phân tích hi quy bi 61
4.4.3 Tóm tt kt qu kim đnh các gi thuyt 64
4.5 o lng s hài lòng ca doanh nghip 65
4.5.1 o lng s hài lòng chung 65
4.5.2 o lng s hài lòng v Hiu nhu cu doanh nghip 66
4.5.3 o lng s hài lòng v Ci tin phng phc qun lý 66
4.5.4 o lng s hài lòng v H thng khai báo HQT 67
4.5.5 o lng s hài lòng v Mc đ an toàn 67
4.5.6 o lng s hài lòng v Mc đ tin cy 68
4.5.7 o lng s hài lòng v Mc đ đáp ng 69
Chng 5: KT LUN VÀ KIN NGH 71
5.1 Kt lun. 71
5.2 Mt s kin ngh 72
5.2.1 C s đ xut kin ngh 72
5.2.2 Kin ngh v thành phn Hiu nhu cu doanh nghip 73
5.2.3 Kin ngh v thành phn ci tin phng thc qun lý. 74
5.2.4 Kin ngh v thành phn h thng khai báo HQT 77
5.2.5 Kin ngh vthành phn mc đ an toàn 78
5.2.6 Kin ngh v thành phn Mc đ tin cy 79
5.2.7 Kin ngh v thành phn Mc đ đáp ng. 80
5.3 Hn ch vƠ hng nghiên cu tip theo 82
TÀI LIU THAM KHO 83
Bng 3.2: Thang đo các thƠnh ph
46
Bng 3.3: Quy mô mu nghiên cu 49
Bng 4.1: Thông tin mu nghiên cu 52
Bng 4.2: H s Cronbach‟s Alpha ca thành phn thang đo CLDV 54
Bng 4.3: Ma trn xoay nhân t ln 3 56
Bng 4.4: H s Cronbach‟s Alpha ca thành phn mc đ hài lòng 57
Bng 4.5: KMO and Bartlett's Test 58
Bng 4.6: Tng phng sai gii thích 58
Bng 4.7: Ma trn các thành phn 58
Bng 4.8: Din gii các thành phn sau khi xoay nhân t 59
Bng 4.9: Kt qu hi quy 62
Bng 4.10: Kim đnh ANOVA
b
62
Bng 4.11: H s hi quy 63
Bng 4.12: Kt qu kim đnh các gi thuyt. 65
Bng 4.13: Trung bình thang đo Mc đ hài lòng 66
Bng 4.14: Trung bình thang đo Hiu nhu cu doanh nghip 66
Bng 4.15: Trung bình thang đo ci tin phng thc qun lý 67
Bng 4.16: Trung bình thang đo H thng khai báo HQT 68
Bng 4.17: Trung bình thang đo Mc đ an toàn 67
Bng 4.18: Trung bình thang đo Mc đ tin cy 69
Bng 4.19: Trung bình thang đo Mc đ đáp ng 69
7
Hình 1.2: Mô hình nm khong cách CLDV 14
Hình 1.3: Mô hình ca Mohammed và cng s (2010) 18
phc v khách hƠng, chng trình ắánh giá s hƠi lòng ca doanh nghip đi vi
hot đng HQ”. HQT đc áp dng chính thc k t ngƠy 01/01/2013 theo Ngh
đnh 87/2012/N-CP không nhng đc hu ht doanh nghip XNK đánh giá cao
mƠ còn thúc đy nhanh quá trình hi nhp ca Vit Nam vi nn kinh t th gii.
Khi thc hin th tc HQT thì mt s khơu trong quy trình nghip v s đc t
đng hóa. C th, doanh nghip đc khai báo vƠ tip nhn thông tin 24 gi trong
ngƠy vƠ 7 ngƠy/tun. H thng x lý d liu đin t ca Hi quan s t đng thc
hin vic tip nhn, kim tra, đng ký t khai, phơn lung t khai HQT vƠ phn
hi cho doanh nghip. T đó, giúp đn gin th tc, gim s tip xúc, can thip ca
công chc hi quan; qua đó giúp thông quan nhanh hƠng hóa, tit kim đc thi
2
gian vƠ chi phí cho doanh nghip. i vi c quan Hi quan thì khi thc hin
HQT đƣ giúp đm bo tính minh bch ca các th tc hƠnh chính, gim thiu
đc ngun nhơn lc trong khơu thông quan đ tp trung cho khơu KTSTQ; tng
hiu qu trong công tác qun lý, gim thiu tiêu cc xy raầ
Tuy nhiên, Heeks (2008) đƣ ch ra rng 50% các d án ca chính ph đin t
tht bi mt phn, 35% hoƠn toƠn tht bi vƠ ch có 15% thƠnh công. Chìa khóa
quyt đnh s thƠnh công hay tht bi ca t chc cung cp dch v đin t lƠ
CLDV đin t (Wolfinbarger vƠ Gilly, 2003). CLDV đin t đƣ nhn đc s quan
tơm ca các nhƠ nghiên cu trong nhng nm gn đơy do tm quan trng ca nó,
CLDV đin t đƣ đc công nhn lƠ mt trong nhng yu t quan trng cho tính
bn vng vƠ thc đo cho thƠnh tích ca t chc. Nh vy, vic áp dng HQT
thƠnh công hay không ph thuc phn ln vƠo CLDV HQT mƠ c quan HQ cung
cp. Nhn thc ca doanh nghip XNK đóng vai trò then cht trong vic đánh giá
CLDV HQT.
đo lng CLDV nói chung, CLDV HQT nói riêng lƠ vic không d
dƠng. Mc đ hoƠn thƠnh nhim v ca Công chc HQ không th ch lƠ tiêu chí
duy nht đ đánh giá CLDV HQT mƠ phi đo lng mc đ cm nhn ca doanh
nghip XNK hay mc đ hƠi lòng ca h, đi tng chính s dng dch v đóđi
HQ TPHCM.
i tng kho sát
- i tng kho sát là chuyên viên giao nhn XNK ca doanh nghip trc
tip làm th tc HQT ti Cc HQ TPHCM.
Phm vi nghiên cu:
- Doanh nghip XNK làm th tc HQT ti 5 Chi cc trc thuc Cc HQ
TPHCM có lu lng hàng hoá và t khai đng ký trc thuc Cc HQ
TPHCM gm: Chi cc Hi quan ca khu Sân bay Quc t
Chi cc Hi quan Cng Sài Gòn Khu vc 1, Chi cc Hi quan ca
khu
Chi cc Hi quan Cng Sài Gòn Khu vc 3, Chi cc Hi
quan Cng Sài Gòn Khu vc 4.
4. Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu nƠy đc thc hin qua 2 bc: nghiên cu s b s dng
4
phng pháp đnh tính vƠ nghiên cu chính thc s dng phng pháp đnh lng.
Nghiên cu đnh tính đc thc hin bng k
HQ kt hp vi kho sát th vi 10 nhơn viên giao nhn ca doanh nghip,
ngi trc tip lƠm th tc HQT. Mc đích ca nghiên cu đnh tính lƠ khám phá,
điu chnh, b sung thang đo cho phù hp vi dch v HQT ti TPHCM.
Nghiên cu đnh lng đc thc hin bng phng pháp phng vn trc
tip vi các nhơn viên giao nhn ca các doanh nghip trc tip lƠm th tc HQT
ti Cc HQ TPHCM. Mc đích ca nghiên cu đnh lng vi mu n = 197 nhm
kim tra đ tin cy vƠ giá tr ca các thang đo thông qua phng pháp phơn tích h
s tin cy Cronbach‟s alpha vƠ phơn tích nhơn t khám phá EFA. Mô hình lý thuyt
vƠ các gi thuyt đc kim đnh bng phơn tích hi qui tuyn tính bi thông qua
phn mm SPSS 20.0.
5. Tính mi ca đ tƠi
Có mt s nghiên cu có liên quan đn HQT nh sau:
là ngun tài liu tham kho b ích cho hc viên, sinh viên khi nghiên cu
v lnh vc XNK và th tc HQT.
7. Cu trúc ca lun vn
Cu trúc ca lun vn ngoài phn m đu đc chia thƠnh 5 chng:
Chng 1: C s lý thuyt ậ mô hình nghiên cu
Chng 2: T HQT ti C TPHCM
Chng 3: nghiên cu
Chng 4: Phân tích kt qu nghiên cu
Chng 5: Kt lun và kin ngh 6
CHNG 1: C S Lụ THUYT - MÔ HÌNH NGHIÊN CU
các mô hình
mô hình nghiên cu
thuyt v doanh nghip T.
1.1 Khu vc công, dch v công vƠ dch v HQT
1.1.1 Khu vc công
Trong đi sng hƠng ngƠy, mi chúng ta đu rt cn đn nhng loi hƠng
hoá, dch v do khu vc công cung cp nh: y t, giáo dc, an ninh quc
phòngầTrên c s vn dng mô hình khu vc công theo quan đim ca Qu Tin
t quc t vƠ kt hp vi đc đim t chc hƠnh chính ca Vit Nam, có th nói khu
vc công bao gm khu vc Chính ph vƠ các công ty công. Các công ty công có hai
loi hình chính: Các công ty công phi tƠi chính (các doanh nghip nhƠ nc) vƠ các
công ty tài chính (ngơn hƠng trung ng, ngơn hƠng thng mi nhƠ nc).
Trong khu vc công, chc nng chính ph đc xác đnh thông qua các hot
hƠnh chánh quc gia, ắDch v công lƠ hot đng ca các c quan NhƠ nc trong
vic thc thi chc nng qun lý hƠnh chánh NhƠ nc bo đm cung ng các hƠng
hóa công cng phc nhu cu li ích chung thit yu ca xƣ hi”. VƠ nhiu vn bn
quy phm pháp lut đƣ quy đnh vn đ dch v công trong chc nng, nhim v
ca các c quan trong b máy hƠnh chính nhƠ nc, nh:
Lut T chc Chính ph 2001, iu 8 ghi các nhim v ca Chính ph
mc 4 vit ắThng nht qun lý vic xơy dng, phát trin kinh t quc
dơn, phát trin vn hoá, giáo dc, y t, khoa hc vƠ công ngh, các dch v
công ”. iu 22 vit ắB, c quan ngang b lƠ c quan ca Chính ph,
thc hin chc nng qun lý nhƠ nc đi vi ngƠnh hoc lnh vc công
tác trong phm vi c nc; qun lý nhƠ nc các dch v công thuc
ngƠnh, lnh vcầ”.
Ngh đnh 86/2002/N-CP quy đnh chc nng, nhim v, t chc b máy
ca b, c quan ngang b quy đnh ti iu 9 v qun lý nhƠ nc các t
chc thc hin dch v công thuc ngƠnh lnh vcầ
Nh vy có th khng đnh, dch v công lƠ mt hot đng thuc phm vi
chc nng, nhim v ca b máy hƠnh chính nhƠ nc.Nói chung, mc dù có nhiu
cách tip cn khái nim, thut ng dch v công di các góc đ khác nhau, nhng
v c bn đu thng nht tng đi các đc đim sau ca dch v công:
LƠ mt loi dch v do NhƠ nc (c quan hƠnh chính, đn v s
nghip ca NhƠ nc) trc tip thc hin hoc u quyn cho các t
chc, đn v ngoƠi NhƠ nc thc hin di s giám sát ca NhƠ nc;
Nhm đáp ng nhu cu xƣ hi vƠ nhơn dơn (nhng nhu cu ti thiu,
thit yu);
NhƠ nc lƠ ngi chu trách nhim đn cùng trc nhơn dơn, xƣ hi v
CLDV cng nh s lng dch v. Trách nhim đơy th hin qua vic
hoch đnh chính sách, th ch pháp lut, quy đnh tiêu chun cht
lng, thanh tra kim tra giám sát vic thc hin v.vầ;
Không nhm mc tiêu li nhun;
1.1.3.1 Khái nim v th tc HQT.
10
ắTh tc HQT là th tc HQ trong đó vic khai, tip nhn, x lý thông tin
khai HQ, trao đi các thông tin khác theo quy đnh ca pháp lut v th tc HQ
gia các bên có liên quan thc hin thông qua H thng x lý d liu đin t HQ”
(Ngh đnh 87/2012/N ậ CP, điu 3). Trong đó:
Phng tin đin t đc hiu lƠ phng tin hot đng da trên công ngh
đin, đin t, k thut s, t tính, truyn dn không dơy, quang hc, đin t hoc
công ngh tng t.
H thng x lý d liu đin t ca c quan HQ lƠ h thng tip nhn vƠ x lý
giao dch đin t v HQ do TCHQ qun lý, tp trung, thng nht.
Th tc HQT đc thc hin trên c s Lut HQ; các Lut v thu, các
Ngh đnh ca Chính ph quy đnh chi tit thi hƠnh các Lut v thu; Lut Giao dch
đin t vƠ các vn bn quy phm pháp lut hng dn thi hƠnh; các điu c quc
t có liên quan đn HQ mƠ Vit Nam lƠ thƠnh viên.
Ngoài ra, th tc HQT còn đm bo đc xơy dng trên nguyên tc tuơn
th các chun mc quc t v t khai HQ, chng t HQ vƠ các nguyên tc trao đi
d liu đin t; da trên c s phơn tích thông tin, đánh giá vic chp hƠnh pháp
lut ca doanh nghip, mc đ ri ro v vi phm pháp lut trong qun lý HQ thông
qua h thng x lý d liu đin t HQ.
1.1.3.2 S cn thit ca vic áp dng th tc HQT.
Th tc HQT giúp c quan HQ tng hiu qu lƠm vic, gim thiu các tiêu
cc xy ra đng thi đm bo minh bch ca các th tc hƠnh chính, to thun li
thng mi. Th tc thông quan đin t lƠ xng sng ca ngƠnh HQ nhm đn
gin hóa, thng nht các chun mc quc t vƠ giúp c quan HQ thc hin qun lý
mt cách có hiu qu. ợng thi, cng giúp cho doanh nghip tng cng kh nng
cnh tranh do tit kim đc thi gian vƠ chi phí khi thc hin th tc HQT.
Th tc HQT không ch đi mi c bn phng thc qun lý HQ theo
hng hin đi, phù hp vi thông l HQ quc t, mƠ còn có ý ngha quan trng đ
xúc ca khách hƠng v nhn thc ca h đi vi mt sn phm hay dch v. Còn
Kotler và Keller (2006) cho rng s hƠi lòng lƠ mc đ ca trng thái cm giác ca
12
mt ngi bt ngun t vic so sánh cm nhn v mt sn phm khi s dng so vi
mong đi v sn phm ca ngi đó. Theo đó, s hƠi lòng có ba cp đ nh sau: (1)
Nu nhn thc ca khách hƠng nh hn k vng thì khách hƠng cm nhn không
hƠi lòng. (2) Nu nhn thc ca khách hƠng bng k vng thì khách hƠng cm nhn
hƠi lòng. (3) Nu nhn thc ca khách hƠng ln hn k vng thì khách hƠng cm
nhn thích thú.
1.2.3 Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng
Theo Phillip Kotler (2003), s hƠi lòng lƠ mc đ trng thái cm giác ca
con ngi bt ngun t vic so sánh kt qu nhn đc t sn phm hay dch v so
vi nhng k vng ca ngi đó. Mc đ tha mƣn ca khách hƠng lƠ hƠm ca s
khác bit gia kt qu nhn đc vƠ k vng. Khách hƠng có th cm nhn mt
trong ba mc đ lƠ không hƠi lòng (nu kt qu thc t kém hn so vi k vng),
hƠi lòng (nu kt qu thc t tng xng vi k vng), thích thú (nu kt qu thc
t vt quá s k vng).
Theo Zeithaml and Bitner (2000), CLDV và hài lòng khách hàng là hai khái
nim khác nhau, trong khi CLDV ch tp trung c th vƠo nhng thƠnh phn ca
dch v, hƠi lòng khách hƠng lƠ khái nim tng quát.
Hin nay vn cha có đc s thng nht gia các nhƠ nghiên cu v các
khái nim, nhng đa s các nhƠ nghiên cu cho rng gia CLDV và hài lòng khách
hàng có mi liên h vi nhau (Cronin & Taylor, 1992). Lý do lƠ cht lng liên
quan đn vic cung cp dch v, còn s tha mƣn ch đánh giá đc sau khi đƣ s
dng dch v đó. Nu cht lng đc ci thin nhng không da trên nhu cu ca
khách hƠng thì s không bao gi khách hƠng tha mƣn vi dch v đó. Khi s dng
dch v, nu khách hƠng cm nhn đc dch v có cht lng cao, thì h s tha
mƣn vi dch v đó. Ngc li, nu khách hƠng cm nhn dch v có cht lng
thp, thì vic không hƠi lòng s xut hin.
môn ca đi ng nhơn viên dch v cng nh dao đng quá nhiu ca cu dch v,
lƠm cho các c quan dch v không th đáp ng kp.
Khong cách th ba lƠ khong cách gia yêu cu CLDV vƠ ktqu thc
hin dch v. Khong cách nƠy xut hin khi các nhơn viên thc hin dch v không
14
chuyn giao dch v cho khách hƠng theo đúng các tiêu chí cht lng đƣ đc xác
đnh. S d có khong cách lƠ nƠy lƠ do con ngi có th có trình đ tay ngh kém
vì lý do lƠm vic quá sc nên h không mun hay không th thc hin đúng tiêu
chun; hay h buc phi lƠm trái vi tiêu chun vì h phi dùng nhiu thi gian
lng nghe khách hƠng ri sau đó phc v h mt cách vi vƠng.
Hình 1.2: Mô hình nm khong cách CLDV
Ngun: Parasuraman vƠ cng s (1985), trang 44
Khong cách th t lƠ khong cách gia thc t cung ng dch v vƠ thông
tinđi ngoi. Nhng mong đi ca khách hƠng v CLDV chu nh hng rt nhiu
t nhng li tuyên b, ha hn t phía lƣnh đo ca c quan cung cp dch v.
Khong cách th t xut hin khi thc t khi cung cp dch v ca các c quan
15
không đúng nh nhng gì mƠ h đƣ nói, đƣ ha hn, lúc đó cm nhn ca khách
hƠng v CLDV ca đn v s b gim.
Khong cách th nm trong mô hình lƠ khong cách gia cht lng k
vngca khách hƠng vƠ CLDV h cm nhn đc. Khong cách nƠy xut hin khi
khách hàng lng đnh kt qu thc hin ca c quan cung cp dch v theo mt
cách khác vƠ nhn thc sai CLDV. CLDV ph thuc vƠo khong cách th nm nƠy.
Mt khi khách hƠng nhn thy không có s khác bit gia cht lng h k vng vƠ
cht lng h cm nhn đc khi tiêu dùng mt dch v thì cht lng ca dch v
đc xem lƠ hoƠn ho. Parasuraman vƠ các cng s cho rng CLDV lƠ hƠm s ca
khong cách th nm. Khong cách th nm nƠy ph thuc vƠo các khong cách
khác nhau đn CLDV.Parasuraman vƠ cng s (1985, 1988) đƣ xơy dng vƠ kim
đnh thang đo nm thƠnh phn ca CLDV, gi lƠ thang đo SERVQUAL bao gm 22
bin. Thang đo nƠy đƣ đc các tác gi nƠy kim nghim vƠ điu chnh nhiu ln vƠ
kt lun rng lƠ thang đo phù hp cho mi loi hình dch v.
Bng1.1 Thang đo SERVQUAL
BIN QUAN SÁT
K vng v dch
v lý tng
Cm nhn v
dch v thc t
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
tin cy- Reliability
1. Cung cp dch v nh đƣ cam kt
5.Không phm sai lm
Mc đ phn hi/ đáp ng ậ Responsiveness
6. Cho khách hàng bit khi nào dch v
đc thc hin
Thành phn đm bo ậ Assurance