B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN TH HOÀNG ANH
HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B TI
TRNG CAO NG GIAO THÔNG VN TI
THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN TH HOÀNG ANH
HOÀN THIN H THNG KIM SOÁT NI B TI TRNG
CAO NG GIAO THÔNG VN TI
THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành: K toán
1.1.3.4. Thông tin và truyn thông 16
1.1.3.5. Giám sát 16
1.1.4. Nhng hn ch tim tàng ca h thng kim soát ni b 17
1.2. c đim hot đng ca các đn v hành chính s nghip có thu ti Vit Nam
17
1.2.1. c đim ca đn v hành chính s nghip có thu 17
1.2.2. Hot đng ca h thng kim soát ni b đn v hành chính s
nghip có thu 20
1.3. Thc trng hot đng ca h thng kim soát ni b khu vc công ti
Vit Nam và nhng s kin có liên quan 21
KT LUN CHNG 1 24
CHNG 2 25 THC TRNG H THNG KIM SOÁT NI B TI TRNG CAO
NG GIAO THÔNG VN TI THÀNH PH H CHÍ MINH 25
2.1. Tng quan v trng Cao đng Giao thông Vn ti TP HCM 25
2.1.1. Lch s hình thành và phát trin 25
2.1.2. Chc nng, nhim v ca trng 27
2.1.3. B máy t chc 29
2.1.4. S mng và mc tiêu phát trin ca trng 30
2.1.5. C cu ngun thu và chi ca trng 31
2.2. Thc trng h thng kim soát ni b ti trng Cao đng Giao thông
Vn ti TP HCM 31
2.2.1. Phng pháp nghiên cu 31
2.2.2. Thc trng h thng kim soát ni b ti trng Cao đng Giao thông
Vn ti TP HCM 33
2.2.2.1. Môi trng kim soát 33
2.2.2.2. ánh giá ri ro 42
3.4. Mt s kin ngh 75
3.4.1. T phía c quan Nhà nc 75
3.4.2. T phía c quan ch qun – U ban Nhân dân TP HCM 75
KT LUN CHNG 3 76
KT LUN CHUNG 77
TÀI LIU THAM KHO LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan công trình nghiên cu “Hoàn thin h thng kim soát ni
b ti trng Cao đng Giao thông vn ti Thành ph H Chí Minh” là ca
riêng tôi di s hng dn ca PGS.TS Hà Xuân Thch. ây là đ tài lun vn
Thc s kinh t, chuyên ngành K toán – Kim toán. Lun vn này cha đc ai
công b di bt k hình thc nào.
Tác gi: Nguyn Th Hoàng Anh
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
Ting Vit
BGH : Ban Giám hiu
CBVC : Cán b viên chc
HS : Hc sinh
KSNB : Kim soát ni b
NL : Ngi lao đng
Bng 2.6: Bng tng hp kt qu kho sát v “Chính sách nhân s”
Bng 2.7: Bng tng hp thu nhp bình quân qua các nm
Bng 2.8: Bng tng hp kt qu kho sát v “ánh giá ri ro”
Bng 2.9: Bng tng hp kt qu kho sát v “Hot đng kim soát”
Bng 2.10: Bng tng hp kt qu kho sát ti phòng Tài chính K toán
Bng 2.11: Bng tng hp kt qu kho sát v “Thông tin và truyn thông”
Bng 2.12: Bng tng hp kt qu kho sát v “Giám sát”
Bng 2.13: Thng kê kt qu tuyn sinh qua các nm hc
DANH MC CÁC S , LU TRÌNH
S đ
S đ 2.1: S đ t chc b máy trng Cao đng Giao thông vn ti TP HCM
Lu trình
Lu trình 3.1: Lu trình t chc dy hc
Lu trình 3.2: Lu trình mua sm, sa cha vt t
1
PHN M U
1. Tính cp thit ca đ tài
i vi c s giáo dc đi hc Vit Nam hin nay, trong bi cnh có nhiu
nhng bin đng v kinh t và nhng chính sách giáo dc cùng s cnh tranh gay
gt ca các trng đi hc, cao đng trong khu vc. Mt trong nhng bin pháp
quan trng góp phn nâng cao cht lng đào to cng chính là nâng cao cht lng
hot đng ca nhà trng là xây dng công tác qun lý hu hiu và hiu qu.
H thng kim soát ni b vi vai trò ca nó đã và đang là mt công c h
tr đc lc trong vic gim thiu và kim soát nhng ri ro có th xy ra đi vi
hot đng ca đn v. C th hn, mt h thng kim soát ni b hiu qu s đem
li cho đn v các li ích nh: gim bt nguy c ri ro tim n trong mi hot đng
ca đn v, bo v tài sn, tin bc, thông tin; bo đm tính trung thc ca các s
liu k toán; bo đm mi thành viên tuân th ni quy, quy ch, quy trình hot đng
ca mình? Và kim soát bao nhiêu là đ? Qua đó, tác gi cho rng mt h thng
kim soát ni b đy đ hoc toàn din là phi xác đnh nm thành phn quan trng
theo khuôn kh ca báo cáo COSO.
V Hu c, 2007, Tng cng kim soát ni trong các đn v thuc khu
vc công – Nhìn t góc đ Kim toán Nhà nc trên website Hi K toán TP HCM.
Bài vit này xem xét các mi quan h gia hot đng kim toán Nhà nc vi vn
đ nâng cao h thng kim soát ni b trong các đn v thuc khu vc công đ đ
xut mt s hng kt hp hai hot đng này nhm phát huy cao nht nng lc
kim tra, giám sát ca Nhà nc.
H Th Thanh Ngc, 2010. Gi
i pháp nâng cao hiu qu hot đng kim
soát ni b ti trng Cao đng Xây Dng s 2. Lun vn Thc s kinh t. Trng
i hc Kinh t TP.HCM:
o Gii quyt các vn đ
- H thng hóa c s lý lun v kim soát ni b khu vc công và hot đng
ca h thng kim soát ni b ti các đn v s nghip có thu và các đn v
giáo dc đi hc.
- Xây dng c ch vn hành h thng kim soát ni b ti trng da trên các
mc tiêu ngn hn và dài hn v h thng kim soát ni b.
- Phân công công tác qun lý đi vi Hiu trng và Phó Hiu trng.
o Khong trng còn li
3
Các gii pháp cha c th nên còn khó khn trong vic áp dng.
Nguyn Th Hoàng Anh, 2012. Hoàn thin h thng kim soát ni b ti
trng i hc S Phm K Thut TP.HCM. Lun vn Thc s kinh t. Trng i
hc Kinh t TP.HCM:
o Gii quyt các vn đ
- H thng hóa c s lý lun v kim soát ni b khu vc công và hot đng
ca h thng kim soát ni b ti các đn v s nghip có thu và các đn v
đng Giao thông Vn ti TP HCM. T đó đ xut mt s bin pháp nhm hoàn
thin h thng kim soát ni b ti trng.
gii quyt các vn đ này, tác gi đa ra các câu hi nghiên cu nh sau:
• Lý thuyt v h thng kim soát ni b khu vc công đang vn dng là gì?
• Thc trng h thng kim soát ni b ca trng Cao đng Giao thông Vn
ti TP HCM đang hot đng nh th nào?
• Nhng u đim và hn ch ca h thng kim soát ni b ti đn v xut
phát t nguyên nhân nào?
• Nhng gii pháp nào đ hoàn thin h thng kim soát ni b ti trng?
4. i tng, phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: H thng kim soát ni b ti trng Cao đng Giao
thông Vn ti TP HCM.
- Phm vi nghiên cu: trng Cao đng Giao thông Vn ti TP HCM.
- Thi gian nghiên cu: tính đn nay, nhà trng đã hình thành và phát trin qua
nhiu nm, tuy nhiên đ đt đc hiu qu trong vic nghiên cu, tác gi ch tp
trung vào h thng kim soát ni b ti trng trong 3 nm hc tr li đây, t
nm hc 2011-2012 đn nm hc 2013-2014.
5. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu: Phng pháp nghiên cu đc s dng là phng
pháp nghiên cu đnh tính. C th vi tng phn nh sau:
- Nghiên cu các lý thuyt quc t và các quy đnh hin hành ca B tài chính
v kim soát ni b.
- Tng hp và phân tích các bài vit trên các tp chí chuyên ngành và các lun
vn, lun án v h thng kim soát ni b.
5
- Nghiên cu thc trng h thng kim soát ni b ti nhà trng trên c s:
+ S dng bng câu hi v h thng kim soát ni b đ kho sát thc trng
vic thc hin kim soát ni b ti nhà trng.
+ Nghiên cu các tài liu v các quy đnh, quy ch trong công tác qun lý ti
Chng 3: Các gii pháp hoàn thin h thng kim soát ni b ti trng
Cao đng Giao thông Vn ti TP HCM 7
CHNG 1
TNG QUAN V H THNG KIM SOÁT NI B N V CÔNG
1.1. Tng quan v h thng kim soát ni b
1.1.1. Lch s ra đi và phát trin ca h thng kim soát ni b
1.1.1.1. Lch s ra đi và phát trin ca các lý thuyt kim soát ni b
Vào nhng nm đu th k 20, khái nim kim soát ni b bt đu xut hin
trong các tài liu kim toán. Tuy nhiên, ti thi đim này, kim soát ni b ch
đc nhc đn nh là mt công c bo v tin khi s bin th ca nhân viên.
n nm 1936, khái nim kim soát ni b đã đc m rng trong mt
công b ca Hip hi K toán viên công chng Hoa K (AICPA): kim soát ni b
là “các bin pháp và cách thc đc chp nhn và đc thc hin trong mt t
chc đ bo v tin và tài sn khác, cng nh kim tra s chính xác trong ghi chép
s sách”.
[1]
Theo thi gian, vic nghiên cu và đánh giá v kim soát ni b ngày càng
đc chú trng. Nm 1949, AICPA công b công trình nghiên cu: “Kim soát
ni b, các nhân t cu thành và tm quan trng đi vi vic qun tr doanh
nghip và đi vi kim toán viên đc lp”. Trong công trình nghiên cu này,
AICPA đã m rng kim soát ni b là “c cu t chc và các bin pháp, cách
thc liên quan đc chp chn và thc hin trong mt t chc đ bo v tài sn,
kim tra s chính xác và đáng tin cy ca s liu k toán, thúc đy hot đng có
hiu qu, khuyn khích s tuân th các chính sách ca nhà qun lý”.
[1]
Nm 1958, y ban th tc kim toán (CAP) trc thuc AICPA ban hành báo
doanh nghip ERM nm 2001 (ban hành chính thc nm 2004), hng dn v
giám sát h thng kim soát ni b nm 2008.
- Phát trin cho doanh nghip va và nh: COSO 2006.
- Phát trin theo hng chuyên sâu vào ngành ngh c th: COBIT do
ISACA ban hành nm 1996, phát trin kim soát ni b trong môi trng
công ngh thông tin, hay báo cáo ca y ban Basel 1998 vn dng kim
soát ni b trong ngân hành và các t chc tín dng.
- Phát trin theo hng quc gia: nhiu quc gia trên th gii đã xây dng mt
khuôn kh lý thuyt riêng v kim soát ni b, nh báo cáo Turnbull 1999
Anh…
[1]
1.1.1.2. Lch s ra đi và phát trin ca kim soát ni b trong khu vc công
i vi khu vc công, kim soát ni b cng rt đc quan tâm. Mt s
quc gia nh M và Canada đã phát trin và công b các hng dn v kim soát
ni b áp dng cho các đn v công lp.
[7]
9
T chc quc t các c quan kim toán ti cao (INTOSAI) ra đi vào nm
1953. Vi vai trò là hip hi ngh nghip ca các C quan kim toán ti cao (SAI),
INTOSAI đã góp phn rt quan trng trong vic giúp các thành viên hoàn thành
nhim v ca mình: vai trò kim toán các tài khon và hot đng ca chính ph,
thúc đy vic lành mnh hoá trong qun lý tài chính và nâng cao cht lng gii
trình ca chính ph tng quc gia. Ngoài ra, INTOSAI còn là din đàn đ kim
toán viên nhà nc trên toàn th gii trao đi nhng vn đ cùng quan tâm và cp
nht nhng tin b mi nht ca các chun mc kim toán và các quy đnh v ngh
nghip khác cng nh nhng thông l tt nht.
Nm 1992, INTOSAI đã ban hành hng dn v kim soát ni b áp dng
cho khu vc công. Tài liu này đã tích hp các lý lun chung v kim soát ni b
hoc nhiu thành phn ca kim soát ni b.
Trong phm vi ca đ tài, ngi vit nghiên cu h thng kim soát ni b
ti trng Cao đng Giao thông Vn ti TP HCM da vào hng dn v kim soát
ni b ca INTOSAI 2004. ây là tài liu tích hp các lý lun chung v kim soát
ni b ca báo cáo COSO. Hng dn v kim soát ni b ca INTOSAI 2013 cn
có s phù hp vi điu kin ng dng công ngh cao, điu kin nhà trng cha
phù hp vi hng dn này.
1.1.3. Các b phn hp thành h thng kim soát ni b
Da trên nn tng báo cáo COSO, hng dn v kim soát ni b ca
INTOSAI cng đa ra 5 b phn ca h thng kim soát ni b:
1.1.3.1. Môi trng kim soát
Môi trng kim soát phn ánh mt sc thái chung ca mt t chc, tác đng
đn ý thc kim soát ca các nhân viên. Môi trng kim soát là nn tng cho tt c
các yu t khác trong kim soát ni b. Các nhân t trong môi trng kim soát bao
gm:
S liêm chính và giá tr đo đc ca nhà lãnh đo và đi ng nhân viên
S liêm chính và tôn trng giá tr đo đc ca nhà lãnh đo và đi ng nhân
viên xác đnh thái đ c x chun mc trong công vic ca h. Tinh thn tôn trng
đo đc th hin qua vic mi cá nhân phi tuân th các điu l, quy đnh và đo
đc v cách ng x ca cán b công chc Nhà nc. Ví d nh: công khai tài sn,
các v trí kiêm nhim bên ngoài…Nó to nên vn hóa ca t chc. Nu vn hóa này
đc xây dng tt, s đem li s công bng, dung hòa các li ích, gim thiu các
11
yu t c hi phát sinh các gian ln, tham nhng.
làm đc điu này, cp qun lý trc tiên phi làm gng cho cp di
v vic tuân th các điu l, các quy đnh v cách ng x ca cán b, nhân viên và
cn phi ph bin nhng quy đnh này đn mi thành viên bng các th thc thích
hp: các vn bn chính thc, ni quy, quy ch, … ng thi, phi cho công chúng thy
đc tinh thn này trong s mnh và trong tiêu chun đo đc ca t chc thông qua các
phn và mi quan h gia h vi nhau.
C cu t chc ph thuc vào quy mô và đc đim hot đng ca đn v.
Tuy nhiên, dù t chc nh th nào nó cng phi giúp cho đn v thc hin chin
lc và đt đc mc tiêu đã đ ra.
thit k mt c cu t chc hiu qu cn tuân th các nguyên tc sau:
- Thit lp s điu hành và kim soát trên toàn b hot đng, không b sót lnh
vc nào cng nh không có s chng chéo gia các b phn
- Thc hin s phân chia 3 chc nng: x lý nghip v, ghi chép s sách, bo
qun tài sn
- m bo s đc lp tng đi gia các b phn
- Phù hp vi quy mô và đc thù hot đng ca đn v
Chính sách nhân s
Chính sách nhân s là toàn b các phng pháp qun lý và ch đ ca
đn v đi vi đi ng nhân viên. Biu hin ca chính sách này thông qua: các
hính sách tuyn dng, đào to, đánh giá, b nhim, tin lng, khen thng, phúc
li, k lut.
Chính sách nhân s có nh hng rt ln đn s hu hiu ca môi trng kim
soát, góp phn đm bo nng lc đi ng nhân viên, tính chính trc và các giá tr đo
đc…
1.1.3.2. ánh giá ri ro
Tt c các đn v, bt k quy mô, cu trúc, ngành ngh nào đu phát sinh ri
ro tt c các mc đ. Do đó, vic đánh giá ri ro đ tìm cách ng phó là rt quan
trng. ánh giá ri ro là quá trình nhn dng và phân tích nhng s kin to nên ri
ro nh hng đn vic đt đc mc tiêu ca đn v, qua đó xác lp các bin pháp
thích hp đ đi phó vi ri ro. Quá trình này bao gm các bc:
Nhn dng ri ro
13
Hot đng ca đn v có th gp ri ro t bên trong và bên ngoài, ri ro
cp đ toàn đn v và tng hot đng. Nhn din ri ro là vic nhn thc v thi
- Chp nhn ri ro: áp dng trong trng hp li ích mang li t vic thc hin
công vic ln hn thit hi do ri ro t công vic đó tác đng.
Các bin pháp x lý hn ch ri ro mc đ hp lý vì mi liên h gia li
ích và chi phí nhng nu nhn dng đc và đánh giá đc ri ro thì có s chun b
tt hn. Tuy nhiên, dù la chn bin pháp nào thì nhà qun lý cn cân nhc gia chi
phí b ra đ đi phó vi ri ro và li ích mà nó đem li.
1.1.3.3. Hot đng kim soát
Hot đng kim soát là nhng chính sách và nhng th tc đi phó ri ro và
to điu kin cho các mc tiêu đ ra đc thc hin nghiêm túc, hiu qu trong toàn
đn v. đt đc hiu qu, hot đng kim soát phi phù hp, nht quán gia các
thi k, d hiu đc, đáng tin cy và liên h trc tip đn mc tiêu kim soát. Hot
đng kim soát tn ti mi b phn và mi cp đ t chc trong mt đn v.
Xét v mc đích, hot đng kim soát bao gm:
- Kim soát phòng nga: là nhng chính sách và th tc kim soát đc đa ra
nhm ngn nga, gim thiu kh nng xy ra gian ln và sai sót.
- Kim soát phát hin: là nhng chính sách và th tc kim soát đc đa ra
nhm phát hin kp thi nhng hành vi gian ln và sai sót.
- Kim soát bù đp: là nhng th tc kim soát khác đc đa ra đ thay th
nhng hot đng kim soát yu kém, không hiu qu.
Xét v chc nng, hot đng kim soát bao gm:
- Th tc y quyn và xét duyt
Vic thc hin các nghip v ch đc thc hin bi ngi đc y quyn
theo trách nhim và phm vi ca h. y quyn là mt cách thc ch yu đ đm
bo rng ch có nhng nghip v có thc mi đc phê duyt đúng mong mun ca
ngi lãnh đo. Các th tc y quyn phi đc tài liu hóa và công b rõ ràng,
phi bao gm nhng điu kin c th.
Tuân th nhng quy đnh chi tit ca s y quyn nói trên, nhân viên thc hin
đúng theo hng dn, trong gii hn đc quy đnh ca ngi lãnh đo và lut pháp.
- Phân chia trách nhim
gim ri ro v vic sai sót, lãng phí, nhng hành đng c ý làm sai và
Kim tra đc lp là vic kim tra đc tin hành mt cách khách quan. iu này
đòi hi nhng thành viên khi thc hin kim tra phi đc lp vi đi tng đc kim
16
tra.
- Phân tích rà soát
Hot đng này chính là xem xét li nhng vic đã thc hin bng cách so
sánh gia kt qu thc hin vi s liu d toán, hay gia thông tin tài chính và phi
tài chính nhm kp thi phát hin ra nhng bin đng bt thng đ nhà qun lý có
các bin pháp chn chnh kp thi.
1.1.3.4. Thông tin và truyn thông
Thông tin và truyn thông là hai thành phn gn kt vi nhau. ó là h thng
thu nhn, x lý, ghi chép thông tin và h thng báo cáo thông tin cho các đi tng
bên trong và bên ngoài đn v.
Thông tin là d liu đã đc x lý nhm phc v cho quá trình ra quyt đnh.
Không phi bt k tin tc, s kin nào cng tr thành thông tin mà phi qua quá
trình x lý đ đm bo tính hu ích ca thông tin. Do đó, thông tin cn phi chính
xác, kp thi, truy cp thun tin và mt s trng hp cn tính bo mt. Thông tin
đc cung cp qua h thng thông tin, trong đó h thng thông tin k toán là mt b
phn quan trng. Thông tin có th chính thc hoc không chính thc và đc thu
thp t nhiu ngun khác nhau.
Truyn thông là thuc tính ca h thng thông tin nhng đc nêu ra đ nhn
mnh vai trò ca vic truyn đt thông tin. Các kênh truyn thông bao gm truyn
thông t cp trên xung cp di, t cp di lên cp trên, trao đi gia các b
phn trong t chc, gia t chc vi đi tng bên ngoài,…
1.1.3.5. Giám sát
Bn thân h thng kim soát ni b cn đc giám sát. Giám sát là quá trình
đánh giá cht lng ca h thng kim soát ni b theo thi gian. Giám sát bao gm
giám sát thng xuyên và giám sát đnh k.
- Giám sát thng xuyên: đc thit lp cho nhng hot đng thông thng và
Khái nim đn v hành chính s nghip
[2]
n v hành chính s nghip là nhng đn v s dng kinh phí ngân sách nhà
nc đ hot đng ch yu trong các lnh vc qun lý nhà nc và cung cp các dch
v công cho xã hi. Các đn v hành chính s nghip có th chia làm hai loi:
- n v hành chính: là c quan đn v qun lý Nhà nc t trung ng đn đa
phng, thc hin chc nng qun lý Nhà nc nhm duy trì b máy các cp. Ví