B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM H TH HNG HNH
TÁC NG CA CÚ SC NGOI SINH
N LM PHÁT  VIT NAM LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2014

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM H TH HNG HNH
TÁC NG CA CÚ SC NGOI SINH
N LM PHÁT  VIT NAM
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng
Mã s : 60340201
LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGUYN VNH HÙNG

MC LC

Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ch vit tt
Danh mc các hình
Danh mc các bng
Tóm tt: 1
Chng 1: GII THIU  TÀI 2
1.1. Lý do nghiên cu 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. i tng nghiên cu 3
1.4. Phm vi nghiên cu 3
1.5. Phng pháp nghiên cu 3
1.6. D liu nghiên cu 4
1.7.Cu trúc ca bài nghiên cu: gm 5 chng 4
1.8. óng góp ca lun vn 4
Chng 2: TNG QUAN V CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY V S
TÁC NG CA CÚ SC NGOI SINH VÀO LM PHÁT 6
2.1. Nn tng lý thuyt 6
2.2.1. Th nào là cú sc ngoi sinh và th nào là truyn dn t giá hi đoái (ERPT). 6
2.2.2. C ch truyn dn t giá hi đoái vào các ch s giá và phng thc tác đng
ca các cú sc t bên ngoài đn các bin s v mô trong nc. 7

ADF Kim đnh Augmented Dickey-Fuller
CPI Ch s giá tiêu dùng (Consumer Price Index)
ERPT Truyn dn ca t giá hi đi (Exchange Rate Pass –
Through)
GSO Tng cc thng kê (General Statistics Office)
IMF Qu tin t quc t
NHNN Ngân hàng Nhà nc
Oil Giá du
PPI Ch s giá ca nhà sn xut (Producer Price Index)
SVAR Mô hình Vector t hi quy theo cu trúc (Structural
Vector Autoregression)
TGH T giá hi đoái
USD ô la M
VND Vit Nam đng
WTO T chc Thng mi Th gii (World Trade
Organization)

DANH MC CÁC HỊNH

Hình 2.1. Tác đng truyn dn ca cú sc giá du, giá thc phm bên ngoài vào các
bin s v mô trong nc. 7


(CPI) và cung tin M2 trong giai đon nói trên. Tác gi đã thc hin các kim
đnh có liên quan, kt qu ca bài nghiên cu cho thy rng có s truyn dn
thp ca các cú sc ngoi sinh đn ch s giá sn xut, ch s giá tiêu dùng 
Vit Nam. Các cú sc ngoi sinh ch gii thích khong 24% trong s bin đng
ca lm phát, điu này cho thy rng nhng chính sách ca Chính ph đóng
vai trò quyt đnh trong vic kim soát lm phát.
T khóa: Cú sc ngoi sinh, lm phát, mô hình SVAR.
2



Mt là, truyn dn ca cú sc ngoi sinh là nh th nào? Theo đó, tác gi đi
vào tìm hiu tác đng ca cú sc ngoi sinh đn lm phát.
Hai là, có bng chng thc nghim nào trên th gii nghiên cu v s
truyn dn ca cú sc ngoi sinh đn lm phát hay không và nu có thì s
truyn dn này gia các th trng có gì khác nhau không?
Ba là,  Vit Nam có s truyn dn ca cú sc ngoi sinh đn lm phát hay
không và nu có thì mc đ truyn dn nh th nào?
1.3. i tng nghiên cu
 đt đc mc tiêu nghiên cu ca mình, các đi tng nghiên cu ca tác
gi nh sau:
- Oil : giá du th gii
- GAP : L hng sn lng ca Vit Nam
- E: t giá hi đoái ca đng Vit Nam so vi đng đô la M USD
- IMP: ch s giá nhp khu ca Vit Nam
- PPI: ch s giá sn xut ca Vit Nam
- CPI: ch s giá tiêu dùng ca Vit Nam
- M2: cung tin ca Vit Nam
1.4. Phm vi nghiên cu
Các s liu v giá du (Oil), l hng sn lng (GAP), t giá hi đoái ca đng
Vit Nam so vi đng đô la M USD (E), ch s giá nhp khu (IMP), ch s
giá tiêu dùng (CPI), ch s giá sn xut (PPI), cung tin (M2) s đc nghiên
cu trong giai đon 2001-2013.
1.5. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp so sánh: da trên s liu thu thp đc tác gi so sánh vi mc tiêu
nghiên cu.
Phng pháp mô hình hóa: phng pháp này đc s dng đ làm rõ nhng
phân tích đnh tính bng nhng hình v đ các vn đ tr nên d hiu hn.
4


Th hai, lun vn đã xác đnh đc xu hng bin đng ca các cú sc
ngoi sinh vào ch s giá  Vit Nam trong giai đon nghiên cu.
Th ba, thc hin chc nng phân rã phng sai, cú sc ngoi sinh gii
thích bao nhiêu phn trm trong s bin đng ca lm phát  Vit Nam. 6

Chng 2: TNG QUAN V CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY V S
TÁC NG CA CÚ SC NGOI SINH VÀO LM PHÁT
2.1. Nn tng lỦ thuyt
2.2.1. Th nƠo lƠ cú sc ngoi sinh vƠ th nƠo lƠ truyn dn t giá hi đoái
(ERPT).
Cú sc ngoi sinh là s thay đi ca các nhân t bên ngoài quc gia tác đng
đn tình hình kinh t ca mt quc gia đó. Hay nói mt cách d hiu, đó là s

tác đng ca các cú sc t bên ngoƠi đn các bin s v mô trong nc.
Theo Lafleche (1996) cho rng nhng thay đi ca TGH s nh hng t l
lm phát qua hai kênh c bn là: trc tip và gián tip. Có ít nht 2 kênh
chuyn dch t t giá hi đoái vào giá c trong nc: trc tip và gián tip,
đc tóm tt trong mt s đ sau:
Hình 2.1. Các kênh chuyn dch t giá hi đoái St gim t giá Kênh trc tip Kênh gián tip

Giá đu vào nhp
khu tng
Giá hàng hóa
nhp khu tng
Nhu cu ni đa
đi vi hàng hóa
ni đa tng
Nhu cu nc
ngoài đi vi hàng
ni đa tng Chi phí sn xut tng



C s lý thuyt ca s chuyn dch t giá hi đoái là lý thuyt ngang giá sc
mua. Theo lý thuyt ngang giá sc mua, có s chuyn dch hoàn toàn nhng
thay đi trong t giá hi đoái vào giá c trong nc (Dobrynskaya và Levando,
2005). Các nhà kinh t hc s dng 3 khái nim đ gii thích ti sao hàng hóa
9

A

ca mt nc có giá c bng vi giá c ca hàng hóa tng t  mt nc
khác. Quy lut mt giá nói đn nhng hàng hóa riêng l. Ngang giá sc mua
tuyt đi nói đn toàn b hàng hóa dch v trong nn kinh t. Và ngang giá sc
mua tng đi nói đn s thay đi trong giá c ca hàng hóa.
Lut mt giá là khái nim đn gin nht v ngang giá sc mua. Lut mt giá cho
rng giá c ca nhng hàng hóa tng t nhau, khi tính bng mt đng tiên
chung ti mc t giá hin hành,  c hai th trng phi ngang bng nhau vi
gi đnh là không tn ti chi phí giao dch và thu quan trong vic trao đi
mu dch gia hai th trng. Nu có mt s chênh lch trong giá c gia hai th
trng thì s xut hin hành vi kinh doanh chênh lch giá. Ngi ta s mua hàng
hóa  th trng có mc giá thp và bán li hàng hóa đó  th trng có mc giá
cao hn. iu này s làm cho giá c  th trng có mc giá thp tng lên và
giá c ti th trng có mc giá cao s gim xung cho đn khi giá c hàng hóa
 hai th trng bng nhau.
Công thc mô t lut mt giá nh sau:P
A
= E.
P

xung mt lng bng vi s chênh lch gia lm phát trong nc và lm
phát nc ngoài Gi Ih là mc lm phát trong nc, If là mc lm phát
nc ngoài, ef là phn trm thay đi trong giá tr ca đng ngoi t, nh vy:Nu ngang giá sc mua tn ti, ni t gim giá 1% (ngoi t tng giá 1%) thì ch
s giá trong nc s tng 1% (nu các yu t khác không đi). Hin tng này
gi là s chuyn dch hoàn toàn (complete pass-through). Trong thc t, s
chuyn dch ca nhng thay đi t giá hi đoái danh ngha vào giá c trong nc
là không hoàn toàn (incomplete pass-through). ã có nhiu công trình nghiên
cu gii thích s chuyn dch không hoàn toàn. Trong th trng đc quyn
nhóm (oligopolistic market), phn ng ca giá c vi nhng thay đi trong chi
phí ph thuc vào đ cong ca đng cu và cu trúc th trng (Dornbusch,
1987; Knetter, 1989; Atkeson và Burstein, 2008 trong Nakamura và Zerom,
2009). Nu hàng hóa nhp khu là hàng hóa trung gian, nhà sn xut đa phng
có th thay th đu vào nhp khu bng đu vào ni đa đ phn ng vi nhng
thay đi t giá hi đoái (Dobrynskaya và Levando, 2005). Bên cnh đó, s cng
nhc ca giá c và các nhân t khác cng có th góp phn làm cho s chuyn
dch t giá hi đoái không hoàn toàn (Giovannini, 1988; Kasa, 1992; Devereux
và Engel, 2002; Bacchetta và van Wincoop, 2003 trong Nakamura và Zerom,
2009). Brissimis và Kosma (2005) nghiên cu các công ty Nht Bn xut khu
vào th trng M, tp trung vào hot đng nghiên cu và phát trin và sc
11

mnh th trng đ gii thích cho s chuyn dch t giá hi đoái không hoàn toàn.
Theo Rudrani Bahttacharya (2008) cho rng c ch truyn dn t giá vào giá
hàng hóa ni đa qua hai giai đon:
Giai đon 1: s st gim ca t giá hi đoái s làm tng giá nguyên vt liu đu
vào ca các hàng hóa nhp khu.
Giai đon 2: Khi tng giá nguyên vt liu đu vào ca các hàng hóa nhp khu

nhng cú sc bên ngoài lên chính k vng ca yu t trong nc. Phng thc
truyn dn này đc th hin qua s đ sau:

13

Hình 2.3. C ch tác đng ca các cú sc ngoi sinh ti các bin s v mô
trong nc 2.2.3. Tng quan v các nghiên cu trc đơy v s tác đng ca cú sc ngoi
sinh vƠo ch s giá
 Các nghiên cu trên th gii v s tác đng ca cú sc ngoi sinh vƠo
ch s giá
McCarthy, Jonathan trong bài nghiên cu: “Pass-through of exchange rates and
import prices to domestic inflation in some industrialized economies” nm 2000.
Tác gi đc xem là ngi tiên phong trong vic s dng mô hình VAR đ thc
14

hin nghiên cu v truyn dn t giá hi đoái. Vi mc tiêu ca tác gi là cú sc
ngoi sinh c th là c sc t giá và giá nhp khu nh hng nh th nào đn ch
s PPI, CPI  các nc công nghip (United States, Japan, Germany, France, UK,
Belgium, Netherland, Sweden, Switzerland) trong giai đon 1976-1998. Kt qu
tác gi đa ra hai kt lun: Mt là, vic nâng giá đng ni t s làm gim giá c
nhp khu và tác đng này kéo dài vi thi gian ít nht là 1 nm  hu ht các
nc trong mu. Hai là, phn ng ca ch s giá sn xut và ch s giá tiêu dùng
đi vi ch s giá nhp khu là cùng chiu và có ý ngha thng kê  hu ht các
nc kho sát.

và phn ng ca các bin tin t vi nhng cú sc bên ngoài  nhóm nc G-7.
Kt qu nghiên cu cho thy  hu ht các nc tác đng ca cú sc giá du lên
lãi sut bt ng, chính sách tin t thu hp đ kìm ch lm phát. Lãi sut tng tác
đng đn nn kinh t làm gim tc đ tng trng sn lng và t l lm phát.
Nkunde Mwase trong bài nghiên cu: “An empirical investigation of the
Exchange rate Pass-through to Inflation in Tanzania” nm 2006 kim tra tác đng
ca s thay đi t giá đn giá c tiêu dùng  Tanzania bng phng pháp SVAR.
Vi chui d liu t nm 1990-2005, tác gi nhn thy rng s truyn dn ca t
giá ti lm phát gim trong nm cui 1990 mc dù có s gim giá ca đng ni t.
iu này mt phn do nhng ci cách kinh t v mô và vic tái cu trúc cng nh
s thay đi trong chính sách tin t khi NHTW Tanzania thc hin can thip ch
đng nhm kim soát cung tin trong giai đon này.
Lueth và Ruiz ậ Arranz trong bài nghiên cu: “Sri Lanka” ca IMF thc hin
nm 2006. Bài nghiên cu đi vào nghiên cu v tác đng ca giá du đn các nc
khu vc Nam Á trong đó có Sri Lanka trong hai nm 2004-2005. Kt qu nghiên
16

cu cho thy rng, tác đng ca giá du lên lm phát nh do s điu hành ca các
Chính ph  khu vc Nam Á.
Mala Raghavan và Param Silvapulle trong bài nghiên cu: “Structural VAR
approach to Malaysian Monetary Policy Framework: Evidence from the Pre-and
Post-Asian Crisis Periods” nm 2007. Trong bài nghiên cu này tác gi cng s
dng mô hình Structural VAR, vi d liu t tháng 01/1980 đn tháng 05/2006,
vi 09 bin đc s dng đ nghiên cu phn ng trc các cú sc ngoi sinh tác
đng nh th nào ti nn kinh t nh mi ni nh Malaysia, nht là tác đng ti
các chính sách tin t ca Malaysia trc và sau cuc khng hong tài chính
nm 1997. Di d liu chia làm 02 giai đon: giai đon trc khng hong t
tháng 1/1980 đn tháng 06/1997 và giai đon sau khng hong t tháng 1/1998
đn tháng 5/2006. Nhóm tác gi đa ra các kt lun: Mt là, trong giai đon trc
khng hong, các cú sc tin t và t giá có khuynh hng nh hng đáng k