B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN QUCăCNG
VN DNG TH IM CÂN BNG
(BALANCED SCORECARD) TRONG
ÁNHăGIÁăTHÀNHăQU HOTăNG TI
CÔNG TY C PHN XÂY LP SONACONS LUNăVNăTHC S KINH T
TP. H Chí Minh ậ Nmă2014
B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUUYN QUCăCNG
VN DNG TH CÂN BNGăIM
(BALANCED SCORECARD) TRONG
ÁNHăGIÁăTHÀNHăQU HOTăNG TI
NguynăQucăCng MC LC
Trang
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC HÌNH V
DANH MC HÌNH V
PHN M U 1
CHNG 1: C S LÝ LUN CHUNG V BNG IM CÂN BNG
(BALANCED SCORECARD) 7
1.1 Sălc lch s raăđi ca Balanced Scorecard-BSC: 7
1.2 Khái nim Balanced Scorecard-BSC: 8
1.3 S cn thit phi s dngăBalancedăScorecardătrongăđánhăgiáăthƠnhăqu hot
đng 9
1.3.1. S gia tng ca tƠi sn vô hình: 9
1.3.2. Hn ch ca các thc đo tƠi chính truyn thng: 10
2.1.3 T chc qun lỦ ca công ty : 32
2.2 Thc trng đánh giá thƠnh qu hot đng ti Công ty CP Xây Lp Sonacons: 34
2.2.1 Thc trng đánh giá thƠnh qu phng din tƠi chính: 34
2.2.1.1 Tình hình tƠi chính ca công ty 34
2.2.1.2 ánh giá thƠnh qu hot đng phng din tƠi chính 36
2.2.2 Thc trng đánh giá thƠnh qu phng din khách hƠng: 37
2.2.2.1 Tình hình đi tng khách hƠng ca công ty 37
2.2.2.2 ánh giá thƠnh qu hot đng phng din khách hƠng 39
2.2.3 Phng din quy trình kinh doanh ni b: 43
2.2.3.1 Tình hình kinh doanh ni b hin ti ca doanh nghip 43
2.2.3.2 ánh giá thƠnh qu hot đng v phng din quy trình kinh doanh ni
b hin ti ca doanh nghip 46
2.2.4 Phng din hc hi vƠ phát trin: 46
2.2.4.1 Tình hình nhơn s vƠ h thng thông tin 46
2.2.4.2 ánh giá tình hình nhơn s vƠ h thng thông tin 49
2.3 Nhn xét v thc trngăđánhăgiáăthƠnhăqu hotăđng hin ti ca Công ty C
phn Xây Lp Sonacons: 52
2.3.1 Phng din tƠi chính: 52
2.3.2 Phng din khách hƠng: 53
2.3.3 Phng din quy trình kinh doanh ni b: 53
2.3.4 Phng din hc hi vƠ phát trin: 53
KT LUN CHNG 2 54 CHNG 3: VN DNG BNG IM CÂN BNG (BSC) TRONG ÁNH GIÁ
THÀNH QU HOT NG TI CÔNG TY C PHN XÂY LP SONACONS
55
3.1 Quanăđim vn dng Th đim cân bngătrongăđánhăgiáăthƠnhăqu hotăđng:
55
3.2 Vn dngăcácăphngădin ca Th đim cân bngătrongăđánhăgiáăthƠnhăqu
Ph lc 05: Cách tính các thc đo phng din tƠi chính
Ph lc 06: Cách tính các thc đo phng din khách hƠng
Ph lc 07: Cách tính các thc đo phng din hot đng kinh doanh ni b
Ph lc 08: Cách tính các thc đo phng din hc hi vƠ phát trin
Ph lc 09: Bng trin khai chin lc v phng din tƠi chính
Ph lc 10: Bng trin khai chin lc phng din khách hƠng
Ph lc 11: Bng trin khai chin lc phng din hot đng kinh doanh ni b
Ph lc 12: Bng trin khai chin lc phng din hc hi vƠ phát trin
Ph lc 13: Th đim cơn bng Công ty c phn xơy lp Sonacons 2015
DANHăMCăHÌNHăV
Hình 1.1: BSC đa ra mt mô hình đ bin chin lc thành nhng hành đng c
th 8
Hình 1.2: Mi quan h các thc đo ca phng din khách hàng 15
Hình 1.3: Chui giá tr ca phng din qui trình hot đng ni b 17
Hình 1.4: Mi quan h ca các thc đo trong phng din hc hi và phát trin . 19
Hình 1.5 : Quan h nhân qu gia các thc đo trong BSC 23
Hình 2.1: S đ t chc Công ty 33
Hình 2.2: S đ t chc b máy k toán 33
Hình 2.3: th th hin c cu doanh s theo đi tng khách hàng qua các nm.
38
Hình 2.4: th biu din kt qu kho sát cht lng hng mc thi công 41
Hình 2.5: th biu din kt qu kho sát cht lng ch tiêu ngoài hng mc thi
công 42
Hình 2.6: Quy trình kinh doanh ca công ty 46
ROA:(Return on Assets): T sut sinh li trên tng tài sn
ROE: (Return on Equity): T sut sinh li trên vn ch s hu
ROCE:(Return on Capital Employed): ch s thu nhp trên vn s dng
SWOT: (Strengths-Weaknesses-Opportunities-Threat): im mnh, đim yu, c
hi, thách thc
-1-
PHNăMăU
1. LỦădoăchnăđătƠi
Nn kinh t Vit Nam trong nhng nm gn đơy chu tác đng rt ln ca s suy yu
nn kinh t toƠn cu và nhng cng thng ngƠy mt gia tng trên Bin ông gia Trung
Quc vƠ mt s nc trong khu vc. Trong môi trng kinh doanh nh hin nay, doanh
nghip mun tn ti vƠ phát trin thì phi chn cho mình mt hng đi vƠ mt chin lc
phù hp. Nhng lƠm th nƠo đ bin chin lc thƠnh hƠnh đng li lƠ vn đ khó hn vƠ
khó nht lƠ vic đánh giá thƠnh qu hot đng ca đn v đ khng đnh con đng mƠ đn
v đang đi không b chch hng vƠ chin lc h đang thc hin phù hp vi mc tiêu đt
ra.
Nhng thc đo tƠi chính truyn thng s dng trong đánh giá thƠnh qu hot đng
ca mt t chc ậ ch yu lƠ cung cp các thông tin tƠi chính trong quá kh, không th d
báo thành qu hot đng trong tng lai đư tr nên lc hu, không còn phù hp vi thi k
cnh tranh thông tin khi mƠ hot đng to ra giá tr ca t chc ngƠy cƠng chuyn t s
ph thuc vƠo tƠi sn hu hình, tƠi sn vt cht sang tƠi sn vô hình, tƠi sn phi vt cht.
Rober S.Kaplan vƠ David Norton đư phát trin h thng Th đim cơn bng (Balanced
Scorecard ậ BSC) giúp các t chc chuyn tm nhìn chin lc thƠnh mc tiêu vƠ thc đo
c th thông qua vic thit lp h thng bn phng din tƠi chính, khách hƠng, qui trình
hot đng kinh doanh ni b vƠ hc hi vƠ phát trin đ đo lng thƠnh qu hot đng ca
doanh nghip.
3. Câu hi nghiên cu:
- C s lý lun nƠo đ đo lng thành qu hot đng ca mt t chc hiu qu
nht trong thc tin?
-3-
- Các đc đim hot đng nào ca Công ty Sonacons nh hng đn vic vn
dng Th đim cân bng hiu qu?
- Thc trng vn dng Th đim cân bng ti Công ty nh th nào?
- Mt s gii pháp nƠo đc đa ra nhm vn dng Th đim cân bng đ đánh
giá thành qu hot đng ca công ty mt các xác thc và hp lỦ hn?
4. iătngăvƠăphmăviănghiênăcu:
i tng nghiên cu : Vn dng Th đim cơn bng ( Balanced Scorecard ậ BSC)
đ đánh giá thƠnh qu hot đng.
Phm vi nghiên cu : Ti Công ty Sonacons trong nm 2013
5. Phngăphápănghiênăcu:
S dng phng pháp đnh tính: điu tra, chn mu, thng kê, phân tích, so sánh,
tng hpầ nghiên cu các vn đ thc tin mt cách logic, có c s khoa hc đ
thy rõ nhng u đim cng nh nhng hn ch ca nó, t đó đa ra nhng
phng hng vn dng BSC đ đánh giá thƠnh qu hot đng ca Sonacons phù
hp vƠ có kh nng thc hin đc.
6. Tng quan các nghiên cuătrcăđơy:
oàn ình Hùng Cng (2010). Xây dng phng pháp đánh giá thành qu
Balanced Scorecard ti Công ty B.S Vit Nam Footwear. Lun vn thc s kinh t.
Trng i Hc Kinh T Thành Ph H Chí Minh.
Mc tiêu nghiên cu: nghiên cu v th đim cân bng và vic ng dng
ca nó vào vic đánh giá thƠnh qu hot đng ti Công ty B.S Vit Nam
Footwear. T đó, phơn tích đim mnh, đim yu, bài hc kinh nghim giúp
cho vic ng dng vào qun lý hiu sut đi vi toàn b nhân viên.
khó khn mƠ Trng đang đi mt.
đt đc các mc tiêu đ ra, đ tài tin hành s dng phng pháp thng
kê mô t, thu thp nhng s liu th cp v tình hình tài chính ca Trng,
-5-
tình hình sinh viên ca Trng, qui trình hot đng ca Trng và nhân lc,
h thng thông tin ca Trng đ t đó thy đc mt s khó khn mƠ
Trng đang phi đi din trong h thng đánh giá thƠnh qu hot đng. Và
t nhng khó khn nƠy, tác gi tin hành vn dng BSC đ đa ra mt s
kin ngh nhm gii quyt nhng khó khn cho Trng.
Nguyn Th Hng Hnh (2013). Áp dng bng cân bng đim trong các doanh
nghip Vit Nam. Lun vn thc s kinh t. Trng i hc kinh t H Chí Minh
Mc tiêu nghiên cu: Th 1 là nêu bt s phù hp ca BSC cho các doanh
nghip Vit Nam thông qua kho sát các doanh nghip và tp đoƠn ln Vit
Nam đư áp dng BSC. Th 2 là xác đnh nhn thc ca các doanh nghip
Vit nam v tm quan trng ca vic thc hin BSC. Th 3 xác đnh nng lc
ca các doanh nghip Vit Nam đ thc hin BSC
đt đc các mc tiêu ca nghiên cu này, d liu đc thu thp t các
doanh nghip thông qua mt bng câu hi đc thit k đc bit.
7. NhngăđóngăgópăcaăđătƠi:
VălỦălun :
Ch ra nhng hn ch ca thc đo tƠi chính truyn thng vƠ s cn thit phi
s dng BSC trong đánh giá thƠnh qu hot đng.
Trình bƠy mt cách h thng hóa bn phng din trong BSC theo tng mc
tiêu, thc đo, hƠnh đng c th vƠ ch rõ mi liên h nhơn qu ca các phng din.
Văthcătină:ă
tài giúp cho Công ty C phn Xơy Lp Sonacons có đnh hng chin
CHNGă1:ăCăSăLụăLUNăCHUNGăVăTH IMăCÂN
BNG (BALANCED SCORECARD)
1.1 Sălc lch s raăđi ca Balanced Scorecard:
Khi mƠ thi đi công nghip dn b thay th bi thi đi thông tin vƠ kéo theo là
s gia tng ca tƠi sn hu hình, thì các cách thc đo lng hiu qu hot đng hin
ti, ch yu da vƠo các thc đo tƠi chính đư dn tr nên li thi vƠ không th giúp
doanh nghip đánh giá đc thƠnh qu hot đng, đnh hng phát trin trong tng
lai.
Nm 1990, David Norton- thuc nhóm t vn vùng Boston và Giáo s Robert
S.Kaplan ậ mt giáo s chuyên ngƠnh k toán thuc Trng i hc Kinh doanh
Harvard đư phát trin Th đim cơn bng (Balanced Scorecard) vi bn phng din:
tài chính, khách hàng, qui trình hot đng kinh doanh ni b, đƠo to vƠ phát trin.
Tác phm ắThe Balanced Scorecard: Translating Strategy into ActionẰ (Th đim
cơn bng: bin chin lc thƠnh hƠnh đng) đc xut bn nm 1996, tác gi lƠ
Robert Kaplan vƠ David Norton. Sau đó đc dch ra 22 th ting vƠ dành huy
chng vƠng gii thng Wildman nm 2001 do Hip hi k toán Hoa K trao tng
vì tính thit thc ca nó. (Kaplan and Norton, 1996)
ắTh đim cơn bngẰ (Balanced Scorecard-BSC) đư phn ánh s cơn bng gia
các mc tiêu ngn hn vƠ dƠi hn, gia các thc đo tài chính và phi tƠi chính. BSC
cng cho ta cái nhìn tng quan vƠ cơn bng v tt c các ngun lc đ t đó đa ra
công thc đánh giá phù hp vi mc tiêu vƠ chin lc ca t chc.
S dng BSC đ chuyn tm nhìn vƠ chin lc ca doanh nghip thƠnh nhng
mc tiêu c th, nhng phép đo vƠ ch tiêu rõ rƠng thông qua vic thit lp mt h
thng đo lng hiu qu trong qun lỦ công vic. Nhng phép đo ca phng pháp
-8-
trong thc t (quá kh).
- Cân bng gia nhng đánh giá khách quan ậ đánh giá ch quan.
Nh vy, BSC không phi là mt t hp các thc đo tƠi chính vƠ phi tƠi chính
không theo th thc mà nó là qui trình t trên xung di gn lin tm nhìn và chin
lc ca t chc. H thng nƠy giúp đnh hng hành vi ca toàn b các b phn và cá
nhân trong công ty - đ mi ngi cùng hng ti mc tiêu chung cng nh s phát
trin bn vng ca doanh nghip vƠ lƠm c s cho h thng qun lỦ vƠ đánh giá công
vic. Các phép đo đc la chn là công c dƠnh cho nhƠ lưnh đo truyn đt ti ngi
lao đng và các bên liên quan nhng đnh hng v kt qu và hiu qu hot đng mà
qua đó t chc s đt đc nhng mc tiêu chin lc ca mình.
1.3 S cn thit phi s dng Balanced Scorecardă trongă đánhă giáă thƠnhă
qu hotăđng
1.3.1. S giaătngăca tài sn vô hình:
Cuc cách mng khoa hc công ngh trong nhng thp niên cui ca th k 20 đư
đa nhơn loi tin đn k nguyên thông tin vi s chuyên môn hóa, ng dng khoa hc
công ngh đ có máy móc thit b hin đi và khai thác chúng phc v cho vic sn
xut sn phm hàng lot, s ct gim chi phí, qun lý tt tài chính, tài sn và các khon
-10-
n ầ Tuy nhiên vic này đư không còn to ra li th cnh tranh cho các t chc mà
thay vào đó, li th cnh tranh ca các t chc là kh nng huy đng và trin khai tài
sn vô hình. Thông thng, ngi ta chia tài sn vô hình thành 2 nhóm: nhóm có giá
thƠnh đc th hin trong s sách k toán và nhóm không th hin trong s sách k
toán, mà ch th hin trong các giao dch liên quan (mua bán, nhng quyn, góp vn).
Các yu t nhân lc, quy trình qun lý, cht lng, kh nng sáng to, quan h vi
khách hƠngầ không th xut hin trên bng cơn đi k toán, khó có th đo đm đc
nhng chúng có giá tr bn vng, là tài sn quan trng nht ca t chc.
hình đc bit là các tài sn vô hình thuc v trí tu ca t chc vƠ nng lc ca t chc
vì không đa ra đc giá tr đáng tin cy. Thêm na, các thc đo tƠi chính ch đa ra
các kt qu trong quá kh mƠ thng thiu đi sc mnh d báo vƠ các thc đo tƠi
chính thng đc s dng đ đánh giá thƠnh qu ca các nhà qun lý cp cao, không
th s dng đ đánh giá thƠnh qu hot đng ca nhân viên cp thp hn.
Th hai, không quan tâm li ích dài hn mà ch quanătơmăđn mc tiêu ngn
hn. Các hot đng to ra giá tr dài hn trong t chc có th b nh hng bi các mc
tiêu tài chính ngn hn nh ti thiu hóa chi phí bng cách ct gim lao đng. iu này
s dn đn mt s thu hp v qui mô và phá hng giá tr ca t chc trong dài hn.
Th ba, vic hch toán k toán có th b bópăméoăđ phc v nhng mcăđích
tài chính trong ngn hn. Nhiu t chc li dng tài khon ch phân b chi phí đ
tng li nhun, khai khng doanh thu và gian ln trong các khon thu đ đt mc tng
trng mong mun trong báo cáo. Vì vic đánh giá thƠnh qu hot đng ca t chc ch
da vào các kt qu tài chính th hin trên báo cáo tài chính nên tình trng các ch s tài
chính b ắch binẰ theo mc đích ca ngi đng đu t chc thng xuyên xy ra.
Thông tin cung cp cho bên ngoài không còn khách quan và hoàn toàn khác so vi
thông tin ni b ca t chc.
Th t,ăvic s dngăcácăthcăđoătƠiăchínhăkhôngătiênăliu đc nhng yu t
đnhăhng cho s thƠnhăcôngătrongătngălai.ăCác ch s tƠi chính đc tính toán
-12-
da vƠo thông tin đc phn ánh trong báo cáo tài chính ca đn v. ó lƠ nhng thông
tin ca quá kh, không có giá tr d báo tng lai.
Th nm,ăkhôngăcungăcp thông tin kp thi cho nhiu cpăđ trong t chc.
Các báo cáo tƠi chính đc lp ra đ cung cp các thông tin tng hp ca đn v. Do
đó, nguyên nhơn sơu xa dn đn vic kinh doanh b l hoc có li nhun không đc
th hin rõ ràng.
đáp ng yêu cu v h thng đánh giá thƠnh qu hot đng trong k nguyên
Chin lc sn phm khác bit: là chin lc mà các doanh nghip cung cp
cho các khách hàng vi nhng tính nng ni tri hoc có nhng đim khác bit
vi các sn phm ca các doanh nghip khác trong nghành.
Chinălc dnăđu v chi phí: là chin lc mà doanh nghip đt đc chi
phí thp hn so vi các đi th cnh tranh thông qua vic gia tng hiu qu sn
xut kinh doanh, thc hin các bin pháp hu hiu đ qun lý chi phí.
1.4.2 Vai trò ca BSC:
BSC có vai trò là mt h thng đo lng, h thng qun lý chin lc và là công c
trao đi thông tin. Trong phm vi nghiên cu ca đ tài, tác gi ch gii hn trình bày
vai trò ca BSC là mt h thng đo lng thành qu hot đng ca mt t chc.
Vi vai trò là mt h thng đo lng thành qu hot đng, BSC cho phép làm rõ
tm nhìn và chin lc ca t chc bng cách đa ra nhng mc tiêu vƠ thc đo đ
đánh giá thƠnh qu hot đng trên bn phng din: tài chính, khách hàng, qui trình
hot đng kinh doanh ni b và hc hi và phát trin.
thy rõ ni dung này, tác gi đi vƠo chi tit các mc tiêu vƠ thc đo trong tng
phng din.
-14-
1.4.3 Bnăphngădin ca BSC:
1.4.3.1 Phngădin tài chính
Phng din tài chính ca Th đim cân bng bao gm các mc tiêu và các thang
đo th hin cho s thành công toàn b doanh nghip. ơy lƠ yu t quan trng nht ca
Th đim cân bng vì nó là nn tng đánh giá ca tt c nhng phng din còn li.
Phng din tƠi chính đóng vai trò quan trng trong vic tng hp tình hình hot đng
và mc tiêu chung ca toàn doanh nghip. Mt doanh nghip đc gi thành công khi
nó to ra giá tr tng thêm cho c đông. Hiu sut tài chính ca công ty đc ci thin
thông qua hai phng pháp tip cn: (1) Ci thin nng sut bao gm ct gim chi phí
và s dng hp lỦ hn tƠi sn tài chính và vt cht công ty. (2) Tng trng doanh thu
M rng doanh thu
- % doanh thu t sn phm mi
- % doanh thu t khách hàng mi
(Ngun: Kaplan et al, 2012, trang 28)
1.4.3.2 Phngădin khách hàng
Trong phng din khách hàng doanh nghip cn xác đnh đc nhóm khách hàng,
phân khúc th trng mc tiêu vƠ đo lng giá tr cung cp cho khách hàng. Phng
din này s ch ra phng pháp đ doanh nghip có th thu hút đc khách hàng mi
cng nh gi li mi quan h vi khách hàng mc tiêu.Thông qua phng din này có
th bit đc doanh nghip cn ci tin cái gì trong lnh vc kinh doanh ni b. S
thành công v mt phng din khách hàng s dn đn s ci thin các mc tiêu tng
trng trong doanh thu và li nhun ca phng din tài chính (Kaplan et al, 2012).
Hình 1.2: Mi quan h các thc đo ca phng din khách hƠng
(Ngun: Robert S. Kaplan and David P. Norton (1996). Balanced Scorecard:
Translating strategy into Action)
Trong phng din này, doanh nghip cn phi gi chơn đc khách hƠng c vƠ thu
hút khách hàng mi đ doanh nghip co th gia tng th phn khách hàng mc tiêu ca