B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j

NGUYN NGC KHÁNH DUNG VN DNG THC O GIÁ TR KINH T
TNG THÊM  ÁNH GIÁ THÀNH QU
HOT NG TI CÔNG TY C PHN DU
THC VT TNG AN Chuyên nghành: K toán – Kim toán
Mã s : 60.34.30
NGI HNG DN: TS. OÀN NGC QU

LUN VN THC S KINH T

THÀNH PH H CHÍ MINH – 2009


KT LUN CHNG I 31
CHNG 2
THC TRNG V ÁNH GIÁ THÀNH QU HOT NG TI
CÔNG TY C PHN DU THC VT TNG AN 33
2.1 GII THIU CHUNG V CÔNG TY C PHN DU THC VT
TNG AN 33
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin ca Công ty 33
2.1.2 T chc b máy qun lý Công ty 37
2.1.3 T chc k toán ti Công ty 39
2.1.4 Tình hình hot đng sn xut kinh doanh ca Công ty C phn du
thc vt Tng An 45
2.1.4.1 Các nhóm sn phm ca Công ty 45
2.1.4.2 Tình hình kinh doanh giai đon 2005 -2008 47
2.2 ÁNH GIÁ THÀNH QU HOT NG TI CÔNG TY C PHN
DU THC VT TNG AN 51
2.2.1 ánh giá thành qu hot đng ti Công ty C phn du thc vt
Tng An 51
2.2.2 u đim và nhng hn ch trong vic s dng các ch tiêu đánh giá
thành hot đng ca Công ty C phn Tng An 56
KT LUN CHNG II 59
CHNG 3
VN DNG THC O GIÁ TR KINH T TNG THÊM
 ÁNH GIÁ THÀNH QU HOT NG CA CÔNG TY C
PHN DU THC VT TNG AN 60
3.1 YÊU CU VN DNG THC O GIÁ TR KINH T TNG
THÊM TI CÔNG TY C PHN DU THC VT TNG AN 60
3.2 VN DNG THC O EVA TRONG VIC ÁNH GIÁ THÀNH
QU HOT NG TI CÔNG TY C PHN DU THC VT
TNG AN 62
3.2.1 C s d liu và mô hình la chn 62

nhà qun lý s dng đ đánh giá thành qu hot đng doanh nghip trên nhiu khía
cnh khác nhau. Tuy nhiên, trong điu kin cnh tranh thì ngoài mc tiêu li nhun
doa
nh nghip còn theo đui mc tiêu giá tr, vì vy, s dng các thc đo truyn
thng trên đ đánh giá thành qu hot đng doanh nghip đã bc l mt s hn ch:
Th nht, hu ht các thc đo truyn thng không tính đn chi phí s dng
vn, đc bit là chi phí s dng vn ch - là chi phí c hi khi nhà đu t b vn
vào hot đng kinh doanh. Vì vy, chúng c
ha ch ra đc liu rng doanh nghip
có to ra giá tr cho mình và c đông hay không.
Th hai, c s đ xác đnh các thc đo truyn thng đu da trên s liu k
toán. Nhng s liu k toán đc ghi nhn li da trên mt s gi đnh và tuân th
các nguyên tc k toán chung đ
c tha nhn, vì vy, s dn đn mt s hn ch
nh: hn ch trong vic xác đnh li nhun, hn ch trong vic phn ánh vn đu
t, v.v. c bit nhà qun lý có th thông qua đó đ bóp méo s liu k toán phc
v cho mc đích ca mình.
Th ba, đ theo đui mc tiêu giá tr thì các thc đo truyn thng không
thích hp vì chúng ch yu s dng s liu quá kh trên bá
o cáo k toán, trong khi
đ tính chính xác giá tr mà doanh nghip to ra thì phi tính theo giá tr th trng. 3
S dng thc đo EVA đ đánh giá thành qu hot đng s khc phc đc
nhng hn ch vn có ca các thc đo truyn thng, giúp cho các nhà qun lý cng
nh nhng nhà đu t bit đc giá tr tht s đc to ra t thành qu hot đng
ca doanh nghip. Khi đc xây dng, tính toán mt cách chính xác, khách quan thì
EVA s là ngi dn đng cho các nhà qun lý, các nhà đu t và c đông đánh
giá v s t

4
4) Phng pháp nghiên cu
Phng pháp ch yu vn dng trong nghiên cu đ tài là phng pháp duy
vt bin chng và duy vt lch s. Ngoài ra, lun vn còn kt hp s dng các
phng pháp phân tích, tng hp, so sánh, quy np, din dch, kt hp gia phân
tích lý lun vi thc tin đ làm sáng t vn đ cn nghiên cu.
5) Nhng đóng góp ca lun vn
V c s lý
lun: lun vn h thng hoá nhng vn đ lý lun liên quan đn
thc đo EVA, kt hp EVA vi ABC trong vic đánh giá thành qu hot đng
doanh nghip.
V ý ngha thc tin: (1) ánh giá xem Công ty C phn du thc vt Tng
An có to ra giá tr cho các c đông hay không, (2) ánh giá thành qu hot đng
ca Công t
y C phn du thc vt Tng An bng các thc đo truyn thng nh
li nhun, ROI, EPS, v.v và thc đo thành qu hot đng mi là EVA, (3) Kt
hp thc đo EVA vi ABC đ đánh giá thành qu hot đng Công ty C phn du
thc vt Tng An.
B CC CA LUN VN
- CHNG 1: C s lý lun v thc đo giá tr kinh t tng
thêm
(Economic Value Added – EVA)
- CHNG 2: Thc trng v đánh giá thành qu hot đng ti Công ty
C phn du thc vt Tng An
- CHNG 3: Vn dng giá tr kinh t tng thêm (Economic value
added – EVA) trong vic đánh giá thành hot đng ti Công ty C phn du
thc vt Tng An. 5

(Stern Stewart & Co., 1997). Danh sách mt s công ty ti Hoa K áp dng EVA
nh: Allied Holdings, Briggs & Stratton, Coca Cola, CSX, Dun & Bradstreet, Eli 6
Lilly, Federal-Mogul, Georgiaa-Pacific, Monsanto, Olin, R.R. Donnelley, Sprint,
SPX, Toys R Us, and Whirlpool. Tính u vit ca EVA ngày càng đc khng đnh
và nó không ch gii hn đi vi các công ty  Hoa K, mà còn lan rng sang các
công ty  Châu Âu nh: Anh, c, New Zealand….v.v.
1.1.2 S cn thit vn dng thc đo EVA
Các thc đo truyn thng đánh giá hot đng ca doanh nghip trên nhiu
khía cnh khác nhau và tho mãn nhu cu cho nhiu đi tng khác nhau. Tuy
nhiên, trong mt s trng hp thì kt qu đánh giá mà các các thc đo đa ra là
khác nha
u hay thm chí là trái ngc nhau. iu này làm các nhà qun lý phi đi
mt vi thách thc ln hn trong vic đa ra quyt đnh phù hp.
Các nhà đu t cng quan tâm đn kt qu kinh doanh ca doanh nghip nh
các nhà qun lý, nhng quan trng hn c là h mun bit mi đng vn đu t b
ra có thu nhp tht s là bao nhiêu sau khi tính đn chi phí c hi ca vic s dng
vn đu t. Cn có mt thc đo có th cho các nhà đu t cng nh các nhà qun
lý thy đ
c giá tr thc s ca doanh nghip và li nhun mà doanh nghip to ra
có to ra tin cho c đông hay không.
Thc đo EVA là thc đo duy nht gii quyt đc các vn đ trên. Ngoài
ra nó còn là c s khen thng các nhà qun lý phù hp vi thành qu mà h man
g
li cho doanh nghip.
Có nhiu bng chng đc các hc gi nghiên cu ch ra rng: khi s dng
thc đo EVA trong vic đánh giá thành qu hot đng nh là mt b phn cu
thành trong h thng qun lý giá tr ca doanh nghip thì s duy trì đc s n đnh

chính sách phân phi li nhun…Vì vy, khi tính toán lãi sut s dng vn cn phi
lng hoá đc lãi sut bình quân ca tt c các ngun tài tr (WACC).
Vn đu t là s vn doanh nghip cn phi có đ thc hin hot đng đu t
hay hot đng sn xut kinh doanh ca mình. V nguyên tc thì vn đu t nê
n
đc xác đnh theo giá th trng.
Cng ging nh cách tính toán các ch tiêu đo lng thành qu hot đng
truyn thng khác, s liu k toán là s liu ban đu s dng cho vic xác đnh giá
tr kinh t tng thêm. Tuy nhiên, s liu k toán đc lp da trên mt s gi đnh
và tuân th theo các nguyên tc k toán chung đc tha nhn, vì vy có s khác
bit vi lý
thuyt tài chính: gia giá tr theo s sách k toán và giá tr th trng ca
các loi tài sn và ngun vn; li nhun trên Báo cáo k toán khác bit vi s tin 8
to ra cho c đông và nó d dàng b thay đi. Vì vy, khi tính EVA cn thit phi
thc hin mt s điu chnh đ gim s khác bit này.

1.2 VN DNG THC O EVA TRONG VIC ÁNH GIÁ THÀNH
QU HOT NG.
 hiu rõ hn v phng pháp và cách tính EVA chúng ta cn phi phân
bit nó vi mt s thc đo thành qu hot đng khác và gia thc đo thành qu
hot đng vi thc đo giá tr doanh nghip (wealth metric).
Thành qu hot đng mà tác gi đ cp trong đ tài là kt qu cui cùng ca
tt c các hot đng sn xut kinh doanh trong doanh nghip.
Thc đo thành qu hot đng đ cp di góc đ kim so
át, đánh giá hot
đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip nh li nhun, t sut li nhun trên
doanh thu (ROS), t sut li nhun trên tng tài sn (ROA), t sut li nhun trên

Doanh thu Chi phí
Vn luân
chuyn thun
N ngn hn
không chu lãi
Tài sn ngn
hn
Giá thành
Doanh thu
Tài sn c
đnh
ROE
Vn c phn

Tn
g

t
ài sn
:
÷
x
÷
-
+
-
+
S đ 1.1: S đ phân tích Dupont
s tài chính da trên bn khía cnh liên quan đn tài chính doanh nghip: Li
nhun, kh nng thanh toán, cu trúc vn, hot đng.
Công thc ROI
Li nhun Li nhun Doa
nh thu
ROI =
Vn đu t
=
Doanh thu
X
Vn đu t
ROI = =
T sut li nhun
trên doanh thu
XS ln vòng quay vn
Xác đnh li nhun và vn đu t
- Li nhun: Li nhun s dng trong c cu xác đnh ch tiêu ROI là li
nhun thun trc thu Lý do s dng ch tiêu này là đ phù hp vi doanh thu và
vn đu t đã to ra nó, và đ làm c s xác đnh s ln quay vòng vn.
- Vn đu t: Có hai quan đim tip cn vn đu t di góc
đ doanh
nghip. Mt là: vn đu t xác đinh giai đon trc khi tái đu t theo cách này vn
đu t bao gm vn ch s hu và n dài. Hai là: vn đu t đc xác đnh ti mi
thi đim sau giai đon đu t ban đu đc gi là giai đon “sau khi có hot đng
tái đu t” trong trng hp này vn đu t bao gm n ngn hn, n dài hn và
vn ch s hu
Mt s u đim và hn ch ca ch tiêu ROI

u đim c bn ca vic s dng ch tiêu ROI là có xét đn vn đu t. ROI
đc s dng đ đánh giá thành qu đu t ca các trung tâm đu t và các doanh

đn kh nng to thu nhp vt trên chi phí vn đã đu t vào mt b phn hay toàn
doanh nghip
Công thc tính ca RI
Li nhun còn li
(RI)
=
Li nhun
trc thu
-(Vn đu t xT sut sinh li đòi hi)
Ch tiêu RI là s tuyt đi, nó cho bit thu nhp đt đc bao nhiêu sau khi
tr đi các khon chi phí s dng vn đã đu t đ có đc thu nhp trên.
u đim, hn ch ca ch tiêu RI: u đim ca RI đo lng bng s tuyt
đi nên thng đc dùng đ b sung hn ch ca ch tiêu ROI trong vic đánh giá
thành qu ca trung tâm đu t. Nhng vì là s tuyt đi nê
n ch tiêu này không th
đc s dng đ đánh giá thành qu ca các trung tâm có quy mô khác nhau. 12
Ví d minh ho 1
:
Gi s Công ty X có c hi đu t mi vi vn đu t là 500.000.000 đ và hy
vng mà s đem li mc li nhun 90.000.000 đ. Nhà qun lý có chp nhn c hi
đu t này không? Nu c hi đu t này đc chp nhn thì li ích tng th ca
Công ty s th nào, nu lãi sut s dng vn bình quân ca Công ty là 15%?
Bng 1.1 - ánh giá kt qu thc hin theo ROI và RI
n v tính: 1000đ
Hin ti D án mi Tng cng
Li nhun 400.000 90.000 490.000
Vn đu t 2.000.0000 500.000 2.500.000

B phn C B phn D
Li nhun 3.600.000 8.100.000
Vn đu t 20.000.000 45.000.000
T sut sinh li đòi hi 15% 15%
Chi phí s dng vn 3.000.000 6.750.000
Li nhun còn li 600.000 1.350.000
Thu nhp ca b phn D ln hn b phn C, đn gin là do vn đu t  b phn D ln
hn b phn C
Tóm li, không phi ROI, cng không phi li nhun còn li (RI) cung cp
thông tin phù hp nht đ đánh giá thành qu hot đng. Nu s dng ROI đ đánh
giá thành qu hot đng có th làm cn tr vic hng đn mc tiêu chung. Còn s
dng mt mình ch tiêu li nhun còn li (RI) không th so sánh hiu qu gia các
trung tâm đu t có quy mô khác nhau.
1.2.2 Phng pháp xác đnh EVA
EVA = NOPAT – (TC x WACC)
Vi: - NOPAT: Li nhun trc lãi vay và sau thu
- TC: Total capital – Vn đu t
- WACC: Lãi sut s dng vn bình quân
Nh chúng ta đã trình bày  trên, c s cho vic xác đnh giá tr kinh t tng
thêm là s liu k toán. Nh vy khi tính EVA chúng ta có th s dng s liu trên
Báo cáo tài chính

1.2.2.1 Tính EVA da trên s liu k toán
Có bn bc đ tính EVA:
Bc 1: Tính li nhun hot đng trc lãi vay và sau thu (Net
Operating Profit after tax - NOPAT) 14
Li nhun trc lãi vay và sau thu (Net Operating Profit after tax - NOPAT)

T trng
vn ch
trong tng
vn đu t
hay
*
ddeepp
WACC r xW r xW r xW=++

Vi :
r
d
* : Lãi sut s dng n vay sau thu
W
d
: T trng n vay trong cu trúc vn
r
e
: Lãi sut s dng vn c phn thng
W
e
: T trng vn c phn thng trong cu trúc vn
r
p
: Lãi sut s dng vn c phn u đãi
W
p
: T trng vn c phn u đãi trong cu trúc vn
Lãi sut s dng n vay


Lãi sut s dng vn c phn u đãi (r
p
) đc xác đnh theo mc chi tr hàng
nm cho các c đông u đãi.
C tc c phn u đãi
r
p
=
Pp x (1- %chi phí phát hành c phn u đãi)
Vi: Pp là giá bán c phiu u đãi
- Lãi sut s dng vn c phn thng (r
e
)
Có nhiu cách đ tính lãi sut s dng vn c phn thng. Trên thc t mô
hình CAPM thng đc áp dng
(
)
ef mf
rr rr
=
+β −

Trong đó: r
f
: T sut sinh li phi ri ro
r
m
: T sut sinh li k vng ca th trng

β : H s ri ro

Nh vy WACC tính theo t trng vn theo giá tr s sách k toán công ty s
đm bo nguyên tc phù hp và nht quán khi so sánh. Tuy nhiên, WACC tính theo
giá tr s sách b qua chi phí c hi ca vic s dng li nhun tái đu t ca nhà
đu t hin ti cng nh nhng khon đu t mi trong tng lai.
Bc 4: Xác đn
h giá tr kinh t tng thêm (Economic value added – EVA)
EVA = NOPAT – (TC x WACC)
 bc 4 này chúng ta tính đc EVA ca doanh nghip ch đn gin da
vào các s liu trên Báo cáo tài chính do k toán cung cp. Cách tính này đn gin,
d tính toán và phù hp vi mi loi hình doanh nghip. u đim ca EVA theo
cách tính này đã khc phc đc mt s hn ch ca các ch tiêu đánh giá thành qu
hot đng truyn thng nh: li nhun, ROI, ROE, RI… v.v. Tuy nhiên nhng hn
ch vn có khi s dng các ch tiêu này đ đo lng thu nhp thc cho doanh
nghip cng nh c đông chí
nh là nhng hn ch ca s liu k toán. 17
1.2.2.2 Tính EVA sau khi đã điu chính các s liu k toán
EVA ph thuc vào 3 nhân t chính i)- Li nhun; ii)- Vn đu t; iii)- lãi
sut s dng vn, điu chnh mt trong 3 nhân t này hoc đng thi chúng ta cng
thu đc EVA khác nhau.
 xác đnh đc EVA liu có to ra giá tr tng thêm thc s cho các c
đông hay không đòi hi cn thc hin mt s điu chnh s khác bit ca s liu k
toán vi các quan đim tài chính. Có hai s khác bit c bn
1) Qua
n đim khác bit trong ghi nhn và xác đnh “vn đu t” cn phi
điu chnh đ xác đnh đc thu nhp thc s t mi đng vn b ra cho
các nhà đu t
2) Quan đim khác bit trong cách ghi nhn c s dn tích vi c s tin

nh ca Vit Nam
li nhun trong k ca doanh nghip phi đc trích lp các qu theo quy đnh: Qu
đu t phát trin; qu d phòng tài chính; qu tr cp vic làm, qu khen thng
phúc li. S li nhun còn li mi đc chi tr c tc hoc gi li s dng tái đu
t. Vì vy, s d khon mc các qu d tr này là s tin cha đc s dng đ tái
đu t, cha to ra thu nhp cho doa
nh nghip. Do đó, khi xác đnh vn đu t thì
các qu d tr này cng phi đc loi tr.
Cng có quan đim khác gii thích vic phi loi tr các khon n không
phát sinh lãi và các qu d tr xut phát t quan đim vn luân chuyn. Tng tài
sn có t
h b thi phng nu các khon n chim dng tng lên, các khon n ni b
tng lên. Nhà qun lý có th bóp méo s liu khi s dng k thut tính toán vn đu
t theo cách ghi nhn k toán đ điu chnh thành qu hot đng ca mình nh đã
tng làm vi các ch tiêu ROI, ROA, ROS…
b/. Mt s khon mc chi phí cn đc vn ho
á ngc li vào vn đu t
đng thi phi điu chnh tng li nhun trên báo cáo kt qu kinh doanh
- iu chnh các khon mc ngoài bng cân đi k toán: Các khon n
tng đng tài sn cn đc vn hoá thay vì ghi nhn tt c vào chi phí trong k,
mc tiêu ca chúng ta là bit đc nhng khon đu t hay nhng khon n mà nó
không th hin trên Bng cân đi k toán hin hành (tin thuê hot đng, chi phí
nghiên cu phát trin).
+ Chi
phí nghiên cu phát trin: Theo Chun mc 04 “Tài sn c đnh vô
hình” thì toàn b chi phí nghiên cu không đc ghi nhn là TSC vô hình mà
đc ghi nhn là chi phí sn xut kinh doanh trong k. Vì vy, chúng ta cn phi
vn hoá nhng chi phí này và coi nó nh nhng khon đu t. Khi đó NOPAT phi
điu chnh gim khon chi phí nghiên cu đã ghi nhn.


lp d phòng mà thc t cha xy ra s nh hng ti c Bng cân đi k toán
và
báo cáo kt qu kinh doanh. Vì khi thc hin trích lp d phòng, các tài khon tài
sn b ghi gim theo làm gim vn đu t. Mt khác, giá tr trích lp thng đc
phn ánh vào chi phí trong k và làm gim li nhun trong k k toán đó. Vì vy,
trong k k toán qun tr cn t
hit phi đánh giá xem liu rng mc trích lp d 20
phòng có phù hp hay không và nó có xy ra hay không t đó có các điu chnh sao
cho phù hp vi mc tiêu qun tr ca mình.
+ Các khon trích trc: là vic phn ánh trc trong k k toán khon chi
phí nào đó theo c tính. Vì vy cn thit phi điu chnh tng vn đu t và tng
li nhun đúng bng s d các khon chi phí trích trc trên bng cân đi k toán.
+ Thu thu nhp doanh nghip:
Khi tính NOPAT, chúng ta ly li nhun
trc lãi vay và thu đã điu chnh tr thu thu nhp doanh nghip. Tuy nhiên,
chúng ta ch tr s thu mà doanh nghip thc s tr bng tin mt vì quan đim
kinh t da trên c s dòng tin thc thu, thc chi. S tin thu mà doanh nghip tr
thì khác vi s tin mà h ghi nhn là chi phí thu. im
chính khi ch tính thu mà
doanh nghip thc s tr bng tin mt là đ bit đc li nhun thc t đc to ra t
các khon đu t bng tin thc s.
Nh vy, EVA khác RI bi s liu k toán đ tính EVA s thc hin nhng điu
chnh nh trên. Ngoài ra, ch tiêu li nhun đ tính EVA là li nhun hot đng trc
lãi va
y sau thu, còn RI s dng li nhun trc thu. Bên cnh đó, đ tính chi phí s
dng vn thì EVA s dng lãi sut s dng vn trung bình, còn RI s dng t sut sinh
li đói hi ca nhà đu t.

đi k toán khi tính
vn đu t
+ + -
2
Các khon n không
phát sinh lãi
Không đc coi là
vn đu t cnphi
tr ra khi bng cân
đi k toán khi tính
vn đu t
+ + -
3 Các khon trích trc
Cha đc coi là s
chi ra ca vn đu t
+ + +
4
Chi phí nghiên cu
phát trin
Là vn đu t phi
đc vn hoá
ghi nhn trên bng
cân đi k toán
+ - + +
5 Chi phí thuê hot đng
Tài sn ngoài bng
là vn đu t ghi
nhn trên bng cân
đi k toán
+ + +

3 Doanh thu thun v bán hàng và cung cp dch v 30.752
4 Gía vn hàng bán 20.203
Li nhun gp v bán hàng và cung cp dch v 10.549
Doanh thu hot đng tài chính 384
Trong đó: Tin lãi NH
Thu nhp đc chia t vic góp vn
12
372
Chi phí tài chính 629
Trong đó: Chi phí lãi vay 629
Chi phí bán hàng 2.453
Chi phí qun lý doanh nghip 4.051
Li nhun thun t hot đng kinh doanh 3.800
Tng li nhun k toán trc thu 3800
Chi phí thu thu nhp doanh nghip hin hành 884
Chi phí thu thu nhp doanh nghip hoãn li 180
Li nhun sau thu thu nhp doanh nghip 2736
Lãi c bn trên c phiu ( 100.000 CP) 0,02736
23
Bng 1.5 - Bng cân đi k toán nm 2005 ca công ty X
VT: 1.000.000 đng
A- Tài sn ngn hn X A-N phi tr 27.821
I- Tin và các khon tng đng X I- N ngn hn
15.476
1. Tin mt
2. Tin gi ngân hàng
X

III- Bt đng sn đu t
X

IV- Các khon đu t tài chính dài
hn
X

Tng tài sn 53.902 Tng ngun vn
53.902
- Cui nm 2005 Công ty X lp d phòng n phi thu khó đòi 300 triu đng.
- Công ty X thuê hot đng mt tài sn có thi gian thuê 6 nm, s tin thuê
công ty cn thanh toán trong trong mi nm nh sau:

Trích đoạn Các nhóm s nph m ca Công ty YÊU CU VND NG TH CO GIÁ TR KINH TT NG

---