B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM DNGăTH KIM HU NGHIÊN CUăTÁCăNG CA PHÁT TRIN
TÀI CHÍNH VÀ M CAăTHNGăMIăN
TNGăTRNG KINH T  VIT NAM LUN VNăTHC S KINH T TP. H Chí Minh ậ Nm 2014

B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM

DNGăTH KIM HU

NGHIÊN CUăTÁCăNG CA PHÁT TRIN
TÀI CHÍNH VÀ M CAăTHNGăMIăN
TNGăTRNG KINH T  VIT NAM
Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc t vit tt
Danh mc các bng
Danh mc các hình
TÓM TT 1
CHNG 1μ GII THIU 2
1.1. Lý do chn đ tài 2
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
1.3. B cc lun vn 3
CHNG 2μ TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY 5
2.1. Các khái nim 5
2.2. Phát trin tài chính và tng trng kinh t 6
2.3. M ca thng mi vƠ tng trng kinh t 20
CHNG 3μ PHNG PHÁP NGHIÊN CU 30
3.1. Mô hình nghiên cu 30
3.1.1. Kim đnh tính dng 30
3.2.2. Kim đnh đng liên kt 31 3.3.3. Kim đnh quan h nhân qu 33
3.2. D liu và mô t các bin 34
CHNG 4μ KT QU NGHIÊN CU 39
DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1: Tóm tt các nghiên cu thc nghim v tác đng ca phát trin tài chính
đn tng trng kinh t 12
Bng 2.2: Tóm tt các nghiên cu thc nghim v tác đng ca m ca thng mi
đn tng trng kinh t 25
Bng 3.1: Tóm tt các bin nghiên cu 34
Bng 4.1: Các giá tr thng kê mô t v các bin giai đon t quý 1/1λλ8 đn quý
1/2014 42
Bng 4.2: H s tng quan gia các bin lrgdp, lrgdp_capita, lrm2/GDP, lrm2-
currency/GDP, lrtotaltrade/GDP và lrtrade/GDP trong giai đon t quý 1/1λλ8 đn
quý 1/2014 43
Bng 4.3: Kt qu kim đnh nghim đn v ADF 44
Bng 4.4: Xác đnh đ tr ti u 45
Bng 4.5: Kt qu kim đnh đng liên kt 50
Bng 4.6: Kt qu kim đnh quan h nhân qu theo mô hình ECM 59


chính và m ca thng mi vi tng trng kinh t  Vit Nam trong dài hn.
Thông qua kim đnh đng liên kt, kim đnh quan h nhân qu da trên mô hình
hiu chnh sai s ECM (Error Correction Model), kt qu nghiên cu cho thy có
mi quan h cân bng dài hn gia phát trin tài chính và m ca thng mi vi
tng trng kinh t  Vit Nam. Thêm vƠo đó, kim đnh quan h nhân qu da trên
mô hình ECM cho thy có mi quan h nhân qu hai chiu gia phát trin tài chính
vi tng trng kinh t và m ca thng mi vi tng trng kinh t. Qua đó, bƠi
nghiên cu ng h cho gi thuyt phát trin tài chính và m ca thng mi có tác
đng tích cc đn tng trng kinh t  Vit Nam. ng thi, kt qu nghiên cu
còn ch ra rng không nhng phát trin tài chính và m ca thng mi tác đng
đn tng trng kinh t mƠ tng trng kinh t cng có tác đng ngc li lên phát
trin tài chính và m ca thng mi
2

CHNGă1:ăGII THIU
1.1. Lý do chn đ tài
Hin nay, khi mà xu hng toàn cu hóa kinh t th gii ngày càng phát trin
mnh m thì mi liên h gia tài chính và đ m thng mi vi tng trng kinh t
li càng tr nên sâu sc. S phát trin tƠi chính đư giúp cho ngun lc kinh t ca
các quc gia vng mnh hn, thêm na, vic tham gia vào T chc Thng mi
Th gii (WTO) đư góp phn làm cho các quc gia đang phát trin gt hái đc

thng mi là nhng yu t đa đn s tng trng kinh t nhanh nh hin nay
không? Trên th gii, đư có rt nhiu nghiên cu và có nhng kt qu khác nhau,
tuy nhiên  Vit Nam li vn cha có nhiu nghiên cu v tác đng ca phát trin
tài chính và m ca thng mi đn tng trng kinh t. Vì vy, đ có th đánh giá
đc s nh hng ca phát trin tài chính và m ca thng mi ti tng trng
kinh t; xem xét mi quan h trong dài hn gia phát trin tài chính và tng trng
kinh t, gia m ca thng mi và tng trng kinh t, tôi đư chn đ tƠiμ ắNghiên
cu tác đng ca phát trin tài chính và m ca thng mi đn tng trng kinh t
 Vit Nam” đ nghiên cu trong lun vn ca mình.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
- Xem xét tác đng ca phát trin tài chính và m ca thng mi đn tng trng
kinh t  Vit Nam.
- Xem xét mi quan h trong dài hn gia phát trin tài chính và tng trng kinh
t, gia m ca thng mi và tng trng kinh t  Vit Nam.
1.3. B cc lun vn
Cu trúc ca bài nghiên cu đc trình bƠy nh sauμ
 Chng 1μ Gii thiu.
Gii thiu lý do chn đ tài và mc tiêu nghiên cu ca đ tài.
4

 Chng 2μ Tng quan các kt qu nghiên cu trc đơy.
Trình bƠy c s lý thuyt v mi quan h gia phát trin tài chính và tng trng
kinh t, gia m ca thng mi và tng trng kinh t. Bên cnh đó gii thiu
các nghiên cu thc nghim v tác đng ca phát trin tài chính và m ca
thng mi đn tng trng kinh t.
 Chng 3μ Phng pháp nghiên cu.
Trong chng nƠy s gii thiu v mô hình nghiên cu vƠ phng pháp đnh
lng mà tác gi s dng.
 Chng 4μ Kt qu nghiên cu.
T phng pháp nghiên cu, mô hình đnh lng đc s dng, tác gi trình

nhiên, vn, lao đng, công nghầđc khai thác và s dng có hiu qu. Tng
trng kinh t bao hàm c tng trng theo chiu rng và chiu sâu, s lng và
cht lng, ngn hn và dài hnầ
(2) Phát trin tài chính
Theo Adnan, Noureen (2011) trong tác phm “Measurement of Financial
Development: A Fresh Approach” đ cp đn thut ng ắphát trin tƠi chính”. Theo
đó, phát trin tƠi chính đc đnh ngha lƠ các chính sách, các yu t và t chc đa
đn các trung gian tài chính hiu qu và th trng tài chính hiu qu.
Phát trin tài chính theo chiu rng đ cp đn phát trin ch yu da vào yu t
vn đu t vƠ lao đng. Phát trin kinh t theo s phát trin tài chính theo chiu
rng mang ý ngha lƠ gia tng lng vn đu t phù hp vi s gia tng ca lao
đng.
6

McKinnon (1991) trong tác phm “The Order of Economic Liberalization:
Financial Control in the Transition to a Market Economy” đư đ cp đn thut ng
ắphát trin tài chính theo chiu sơu”, theo đó phát trin tài chính theo chiu sâu là s
gia tng t l giá tr các tài sn tài chính so vi GDP.
(3) M ca thng mi
Có nhiu quan đim v vic tính toán đ m ca thng mi ca mt quc
gia. Có quan đim cho rng đó lƠ vic loi b hàng rào thu quan vƠ đa ra các
chính sách m ca thng mi. Có mt s nghiên cu li s dng công c lƠ đ
bóp méo thng mi, đ bóp méo thng mi cƠng ít thì đ m thng mi càng
tng. Hay mt s nghiên cu khác li cho rng m ca thng mi có th đo lng
bng vic đánh giá đ chênh lch gia t giá hi đoái danh ngha vƠ t giá hi đoái
thc, hay s chênh lch gia th trng chính thc và th trng phi chính thc.
Trong nghiên cu này, tác gi đ cp đn m ca thng mi có ngha lƠ s m ca
ca mt quc gia vi quc gia khác th hin trong vic thc hin hot đng xut
nhp khu hàng hóa.
2.2. Phát trin tài chính và tng trng kinh t

bn thc đo phát trin tài chính  80 quc gia trong giai đon 1960 ậ 1989. Bn
thc đo tài chính đó lƠμ (1) LLY là t l gia n thanh khon vi GDP, (2) Ngân
hàng là t l tài sn ngân hàng vi tài sn ngân hàng cng tài sn ngân hàng trung
ng, (3) T nhơn lƠ t l các khon vay cho khu vc t nhơn phi tƠi chính vi tng
tín dng ni đa (4) PRIVY là t l các khon vay cho khu vc t nhơn phi tƠi chính
trên GDP. Kt qu nghiên cu ch ra rng trung gian tài chính s thúc đy tích ly
vn và ci tin k thut góp phn làm tng nng sut các thành phn kinh t, điu
này dn đn tng trng kinh t đc bit là vi các quc gia có h thng tài chính
phát trin.
8

Murinde và Eng (1994), nghiên cu mi quan h gia phát trin tài chính và
tng trng kinh t  Singapore cho giai đon 1979-1990. Nghiên cu s dng 3
nhóm bin tài chính bao gm Mi, Hi, Vi vi i =1,2,3. u tiên lƠ Mi đi din cho
tng cung tin bao gm M1, M2 và M3; th hai lƠ Hi đi din cho t l tin t vi
H1 = ACC/M1, H2 = ACC/M2, H3 = ACC/M3 (ACC là tin đang lu thông); th
ba lƠ Vi đi din cho bin lu hƠnh tin t: V1 = M1/ GNP, V2 = M2/GNP, V3 =
M3/GNP. Thông qua kim đnh tính dng, kim đnh đng liên kt, kim đnh quan
h nhân qu và s dng mô hình BVAR, bài nghiên cu tìm thy mi quan h nhân
qu mt chiu t s phát trin tƠi chính đn tng trng kinh t, điu này chng
minh cho chính sách tái c cu tƠi chính đc thc hin bi chính ph ca quc gia
này trong nhng nm 1λ80.
Rajan và Zingales (1998), s dng d liu ngƠnh đ nghiên cu tác đng ca
phát trin tƠi chính đn tng trng kinh t. Kt qu nghiên cu cho rng phát trin
tài chính có nh hng n đnh đn tng trng kinh t. Kt qu nghiên cu cng
cho thy rng ngành công nghip  nhng nc có th trng tài chính phát trin tt
thì tng trng nhanh hn so vi các ngƠnh tng đng  các th trng tài chính
kém phát trin.
Darrat (1λλλ), s dng kim đnh nhơn qu Granger đa bin đ điu tra mi
quan h gia phát trin tƠi chính vƠ tng trng kinh t  3 quc gia Trung ông

bng (GMM) cho mt mu bao gm 20 nn kinh t đo trong khong thi gian 22
nm (t 1λ80 đn 2002). Kt qu hiu ng ắfix-effect” cho thy phát trin tài chính
có đóng góp tích cc vào mc tng sn lng ca các nn kinh t đo.
Yucel (2009), nghiên cu mi quan h gia phát trin tƠi chính vƠ tng
trng kinh t  Th Nh K cho giai đon 1989-2007. Nghiên cu s dng t l
M2 so vi GDP lƠm thc đo phát trin tài chính. Thông qua kim đnh nghim đn
v ADF, kim đnh đng liên kt Johansen and Juselius (JJ) và kim đnh nhân
qu Granger , bài nghiên cu tìm thy mi quan h nhân qu hai chiu gia phát
10

trin tƠi chính, đ m ca thng mi vƠ tng trng, phát trin tƠi chính vƠ đ m
ca thng mi có tác đng đáng k đn tng trng kinh t.
Bittencourt (2010) nghiên cu vai trò ca phát trin tài chính trong vic thúc
đy tng trng kinh t  bn quc gia châu M La tinh bao gm Argentina,
Bolivia, Brazil và Peru, thi gian nghiên cu t nm 1λ80 đn nm 2007. Bài
nghiên cu s dng hai t l cung tin M2 so vi GDP và t l vn hóa th trng
chng khoán so vi GDP lƠm thc đo cho s phát trin tài chính. Da trên phân
tích bng d liu theo chui thi gian cho thy phát trin tài chính dn đn vic các
doanh nghip đu t vƠo hot đng sn xut vƠ do đó thúc đy tng trng kinh t.
Ọng cng nhn mnh tm quan trng ca s n đnh kinh t v mô nh lƠ mt điu
kin cn thit cho s phát trin tài chính.
Khadraoui (2012), nghiên cu nƠy đc thc hin nhm xem xét li mi
quan h gia phát trin tƠi chính vƠ tng trng kinh t  các cách tip cn kinh t
khác nhau. Nghiên cu tin hành vi mt bng d liu ca 70 quc gia trong giai
đon t 1970 đn 2009 đ điu tra vai trò ca phát trin tƠi chính (đc đo bng t
l tín dng cho khu vc t nhơn so vi GDP) trong vic thúc đy tng trng kinh
t cho các nhóm nc khác nhau. Tác gi đư s dng c LS (hiu ng c đnh), c
lng GMM-Difference và GMM-System cho d liu bng nng đng. Kt qu tìm
thy có mt mi tng quan tích cc gia các ch s phát trin tƠi chính vƠ tng
trng kinh t. Tp hp d liu xuyên quc gia tp hp ln vi thi gian dài đư giúp

chính vƠ tng trng kinh t  khu vc Trung ông vƠ Bc Phi. Bài nghiên cu s
dng k thut kim đnh đng liên kt hoc kim đnh nhân qu Granger, kt qu là
tìm thy ít bng chng h tr cho quan đim rng tài chính là mt lnh vc trong
vic thúc đy tng trng dài hn  các nc trong khu vc. Kt qu này có th liên
quan đn các vn đ sau: (1) s kim soát tài chính cht ch trong thi gian dài ca
các nc trong khu vc; (2) s chm tr trong vic thc hin ci cách tài chính ti
các quc gia; (3) nhng khon cho vay không hiu qu trong vic thc hin ci
12

cách; (4) chi phí thông tin và giao dch cao, ngn chn vic thúc đy phát trin tài
chính theo chiu sâu.
Bng 2.1: Tóm tt các nghiên cu thc nghim v tác đng ca phát trin tài chính
đn tng trng kinh t
Tác gi
Nm
 tài nghiên cu
Phngăphápă
nghiên cu
Kt qu
nghiên cu
Nghiên cu cho rng phát trinătƠiăchínhăcóătácăđng tích ccăđn
tngătrng kinh t
King và
Levine
1993
Finance,
entrepreneurship,
and growth:
Theory and
evidence

trin.
Murinde và
Eng
1994
Financial
development and
economic
growth in
Singapore:
demand-following
or supply-leading?
Nghiên cu mi
quan h gia phát
trin tài chính và
tng trng kinh t
thông qua kim
đnh tính dng,
kim đnh đng
liên kt, kim đnh
quan h nhân qu
và s dng mô
hình BVAR.
Tìm thy mi
quan h nhân
qu mt chiu
t s phát trin
tƠi chính đn
tng trng
kinh t.
Rajan và

S dng kim đnh
nhơn qu Granger
đa bin đ điu tra
mi quan h gia
phát trin tƠi chính
vƠ tng trng
kinh t  3 quc
Kt qu nghiên
cu cho thy
phát trin tƠi
chính lƠ yu t
cn thit cho
tng trng
14

gia Trung ông.
kinh t.

Beck và
Levine
2004
Stock markets,
banks, and growth:
Panel evidence
S dng d liu
bng đc tng
hp t 40 quc gia
cho giai đon
1976-1998 và k
thut GMM

tng trng kinh t
trong dài hn  10
quc gia đang phát
trin . Tác gi s
dng kim đnh
tính dng và kim
đnh đng liên kt
d liu bng.
Kt qu thc
nghim h tr
gi thuyt cho
rng có mt
mi quan h
cân bng trong
dài hn gia
chiu sâu tài
chính và tng
trng và có
mi quan h
15

Ngoài ra, bài
nghiên cu còn s
dng kim đnh
đng liên kt
ngng, và d liu
bng nng đng
cho mô hình
vector t sa li
(VECM). Mi

thy quan h
nhân qu mt
chiu t phát
trin tài chính (
đc đo lng
bng t l M2
so vi GDP)
đn tng trng
kinh t.
Seetanah và
cng s
2009
Financial
development and
economic growth
New evidence from
a sample of island
Bài nghiên cu s
dng hi quy d
liu bng (GMM)
đ kim tra gi
thuyt rng có mt
Kt qu hiu
ng ắfix-
effect” cho
thy phát trin
tài chính có
16

economies.

đng liên kt
Johansen and
Juselius (JJ) và
kim đnh nhân
qu Granger.
Tìm thy mi
quan h nhân
qu hai chiu
gia phát trin
tài chính và
tng trng
kinh t.
Bittencourt
2010
Financial
Development and
Economic Growth
in Latin America:
Schumpeter is
Right!
Phân tích bng d
liu theo chui
thi gian đ
nghiên cu vai trò
ca phát trin tài
chính trong vic
thúc đy tng
trng kinh t.
Phát trin tài
chính dn đn

vic thúc đy tng
trng kinh t cho
các nhóm nc
khác nhau. Tác gi
đư s dng c LS
(hiu ng c đnh),
c lng GMM-
Difference vƠ c
lng GMM-
System.
thy có mt
mi tng quan
tích cc gia
các ch s phát
trin tài chính
vƠ tng trng
kinh t. Tp
hp d liu
xuyên quc gia
tp hp ln vi
thi gian dài đư
giúp các nhà
nghiên cu
khám phá mt
cách cht ch
mi quan h
gia tài chính
phát trin và
tng trng
kinh t.