B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

  

PHAN TH THANH THY

TÁC NG CA KIU HI N TNG TRNG KINH T
 CÁC NC ANG PHÁT TRIN
LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh - Nm 2013

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM


B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

  


trc Hi đng.

TP.HCM, tháng 09 nm 2013
Tác gi lun vn Phan Th Thanh Thy
DANH MC KÝ HIU, CH VIT TT
Kí hiu Tên đy đ ting Anh Tên đy đ ting Vit
DPD Dynamic Panel Data Phng pháp Dynamic Panel Data

FDI Foreign Direct Investments u t trc tip nc ngoài
GDP Gross Domestic Products Tng sn phm quc ni
IMF International Monetary Fund Qu tin t quc t
ICRG International Country Risk Guide Các ch s ri ro chính tr
IV GMM
Instrumental Variables
Generalized Method of Moments
Phng pháp Moment tng quát
IV 2SLS
Instrumental Variables Two Stage
Least Squares
Phng pháp hi quy bình
phng hai bc bé nht.
ODA
Official Development Assistance
Vin tr phát trin chính thc

3.1.1. Tác đng tích cc ca kiu hi đn tng trng kinh t 8
3.1.2. Tác đng tích cc ca kiu hi đn tng trng kinh t 10
3.2. Tác đng ca kiu hi đn tng trng kinh t v mt thc nghim 12
4. Phng pháp nghiên cu 27
4.1. Mô hình 27
4.2. Phng pháp nghiên cu 31
4.3. D liu nghiên cu 35
4.3.1. nh ngha các bin trong mô hình 35
4.3.2. Ngun d liu các bin 42
4.3.3. Mu d liu 43
5. Kt qu nghiên cu 46
5.1. Kt qu thng kê mô t 46
5.2. Ma trn tng quan 47
5.3. Kt qu thc nghim 48
5.4. Kim đnh tính xác đnh ca mô hình 55
6. Kt lun 56
Ph lc 1. T l kiu hi trên GDP ca các quc gia trong mu nghiên cu giai
đon 2000-2011 (đn v tính: %)

DANH MC BNG BIU
Bng 3.1
: Tóm tt các nghiên cu thc nghim 22
Bng 4.1:
Bin công c: T l kiu hi trên GDP ca các quc gia còn li trong

Hình 2.2
: Cu trúc ca chui Hawala 4
Hình 2.3
: Tng lng kiu hi ca các quc gia trong mu giai đon 2000-2011. 6
Hình 2.4: 10 quc gia nhn kiu hi nhiu nht 7
Hình 3.1
: S đ tác đng ca kiu hi đn tng trng kinh t 11
1

TÓM TT
Trong nhng nm gn đây, m rng xut khu lao đng cùng vi chính sách qun
lý kiu hi đc điu chnh theo hng thông thoáng làm cho dòng kiu hi chy

ngha tích cc hoc tiêu cc ca dòng tin này t đó có các chính sách hp lý đ thu
hút ngun lc mt cách hiu qu góp phn thúc đy nn kinh t ca đt nc. Tuy
nhiên, các công trình nghiên cu trc đây v vn đ này vn còn hn ch và cho
nhiu kt qu khác nhau. Chính vì vy tôi chn đ tài nghiên cu “Tác đng ca
kiu hi đn tng trng kinh t  các nc đang phát trin” trong đó có Vit Nam
đ mt ln na kim đnh li mi quan h “kiu hi-tng trng kinh t” xem dòng
kiu hi đ vào có tác đng thúc đy hay kìm hãm tng trng kinh t ca quc gia
tip nhn và liu rng có hay không quan h phi tuyn gia hai yu t này.
3

Bài nghiên cu này đc cu trúc nh sau: Phn tip theo gii thiu các đc trng
ca kiu hi và dòng kiu hi ca các quc gia trong mu nghiên cu. Phn th ba
trình bày tng quan các nghiên cu trc đây c v mt lý thuyt và thc nghim.
Phn bn ca bài mô t phng pháp nghiên cu và d liu s dng. Phn nm
trình bày kt qu thc nghim ca đ tài. Phn cui cùng đa ra kt lun v kt qu
nghiên cu, nhng vn đ còn hn ch trong bài cng nh đ xut hng nghiên
cu tip theo.
2. C TRNG CA KIU HI
2.1 Các kênh chuyn kiu hi

Hình 2.1 Các kênh chuyn kiu hi

hi (Trung gian ti
nc quê hng)
 Ngân hàng thng
mi
 Công ty chuyn tin
 T chc tín dng
 Bu đin
 Công ty chuyn phát
nhanh
 i lý Hawala
 a đim ca ngi
nhn
Ngi nhn/ Gia
đình th hng 
quc gia quê hng
4

Trong mt bài nghiên cu v kiu hi, phát trin tài chính và tng trng kinh t 
châu Phi đng trên Journal of Economics and Business nm 2012, Hassan, G. et al.
cho rng kiu hi là các thu nhp ngoài biên gii quc gia mà nhng ngi di c
chuyn v quê hng. Các dòng kiu hi đc chuyn thông qua nhng kênh chính
thc hoc phi chính thc. Các kênh chính thc bao gm chuyn qua h thng ngân
hàng và các t chc chuyn tin. Các kênh phi chính thc bao gm gi kiu hi
bng tin mt hoc thông qua ngi vn chuyn, nh là ngi thân, bn bè hoc
nhng ngi vn chuyn khác; tin hoc hàng hóa đc ngi di c chuyn v
thông qua các đt v thm quê hng; kiu hi còn đc chuyn thông qua các t
chc chuyn tin không có giy phép s dng mng li truyn thng nh hawala.

Nhà khai thác Hawala giao tin

Ngi gi đc đa mt mã thu
Ngi nhn đa chng minh
th và mã thu

Ngi gi đa tin cho nhà
khai thác Hawala

5

H thng chuyn tin phi chính thc thu hút nhiu ngi nhp c bi các nguyên
nhân sau:
 Không cn m tài khon ngân hàng, không cn các th tc hành chính
phc tp;
 Không yêu cu xác đnh danh tính;
 Chi phí giao dch r và thp hn các kênh chính thc;
 Nhanh và đáng tin cy vì đc da trên mng li ngi thân và bn bè,
nhng ngi có cùng tín ngng tôn giáo;
Tuy nhiên, các kênh chuyn tin phi chính thc cng mang li hu qu:
 Che du các d liu có giá tr khi chính ph thu thp thông tin v bn
cht và quy mô ca kiu hi;
 Gia tng nguy c lm dng kiu hi đ ra tin và tài tr các hot đng
bt hp pháp, ví d nh khng b. iu này có th vi phm pháp lut v
chng ra tin và tài tr khng b  nhiu quc gia trên th gii;
 Gim tác đng phát trin tài chính ca kiu hi.


185
-
40
80
120
160
200
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Kiu hi (t USD)
7 Hình 2.4 10 quc gia nhn kiu hi nhiu nht
(s liu c tính 2012)
Ngun: World Bank
70
66
24

chính (ví d, gia tng trong tài sn thc ca ngi dân hoc khi nghip kinh doanh
nh). áp li, gia tng chi tiêu tiêu dùng có th nh hng đn kt qu phát trin.
Trong h thng tài chính và các đnh ch phát trin tt cho phép kiu hi là kênh
trung gian và đc s dng hiu qu. Thông qua nhng kênh tác đng này, kiu hi
có tác đng tích cc đn tc đ tng trng ca nn kinh t.
Word Bank (2005) cng lp lun kiu hi s có tác đng tích cc đn tng trng
kinh t bi vì nó tài tr cho h gia đình đu t vào giáo dc, y t và gia tng đu t.
Trong chui nghiên cu ca IMF “Macroeconomic Consequences of Remittances”,
Chami, R. et al. (2008) đã tng kt các nghiên cu lý thuyt trc đây cho rng kiu
hi có tác đng tích cc đn tng trng kinh t thông qua ba kênh: gia tng đu t
vn vt cht, gia tng đu t vào ngun vn con ngi và phát trin th trng tài
chính ca quc gia tip nhn.
9

 Kiu hi gia tng đu t vn vt cht vì vy nâng cao tng trng kinh
t.
Nu gánh nng tài chính là đáng k, ví d, phn ln các h gia đình b hn ch trong
các th trng tín dng bi vì thiu phát trin tài chính ni đa – khi đó kiu hi giúp
gim gánh nng này. Kiu hi làm gia tng đu t vi điu kin là các h gia đình
b hn ch tín dng có c hi đu t vào sn xut và s dng kiu hi vào đu t
hn là tiêu dùng. Mt khác, nu kiu hi n di dng các dòng vn – ngi nhn
kiu hi đu t thay cho ngi gi – khi đó hiu qu đu t đc nâng cao  mc
đ mà các h gia đình nhn kiu hi có đc thun li v mt thông tin hoc có
kin thc chuyên môn v các trung gian tài chính thông thng.
 Kiu hi to điu kin thun li cho ngun vn con ngi do đó tác
đng tích cc đn tng trng kinh t
Mc dù u tiên ca kiu hi là đóng góp cho tiêu dùng và đu t, nhng ngoài sn
xut, phn còn li có th ci thin dinh dng và nhà  cho ngi nhn, vi gi đnh
h tham gia vào th trng lao đng. Thêm vào đó, kiu hi cng đc s dng cho
giáo dc, vi gi đnh ngi nhn đc đu t giáo dc không di c. Vì vy kiu


 Kiu hi gián tip làm gim cung lao đng gây tác đng tiêu cc đn
tng trng kinh t
Theo ý tng đc chính thc ghi nhn đu tiên ca Chami, R. et al. (2003) và
đc b sung trong nghiên cu ca Chami, R. et al. (2008), mt lng kiu hi
đáng k đc chuyn đn quc gia tip nhn có đng c t lòng v tha, đó là khon
bù đp cho nhng thiu ht thu nhp ca gia đình nhng ngi di c do điu kin
11

kinh t khó khn  quê nhà. Kiu hi là chuyn giao thu nhp phi th trng xy ra
trong điu kin thông tin bt cân xng trong đó vic giám sát và bt buc là rt khó
do khong cách ca ngi gi và ngi nhn kiu hi. iu này to ra vn đ ri ro
đo đc bi vì ngi di c không bit liu nhng thiu ht thu nhp có phi do điu
kin kinh t khó khn tht hay không. Vn đ ri ro đo đc có th biu hin theo
hai dng: ngi nhn gim n lc làm vic và thc hin đu t ri ro hn. C hai
dng này đu dn đn gim tng trng kinh t. Lng kiu hi chuyn v có th
khin cho ngi lao đng  quê nhà làm vic ít hn, ngh ngi nhiu hn và làm
gim tng cung lao đng gây tác đng tiêu cc đn nn kinh t.
Tóm li, thông qua các lp lun v mt lý thuyt ca các nghiên cu trc đây có
th tóm tt các kênh tác đng ca kiu hi đn tng trng kinh t thông qua s đ
ca hình 3.1.

Hình 3.1 S đ tác đng ca kiu hi đn tng trng kinh t
Tác đng ca kiu hi đn tng
trng kinh t
Tích cc
Gia tng đu t
vn vt cht
To thun li cho
ngun vn con ngi

et al. (2003) đã s dng bình phng ca t l kiu hi trên GDP nhng vn có
cùng kt qu. Tuy nhiên, khi bin t l tng trng kiu hi trên GDP đc thêm
vào đ thay th bin t l kiu hi trên GDP thì có tác đng tiêu cc và có ý ngha
thng kê đn tng trng kinh t.
 kim soát mi tng quan ca kiu hi và thu nhp, Chami, R. et al. s dng
mt s công c cho kiu hi và tin hành k thut Instrumental Variables - Two
13

Stage Least Squares (IV-2SLS) đ c lng mi quan h. Trong giai đon đu,
mi t l kiu hi trên GDP đc c lng là mt hàm ca chênh lch thu nhp và
chênh lch lãi sut thc ca tin gi ca mi quc gia so vi M. Trong giai đon
hai, hi quy tng trng GDP trên đu ngi đc c lng s dng giá tr phù
hp ca t l kiu hi trên GDP t giai đon mt. Theo phng pháp này, bin đng
t l kiu hi trên GDP cng cho thy tác đng tiêu cc đn tng trng.
Kt qu ca mô hình cho thy tác đng ca kiu hi lên đng c làm vic ca ngi
tip nhn, kiu hi đc s dng nh mt ngun thay th cho thu nhp t tin lng
làm gim cung lao đng và nh hng đn nn kinh t.
 IMF (2005): Two Current Issues Facing Developing Countries
Trong mt nghiên cu v kiu hi và phát trin kinh t  các quc gia đang phát
trin nm 2005, IMF hi quy chéo tng trng tng t nh Chami, R. et al. (2003)
bng cách ly mu 101 quc gia trong giai đan 1970-2003.
Tuy nhiên, không ging nh Chami, R. et al. (2003), IMF (2005) ly tng kiu hi
bao gm ba thành phn: kiu hi ca ngi c trú, thu nhp ca lao đng  nc
ngoài và tài sn thuyên chuyn khi di c trong khi Chami, R. et al. (2003) ch tính
thành phn kiu hi ca ngi c trú. IMF nghiên cu hi quy chéo tng trng
GDP thc bình quân đu ngi và t l kiu hi trên GDP. Các bin kim soát bao
gm: log ca thu nhp k trc, giáo dc (đo lng bng t l tt nghip cp hai),
log ca tui th, đu t, lm phát, cán cân ngân sách, đ m thng mi và phát
trin tài chính.
Nghiên cu cng c gng ti thiu hóa vn đ ni sinh bng cách s dng k thut

kim soát cha chính xác. Nhóm nghiên cu này tranh lun rng cách đ gia tng
tác đng ca tng trng đn kiu hi là thúc đy các đnh ch trong nn kinh t h
15

tr môi trng kinh doanh lành mnh và lnh vc tài chính an toàn khuyn khích
các h gia đình đu t vào c vn vt cht và vn con ngi bt k thu nhp nào
vt quá mc sng c bn. Do đó các tác gi này đa thêm vai trò ca các đnh ch,
liu rng tác đng ca kiu hi đn tng trng kinh t trong dài hn có ph thuc
vào các điu kin kinh t, chính tr và các đnh ch hay không.
Nhóm nghiên cu này tin hành phng pháp Ordinary Least Squares (OLS) vi d
liu chéo và phng pháp DPD hi quy log ca bình quân GDP trên đu ngi và
log ca t l kiu hi trên GDP. Các bin kim soát bao gm GDP đu ngi k
trc, t l tng ngun vn (đu t) và dòng vn t nhân ròng trên GDP cng nh
các bin đnh ch sau: a) Ch s phát trin con ngi (UNHDI), b) ch s mc đ
tham nhng (CPI), c) sáu ch s điu hành nh trong Kaufmann, Kraay, và
Mastruzzi (2003) và d) các ch s ri ro chính tr ICRG.
Kt qu nghiên cu cho thy mi quan h cùng chiu gia tng trng và đu t
cng nh gia tng trng và mt s bin đnh ch. Nghiên cu cng cho thy bng
chng v mi tng quan thun gia tng trng kinh t và kiu hi mc dù mi
quan h này khá yu.
 Giuliano, P. and Ruiz-Arranz, M. (2006): Remittances, Financial
Development, and Growth
Nghiên cu ca Giuliano, P. and Ruiz-Arranz, M. (2006) thu thp mu 73 quc gia
trong giai đon 1975-2002. S liu kiu hi đc tính trên tng ca ba khon mc
trong cán cân thanh toán theo IMF (2005).
Kt qu cho thy kiu hi nh hng mnh đn tng trng thông qua tác đng kt
hp vi lnh vc tài chính. Theo các tác gi, tác đng ca kiu hi đn tng trng
ph thuc vào mc đ phát trin tài chính. Tác gi đa ra hai kch bn. Kch bn th
nht là kiu hi và phát trin tài chính thay th cho nhau. Lng kiu hi thay th
cho mc đ phát trin tài chính thp và cung cp các ngun tài tr cn thit cho đu


kim soát đc s dng (toàn b ly log) bao gm: GDP bình quân đu ngi k
trc, ch s ri ro chính tr ICRG, t l xut khu và nhp khu trên GDP, t l lm
phát, t giá hoái đoái thc, chi tiêu Chính ph, và các bin gi theo thi gian.
Vi c lng SGMM, mô hình này s dng các bin bên ngoài cng nh các giá
tr có đ tr đ làm công c kim soát vn đ ni sinh ca kiu hi.
Kt qu cho thy kiu hi có tác đng cùng chiu và có ý ngha lên tng trng kinh
t. Tuy nhiên mc đ mà kiu hi tác đng lên tng trng kinh t khá nh, gia tng
t l kiu hi trên GDP t 0,7% lên 2,3% ch dn đn gia tng 0,27% trong tng
trng GDP. Mt khác, khi đu t ni đa đc đa thêm vào nh là bin gii thích,
tác đng ca kiu hi lên tng trng b mt ý ngha. iu này cho thy mt trong
nhng kênh đ kiu hi tác đng đn tng trng là gia tng đu t ni đa.
 Chami, R. et al. (2008): Macroeconomic Consequences of Remittances
n nm 2008, Chami, R. et al. tip tc nghiên cu đ tài v kiu hi và tng
trng trong giai đon 1970-2004. D liu kiu hi vn ging vi Chami, R. et al.
(2003) ch bao gm kiu hi ca ngi c trú. Bài nghiên cu cng xem xét liu s
hin din ca đu t nh là mt bin kim soát có đa ra kt qu có ý ngha khác
không.
Các bin kim soát c bn bao gm: log ca GDP bình quân đu ngi k trc,
log ca t l thng mi và M2 trên GDP, t l lm phát. Mt b bin kim soát
đy đ bao gm đu t trc tip nc ngoài trên GDP, t l cán cân ngân sách trên
GDP, t l tng trng dân s, các ch s ri ro chính tr ICRG.
Nhóm nghiên cu s dng hai phng pháp c lng OLS và fixed-effects vi 3
dng khác nhau ca t l kiu hi trên GDP: ch có t l kiu hi trên GDP, dng
bình phng đ kim đnh quan h phi tuyn, và liên kt vi bin phát trin tài
chính (t l M2/GDP).  kim soát vn đ ni sinh, các tác gi s dng bin t l
kiu hi trên GDP ca các quc gia tip nhn còn li trong mu nh là mt công c

Trích đoạn ng 5.4 Kt qu hi quy trên Stata ca ph ng trình (3)

---