SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 1 B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRNG ĐI HC KINH T TP.HCM
KHOA KINH T PHÁT TRIN

 CHUYÊN Đ TT NGHIP
Đ TÀI

NHN XÉT CAăGIÁOăVIÊNăHNG DN SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 4 MC LC
DANHăMCăBNGăBIU v
DANHăMCăăTH vi
DANH MC T VIT TT vii
LI M U 1
CHNGă1:ăCăS LÝ THUYT. 2
1.Tng trng kinh t. 2
1.1 Khái nim. 2
1.2 Các ch tiêu đo lng tng trng kinh t. 3
1.2.1 Mc tng trng tuyt đi (GDP hay GNP) 3
1.2.2 Tng sn phm bình quân đu ngi (PCI) 3
1.2.3 Tc đ tng trng kinh t. 3
2. N công. 4
2.1 Khái nim n công. 4
2.2 Phân loi. 5
γ. Tác đng ca n công đn tng trng kinh t. 6
CHNGă2: THC TRNG N CÔNG VÀ QUN LÍ N CÔNG VIT NAM. 13
1. Thc trng n công Vit Nam. 13
1.1 V qui mô n công. 13
1.β C cu n công. 14
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

DANH MC BNG BIU

Bng β.1 C cu d n nc ngoài ca chính ph theo lãi sut vay 17
Bng 2.2 Mt s ch tiêu n công 22
Bng β.γ: Ngng n nc ngoài theo tiêu chun HIPCs 34
Bng 2.4: Mc ngng ph thuc vào chính sách và th ch 35
Bng β.5: Ngng n trong nc 36
Bng 3.1 Ma trn h s tng quan 42
Bng 3.2 Kt qu kim đnh nghim đn v 42
Bng 3.3 Kt qu hi qui mô hình 43
Bng 3.4 Kim đnh Wald mô hình 44
Bng 3.5 : Kim đnh phn d ca mô hình 44 SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 7

DANHăMCăăTH

Hình 1.1 Tng trng và đng PPF trong dài hn 2
Hình 2.1 N công Vit Nam giai đon 2001 – 2011 13
Hình 2.2 N công các nc trong khu vc nm β011 14
Hình β.γ C cu n công ca Vit Nam nm β010 15

Asia Development Bank
Ngân hàng phát trin Châu Á
FDI
Foreign Direct Investment
u t trc tip nc ngoài
GDP
Gross Domestic product
Tng sn phm quc ni
GNP
Gross National Product
Tng sn lng quc gia
GNI
Gross National Income
Tng thu nhp quc dân
IMF
International Monetary Fund
Qu Tin t quc t
OECD
Organization for Economic Co-
operation and Development
T chc hp tác và phát trin
kinh t
HIPCs
The Heavily Indebted Poor
Countries
Các nc nghèo gánh nng n
cao
WB
World Bank
Ngân hàng th gii

SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 10

1.Tngătrng kinh t.
1.1 Khái nim.
Trong ngn hn, tng trng kinh t thng đc đo lng bng phn trm s
thay đi trong GDP thc.
Trong dài hn, tng trng kinh t là s m rng GDP hay sn lng tim nng
ca mt nc. Nói cách khác, tng trng kinh t din ra khi đng gii hn kh nng
sn xut ca mt nc (PPF) dch chuyn ra phía ngoài. Duy trì tng trng kinh t s
dn đn mc sng cao hn và vic làm tng lên. Các nhà kinh t thng đo lng tng
trng kinh t bng mc tng sn lng hoc sn lng tính trên đu ngi ca mt
nc trong giai đon 10 nm hay β0 nm. iu này loi b nhng bc thng trm
tm thi do suy thoái và bùng n, và cho mt hình nh tt hn v các xu hng dài
hn.
Mt s gia tng trong cung dài hn đc minh ha bng s dch chuyn ra
ngoài ca đng PPF.
Hình 1.1 Tng trng và đng PPF trong dài hn.

1.2 Các ch tiêu đo lng tng trng kinh t.
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 11

1.2.1 MẾ tng trng tuyt đi (GDP hay GNP).
Tng sn phm quc ni (Gross Domestic Products: GDP) là tng giá tr hàng
hóa, dch v cui cùng đc to ra trong lãnh th ca mt quc gia, trong mt thi
gian nht đnh, thng là mt nm.
Tng sn phm quc gia (Gross Nation Products: GNP) là tng giá tr thu nhp

gii (WB) n công là toàn b nhng khon n ca chính ph và n do chính ph bo
lưnh; theo Qu Tin t quc t (IMF) n công bao gm n ca khu vc tài chính công
và n ca khu vc phi tài chính công. Ti hu ht các nc trên th gii, n công đc
xác đnh bao gm n ca khu vc chính ph và n đc chính ph bo lãnh. Mt s
nc n công còn bao gm n ca khu vc chính quyn đa phng (Bungari,
Rumani, Vit Nam… ), n ca doanh nghip nhà nc phi li nhun (Thái Lan…).
Nh vy quan đim v n công còn ph thuc vào th ch kinh t - chính tr ca mi
quc gia.
Theo Lut Qun lý n công nm β009 quy đnh: N công bao gm n chính
ph, n đc Chính ph bo lãnh và n chính quyn đa phng.
N chính ph là khon n phát sinh t các khon vay trong nc, nc ngoài,
đc ký kt, phát hành nhân danh Nhà nc, nhân danh Chính ph hoc các khon
vay khác do B Tài chính ký kt, phát hành, u quyn phát hành theo quy đnh ca
pháp lut. N chính ph không bao gm khon n do Ngân hàng Nhà nc Vit Nam
phát hành nhm thc hin chính sách tin t trong tng thi k.
N đc Chính ph bo lãnh là khon n ca doanh nghip, t chc tài chính,
tín dng vay trong nc, nc ngoài đc Chính ph bo lãnh.
N chính quyn đa phng là khon n do y ban nhân dân tnh, thành ph
trc thuc trung ng (gi chung là y ban nhân dân cp tnh) ký kt, phát hành hoc
u quyn phát hành.
N công phát sinh do các cp chính quyn chi tiêu (k c chi thng xuyên và
chi đu t) nhiu hn thu nên phi vay n đ bù đp chênh lch thu chi. Thông
thng, n công là h qu trc tip ca thâm ht ngân sách chính ph và qui mô n
công đúng bng qui mô thâm ht ngân sách tích t qua các nm. V nguyên tc, đ bù
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 13

đp thâm ht ngân sách, các chính ph phi đi vay trong và ngoài nc ch không
đc phát hành tin đ tránh nguy c xy ra lm phát cao. Các khon vay này s phi

c th.
- Thi hn: khon n công là ngn hn (di 1 nm) hay trung hn (di 10
nm) hay dài hn (trên 10 nm).
- Tính cht/hình thc vay: n công có th là vay thng mi t các đnh ch tài
chính vi lãi sut th trng, t phát hành trái phiu chính ph hay trái phiu chính
quyn đa phng trên th trng tài chính trong nc hoc quc t và có th là vay u
đưi (ODA) t chính ph các nc khác hay t các t chc quc t nh WB, ADB,…
vi lãi sut u đưi rt thp và thi gian ân hn (thi gian bt đu tr n gc) dài. Tuy
nhiên, hình thc vay u đưi ch áp dng cho nhng nc nghèo có thu nhp thp.
3. Tácăđng ca n côngăđnătngătrng kinh t.
Qua nghiên cu và tìm hiu nhng quan đim ca các nhà kinh t hc trên th
gii, có th rút ra đc nhng quan đim nh sau:
N công là mt ngun rt cn thit thuc cu trúc vn tài chính ca các quc
gia, đc bit là nhng quẾ gia đang phát trin, góp phn vào s phát trin kinh t đt
nc trong ngn hn, nhng trong ếài hn Ếó nguy Ế gây tn hi cho nn kinh t bi
nhng yêu cu thanh toán c vn gc và lãi ca nó.
Theo quan đim ca Folorunso S. Ayadi và Felix O. Ayadi (2008) , n là mt
trong nhng ngun thuc cu trúc vn tài chính ca bt k mt nn kinh t nào, đc
bit là đi vi nhng đt nc đang phát trin  Châu Phi, Châu Á, Châu M La Tinh.
Do cu trúc vn ni b không đ đáp ng nhu cu phát trin kinh t, vì vy luôn gp
phi vòng lun qun ca nng sut thp do thiu ngun vn đ đu t nâng cp và xây
dng c s h tng, cp nht công ngh k thut, ri dn đn thu nhp thp, kéo theo
là tit kim cng thp và tip tc quay li vi cu trúc vn ni b thiu thn. Vì vy,
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 15

lúc này, nhng s h tr tài chính t nhng nc khác đ khc phc s khó khn v
ngun lc là điu tr nên rt cn thit. Mt khác, n nc ngoài nh là mt s ràng
buc chính yu cn phi có đn cu trúc vn ca nhng quc gia đang phát trin.

Chuyên đ tt nghip Trang 16

hin bi hai tác gi này, thông qua thông kê tng quan đn gia

n v  nh

ng mc khác
nhau cu

a n

công va

tôc đô

tng tr

ng GDP th

c da

i ha

n trong mâ

u 20 quôc gia pha

t
triê


ng 90% GDP; (ii) trên 90%, khi
n tng, tôc đô

tng tr

ng gia

m đa

ng kê

.
Nh vy, đây chính là đim mu cht trong vic đ ra nhng chính sách qun lý
n công và trn n công phù hp cho mi quc gia da vào ngng n cnh báo, t
đó, tránh vay mn quá đà, ri vào trng thái mt kh nng chi tr và nh hng tiêu
cc đn tng trng kinh t.
Có th xem xét s táẾ đng ca n Ếông ệên tng trng kinh t thông qua d
liu n nc ngoài cùng vi nhng ri ro và h ly mà nó mang li: khó khn trong
đu t ca ẾáẾ nhà đu t nc ngoài, gii hn s tham gia ca các quẾ gia đang
phát trin vi nn kinh t toàn cu, s trng rng trong d tr ngoi hi quc gia,
cng nhc trong chính sách tin t và chính sách tài khóa.
Mt s nghiên cu ca Krugman (1988) và Sachs (1989) đư xem xét tác đng
ca n công lên tng trng kinh t thông qua s tác đng ca mt yu t đóng vai trò
quan trng: đó là n nc ngoài lên tng trng kinh t  nhng nn kinh t đang phát
trin. Hu ht đng c ca các nghiên cu này là gi thuyt "s d n quá mc" – mt
tình hung trong đo

, gánh nng ngha v n ca mt quc gia là quá nng đn ni mt
phn sn lng ln phi tích ly cho các ch n nc ngoài và làm gii chi đu t nhà
nc. Cng theo nghiên cu ca Ayadi (1999) và Ayadi et. al. (2003), gánh nng n


i tê

, m
rng tin t và lm phát d đoán.
Các kênh mà t đó n Ếông táẾ đng đn tng trng kinh t rt đa ếng.
Meade (1958) đư nhn mnh rng vic ct gim gánh nng n quá mc s: (i)
nâng cao khuyn khích các h gia đình tit kim (hiu ng Pigou), (ii) ci thin u đưi
cho công vic và doanh nghip, (iii) có kh nng cho phép gim thu thu nhp cho th
h sau nh là kt qu ca vic tit kim khon thanh toán lãi sut t ngân sách (ci
thin hn na các u đưi cho công vic và doanh nghip).
Mt kênh quan trng mà thông qua đó n công tác đng đn tng trng đó là
lãi sut dài hn. Lãi sut dài hn cao hn, đó là kt qu ca thâm ht ngân sách đu t
ca chính ph, có th tác đng tiêu cc đn đu t t nhân, do đó làm gim tng
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 18

trng sn lng tim nng. Tht vy, nu nhu cu đu t công cao hn s đy lng
n công lên, điu này có th to ra mt dòng chy ròng trong các qu t mng t sang
mng công. iu này có th dn đn mt s gia tng trong lưi sut ca khu vc t
nhân và làm gim tng trng tiêu dùng t nhân, c h gia đnh ln các hãng
(Elmendorf và Mankiw, 1999).
Có mt s kênh mà thông qua đó n công tác đng xu đn tng trng trong
trung và dài hn nh: n công cao có th tác đng tiêu cc lên tích ly vn và tng
trng thông qua lãi sut dài hn cao hn (Gale và Orzag, nm β00γ;Baldacci và
Kumar, 2010), thu tng lai b bóp méo nhiu hn (Barro, 1979; Dotsey, 1994), lm
phát (Sargent và Wallace nm 1981; Barro 1995; Cochrane β010), và s không chc
chn nhiu hn v trin vng và chính sách. Trng hp xu hn là khng hong n,
bng cách gây ra mt cuc khng hong tin t hay ngân hàng, nhng hiu ng này có

lên tng trng nh là kt qu ca s phát trin th trng tài chính, tng tit kim t
nhân và ci thin chính sách tin t. Tuy nhiên, khi các chng khoán n trong nc tr
nên quá ln (trên 35% tin gi ngân hàng) thì đóng góp ca nó vào tng trng tr nên
tiêu cc bi vì áp lc lm phát và gim đu t t nhân. Reinhart và Rogoff (2010)
nghiên cu n trong nc và nc ngoài  44 quc gia phát trin và mi ni trong 2
th k đư phát hin ra n công không liên quan đn tng trng kinh t min là nó
không vt quá 90% GDP, vt qua ngng này thì t l tng trng  nhng nc
có n cao thp hn đáng k so vi nhng nc có t l n di 90%.
Trong s các nghiên cu gn đây, mt s đư phát hin ra đc tác đng phi
tuyn tính ca n nc ngoài lên tng trng kinh t, vi hiu ng tiêu cc ch xy ra
khi t l n vt qua mt ngng nht đnh. Pattillo et al. (2002) đư s dng mt bng
s liu ln ca 93 quc gia t 1968-1998 và phát hin ra nh hng ca n nc ngoài
lên tng trng GDP bình quân đu ngi là tiêu cc khi NPV cho ngng n ln hn
35-40% GDP. Clements et al. (2003) điu tra  55 nc thu nhp thp t 1970-1999
và phát hin ra ngng NPV ca n nc ngoài vào khong 20- 25% GDP.
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 20

Schclarek (2004) đư điu tra mi quan h gia tng n công vi tng trng
GDP bình quân đu ngi  nhng nc đư phát trin. Không có bng chng đ mnh
v mi quan h có Ủ ngha thng kê đc tìm thy cho mu 24 quc gia công nghip
vi d liu trung bình 5 nm t 1970-β00β. Ngc li, mt nghiên cu gn đây ca
Reinhart và Rogoff (2010) đư phân tích (thông qua thng kê tng quan đn gin) s
phát trin ca n chính ph và t l tng trng GDP thc trong dài hn  β0 nc đư
phát trin trong 2 th k 1990-2009 thy rng: (i) mi quan h gia n chính ph và
tng trng dài hn là yu khi t l n trên GDP thp hn 90%, (ii) trên 90%, t l
tng trng trung v gim 1% và trung bình nhiu hn đáng k. Mt s thay đi tng
t cng đc phát hin bi Kumar và Woo (2010).
Tóm li, theo phân tích ca gii kinh t hc trên th gii, n công là thành phn

SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 22

Theo thng kê mi nht ca The Economist thì đn tháng γ nm β01β tng n
công ca Vit Nam đư lên đn 62.32 t USD và t l n bình quân đu ngi là 698.7
USD. Mc dù t l n vn trong tm kim soát nhng nó khá cao so vi các nn kinh
t đang phát trin trong khu vc. Ngoài ra, cng theo The Economist, mc n công
tính trên đu ngi ca Vit Nam nm β011 là 6γ8 USD. Nu so sánh vi 1344 USD
(Trung Quc), 808 USD (Indonesia), 4626 USD (Malaysia), 1195 USD (Philippines),
ββ61 USD (Thái Lan) thì đây là con s không cao. Tuy nhiên nu nhìn vào t l n
công trên GDP ca Vit Nam thì li thuc loi khá cao do qui mô GDP ca nc ta
còn thp so vi các nc trong khu vc.
Hình 2.2 N công các nc trong khu vc nm 2011

(Ngun: The Economist Intelligence Unit)
1.2 C cu n công.
- Th nht, hình thc vay n:
SV: Trn Phúc Thnh PT00 K34 GVHD: Trng Quang Hùng

Chuyên đ tt nghip Trang 23

Theo Lut Qun lý n công Vit Nam 2009, n công bao gm n Chính ph,
n đc Chính ph bo lãnh và n chính quyn đa phng. Vi cách tính này, n
Chính ph chim t trng ln trong tng n công ca Vit Nam. C th, t l n công
nm β009 Vit Nam là 52,6%/GDP, n Chính ph là 41,9%, n Chính ph bo lãnh là
9,8%, n chính quyn đa phng là 0,8%. Con s tng t ca nm β010 ln lt là
56,6%, 44,3%, 11,36% và 0,94%.
Hình 2.3 C cu n công ca Vit Nam nm 2010


ti 1,888 t USD  mc lãi sut 6- 10%, tng hn gp đôi so vi 2009. Ngoài ra, các
khon vay vi lãi sut th ni cng tng 6,66 triu USD so vi 2009. Theo Cc Qun
lý n và Tài chính đi ngoi, lãi sut trung bình n nc ngoài ca Chính ph đư tng
t 1,54%/nm vào nm β006 lên 1,9%/nm trong nm β009 và nm β010 đt ti
β,1%/nm. Vi thc trng này, rõ ràng chi phí tr lưi đang tr thành gánh nng ngày
càng gia tng ca Chính ph.
Bng 2.1 C cu d n nc ngoài ca chính ph theo lãi sut vay

(Ngun: Bn tin n nc ngoài s 7)
- Bn là c cu tin vay: N nc ngoài ca Vit Nam khá đa dng v c cu
tin vay. Trên lý thuyt, điu này đc cho là có th hn ch ri ro v t giá, gim áp
lc lên ngha v tr n nc ngoài ca Chính ph. Tuy nhiên, trên thc t c cu này
cng tim n nhng ri ro khi có bin đng trên th trng tài chính th gii. T trng

Trích đoạn ánhăgiáăhi u qu q un lý n công ca V it Nam. .D báo tình hình n công V it Nam.

---