B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
CÙ HOÀNG NÔNG CÁC YU T TÁC NG N Ý NH NGH VIC CA
NHÂN VIÊN: NGHIÊN CU V NGÀNH DCH V BO
V TI VIT NAM Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. H TIN DNG
Tp. H Chí Minh – Nm 2013
viên: nghiên cu v ngành dch v bo v ti Vit Nam” đc hoàn thành,
ngoài n lc, c gng ca bn thân, còn có s h tr, giúp đ tn tình ca Quý
Thy, Cô Trng i hc Kinh t TP.HCM.
Tôi xin đc gi li cám n đn các Thy, Cô và bn bè, gia đình, đng
nghip đã đng viên và đóng góp ý kin cho tôi đ hoàn thành lun vn này.
c bit, tôi xin gi li cm n sâu sc nht đn Phó giáo s - Tin s H
Tin Dng – Trng khoa Qun tr Kinh doanh đã quan tâm, tn tình hng dn,
đnh hng nghiên cu và đa ra hng gii quyt cho đ tài.
Tôi cng xin chân thành cám n Ban lãnh đo các công ty bo v Long
Hi, Ngày và êm, Hoàng Khng, Khit Tâm và t Võ đã nhit tình h tr
trong vic cung cp thông tin, trong đó có nhng thông tin ni b và thc hin
kho sát cán b, nhân viên ca công ty.
Trân trng!
Thành ph H Chí Minh, ngày 25 tháng 11 nm 2013
Ngi thc hin lun vn
CÙ HOÀNG NÔNG
MC LC
2.2.2. Các mô hình lý thuyt nghiên cu v s hài lòng công vic và ý đnh
ngh vic 13
2.2.2.1. S hài lòng công vic 13
2.2.2.2. Ý đnh ngh vic và mi quan h gia s hài lòng công vic và ý đnh
ngh vic 15
2.3. Mô hình các yu t tác đng đn ý đnh ngh vic ca nhân viên ngành dch
v bo v ti Vit Nam 17
2.3.1. c đim công vic ca ngành dch v bo v 17
2.3.2. Mô hình các yu t tác đng đn ý đnh ngh vic ca nhân viên
ngànhdch v bo v ti Vit Nam 18
2.3.2.1. Mô hình các yu t tác đng đn ý đnh ngh vic ca nhân viên 18
2.3.2.2. Các gi thuyt nghiên cu 23
Tóm tt 23
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU
3.1. Thit k nghiên cu 24
3.1.1. Qui trình nghiên cu 24
3.1.2. Nghiên cu đnh tính 25
3.1.3. Nghiên cu đnh lng 25
3.1. Phng pháp chn mu 26
3.2. Phng pháp thu thp và x lý d liu 27
3.3. Xây dng thang đo 28
Tóm tt 32
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU
4.1. Thông tin mu nghiên cu 33
5.3. Hn ch ca nghiên cu 75
5.4. ngh hng nghiên cu tip theo 76
Tóm tt 76
Tài liu tham kho
Ph lc tham kho
DANH MC CÁC BNG BIU
Trang
Bng 1.1: Danh sách các công ty tham gia kho sát 3
Bng 2.1: Các nhân t duy trì và đng viên 12
Bng 4.1: Bng c cu mu theo doanh nghip 33
Bng 4.2: C cu mu theo gii tính 34
Bng 4.3: C cu mu theo đ tui 35
Bng 4.4: C cu mu theo thâm niên 35
Bng 4.5: C cu mu theo thu nhp 36
Bng 4.6: Kt qu Cronbach’s Alpha ca các bin 37
Bng 4.7: Kt qu phân tích nhân t đi vi các bin đc lp 41
Bng 4.8: Kt qu phân tích nhân t đi vi các bin ph thuc 44
Bng 4.9: Ma trn tng quan 48
Bng 4.10: Bng thông s ca mô hình hi qui 49
Bng 4.11: Bng tóm tt mô hình hi qui 51
Bng 4.12: Bng thông s ca mô hình hi qui ln 1 52
Bng 4.13: Bng tóm tt mô hình hi qui ln 2 53
vic 47
Biu đ 4.1: Biu đ Histogram 50
Biu đ 4.2: Biu đ P-P Plot 50
Biu đ 4.3: Biu đ Scatterplot 51
Phng trình 4.1: Phng trình hi qui các yu t nh hng đn s hài lòng
công vic 55
Phng trình 4.2: Phng trình hi qui nh hng ca s hài lòng công vic đi
vi ý đnh ngh vic 57
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
AJDI (Aditional JobDescriptiveIndex) Ch s mô t công vic b sung
BHXH Bo him xã hi
BHYT Bo him y t
BHTN Bo him tht nghip
BHT.Nn Bo him tai nn
BEN (Benefit) Phúc li
COLL (Colleague) ng nghip
EFA (Exploratory Factor Analysis) Phân tích nhân t khám phá
KMO (Kaiser-Mever-Olkin) H s Kaiser-Mever-Olkin
JDI (JobDescriptiveIndex) Ch s mô t công vic
JS (Job Satisfaction) S hài lòng công vic
NOW (Nature of work) Bn cht công vic
t Công ty Tower Watson) nhng vn mc cao nht trong khu vc Châu Á
(Mark Mamalateo, 2013).
T l ngh vic t nguyn bình quân Vit Nam trong nhng nm gn đây
đang có xu hng nm sau gim so vi nm trc, nu nm 2010 t l này là
13,3% thì nm 2011 gim xung còn 13,1% và nm 2012 tip tc gim xung
còn 12,2% (ngun: báo Ngi lao đng 12/10/2012; báo Ngi lao đng s 282,
nm 2012).
Trong khi đó, theo báo cáo ca KCS Vit Nam (2012), li ghi nhn s gia
tng v t l ngh vic nm 2011 so vi nm 2010, theo đó t l ngh vic
nhân viên đc ghi nhn là cao nht vi 49,7% và v trí qun lý là thp nht vi
17,5%. 2
i vi ngành dch v bo v hin nay ti Vit Nam, không có s liu
chính thc nào đc công b, tuy nhiên, theo kho sát s b ca tác gi, thông
qua các nhà qun lý nhân s ti 5 công ty là đi tng kho sát thì t l này
khong 41 – 89%. iu này có ngha là, t l ngh vic ca ngành dch v bo v
đang mc rt cao, so vi t l bình quân ca các ngành ngh khác.
Trong sut my thp k qua, đ tài liên quan đn vn đ ngh vic ca
nhân viên đã đc rt nhiu tác gi nhiu quc gia nghiên cu nhng vi trình
đ phát trin khác nhau, vn hóa không tng đng, đc thù riêng mi quc
gia, mi ngành ngh, mi đa phng nên kt qu nghiên cu thc tin có th rt
khác nhau. ó cng chính là điu mà cho đn hin nay vn tip tc có rt nhiu
đ tài tng t đc tin hành nghiên cu mi ngành, mi đa phng hoc
mi quc gia riêng bit và vn có giá tr thc tin.
Nghiên cu này s đi sâu vào vic nghiên cu, đánh giá và đo lng nhng
Bng 1.1: Danh sách các công ty tham gia kho sát
Tên công ty
S lng
nhân viên
T l ngh vic (%)
2010
2011
2012
Công ty c phn DVBV Long Hi
2.200
34
38
41
Công ty TNHH DVBV Ngày và đêm
1.300
51
55
57
Công ty TNHH DVBV Hoàng Khng
900
42
47
53
Công ty TNHH DVBV Khit Tâm
450
65
72
77
Công ty TNHH DVBV t Võ
420
+ Nghiên cu đnh lng chính thc: S dng bng câu hi đ thu thp
d liu t nhng nhân viên hin đang làm vic ti 5 công ty bo v có tr s
chính ti TPHCM. Thang đo Likert 5 đim đc s dng (vi la chn s 1 là
“rt không đng ý” cho đn la chn s 5 là “rt đng ý”). 5
D liu thu thp đc x lý bng phn mm SPSS 19.0. Sau khi mã hóa
và làm sch d liu s tri qua các bc sau:
• ánh giá đ tin cy ca các thang đo: tin cy ca các thang đo đc
đánh giá qua h s Cronbach Alpha, qua đó các bin không phù hp s b loi và
thang đo s đc chp nhn nu h s Cronbach Alpha đt yêu cu.
• Phân tích nhân t (EFA): Phân tích nhân t đc s dng nhm loi b
bt các bin đo lng không đt yêu cu.
• Phân tích hi qui: Phân tích hi qui đc s dng đ kim đnh các gi
thuyt ca mô hình nghiên cu và mc đ phù hp tng th ca mô hình, t đó
ch ra các yu t nào tác đng đn s hài lòng công vic và yu t nào có tác
đng quan trng nht. Phân tích hi qui tip tc đc s dng đ kim đnh tác
đng ca s hài lòng công vic đi vi ý đnh ngh vic. Cui cùng, phân tích
hi qui cng đc s dng nhm tìm ra s khác bit có ý ngha thng kê ca s
hài lòng trong công vic đn ý đnh ngh vic gia các nhóm nhân viên khác
nhau v gii tính, đ tui, thâm niên công tác và thu nhp.
1.5. Ý ngha ca nghiên cu
Giúp cho bn thân ng dng kt qu nghiên cu vào công vic hin ti, đ
xut xây dng các chính sách, chin lc nhm gim t l nhân viên ngh vic,
nâng cao hiu qu công tác qun tr nhân s.
Thông qua kt qu nghiên cu to hiu bit sâu sc cho lãnh đo các công 7
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU V CÁC
YU T TÁC NG N Ý NH NGH VIC CA NHÂN VIÊN
2.1. Các khái nim
2.1.1. Khái nim ý đnh ngh vic
Ý đnh ngh vic đ cp đn ý đnh t nguyn ca mt nhân viên ri b
mt t chc (Mary L. Barry, 2005).
Là s phn ánh ca ca mt kh nng rng mt cá nhân s thay đi công
vic ca anh hay ch ta trong mt thi gian nht đnh (Sousa- Poza & Henne
Berger, 2002).
D đnh ngh vic ca nhân viên là ý đnh ri khi môi trng làm vic
hin ti sang môi trng làm vic khác (Võ Quc Hng và Cao Hào Thi, 2009).
Ý đnh ngh vic đc đnh ngha là “s xem xét mt cách nghiêm túc v
vic ri khi công vic hin ti ca mt ngi” (Mor Barak và các đng s,
2001).
2.1.2. Khái nim s hài lòng công vic
Là mc đ mà nhân viên yêu thích công vic ca mình (Price and Mueller,
1981a).
S hài lòng trong công vic đn gin là vic nhân viên cm thy thích công
vic ca h (Spector, 1997).
Theo Trn Kim Dung (2005) thì s tha mãn trong công vic ca nhân
viên đc đnh ngha và đo lng theo c 2 khía cnh là tha mãn công vic nói
chung và tha mãn theo tng yu t thành phn công vic. S tha mãn công vic
Nhu cu t th hin
Nhu cu t trng
Nhu cu xã hi
Nhu cu an toàn
Nhu cu c bn 9
Nhu cu an toàn (Safety Needs): Là các nhu cu nh an toàn, không b đe
da, an ninh, đc bo v và n đnh, các chun mc, lut l…
Nhu cu xã hi (Social Needs): Là các nhu cu v tình yêu, đc chp
nhn, bn bè, xã hi, quan h, t cách (affiliation), ý thc s hu (sense of
belonging)…
Nhu cu t trng (Esteem Needs): Là các nhu cu v t trng, tôn trng
ngi khác, đc ngi khác tôn trng, đa v, danh ting (reputation) và đc
ngng m trong ánh mt ngi khác (recognition in the eyes of others)…
Nhu cu t th hin (self-actualization Needs): Là các nhu cu nh chân,
thin, m, t ch, sáng to, hài hc, đt đc t hoàn thin (self-fulfillment)
nh vào s sáng to và s dng toàn b tài nng ca con ngi (full use of one’s
talents)
Theo Maslow, làm tha mãn các nhu cu cp thp d dàng hn so vi làm
tha mãn các nhu cu cp cao vì các nhu cu cp thp là có gii hn và có th
đc tha mãn t bên ngoài. Ông cho rng, đu tiên các nhu cu cp thp hot
đng, nó đòi hi đc tha mãn và nh vy nó là đng lc thúc đy con ngi
hành đng – nó là nhân t đng viên. Khi các nhu cu này đc tha mãn thì nó
không còn là yu t đng viên na mà lúc đó các nhu cu cp đ cao hn s
xut hin (Nguyn Hu Lam, 1996).
nhu cu bc thp hn sn sàng đ phc hi (regression).
Lý thuyt E.R.G cho rng: ti cùng mt thi đim có th có nhiu nhu cu
nh hng đn s đng viên.
Hiu ng frustration-regression dng nh có đóng góp giá tr vào hiu
bit ca con ngi v s đng viên. 11
Ging nh Maslow và các nhà nghiên cu khác, Clayton Alderfer cng
cho rng, hành vi ca con ngi bt ngun t nhu cu. Tuy nhiên đim khác bit
ch, ông cho rng, con ngi cùng mt lúc theo đui vic tha mãn tt c các
nhu cu ch không ch mt nhu cu. Hn na, ông còn cho rng, khi mt nhu cu
nào đó b cn tr và không đc tha mãn thì con ngi có xu hng dn n lc
ca mình sang các nhu cu khác. Tc là nu nhu cu tn ti b cn tr, con ngi
s dn n lc ca mình sang vic theo đui nhu cu quan h và nhu cu phát
trin. iu này gii thích vic khi cuc sng khó khn, con ngi có xu hng
gn bó vi nhau hn, quan h gia h tt hn và dn n lc đu t cho tng lai
nhiu hn (Nguyn Hu Lam, 1996).
Nghiên cu thuyt E.R.G giúp cho các nhà qun tr gii thích đc ti sao
các nhân viên tìm kim mc lng cao hn và điu kin làm vic tt hn ngay c
khi nhng điu kin này là phù hp vi các tiêu chun ca th trng lao đng.
Bi vì lúc này các nhân viên không cm thy tha mãn vi nhu cu quan h và
nhu cu phát trin ca mình t chc.
2.2.1.3. Lý thuyt hai nhân t ca Frederick Herzberg
Frederick Herzberg phát trin thuyt ca mình bng cách đa ra 2 nhân
t đ nghiên cu gm: Nhân t đng viên và nhân t duy trì
+ Nhân t đng viên: Bao gm s thách thc ca công vic, c hi thng tin,
5. Chính sách ca công ty
6. Cuc sng cá nhân
7. a v
8. Quan h qua li gia các cá nhân
1. S thách thc ca công vic
2. Các c hi thng tin
3. Ý ngha ca các thành tu
4. S nhn dng khi công vic đ
c
thc hin
5. Ý ngha ca các trách nhim Thuyt hai nhân t ca F. Herzberg có nhng n ý quan trng đi vi các
nhà qun tr: 13
- Nhng nhân t làm tha mãn ngi lao đng khác vi các nhân t to ra
s bt mãn. Vì vy, không th mong đi s tha mãn ca ngi lao đng bng
cách đn gin là xóa b các nguyên nhân gây ra s bt mãn.
- Vic đng viên ngi lao đng đòi hi phi gii quyt tha đáng, đng
thi c hai nhóm nhân t duy trì và đng viên. Trách nhim ca đi ng qun tr
là phi loi tr s bt mãn và to ra s tha mãn không th ch chú trng mt
nhóm nào c.
- Các nhân t liên quan ti s tha mãn còn gi là nhân t đng viên. Các
nhân t này là khác bit vi các yu t có liên quan đn s bt mãn, còn đc gi
toàn, lãnh đo, đng nghip, chính sách đánh giá nhân viên và điu kin làm
vic. Thông qua nghiên cu ca mình, tác gi đa ra kt qu ch có 3 yu t
các tác đng đn s tha mãn công vic là đng nghip, n đnh và môi trng
làm vic.
Nghiên cu ca Trn Kim Dung (2005) đo lng mc đ tha mãn
vi công vic trong điu kin Vit Nam. Tác gi Trn Kim Dung s dng thang
đo Ch s mô t công vic (Job Discriptive Index- JDI) 5 thành phn trong mô
hình nghiên cu ca Smith và các đng s (1969) nhng b sung thêm 2 thành
phn là phúc li và điu kin làm vic và xây dng thang đo Ch s mô t công
vic điu chnh (AJDI). 7 thành phn chính trong AJDI gm: bn cht công
vic, c hi đào to và thng tin, lãnh đo, đng nghip, tin lng, phúc li
và điu kin làm vic.