B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
******000 *****
TRN TH M LINH
VN DNG BNG CÂN BNG IM
(BALANCED SCORECARD) TRONG ÁNH GIÁ
THÀNH QU HOT NG TI TRNG
CAO NG K THUT CAO THNG LUN VN THC S KINH T
Tp. H Chí Minh – Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
******000 *****
TRN TH M LINH VN DNG BNG CÂN BNG IM
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CH VIT TT
DANH MC HÌNH
DANH MC BNG BIU
PHN M U
Chng 1: C S LÝ LUN V BNG CÂN BNG IM
(BALANCED SCORECARD - BSC) 6
1.1.Tng quan v Bng cân bng đim
6
1.1.1.Ngun gc và s phát trin ca Bng cân bng đim 6
1.1.2.Khái nim 7
Chng 3: VN DNG BNG CÂN BNG IM (BALANCED
SCORECARD) TRONG ÁNH GIÁ THÀNH QU HOT NG TI
TRNG CAO NG K THUT CAO THNG 56
3.1.
Quan đim v vic vn dng BSC ti trng Cao đng K thut Cao
Thng 56
3.2.Tm nhìn và s mng trng Cao ng K Thut Cao Thng 57
3.3. Vn dng BSC trong đánh giá thành qu hot đng ti trng Cao
ng K Thut Cao Thng 59
3.3.1. V phng din tài chính 59
3.3.2. V phng din sinh viên 67
3.3.3. V phng din quy trình hot đng ni b 74
3.3.4. V phng din hc hi và phát trin 82
3.4.Trin khai vn dng BSC đ đo lng thành qu hot đng ti trng
Cao đng K Thut Cao Thng 88
3.5.1.C quan chính ph 89
3.5.2.Doanh nghip 90
3.5.3.Nhng đi tác khác 91
KT LUN CHNG 3 92
KT LUN 93
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
QH: Quc hi
DANH MC HÌNH
Hình 1.1: Balanced Scorecard chuyn tm nhìn và chin lc thành hành đng trên
bn phng din 8
Hình 1.2: Mi quan h các thc đo ca phng din khách hàng 15
Hình 1.3: Chui giá tr ca phng din quy trình ni b 19
Hình 1.4: Mi quan h ca các thc đo trong phng din hc hi và phát trin . 23
Hình 1.5: Mi quan h nhân qu trong BSC 24
Hình 1.6: Mô hình ng dng BSC trong t chc giáo dc 29
Hình 2.1: S đ t chc trng Cao đng K Thut Cao Thng 33
1
LI M U
1. S cn thit khách quan ca đ tài
Trong nn kinh t cnh tranh khc lit và xu th hi nhp nh hin nay, mt
t chc mun khng đnh v th ca mình cn phi có chin lc phát trin hoàn
ho cng nh quá trình thc hin chin lc thông minh và cht ch. Nhng làm th
nào bin chin lc thành hành đng và đánh giá thành qu hot đng ca t chc
đ khng đnh con đng mà t chc đang đi không b chch hng luôn là mt vn
đ trn tr ca các nhà qun lý. Nhiu phng pháp và k thut đo lng tài chính
truyn thng ch da vào các thông tin tài chính trong quá kh đã tr nên lc hu và
không làm tha mãn các nhà qun lý. Trong khi đó, hot đng to ra giá tr ca t
chc ngày càng chuyn t s ph thuc vào tài sn hu hình, tài sn vt cht sang
tài sn vô hình, tài sn phi vt cht.
đáp ng yêu cu đó, h thng Bng cân bng đim (Balanced Scorecard –
BSC) đã ra đi giúp các t chc chuyn tm nhìn và chin lc thành nhng mc
tiêu và thc đo c th thông qua vic thit lp mt h thng đo lng bn
phng din: Tài chính, khách hàng, qui trình hot đng ni b, hc hi và phát
trin. H thng này giúp đnh hng hành vi ca toàn b các b phn và cá nhân
trong t chc cùng hng ti mc tiêu chung cng nh s phát trin bn vng và
làm c s cho h thng qun lý đánh giá công vic.
Trng Cao đng K thut Cao Thng là mt đn v hành chính s nghip
đc thành lp vào nm 1906. Tri qua quá trình thành lp lâu dài nhng hin nay
trng còn gp nhiu khó khn, nh: Công tác qun lý còn tp trung quyn hành,
qun lý theo li mòn, đánh giá theo kiu thành tích, cách thc phân phi thành qu
lao đng theo kiu cào bng, và tâm lý an phn ca cán b công nhân viên nhà
trng. Bên cnh đó môi trng cnh tranh ngày càng khc lit vi s ra đi ngày
càng nhiu trng đào to cùng ngành cùng h vi quy mô m rng và cht lng
nâng cao. iu này đã tác đng ln đn chin lc và đo lng thành qu hot đng
3
- c đim và công tác qun lý v chin lc và đánh giá thành qu hot đng
ca trng Cao đng K Thut Cao Thng đc thc hin nh th nào?
- Nhng hng tác đng đn công tác qun lý ti trng Cao đng K Thut
Cao Thng nhm góp phn nâng cao cht lng, uy tín ca nhà trng?
3. Phng pháp nghiên cu
hoàn thành lun vn này, tác gi s dng phng pháp đnh tính. Trên c
s lý thuyt Bng cân bng đim ca Giáo s Rober S.Kaplan, tác gi tin hành
phân tích và vn dng lý thuyt đó vào vic xây dng Bng cân bng đim ti
trng Cao đng K Thut Cao Thng. Các phng pháp c th:
- Phng vn trc tip: Tin hành phng vn trc tip sinh viên, ging viên, cán
b trng Cao đng K Thut Cao Thng.
- Phng pháp quan sát: Thc hin quan sát vic t chc, qun lý, điu hành
ca các phòng ban. Quan sát vic ging dy và hc tp ca ging viên và
sinh viên.
- Phng pháp thng kê, phân tích: Trên c s d liu và thông tin thu thp
đc, kt hp vi nhng kin thc đã hc tp, tác gi s dng phng pháp
thng kê, phân tích đ h thng hóa các vn đ.
- Phng pháp so sánh và tng hp: S dng phng pháp so sánh và tng
hp đ đa ra nhng nhn xét, đánh giá v công tác t chc qun lý và đánh
giá thành qu hot đng ti trng Cao đng K Thut Cao Thng.
4. i tng và phm vi nghiên cu
Lun vn tp trung nghiên cu vic vn dng Bng cân bng đim là mt h
thng đo lng vic đánh giá thành qu hot đng ti trng Cao đng K thut
Cao Thng trong nm 2013 da trên chin lc phát trin ca nhà trng đn nm
2018 và ch cp đ Nhà trng, không đi sâu vào phân tích Bng cân bng đim
các phòng ban.
5. Tng quan nghiên cu
Vic vn dng Bng cân bng đim đ đánh giá thành qu qun lý ca các t
chc đc bit trong lnh vc giáo dc đã đc nhiu tác gi nghiên cu. C th:
5
6. B cc ca lun vn
Ngoài phn m đu, kt lun, danh mc tài liu tham kho, mc lc, ph lc,
lun vn đc kt cu theo 3 chng sau:
Chng 1: C s lý lun v Bng cân bng đim (Balanced Scorecard)
Chng 2: Thc trng v vic đánh giá thành qu hot đng ca trng Cao
đng K Thut Cao Thng.
Chng 3: Vn dng Bng cân bng đim (Balanced Scorecard) trong đánh
giá thành qu hot đng ti trng Cao đng K Thut Cao Thng. 6
1.1.2 Khái nim
BSC là mt h thng đo lng nhm chuyn tm nhìn và chin lc ca
doanh nghip, t chc thành nhng mc tiêu và thc đo c th trên 4 phng din:
Tài chính, khách hàng, hot đng kinh doanh ni b, hc hi và phát trin, đc
minh ha qua hình 1.1
Bn phng din này to thành mt khuôn kh cho Bng cân bng đim sp
xp theo nguyên lý quan h nhân qu, trong đó nhn mnh mt kt qu tài chính tt
và bn vng ph thuc vào s hài lòng ca khách hàng, s hài lòng ca khách hàng
ph thuc vào kh nng to ra nhng sn phm, dch v đáp ng tt nhu cu khách
hàng ph thuc vào cht lng và vic thc thi các quy trình ni b và hiu qu
thc thi các quy trình ni b li ph thuc vào kh nng phát trin kin thc, k
nng ca ngun nhân lc, nng lc t chc, nng lc thông tin.
Da trên nguyên lý này, bn phng din ca BSC giúp mt t chc duy trì
mt s cân bng đó là:
- Cân bng gia mc tiêu ngn hn vi mc tiêu dài hn.
- Cân bng gia nhng thc đo bên ngoài liên quan đn khách hàng, c
đông vi nhng thc đo bên trong liên quan đn quy trình x lý, s đi
mi, vic hc hi và phát trin.
- Cân bng gia kt qu mun đt đc trong tng lai vi kt qu đt
đc trong quá kh.
- Cân bng gia nhng đánh giá mang tính khách quan, khó khn vi
nhng đánh giá mang tính ch quan, đn gin hn.
Mi phng din trong Bng cân bng đim bao gm: các mc tiêu, các
thc đo ca nhng mc tiêu đó, giá tr ch tiêu ca các thc đo và các sáng kin.
- Các mc tiêu: Các mc tiêu chính cn phi đc thc hin.
- Các thc đo: Các thông s có th quan sát đc s đc s dng đ
đo lng s tin trin quá trình hng ti mc tiêu đ ra.
- Các ch tiêu: Là các giá tr mc tiêu c th ca các thc đo
8
- Các sáng kin: Là các chng trình hành đng nhm thc hin các
phân khúc khách hàng mc tiêu.
• To ra các sn phm và d
ch v cht lng cao vi chi phi thp theo yêu cu
khách hàng, rút ngn các giai đon sn xut.
• Huy đng đc nhng k nng và đng lc ca nhân viên đ h không
ngng nâng cao nng lc và s hng ng trong công vic.
• Trin khai công ngh thông tin, các h thng c s d liu [12, 3].
Giá tr ca tài sn vô hình gia tng đòi hi t chc phi giám sát và t
o dng
các kh nng thu v li ích cho s phát trin trong tng lai. Theo nghiên cu ca
vin Brooking, giá tr tài sn vô hình trong t chc không ngng đc đu t và
tng thêm. C th nm 1982 giá tr này chim 38%, đn nm 1992 là 62% và vào
nhng nm đu th k 21 là 75% . (Ngun: 10
1.1.3.2 Hn ch ca các thc đo tài chính truyn thng
Kaplan và Norton đã phát hin mt vn đ khá nghiêm trng là nhiu công ty
có khuynh hng qun lý doanh nghip ch da đn thun vào ch s tài chính. Vic
ph thuc gn nh duy nht vào nhng thc đo tài chính truyn thng đã bc l
nhiu khim khuyt không th khc phc đc khi đánh giá thành qu hot đng
ca các t chc trong thi đi công ngh thông tin bùng n nh hin nay.
Th nht, các thc đo tài chính không cung cp đy đ thông tin đ đánh
giá thành qu hot đng. Các báo cáo tài chính ch phn ánh nhng gì đã xy ra
trong quá kh da trên các thc đo tài chính, mà không đ cp đn thc đo phi tài
chính nh giá tr tài sn vô hình nht là giá tr trí tu và nng lc con ngi. Do vy,
nu da vào thông tin trên báo cáo tài chính, ngi ta ch bit đc t chc đó đã
đt nhng gì trong quá kh mà không th tiên lng đc các yu t nào s quyt
đnh đn s thành công ca t chc trong tng lai. Mc khác, các thc đo tài
chính ch đ đánh giá thành qu hot đng ca qun lý cp cao, không đánh giá
các mi quan h khách hàng, Nhng phép đo này đc gi là “ch s tr”. BSC
không ch s dng các “ch s tr” mà còn b sung nhng “ch s sm” nhm cung
cp nhng đnh hng hiu qu kinh t trong tng lai phc v cho nhà qun lý ra
quyt đnh.
Vi vai trò là mt h thng đo lng thành qu hot đng, BSC cho phép
làm rõ tm nhìn và chin lc ca t chc bng cách đa ra các mc tiêu và thc
đo đ đánh giá thành qu trên bn phng din: 12
Bng 1.1: Các mc tiêu và thc đo trên bn phng din ca BSC [12, 44]
Phng din Nhng thc đo chung
Tài chính
Li nhun đu t và giá tr kinh t gia tng
Khách hàng S hài lòng, gi chân, th trng, phn khách hàng mà
t chc nm gi
Quy trình hot đng
ni b
Cht lng, thi gian phn hi, chi phí và nhng hng
dn đu v sn phm mi
Hc hi và phát
trin
S hài lòng ca nhân viên và kh nng sn sàng ca h
thng thông tin
trang 51 đn trang 58).
Thc đo phng din tài chính: T chc phi thit k các thc đo đ đo
lng vic thc hin các mc tiêu tài chính đã đc thit lp. Thc đo cn phù hp
vi mc tiêu đ làm c s đánh giá kt qu đt đc và cng là vn đ kim soát tài
chính. Mt s phng pháp kim soát tài chính là thc đo li nhun, li nhun trên
vn đu t (Returns on investment – ROI), giá tr kinh t tng thêm (Economic
Value Added – EVA), phân tích bin đng.
+ Thc đo li nhun: Là mt thc đo dùng đ đánh giá thành qu hot
đng ca t chc thông qua li nhun, t đó giúp cho nhà qun lý phân phi ngun
lc hiu qu nhm đt đc mc tiêu đ ra.
+ ROI là mt ch s tài chính dùng đ đánh giá hiu qu s dng vn ca t
chc.
ROI =
Li nhun hot đng
Vn đu t
14
ROI là mt công c tài chính đc các nhà qun tr s dng đ đánh giá
thành qu qun lý ca các trung tâm đu t. ROI cho bit mt đng tài sn đu t đã
to ra bao nhiêu đng li nhun. Ch s này càng ln thì thành qu qun lý vn đu
t càng cao. ROI còn đc phân tích thành t sut li nhun trên doanh thu và s
vòng quay ca tài sn đ có th đánh giá chính xác các hot đng riêng l nh
hng hot đng chung ca t chc. T đó nhà qun tr có th kim soát tt chi phí
và đánh giá đc hiu sut s dng tài sn.
ROI =
T sut li nhun
Phng din khách hàng tp trung vào đo lng hiu qu hot đng ca t
chc da vào nhóm khách hàng, phân khúc th trng mà tng b phn trong t
chc chn đ cnh tranh. Nhng phân khúc này đi din cho các ngun lc s to ra
doanh thu trong các mc tiêu tài chính ca t chc. ây là mt yu t rt quan trng
đóng góp vào kt qu hot đng ca t chc, vì nu khách hàng không hài lòng h
s tìm nhng nhà cung cp khác có kh nng đáp ng nhu cu.
Mc tiêu phng din khách hàng đc c th hóa t tm nhìn và chin
lc ca t chc. Nhng mc tiêu này phi gn kt cht ch vi mc tiêu ca
phng din tài chính trong mi quan h nhân qu. đo lng hiu qu hot đng
15
ca doanh nghip trên nhóm khách hàng, phân khúc th trng mc tiêu, các mc
tiêu gia tng th phn, gia tng s tha mãn ca khách hàng, tng cng s hiu bit
v nhu cu khách hàng, tng cng phc v khách hàng, c gng duy trì khách hàng
hin hu đc s dng. Các ch tiêu này đc s dng cho hu ht các t chc, tuy
nhiên chúng cn điu chnh cho phù hp vi nhóm khách hàng mc tiêu mà tng t
chc mun tp trung vào.
Thc đo ca phng din khách hàng: đt đc hiu qu trên th
trng mc tiêu, t chc phi cung cp đc nhng giá tr đáp ng nhu cu ca
khách hàng, và nhng mc tiêu này cn đc đo lng thông qua các thc đo. Mt
s thc đo chính đc các t chc s dng nh: Th phn, mc đ hài lòng ca
khách hàng, s thu hút khách hàng mi, duy trì khách hàng hin hu và lòng trung
thành ca khách hàng, li nhun t khách hàng đc minh ha qua hình 1.2 Hình 1.2: Mi quan h các thc đo ca phng din khách hàng [12, 68]
16
Th phn là th trng tiêu th mà t chc chim lnh. Th phn phn ánh t
l phn trm sn phm, dch v trong mt th trng nào đó đc cung cp bi t
chc. Th phn có th đc đo lng bi s lng khách hàng, doanh thu hay s