B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG
I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH PHM TH NH THY QUN TR RI RO TRONG THANH TOÁN
QUC T TI NGỂN HÀNG THNG MI
C PHN U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh ậ Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG
I HC KINH T THÀNH PH
H CHÍ MINHPHM TH NH THY

QUN TR RI RO TRONG THANH TOÁN
QUC T TI NGỂN HÀNG THNG MI
C PHN U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM

LUN VN THC S KINH T
CHUYÊN NGÀNH: Tài Chính - Ngân Hàng

DANH MC CÁC BNG, BIU
DANH MC CÁC S  VÀ  TH
LI M U
CHNG 1: TNG QUAN V QUN TR RI RO TRONG THANH TOÁN
QUC T TI NGỂN HÀNG THNG MI 1
1.1TNG QUAN V THANH TOÁN QUC T (TTQT) 1
1.1.1 Khái nim v thanh toán quc t 1
1.1.2. Vai trò ca hot đng thanh toán quc t 1
1.1.2.1 i vi khách hàng 1
1.1.2.2 i vi ngân hàng 2
1.1.2.3 i vi nn kinh t 3
1.1.3 Các phng thc thanh toán quc t 4
1.1.3.1 Phng thc chuyn tin 4
1.2.3.2. Phng thc nh thu 6
1.2.3.3. Phng thc tín dng chng t (L/C) 8
1.2 RI RO TRONG CÁC PHNG THC THANH TOÁN QUC T 11
1.2.1 Khái nim ri ro thanh toán quc t 11
1.2.1.1 Khái nim v ri ro: 11
1.2.1.2 Khái nim ri ro thanh toán quc t 12
1.2.2 Phân loi ri ro thanh toán quc t: 13
1.2.2.1 Ri ro nghip v (tác nghip) 13
1.2.2.2 Ri ro bin đng t giá 16
1.2.2.3 Ri ro đo đc các bên tham gia 17
1.2.2.4 Ri ro quc gia 19
1.2.3 Qun tr ri ro trong thanh toán quc t: 20

1.2.3.1 Khái nim qun tr ri ro: 20
1.2.3.2 Qun tr ri ro trong thanh toán quc t 20
1.2.4 Gii pháp qun tr ri ro trong thanh toán quc t 21
1.2.4.1 Ri ro nghip v 21

2.2.2.2 Quy trình thc hin qun tr ri ro 43
2.3 THC TRNG QUN TR RI RO TRONG THANH TOÁN QUC T
TI NGÂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM. 44
2.3.1 Ri ro nghip v 44
2.3.2 Ri ro bin đng t giá 52
2.3.3 Ri ro đo đc các bên tham gia 53
2.3.4 Ri ro quc gia, pháp lý 56
2.4 ÁNH GIÁ THC TRNG QUN TR RI RO TRONG HOT NG
THANH TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG 58
2.4.1 Các kt qu đt đc 58
2.4.2 Nhng hn ch: 69
KT LUN CHNG 2 71
CHNG 3:  XUT CÁC GII PHÁP NỂNG CAO HIU QU QUN
TR RI RO TRONG THANH TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG TMCP
U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM. 72
3.1. NH HNG PHÁT TRIN CA NGÂN HÀNG TMCP U T VÀ
PHÁT TRIN VIT NAM 72
3.1.1 nh hng phát trin kinh doanh đn 2015: 72
3.1.2 nh hng phát trin thanh toán quc t đn 2015: 74
3.1.3 Gii pháp đy mnh hot đng tài tr thng mi giai đon 2013-2015 .75
3.2. GII PHÁP HN CH RI RO THANH TOÁN QUC T CN ÁP
DNG TI NGÂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 76
3.3. CÁC KIN NGH 80
3.3.1 Kin ngh đi vi c quan nhà nc 80
3.3.1.1 Chính ph 80
3.3.1.2 Ngân hàng nhà nc 82
3.3.2 Kin ngh vi khách hàng, doanh nghip xut nhp khu. 84
KT LUN CHNG 3 85
KT LUN 86
TÀI LIU THAM KHO

Quá trình hình thành và phát trin ngân hàng BIDV
28
Bng 2.2
Mng li ngân hàng BIDV t nm 2010-2013
29
Bng 2.3
S lng nhân viên BIDV t 2010-2013
30
Bng 2.4
Kt qu hot đng kinh doanh ti BIDV t 2012-2013
31
Bng 2.5
Tình hình huy đng vn ca BIDV giai đon 2010 ậ
2013
32
Bng 2.6
Tình hình hot đng tín dng ca BIDV giai đon
2010 ậ 2013
33
Bng 2.7
Tình hình hot đng dch v ca BIDV giai đon 2010
ậ 2013
34
Bng 2.8
Kinh doanh ngoi t giai đon 2010 ậ 2013
35
Bng 2.9
Doanh s thanh toán XNK t 2010 ậ 2013
36
Bng 2.10

S đ
Tên s đ
Trang
S đ 1.1
Quy trình thanh toán T/T tr trc
5
S đ 1.2
Quy trình thanh toán T/T tr sau
5
S đ 1.3
Quy trình thanh toán nh thu
8
S đ 1.4
Quy trình thanh toán LC
11

LI M U

1. Tính cp thit ca đ tƠi
Sau 7 nm gia nhp WTO k t nm 2006, kinh t Vit Nam đã phát trin mnh
trên mi lnh vc, đc bit là thu hút đu t nc ngoài, thng mi, dch v. Qua xp
hng ca WTO, th hng ca Vit Nam xét theo kim ngch xut, nhp khu hàng hóa
nm 2003 ln lt  v trí 50 và 42 trên toàn cu. Tuy nhiên, đn nm 2012, th hng
xut khu hàng hóa ca nc ta đã tng 13 bc, lên v trí th 37 trong s các nc, vùng
lãnh th trên toàn th gii, trong khi nhp khu ca Vit Nam tng 18 bc, xp v trí th
34.
S phát trin mnh m quan h kinh t quc t không nhng v chiu rng mà
còn v chiu sâu.Tích cc hi nhp kinh t quc t đem li nhiu c hi kinh t nh hàng
hoá xut khu có th tip cn th trng tt hn, thu hút đc nhiu vn đu t nc
ngoài hn và nhiu li ích gián tip khác. iu đó đng ngha vi vic các doanh nghip

− V mt lý thuyt: Tuy đã có mt s đ tài nghiên cu v vn đ nâng cao hiu qu
trong thanh toán quc t nhng vn đ qun tr ri ro trong thanh toán quc t thì
vn cha nhiu.
− V thc tin: Công tác qun tr ri ro ti ngân hàng thng mi c phn u t và
Phát trin Vit Nam hin nay rt đc Ban lãnh đo ngân hàng quan tâm. Mt s
gii pháp mà hc viên đa ra hin nay vn cha đc chú trng nh yêu cu đi
mi trong công tác kim tra giám sát hin nay ch mang tính hình thc thiu thc
tin; vic gn hot đng kinh t vi thc hin nhim v chính tr đc ng,
Chính Ph, Nhà Nc giao phó tuy quan trng nhng cng phi tng cng m
rng sang các th trng trng yu…
6. Kt cu ca lun vn

Ngoài li m đu và kt lun, đ tài gm ba chng:
Chng 1: Tng quan v qun tr ri ro trong thanh toán quc t ti ngân hàng
thng mi.
Chng 2: Thc trng qun tr ri ro trong thanh toán quc t ti ngân hàng TMCP
u t Và Phát trin Vit Nam
Chng 3:  xut các gii pháp nâng cao hiu qu qun tr ri ro trong thanh toán
quc t ti ngân hàng TMCP u t Và Phát trin Vit Nam
1

CHNG 1: TNG QUAN V QUN TR RI RO TRONG THANH TOÁN
QUC T TI NGỂN HÀNG THNG MI
1.1Tng quan v thanh toán quc t (TTQT)
1.1.1 Khái nim v thanh toán quc t
“Thanh toán quc t là vic thc hin các ngha v chi tr và quyn hng li
v tin t phát sinh trên c s các hot đng kinh t và phi kinh t gia các t chc,
cá nhân nc này vi t chc, cá nhân nc khác, hay gia mt quc gia vi t chc
quc t thông qua quan h gia các ngân hàng ca các nc liên quan” (Nguyn
Vn Tin, 2009, trang 294)

doanh ngoi t, bo lãnh ngân hàng trong ngoi thng, tài tr thng mi và các
hot đng ngân hàng quc t khác.
TTQT đc cng c và phát trin mnh m s góp phn làm tng tính thanh
khon cho ngân hàng. Khi thc hin nghip v TTQT, ngân hàng có th thu đc
ngun vn ngoi t tm thi nhàn ri ca các doanh nghip có quan h TTQT vi các
ngân hàng di hình thc các khon kỦ qu ch thanh toán.
ng thi, vic hoàn thin các hot đng TTQT còn to điu kin hin đi hóa
công ngh ngân hàng.Các ngân hàng s áp dng công ngh tiên tin đ hot đng
TTQT đc thc hin nhanh chóng, kp thi và chính xác, nhm phân tán ri ro, góp
phn m rng quy mô và mng li ngân hàng.
M rng hot đng TTQT cng làm tng cng mi quan h đi ngoi ca
ngân hàng, tng cng kh nng cnh tranh ca ngân hàng, nâng cao uy tín ca mình
trên trng quc t, trên c s đó khai thác ngun tài tr ca các ngân hàng nc
ngoài và ngun vn trên th trng tài chính quc t đ đáp ng nhu cu v vn ca
ngân hàng
3

1.1.2.3 i vi nn kinh t
Thanh toán quc t có v trí quan trng đc bit trong hot đng kinh t đi
ngoi nói chung và trong hot đng xut nhp khu nói riêng, đc bit trong bi cnh
hin nay khi mi quc gia đu đt kinh t đi ngoi lên v trí hàng đu, coi hot đng
kinh t đi ngoi là con đng tt yu trong chin lc phát trin kinh t.Thanh toán
quc t thúc đy hot đng kinh t đi ngoi phát trin, nu vic t chc thanh toán
quc t đc tin hành nhanh chóng, an toàn chính xác s làm cho các nhà sn xut
kinh doanh s yên tâm và đy mnh hot đng xut nhp khu ca mình, nh đó thúc
đy hot đng kinh t đi ngoi phát trin, đc bit là hot đng ngoi thng.
Hot đng TTQT đóng mt vai trò quan trng trong vic phát trin kinh t ca
đt nc. Mt quc gia không th phát trin vi chính sách đóng ca, ch da vào
tích ly trao đi trong nc mà phi phát huy li th so sánh, kt hp gia sc mnh
trong nc vi môi trng kinh t quc t.

(1) Nhà nhp khu kỦ hp đng ngoi thng vi nhà xut khu cung cp hàng
hóa, dch v theo phng thc chuyn tin ng trc
(2) Nhà nhp khu lp th tc chuyn tin cho nhà xut khu gi đn ngân hàng
phc v mình (tùy theo yêu cu ng trc ca hp đng mà chuyn ngay khi
kỦ hp đng hoc khi nhn đc b chng t copy)
(3) Ngân hàng phc v nhà nhp khu chuyn tin cho ngân hàng phc v nhà
xut khu.
(4) Ngân hàng phc v nhà xut khu nhn đc tin thanh toán tin cho nhà xut
khu.
5

(5) Nhà xut khu chuyn giao hàng hóa cho nhà nhp khu

S đ 1.2 Quy trình thanh toán T/T tr sau
(1) Nhà nhp khu kỦ hp đng ngoi thng vi nhà xut khu cung cp hàng
hóa, dch v theo phng thc chuyn tin tr sau
(2) Nhà xut khu chuyn giao hàng hóa cho nhà nhp khu
(3) Nhà nhp khu lp th tc chuyn tin cho nhà xut khu thông qua ngân
hàng phc v nhà nhp khu
(4) Ngân hàng phc v nhà nhp khu chuyn tin cho ngân hàng phc v nhà
xut khu.
(5) Ngân hàng phc v nhà xut khu nhn đc tin thanh toán tin cho nhà xut
khu.
Nh vy thanh toán chuyn tin là hình thc thanh toán trc tip gia ngi
chuyn tin và ngi nhn tin. Ngân hàng ch đóng vai trò trung gian thanh toán
theo u nhim đ đc hng hoa hng và không b ràng buc gì c đi vi c ngi
mua ln ngi bán.Trong quan h mua bán phng thc này ch đc chn làm
phng tin thanh toán đi vi nhà kinh doanh xut nhp khu, cung ng dch v có
quan h thân thit, tin cy ln nhau, vì khâu thanh toán này d làm ny sinh vic
chim dng vn ca ngi bán, nu bên mua c tình dây da, kéo dài vic thanh

hi phiu mà còn cn c vào b chng t hàng hoá, gi kèm theo vi điu kin là
7

ngi nhp khu tr tin hoc chp nhn hi phiu có k hn thì ngân hàng mi trao
b chng t hàng hoá đ đi nhn hàng
Quy trình thanh toán

S đ 1.3 Quy trình thanh toán nh thu
(1) Nhà nhp khu và nhà xut khu ký kt hp đng mua bán, trong đó điu
khon thanh toán quy đnh áp dng phng thc nh thu
(2) Nhà xut khu gi hàng hóa cho nhà nhp khu.
(3) Nhà xut khu lp đn yêu cu nh thu gi cùng b chng t ( hoc chng t
tài chính đi vi nh thu trn) cho ngân hàng nh thu.
(4) NH nh thu lp Lnh nh thu và gi toàn b chng t ( hoc chng t tài
chính đi vi nh thu trn) ti NH thu h.
(5) NH thu h thông báo cho nhà nhp khu.
(6) Nhà nhp khu chp hành lnh nh thu bng cách thanh toán ngay hoc chp
nhn hi phiu tr chm
(7) NH thu h trao b chng t thng mi cho nhà nhp khu đ nhn hàng(nh
thu trn không thc hin bc này)
(8) NH thu h chuyn tin thanh toán nh thu, hoc hi phiu chp nhn cho NH
nh thu.
(9) NH nh thu chuyn tin nh thu, hoc hi phiu chp nhn cho nhà xut khu.
u đim ca phng thc nh thu so vi các phng thc TTQT khác:
8

Trong phng thc này ngân hàng đóng vai trò là trung gian thu h, ch thc
hin theo yêu cu ca khách hàng và thu phí. Ngân hàng ch chu trách nhim đm
bo đ tin thanh toán trc khi giao b chng t nh thu tr ngay cho nhà nhp
khu, còn đi vi b chng t nh thu tr chm thì vic thanh toán hoàn toàn ph

quy đnh sau khi đã s dng ht giá tr hoc ht thi hn hiu lc thì LC li
bt đu có giá tr nh c và tip tc s dng nh vy trong mt thi hn nht
đnh.
• Back-to-back L/C (Th tín dng giáp lng): Sau khi nhn đc LC do ngi
nhp khu m, ngi xut khu s dng LC này làm cn c bo đm, đ
ngh ngân hàng phát hành mt LC khác cho ngi hng khác vi ni dung
gn ging nh LC ban đu.
• Red-claused L/C (Th tín dng điu khon đ): Là loi LC mà ngân hàng
phát hành y nhim cho ngân hàng thông báo thanh toán mt s tin nht
đnh, trong phm vi giá tr ca LC cho ngi th hng ngay c khi ngi
này cha thc hin ngha v chuyn giao hàng hóa cho ngi th hng.
• Reciprocal L/C (Th tín dng đi ng): Là loi LC ch có hiu lc thanh toán
cho ngi th hng sau khi đã có mt LC khác ca bên đi tác cng đc
m ra
• Standby LC (Th tín dng d phòng): Là loi LC phát hành nhm mc đích
bo v quyn li cho nhà nhp khu. Ngân hàng phc v nhà xut khu phát
hành LC d phòng cho nhà nhp khu cam kt thanh toán tin cho nhà nhp
khu nu nhà xut khu không có kh nng giao hàng hoc không hoàn
thành ngha v giao hàng nh đã quy đnh trong LC.
Quy trình thanh toán
10 S đ 1.4 Quy trình thanh toán LC
(1) Nhà nhp khu và nhà xut khu ký kt hp đng mua bán, trong đó điu
khon thanh toán quy đnh áp dng phng thc LC
(2) Ngi nhp khu làm đn xin m th tín dng gi đn ngân hàng phc v
mình yêu cu m mt th tín dng cho ngi xut khu hng.
(3) Cn c vào đn xin m L/C ngân hàng phát hành m L/C và chuyn bn
chính cho ngi xut khu thông qua ngân hàng thông báo

đn nguy him, khó khn, hoc điu không chc chn có th xy ra cho con
ngi.i din ca trng phái này, t đin Oxford cho rng ri ro là kh nng gp
nguy him hoc b đau đn thit hi….Trong khi đó, theo cách nhìn ca trng phái
trung hòa, ri ro là s bt trc có th đo lng đc. Theo Allan Willett, mt đi biu
ca trng phái trung hòa, thì ri ro là s bt trc có liên quan đn vic xut hin
nhng bin c không mong đi.
Bàn v ri ro trong kinh doanh xut nhp khu, trong tác phm ắQun tr ri
ro và khng hong”, tác gi oàn Th Hng Vân cho rng ri ro trong kinh doanh
xut nhp khu là s bt trc có th đo lng đc, nó có th to ra nhng tn tht,
12

mt mát, thit hi hoc làm mt đi nhng c hi sinh li, nhng cng có th đa đn
nhng li ích, nhng c hi thun li trong kinh doanh xut nhp khu.
Mi quan đim hay khái nim trên s dng nhng ngôn t khác nhau nhng
đu có đim chung là đ cp đn mt hay mt chui s kin mà nó xy ra s to ra
các tn tht hoc đem li nhng c hi. Trong phm vi nghiên cu ca đ tài, tác gi
ch xét ri ro  đây nh là các bin c có th gây nh hng xu đn quá trình hot
đng kinh doanh ca các ngân hàng thng mi, làm gim hiu qu hot đng ca
ngân hàng.T đó đa ra các gii pháp hn ch ri ro nhm ngn chn các tn tht
trong hot đng ca ngân hàng.Nhn dng ri ro là mt khâu quan trng giúp đa ra
các gii pháp hn ch hiu qu và phù hp.
1.2.1.2 Khái nim ri ro thanh toán quc t
Ri ro trong hot đng TTQT ca NHTM là vn đ xy ra ngoài Ủ mun trong
quá trình tin hành hot đng TTQT và nh hng xu đn hot đng kinh doanh ca
NHTM.Trong quá trình tin hành hot đng TTQT, ri ro xy ra khi quyn li ca
mt bên tham gia b vi phm. Ri ro không ch đc hiu theo ngha hp là vic
chng t không đc thanh toán, mà còn đc hiu rng ra là bt k mt s chm tr
nào trong các khâu ca quá trình TTQT. Ri ro có th xy ra vi tt c các bên tham
gia: Vi ngi bán, ri ro xy ra khi bán hàng không thu đc tin hoc chm thu
đc tin, ri ro v th trng, ri ro không nhn hàng, ri ro không thanh toán…;

Có th do s sót trong khi kim tra ch dn thanh toán là thanh toán b chng t
tr ngay hay chp nhn thanh toán b chng t tr chm, nu ngân hàng thu h chuyn
tin cho ngân hàng nh thu trc khi nhà nhp khu thanh toán, thì phi chu ri ro nu
nh nhà nhp khu không nhn chng t và không thanh toán hoc không chp nhn
thanh toán.

Trích đoạn Ri ro nghi pv (tác nghi p) ut vào công ngh cao

---