B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH DIM
O LNG S HÀI LÒNG CA KHÁCH HÀNG
V CHT LNG DCH V GIAO NHN VN TI
CA UPS VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
Tp. H Chí Minh, Nm 2013
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t này là công trình nghiên cu ca bn thân,
đc đúc kt t quá trình hc tp, nghiên cu và t kinh nghip thc tin công tác
ti UPS trong thi gian qua. Các thông tin đc trích dn và s liu đc s dng
trong lun vn là hoàn toàn trung thc.
Thành ph H Chí Minh – Nm 2013
Tác gi lun vn
Nguyn Th Dim
MC LC
TRANG PH BÌA
1.3. Cht lng dch v và cht lng dch v giao nhn vn ti 16
1.3.1. Cht lng dch v 16
1.3.2. Cht lng dch v giao nhn vn ti 17
1.3.3. Các mô hình cht lng dch v 17
1.4. S hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v giao nhn vn ti 23
1.4.1. S hài lòng ca khách hàng 23
1.4.2. S hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v giao nhn vn ti 24
1.5. Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng 24
1.6. Mô hình nghiên cu và các gi thuyt 25
Tóm tt chng 1 27
CHNG 2: TNG QUAN TÌNH HÌNH HOT NG VÀ CUNG CP
DCH V CA UPS VIT NAM 28
2.1. Tng quan v UPS toàn cu 28
2.1.1. Gii thiu chung 28
2.1.2. Quá trình hình thành và phát trin: 29
2.2. Tng quan v UPS Vit Nam 31
2.2.1. Gii thiu chung 31
2.2.2. Các loi hình dch v ca UPS ti Vit Nam 33
2.2.3. Kt qu hot đng kinh doanh ca UPS 34
2.2.3. Th trng giao nhn vn ti và các đi th cnh tranh ca UPS ti Vit
Nam 36
2.3. ánh giá đim mnh, đim yu trong hot đng kinh doanh dch v giao
nhn vn ti ca UPS Vit Nam 39
2.3.1. im mnh 39
2.3.2. im yu 40
2.4. Thc tin đánh giá cht lng dch v ti UPS 40
Tóm tt chng 2 41
CHNG 3: THIT K NGHIÊN CU 42
3.1. Quy trình nghiên cu 42
4.6.1. Kt qu phân tích hi quy, đánh giá mô hình và kim đnh gi thuyt 67
4.6.2. Kim đnh các gi đnh hi quy 69
4.7. Kim đnh s khác bit trong s hài lòng ca khách hàng. 71
4.7.1 Kim đnh s khác bit trong s hài lòng ca khách hàng v loi hình doanh
nghip. 71
4.7.2. Kim đnh s khác bit trong s hài lòng ca khách hàng v thi gian s dng
dch v. 72
Tóm tt chng 4 73
CHNG 5: GII PHÁP 74
5.1. Mc đích xây dng gii pháp 74
5.2. Cn c xây dng gii pháp 74
5.3. Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v giao
nhn vn ti ca UPS Vit Nam 77
5.4. Nhng hn ch ca nghiên cu và hng nghiên cu tip theo 81
Tóm tt chng 5 82
KT LUN 83
TÀI LIU THAM KHO
PH LC DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 2.1. Doanh thu và li nhun ca UPS toàn cu qua các nm 35
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
Hình 1.1. Mô hình 5 khong cách cht lng dch v 18
Hình 1.2. Các nhân t tác đng đn cht lng cm nhn dch v 22
Hình 1.3. Mô hình nghiên cu đ ngh 26
Hình 2.1. S đ b máy t chc ca UPS Vit Nam 33
Hình 2.2. Biu đ t trng doanh thu theo loi hình dch v 2012 34
Hình 2.3. Biu đ t trng doanh thu theo khu vc đa lý 2012 35
Hình 2.4. Biu đ tng trng doanh thu và li nhun qua các nm 36
Hình 3.1. Quy trình nghiên cu 43
1
PHN M U
Lý do chn đ tài
Trong xu th hi nhp kinh t quc t ngày nay, dch vu logistics là yu
t không th tách ri và là ngành dch v xng sng ca hot đng thng
yu trong hot đng dch v ca UPS, đng thi có nhng trn tr v cht
lng dch v ca đn v. Tác gi nhn thy rng nghiên cu s hài lòng ca
khách hàng là vn đ cp thit, giúp công ty UPS bit đc cm nhn ca
khách hàng v cht lng dch v hin ti ca mình, hiu rõ hn v nhu cu
ca khách hàng, t đó có nhng gii pháp ci tin dch v phù hp hn. Vì
vy tác gi đã la ch đ tài nghiên cu: "o lng s hài lòng ca khách
hàng v cht lng dch v giao nhn vn ti ca UPS Vit Nam" đ phn
nào có th giúp các nhà qun tr công ty hoch đnh chin lc kinh doanh và
ci tin cht lng dch v đ nâng cao s hài lòng ca khách hàng đi vi
dch v giao nhn vn ti ca đn v đng thi góp phn làm tng nng lc
cnh tranh cho doanh nghip ti th trng Vit Nam.
Mc tiêu nghiên cu
tài đc nghiên cu vi ba mc tiêu sau:
- Xác đnh các nhân t cht lng dch v tác đng đn s hài lòng ca
khách hàng.
- o lng mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi cht lng dch v
giao nhn vn ti ca UPS.
- xut các gii pháp nhm nâng cao s hài lòng ca khách hàng v cht
lng dch v giao nhn vn ti ca UPS ti Vit Nam.
i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: là cht lng dch v và s hài lòng ca khách
hàng đi vi cht lng dch v giao nhn, vn ti ca UPS.
Phm vi nghiên cu: Nghiên cu đc thc hin đi vi dch v vn
giao nhn vn ti bng đng bin và đng hàng không mà UPS đang cung
3
cp trên th trng Vit Nam, kho sát đc thc hin đi vi các khách hàng
ca UPS trên c hai Min Bc và Nam.
SPSS 16.0 đ tin hành: (1) đánh giá đ tin cy Cronbach’s Alpha ca thang
đo và phân tích nhân t khám phá EFA đ xác đnh các nhân t nh hng đn
s hài lòng ca khách hàng; (2) kim đnh s phù hp ca mô hình lý thuyt
và các gi thuyt nghiên cu bng phng pháp phân tích hi quy.
Nhng công trình nghiên cu có liên quan
Nhiu nm qua có nhiu tác gi nghiên cu các đ tài liên quan đn đo
lng s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v logistics ti mt s
đn v đin hình sau:
- Trn Phng Thc, 2013, o lng s hài lòng ca khách hàng v cht
lng dch v logistics ti Công ty Daco Logistics, Lun vn Thc s. i hc
kinh t Tp.HCM.
Trong mô hình nghiên cu ca mình tác gi đã s dng thang đo SERVPERF,
là dng bin th ca thang đo SERVQUAL đ đo lng s hài lòng ca khách
hàng, đây là mt trong nhng đim mi ca đ tài.
- Trn Th Thanh Ho, 2012, o lng s hài lòng ca khách hàng v cht
lng dch v Logistics ti Công ty C phn Vn ti và Dch v hàng hi,
Lun vn Thc s. i hc kinh t Tp.HCM.
Tác gi thc hin nghiên cu đo lng s hài lòng ca khách hàng da trên
mô hình lý thuyt v cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng đi vi
tt c các dch v logistics mà Công ty C phn Vn ti và Dch v hàng hi
đang cung cp.
- Nguyn Th Thanh Tuyn, 2012, o lng s hài lòng ca khách hàng
đi vi dch v logistics ca nhà cung cp dch v Logistics ti Tp.HCM, Lun
vn Thc s. i hc kinh t Tp.HCM.
Tác gi đã xây dng thang đo s hài lòng ca khách hàng trong lnh vc dch
v logistics qua đó thy đc mc đ nh hng ca các nhân t đn s hài
lòng ca khách hàng đi vi dch v logistics ca nhà cung cp dch v
5
Ý ngha khoa hc và thc tin ca nghiên cu
Ý ngha khoa hc: Trong phm vi ngành, kt qu nghiên cu có th
đc dùng làm tài liu tham kho cho các nghiên cu tip theo trong vic đo
lng cht lng dch v logistics cng nh dch v giao nhn vn ti.
Ý ngha thc tin: Kt qu nghiên cu s giúp cho các cp lãnh đo và
cp qun lý ca UPS thy rõ mc đ nh hng ca các yu t đn s hài lòng
ca khách hàng đi vi dch v mà UPS đang cung cp. ây là c s cho vic
đ ra nhng chin lc ci tin cht lng dch v, làm tng s hài lòng ca
khách hàng, thu hút thêm khách hàng, tng nng lc cnh tranh và m rng th
phn cho doanh nghip.
Kt cu lun vn
Ngoài phn M đu, Kt lun, Danh mc tài liu tham kho và phn Ph
lc thì kt cu lun vn bao gm 5 chng chính nh sau:
Chng 1: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chng 2: Tng quan tình hình hot đng và cung cp dch v ca UPS
ti vit nam
Chng 3: Thit k nghiên cu
Chng 4: Kt qu nghiên cu
Chng 5: Gii pháp
7
CHNG 1: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH
NGHIÊN CU
Trong chng 1, tác gi s h thng c s lý lun v dch v, cht lng
dch v và s hài lòng ca khách hàng. Bên cnh đó tác gi cng trình bày
các lý thuyt liên quan v logistics nh dch v logistics, dch v giao nhn
vn ti, cht lng dch v giao nhn vn ti và mi quan h gia cht lng
dch v vi s hài lòng ca khách và các mô hình lý thuyt c s, t đó tác gi
phát trin, logistics đc nghiên cu và áp dng sang lnh vc kinh doanh.
Di góc đ doanh nghip, thut ng “logistics” thng đc hiu là hot
đng qun lý chui cung ng ca doanh nghip đó. Cho đn nay vn cha tìm
đc thut ng thng nht, phù hp đ chuyn ngha t logistics sang ting
Vit. Vì vy, logistics vn đc s dng trong ngôn ng Vit nh mt s
ngoi t khác. Chính vì l đó, tác gi xin gi nguyên thut ng Logistics trong
đ tài mà không dch sang ting Vit.
Nhiu t chc trên th gii đã đa ra các khái nim v logistics da trên
các quan đim khác nhau nh sau:
- Theo Hi đng Qun tr Logistics Hoa K (CLM): Logistics là quá
trình lên k hoch, thc hin và kim soát hiu qu, tit kim chi phí ca dòng
lu chuyn và lu tr nguyên vt liu, hàng tn, thành phm và các thông tin
liên quan t đim đu tiên đn đim tiêu dùng cui cùng, nhm mc đích tha
mãn nhng yêu cu ca khách hàng.
- Theo quan đim “5 đúng” (“5 Right”): “Logistics là quá trình cung cp
đúng sn phm đn đúng v trí, vào đúng thi đim vi điu kin và chi phí
phù hp cho khách hàng tiêu dùng sn phm”.
- Theo GS TS oàn Th Hng Vân: “Logistics là quá trình ti u hóa v v
trí và thi đim, vn chuyn và d tr ngun tài nguyên t đim đu tiên ca
chui cung ng qua các khâu sn xut, phân phi cho đn tay ngi tiêu dùng
cui cùng, thông qua hàng lot các hot đng kinh t”.
- Theo T chc thng mi th gii WTO, dch v logistics gm 3 loi:
9
• Dch v logistics ch yu (core logistics service) là dch v làm
hàng, dch v lu kho, dch v đi lý vn ti và các dch v h tr
khác.
• Dch v liên quan đn vn ti gm có vn ti hàng hoá (đng bin,
thy đc, không nghe thy đc hay không ngi thy đc trc khi mua
chúng,… và không bit đc kt qu ca dch v. Vì vy, khách hàng s suy
din v cht lng dch v t các yu t nh đa đim, con ngi, trang thit
b, tài liu, thông tin, biu tng và giá c mà h nhìn thy.
Tính không tách ri (Inseparability): Tính không tách ri ca dch v
ngha là quá trình sn xut dch v và vic tiêu dùng dch v xy ra đng thi.
Khác vi hàng hóa vt cht đc sn xut ra nhp kho, phân phi thông qua
nhiu nc trung gian mua bán, ri sau đó mi đc tiêu dùng, quá trình cung
ng dch v gn lin vi tiêu dùng dch v. Nu dch v do mt ngi thc
hin, thì ngi cung ng là mt b phn ca dch v đó.
Tính không n đnh (Variability): Dch v mang tính không n đnh
vì nó ph thuc vào ngi thc hin dch v, thi gian và đa đim thc hin
dch v đó. Ngi mua dch v bit rõ tính không n đnh rt ln này và
thng hay trao đi vi ngi khác trc khi la chn ngi cung ng.
Tính không lu gi (Perishability): Do quá trình sn xut và tiêu dung
dch v din ra đng thi nên không th sn xut dch v hàng lot đ ct tr,
lu kho ri đem bán nh nhng loi hàng hóa hu hình khác. Nên không có
khái nim “ tái s dng” hay “phc hi” dch v. Do vy, dch v là sn phm
đc s dng khi to thành và kt thúc ngay sau đó.
1.1.2.2. c đim dch v logistics
Dch v nói chung và dch v logistics nói riêng có nhng đc tính riêng
bit khác vi các loi hàng hóa hu hình khác nh là tính vô hình, tính không
tách ri, tính không n đnh và tính không lu gi. Ngoài ra dch v logistics
còn có nhng đc đim riêng nh sau:
- Dch v logistics là mt quá trình ca các hot đng liên tc, liên quan
mt thit và tác đng qua li ln nhau, nó đc thc hin mt cách khoa hc
11
- Dch v xây dng thi công.
- Dch v phân phi: đi lý bán l, bán buôn.
- Dch v giáo dc.
- Dch v môi trng: dch v thoát nc, v sinh và x lý cht thi.
- Dch v tài chính: bo him trc tip, tái bo him, môi gii bo him và
các dch v bo him h tr khác; dch v ngân hàng và các dch v tài chính
khác. K c các dch v liên quan đn chng khoán, cung cp thông tin tài
chính và qun lý tài sn.
- Dch v liên quan đn sc khe và dch v xã hi.
- Dch v du lch và dch v liên quan đn l hành.
- Dch v gii trí, vn hóa và th thao.
- Dch v vn ti: dch v vn ti đng bin, đng sông, đng b, vn
ti đng ng, vn ti đa phng thc, các dch v h tr cho tt c các
phng thc vn ti.
- Dch v khác: gm bt k các loi dch v nào cha nêu trên.
- Theo phân loi ca WTO thì dch v logistics không đc coi là mt
ngành đc lp theo các mã phân loi ca GATS (General Agreement on
Trade in Service) mà đc phân trong nhóm dch v vn ti.
1.1.3.2. Phân loi dch v logistics
Logistics đc phân loi theo nhiu tiêu chí khác nhau trong thc t, sau
đây là mt s tiêu chí phân loi logistics ph bin:
Phân loi theo các hình thc logistics:
- Logistics bên th nht (1PL – First Party Logistics) – ngi ch s hu
hàng hóa t mình t chc và thc hin các hot đng logistics đ đáp ng nhu
cu ca bn thân. Theo hình thc này, ch hàng phi đu t vào phng tin
vn ti, kho cha hàng, h thng thông tin, nhân công đ qun lý và vn hành
hot đng logistics.
13
thành phm đn tay ngi tiêu dùng mt cách ti u c v v trí, thi gian và
chi phí nhm đem li li nhun ti đa cho doanh nghip.
14
- Logistics ngc hay còn gi là Logistics thu hi (reverse logistics) là quá
trình thu hi các ph phm, ph liu, ph phm, các yu t nh hng đn môi
trng phát sinh t quá trình sn xut, phân phi và tiêu dùng tr v đ tái ch
hoc x lý.
Phân loi theo đi tng hàng hóa:
- Logistics hàng tiêu dùng nhanh (FMCG logistics) là quá trình logistics
cho hàng tiêu dùng có thi hn s dng ngn nh: qun áo, giày dép, thc
phm,…
- Logistics ngành ô tô (automotive logistics) là quá trình logistics phc v
cho ngành ô tô.
- Logistics hóa cht (chemical logistics) là hot đng logistics phc v cho
ngành hóa cht, bao gm c hàng đc hi, nguy him.
- Logistics hàng đin t (electronic logistics)
- Logistics du khí (petroleum logistics) …
Nh đã trình bày trên, dch v giao nhn vn ti là mt phn trong chui
dch v logistics và theo phm nghiên cu mà tác gi trình bày phn m đu
thì lun vn này nghiên cu v cht lng dch v giao nhn vn ti ca UPS
Viêt Nam. Vì vy, phn tip theo tác gi s đi sâu vào gii thiu v dch v
giao nhn vn ti cng nh cht lng dch v giao nhn vn ti và s hài lòng
ca khách hàng đi vi dch v này.
1.2. Dch v giao nhn vn ti
1.2.1. Khái nim
Theo quy tc mu ca FIATA - liên đoàn các hip hi giao nhn quc t,
dch v giao nhn đc đnh ngha nh là bt k loi dch v nào liên quan
- Dch v giao nhn vn ti đòi hi phi có s kt ni và hp tác gia các
vn phòng, đi lý nc ngoài đ cùng thc hin dch v. Vì dch v này đa
phn liên quan đn các hot đng kinh doanh vt biên gii quc gia, tr khi
khách hàng ch yêu cu cung cp dch v vn ti ni đa.
- i tng khách hàng ca dch v này ch yu là các doanh nghip hot
đng kinh doanh xut nhp khu, ch mt phn nh là khách hàng cá nhân.
- Vic ng dng công ngh thông tin là rt cn thit và quan trng cho s
thành công ca dch v này.
16
1.3. Cht lng dch v và cht lng dch v giao nhn vn ti
1.3.1. Cht lng dch v
Chính nhng đc đim ca dch v đã làm nên s khác bit trong vic
xác đnh cht lng sn phm và chât lng dch v. i vi sn phm hu
hình thì cht lng ca nó đc đo lng bng các tiêu chí c th nh tính
nng, đc tính sn phm, đ bn,…. Còn đi vi dch v, nó mang tính vô
hình nên cht lng dch v cng mang tính vô hình. Vì vy cht lng dch
v đc th hin trong quá trình s dng dch v, quá trình tng tác gia nhà
cung cp và khách hàng tiêu dùng dch v.
Do đc tính khó xác đnh ca cht lng dch v nên có nhiu nhà nghiên
cu đã đa ra các đnh ngha v cht lng dch v nh sau:
Lehtinen, U. and J.R. Lehtinen (1982) cho là cht lng dch v phi
đc đánh giá trên hai khía cnh, th nht là giá tr cung cp dch v và th
hai là kt qu dch v.
Gronroos (1984) cng đ ngh hai thành phn ca cht lng dch v: (1)
cht lng k thut đó là nhng gì mà khách hàng nhn đc và (2) cht
lng chc nng đó là cm nhn ca khách hàng v dch v đó.