B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM VÕ BO MAI TRÂM PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NHăHNGăN LI
NHUN CAăCÁCăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI
NIÊM YT TI VIT NAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP.H CHÍ MINH - NMă2013

B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM VÕ BO MAI TRÂM
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NHăHNGăN
LI NHUN CAăCÁCăNGỂNăHĨNGăTHNGă
MI NIÊM YT TI VIT NAM
LI CMăN
Em xin chân thành cmănăQuỦăThy, Cô lpăNgơnăhƠngăNgƠyă2ăcngănhăQuỦă
Thy, Cô  Trngăi hc Kinh t TP.HCMăđƣătruynăđt cho em nhng kin thc
quý báu trong sutăhaiănmăhc vaăqua.ăc bit, em xin gi li cmănăsơuăscăđn
thy PGS. TS Trn Hoàng Ngân ậ ngiăđƣătnătìnhăhng dnăđ em hoàn thành bài
lunăvnăthcăsăca mình.
Em kính chúc Quý Thy,ăCôăđc di dào sc khe, thành công trong công vic!
TP. H Chí Minh, ngày 31 thángă07ănmă2013
Hc viên Võ Bo Mai Trâm
MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
LI CMăN
MC LC
DANH MC CÁC BNG BIU
M U
1. t vnăđ
2. Mc tiêu nghiên cu
3. iătng và phm vi nghiên cu
4. Phngăphápănghiênăcu
5. ụănghaăthc tin caăđ tài
6. Kt cu ca lunăvn
Chngă1 1
TNG QUAN V NGÂNăHĨNGăTHNGăMI VÀ LI NHUN CA NGÂN
HĨNGăTHNGăMI 1

2.2.2.2. S tácăđng ca cu trúc vnăđn ROE 32
2.3.ăăăoălng s nhăhng ca mt s nhân t đn li nhun ca 8 ngân hàng
thngămi Vit Nam 33
2.3.1. Mô hình nghiên cu 33
2.3.2.ăăăụănghaăcácăbinăđc s dng trong mô hình nghiên cu 34
2.3.2.1. Bin LNTA 34
2.3.2.2. Bin CA 34
2.3.2.3. Bin LA 35
2.3.2.4. Bin DP 35
2.3.2.5. Bin NIM và bin NII 36
2.3.2.6. Bin GDP 36
2.3.2.7. INF 36
2.3.3. Phân tích kt qu hi quy 38
2.3.3.1. Thng kê mô t các binăđc la chn 38
2.3.3.2.ăăăcălngăphngătrìnhăhi quy 38
2.3.3.3. Kimăđnh mô hình hi quy 41
2.3.3.4.ăăăụănghaăcácăkt qu călng ca mô hình hi quy (2.1) 44
2.3.3.5.ăăăụănghaăcácăkt qu călng ca mô hình hi quy (2.2) 45
TÓM TTăCHNGă2 49
CHNGă3 50
GII PHÁP NÂNG CAO LI NHUN CAăCÁCăNGÂNăHĨNGăTHNGăMI
NIÊM YT TI VIT NAM 50
3.1. Gii pháp năđnh kinh t vămô,ăkim ch lmăphát,ătngătcăđ phát trin GDP
50
3.1.1.ăăăi vi Chính ph 50
3.1.2.ăăăi viăNgơnăhƠngăNhƠănc (NHNN) 52
3.2. Gii pháp gia tngăli nhun cho các NHTM 53
3.2.1.ăăăTngăquyămôăvn ch s hu 53
3.2.2.ăăăTngăthuănhp t lãi 53
3.2.3.ăăăTngăthuănhp ngoài lãi 54

Bng 2.5. Kt qu hi quy phngătrìnhă(2.2) theo Fixed Effect Model
Bng 2.6. Ma trnătngăquanăgia các binăđc lp
Bng 2.7. Kt qu călng caăcácăphngătrìnhăhi quy ph
M U
1. t vnăđ
Ngân hàng là mt trong các ngành công nghipăraăđi sm nht trong nn kinh t
th trng. Dù  bt c niănƠoătrênăth gii,ăngơnăhƠngăthngămi (NHTM) luôn có
vai trò ht sc quan trngăđi vi nn kinh t. Bng các hotăđng ca mình, ngân hàng
có th huy đngăđc vn  trongăncăvƠăngoƠiăncăđ tngăngun vn cho phát
trin kinh t.ăTrongăđiu kin Vit Nam hin nay, h thngăngơnăhƠngăthngămi là
nhân t nòng ct, tích cc trong công cucăđi mi toàn din nn kinh t đtănc theo
hng công nghip hoá, hinăđi hoá, vn hành bngăcăch kinh t th trng có s
qunălỦăvămôăcaăNhƠăncătheoăđnhăhng xã hi ch ngha.ăNgoƠiăra,ăngơnăhƠngă
thngămi còn có vai trò to ln trong vic làm tài chính trung gian gia tit kim và
đuăt,ăgia các tác nhân tha vn và thiu vn.
Tuyănhiên,ăcácăngơnăhƠngăthngămi VităNamăđangăphiăđi mt vi nhng khó
khn,ătháchăthc trong quá trình hi nhp kinh t quc t ngày càng sâu rng. S gia
tngăcnh trang gay gt không ch giaăcácăngơnăhƠngătrongănc mà c vi các ngân
hƠngănc ngoài có tim lc tài chính mnh. Th nên,ăcácăngơnăhƠngăthngămi phi
không ngngăvnălên,ăphátătrin,ătìmăđ miăcáchăđ giaătngăli nhun. S sng còn
caăngơnăhƠngăthngămiăcngălƠăs sng còn ca h thng tài chính Vit Nam. Trên
th giiăđƣăcóărt nhiu công trình nghiên cu v các yu t nhăhngăđn li nhun
caăcácăngơnăhƠngăthngămiănh:ănghiênăcu ca Fadzlan Sufian & Royfaizal Razali
Chong (2008)  Philippines, nghiên cu ca Sufian & Habibullah (2009)  Trung
Quc, Fadzlan Sufian (2011)  Hàn Quc, Panayiotis P. Athanasoglou et.al (2005) 
Hy Lp, Ben Naceur & Goaied (2008)  Tunisiaầ VităNam,ădngănhăchaăcóă
mt nghiên cu chính thc nào v các yu t nhăhngăđn li nhun ca các ngân
hàng thngămi Vit Nam. Vì nhngălỦădoăđó,ătácăgi chnăđ tài: "Phân tích các
nhân t nh hng đn li nhun ca các ngân hàng thng mi đang niêm yt ti
Vit Nam"ăđ tìmăraăphngăhng và gii pháp nhm nâng cao li nhun cho các ngân

5. ụănghaăthc tin caăđ tài
ăcpăđăvămô,ăktăquănghiênăcuălƠăcăsăkhoaăhcăđăChínhăph,ăNhƠăncăvƠă
NgơnăhƠngăNhƠăncăxácăđnhăđcăcácăyuătănhăhngăđnăliănhunăcaăcácăngơnă
hƠngăthngămiăVităNam,ătăđóăđaăraăđcănhngăchínhăsáchăvămôăkpăthiăvƠăhpă
lỦă nhmă xơyă dngă mtă hă thngă ngơnă hƠngă vngă chc,ă hotă đngă kinhă doanhă lƠnhă
mnhăvƠăhiuăqu.
ăcpăđăviămô,ăktăquănghiênăcuălƠăcăsăkhoaăhcăđăcácănhƠăqunătrăngơnă
hƠngăxácăđnhăđcăcácăyuătăănhăhngăđnăkhănngăsinhăliăcaăngơnăhƠngăvƠămcă
đănhăhngăcaăchúng,ătăđóăcóăthăđaăraăcácăquytăđnhăhpălỦ,ămangăliăkhănngă
sinhăliăcaoăchoăngơnăhƠngăcaămình,ălƠmăchoăcăphiuăngƠnhăngơnăhƠngăcóăscăhpă
dnăhnătrênăthătrng.
6. Kt cu ca lunăvn
NgoƠiăliămăđuăvƠăktălun,ăktăcuăcaălunăvnăgmă3ăchng:
 Chngă1:ăTng quan v ngơnăhƠngăthngămi và li nhun ca ngân hàng
thngămi
 Chngă2:ăPhơn tích các nhân t nhăhngăđn li nhun ca các NHTM
đangăniêmăyt ti Vit Nam
 Chngă3:ăGii pháp nâng cao li nhun caăcácăNHTMăđangăniêmăyt ti
Vit Nam
1

Chngă1
TNG QUAN V NGỂNăHĨNGăTHNGăMI VÀ LI NHUN CA NGÂN
HĨNGăTHNGăMI

1.1. Tng quan v ngơnăhƠngăthngămi
1.1.1. Khái nim v ngơnăhƠngăthngămi
Ngơnă hƠngă thngă mi (NHTM) lƠă đnh ch tƠiă chínhă trungă giană đóngă vaiă tròă
quan trng trong nn kinh t th trng. Ngân hàng có lch s raăđi rtălơu,ă3000ănmă
trc công nguyên. T ngh đi tin ca mt s thngănhơnădn dn hình thành nên

loi hình ngân hàng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các
hot đng kinh doanh khác theo quy đnh ca Lut các t chc tín dng
nhm mc tiêu li nhun".
Nhă vy, NHTM là t chcă đc thành lpătheoăquyăđnh ca pháp lut, kinh
doanhătrongălnhăvc tin t vi hotăđngăthng xuyên là nhn tin giădi nhiu
hình thc khác nhau và s dng s tinănƠyăđ cp tín dng, cung ng dch v thanh
toán cho các ch th trong nn kinh t, nhm mc tiêu li nhun.
Hotăđng kinh doanh ca NHTM là hotăđng kinh doanh tin t và các hot
đng khác có liên quan, bao gm:
 Huyăđng vn là hotăđng nhn tin gi ca t chc,ăcáănhơnădi hình
thc tin gi không k hn, tin gi có k hn, tin gi tit kim, phát hành
chng ch tin gi, k phiu, trái phiu theo nguyên tc hoàn tr đyăđ c
gc ln lãi cho kháchăhƠngătheoăđúngăthi hn tha thun.
 Cp tín dng là vic tha thunăđ t chc, cá nhân s dng mt khon tin
hoc cam kt cho phép s dng mt tài sn theo nguyên tc có hoàn tr và
3

lãi bng nghip v cho vay, chit khu, cho thuê tài chính, bao thanh toán,
bo lãnh ngân hàng và các nghip v cp tín dng khác.
 Cung ng dch v thanh toán qua tài khon là vic cung ngăphngătin
thanh toán, thc hin dch v thanh toán séc, y nhim chi, th ngân hàng,
thătínădng và các dch v thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài
khon tin gi ca khách hàng.
 Các hotăđng kinh doanh khác ca NHTM:
 Dch v ngân qu
 Dch v y thác
 Dch v môi gii tin t
 Dch v kinh doanh ngoi hi
 Các dch v khác: qun lý tài sn,ătăvn tài chính
1.1.2. Nhng đimăđc thù trong hotăđng kinh doanh ca NHTM

nngătr n caăngiăđiăvayăvƠănngălc qun tr ngân hàng Mt khác, khi
s binăđng ca lm phát trong nn kinh t nm ngoài kh nngăd báo thì
NHTM còn phiăđi mt vi nhng ri ro t giá, ri ro lãi sut
 Th t,ăhotăđng kinh doanh ca các NHTM chu nhăhng dây chuyn
vi nhau. Trong thc t, hotă đng kinh doanh ngân hàng mang tính h
thng, khi có mt ngân hàng mt kh nngăthanhătoánăthìăs to ra mt tác
đng lan truynăđn các NHTM khác. Trong xu th toàn cu hóa hin nay s
ph thuc và mcăđ liên kt gia các ngân hàng càng cao, mt NHTM phá
sn có th nhăhngăđn toàn h thngăngơnăhƠngătrongănc, khu vc và
th gii. Chính vì vy, trong kinh doanh các NHTM cnh tranh vi nhau
5

nhm khngăđnh v th ca mình trên th trngătrênăcăs cùng tn ti ch
không trit tiêu ln nhau.
1.1.3. Chcănngăca NHTM
Trongăcăch kinh t th trng, NHTM thc hinăđc 3 chcănngăcăbn sau:
1.1.3.1. Trung gian tài chính
Trung gian tài chính là chcănngăquanătrng nht ca NHTM, quytăđnh s phát
trin và m rng quy mô hotăđng kinh doanh ca ngân hàng. Trong chcănngănƠyă
NHTMăđóngăvaiătròălƠămtăđnh ch tƠiăchínhătrungăgianăđng ra tp trung ngun vn
tm thi nhàn ri t các t chc và cá nhân trong nn kinh t đ điu chuyn cho các t
chc và cá nhân có nhu cu v vn, góp phnăđy nhanh tcăđ luân chuyn vn, góp
phnăđiu tit ngun vn cho nn kinh t. Mtăkhác,ăNHTMăcngălƠămt ch th tham
gia trên th trng tài chính bng các hotăđngăđuătăsinhăli, cung cp các dch v
tài chính khác cho các ch th trong nn kinh t,ănhăvyăNHTMăcngălƠămt trong
nhng ch th tham gia vào vic phân phi tài chính cho nn kinh t.
1.1.3.2. Trung gian thanh toán
NHTMălƠăngi qun lý tin trên tài khon tin gi thanh toán ca khách hàng,
doăđóăNHTMăthc hinăđc chcănngătrungăgianăthanh toán cho khách hàng. Trong
chcănngănƠy,ăNHTMăđóngăvaiătròălƠă mt t chc trung gian thc hin vic thanh

hng bi nhiu nhân t vƠăđc bităkhiămôiătrng kinh t thayăđi hocătrc nhng
điu chnh ca vicăđiu hành chính sách tin t caăngơnăhƠngătrungăngăs gây tác
đngăđángăk đnătìnhăhìnhăhuyăđng vn và cho vay caăNHTM,ăđiu này s làm thay
đi kh nngăto tin ca NHTM. Ngày nay trong k thut qun tr ngân hàng, ng
7

dng kh nngăto tinăđcăxemănhălƠăngh thut trong vic kim soát kh nngăcungă
ng tinătrongăluăthôngăgópăphn năđnhăluăthôngătin t.
1.1.4. Vai trò ca NHTM
 iu tit ngun vn, góp phn nâng cao hiu qu s dng vn cho nn kinh
t. Nh hotă đng ca NHTM mà ngun vn nhàn ri trong nn kinh t
đc tp hp li thành ngun vn ln phc v choăđi sng xã hi và phát
trin kinh t. NHTM tr thành kênh chu chuyn vn quan trng trong nn
kinh t, cung ng vn cho các ch th trong nn kinh t, góp phnăthúcăđy
kinh t phát trin.
 Toăđiu kinăthúcăđy th trng tài chính phát trin: hotăđng ca NHTM
va mang tính cnhă tranhănhngăcngă vaăcóă tácă đng h tngă đn các
hotăđngăkhácătrongălnhăvcătƠiăchínhănh:ăth trng chng khoán, bo
him Khi NHTM ngày càng phát trin và hoàn thin thì càng có nhiu dch
v h tr cho các hotăđngătrên.ăNgc li, s phát trinăphongăphúăvƠăđaă
dng ca các sn phm trên th trng tài chính s tácăđngăđn s phát trin
ca các sn phm kinh doanh ca NHTM, t đó,ăxut hin s kt hp và bán
chéo sn phm ca NHTM viăcácăđnh ch tƠiăchínhăkhácănh:ăcôngătyăbo
him, công ty chng khoán, công ty tài chính và qu đuăt gópăphn gia
tngădoanhăs giao dch trên th trng tài chính.
 Góp phn thc thi chính sách tin t quc gia: ngân hàng trungăngălƠăcă
quan xây dngăvƠăđiu hành chính sách tin t nhngăđ thc thi chính sách
tin t ngơnăhƠngătrungăngăphi s dng các công c nh:ăd tr bt buc,
lãi sut, tái cp vn, th trng m tácăđng trc tipăđn hotăđng kinh
doanh ca NHTM,ă thayă điă tngă hoc gim khiă lng tin t trong nn


 Nhóm 2: bao gm tin giăđnh k, tin gi tit kim ca các cá nhân, t chc,
tin phát hành k phiu, trái phiuầcăđim ca loi ngun vn này là khách hàng
ch đc rút tin khi đáoăhnă(tuyănhiênătrongăđiu kinăbìnhăthng các ngân hàng vn
choăphépăkháchăhƠngăđc rút tinătrc k hnănhngăch đcăhng lãi sut không
k hn).ăi vi vnăhuyăđngăđnh k,ăngi gi tin có mcăđíchăxácăđnhălƠăhng
lãi, vì vy h s chn ngân hàng nào có lãi sutăcaoăhnăđ gi tin vào. ViălỦădoăđó,ă
cácăngơnăhƠngăthng s dng công c lãi sutăđ thu hút ngun vn này. Cnh tranh
lãi sut tr thành mt trong nhng loi cnh tranh hp lý và gay gtătrongăgiaiăđon hi
nhp hin nay, ngân hàng nào có lãi sutăcaoăhn,ăkhuyn mãi nhiuăhn,ătip th tt
hnăthìăs có li th trong vic thu hút tin gi ca khách hàng.
 Dch v cho vay
Cho vay là hotăđng mang li li nhun ch yu cho các NHTM. Hotăđng cho
vay bao gmăchoăvayăthngămi, cho vay tiêu dùng, cho vay chit khu giy t có
giáầTu theo nhu cu v thi gian vay vn ca khách hàng mà ngân hàng áp dng các
hình thc cho vay ngn hn, trung hn và dài hn. Lãi sut cho vay áp dng cho tng
điătng khách hàng và theo tng thiăđim lãi sut khác nhau.
 Chit khu thng phiu và cho vay thng mi
Ngay  thi k đu,ăcácăngơnăhƠngăđƣăchit khuăthngăphiu mà thc t là cho
vayăđi viăcácădoanhănhơnăđaăphngă- nhngăngi bán các khon n (khon phi
thu) ca khách hàng cho ngơnăhƠngăđ ly tin mt.ăóălƠăbc chuyn tip t chit
khuăthngăphiu sang cho vay trc tipăđi vi các khách hàng, giúp h có vnăđ
mua hàng d tr hoc xây dngăvnăphòngăvƠăthit b sn xut.
 Bo qun vt có giá tr
Ngay t thi Trung c, các ngơnăhƠngăđƣăbtăđu thc hin vicăluăgi vàng và
các vt có giá khác cho khách hàng trong kho bo qun. Mtăđiu hp dn là các giy
chng nhn do ngân hàng ký phát cho khách hàng (ghi nhn v các tài snăđangăđc
10

luăgi) có th đcăluăhƠnhănhătin.ăóălƠăhìnhăthcăđu tiên ca séc và th tín

doanh ca h.
 Dch v cho thuê tài chính
Cho thuê tài chính là hotăđng tín dng trung và dài hn ca ngân hàng dành cho
khách hàng doanh nghip.ăKhiăđó,ăngơnăhƠngăcamăkt mua và cho thuê li máy móc,
thit b,ăphngătin vn chuynăvƠăcácăđng sn khác theo yêu cu ca doanh nghip.
Trong sut thi gian thuê, ngân hàng vn là ch s hu tài sn và doanh nghip có
nghaăv thanh toán tin thuê cho ngân hàng theo hpăđngăđƣăkỦăgia 2 bên.
uăđim ca cho thuê tài chính là doanh nghipăđc ch đng la chn tài sn
(máy móc, thit b,ăphngătin vn chuynầ)ăđápăngăđc mcăđíchăs dng ca
mình vi mc chi phí phù hp nht nh đc thanh toán dn tinăthuêătheoănngălc tr
n. Ngoài ra, t l cho thuê tài chính có th lênăđn 90% tng giá tr tài sn.
ơyălƠădch v dành cho khách hàng là t chc thuc mi thành phn kinh t hot
đng kinh doanh ti Vit nam có nhu cu thuê và trc tip s dng tài sn thuê.
 Cho vay tài tr d án
Tài tr d án là nhng khon vay trung, dài hn ca ngân hàng dành cho doanh
nghip.ăiătngăđc tài tr bao gm:
ậ Các d ánăđuătăxơyădng btăđng snă(nhăd ánăchungăcăcaoăcp,ăcnă
h cho thuê, cao căvnăphòng, khách sn,ăkhuădơnăc )
ậ Các d án xây dng mi hoc m rngă că s kinh doanh hin ti ca
doanh nghip
ậ uătăvƠoăcácăd ánăđ thành lp doanh nghip mi
ậ Góp vn liên doanh, liên kt, góp vn c phn vi các doanh nghip khác
ậ Và các hình thc hp tácăđuătăkhác.
NuăđcăngơnăhƠngăđng ý tài tr, doanh nghip có th vay s vnălênăđn 70-
85%ăchiăphíăđuătăd án (có th không gii hn quy mô d án) vi thi hn cho vay
12

linh hot, có th kéoădƠiăđnă15ănm.ăV tài snăđm bo, doanh nghip có th s dng
chính hpăđngăđu ra ca d ánăđ đm boăchoăcácănghaăv bo lãnh tín dng phát
sinh.