B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
TRNG KIM NHT
HOÀN THIN KIM SOÁT NI B
HOT NG TệN DNG TI NGÂN HÀNG
TMCP XUT NHP KHU VIT NAM

LUN VN THC S KINH T

TP. H CHệ MINH, NM 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRNG KIM NHT


Hc viên: Trng Kim Nht
Ngành Tài chính ậ Ngân hàng
Cao hc K20
i hc Kinh T TP.HCM
LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan Lun vn Thc s Kinh t “Hoàn thin kim soát ni b hot đng
tín dng ti ngân hàng TMCP Xut nhp khu Vit Nam” là do chính Tôi nghiên cu
và thc hin. Tt c các ngun tài liu tham kho đã đc công b đy đ. Ni dung
ca lun vn là trung thc.

TPHCM, ngày 6 tháng 9 nm 2013
Tác gi
Trng Kim Nht
MC LC
Li cm n
Li cam đoan
Mc lc

1.3.2.5.H thông công ngh thông tin 19
1.4. KINH NGHIM KIM SOÁT NI B HOT NG TệN DNG TI
MT S NHTM 20
1.4.1.Kinh nghim kim soát ni b hot đng tín dng mt s NHTM: 20
1.4.2.Bài hc kinh nghim 26
Kt lun chng 1 27
CHNG 2: THC TRNG KIM SOÁT NI B HOT NG TệN DNG
TI EXIMBANK 28
2.1. GII THIU V EXIMBANK 28
2.1.1. Lch s hình thành và phát trin 28
2.1.2. S đ t chc 29
2.1.3. Kt qu hot đng kinh doanh 30
2.1.4. Tình hình nghip v tín dng 32
2.2. THC TRNG KIM SOÁT NI B HOT NG TệN DNG TI
EXIMBANK 33
2.2.1. C s pháp lý và quy đnh ni b v kim soát ni b ti Eximbank 33
2.2.2. Thc trng kim soát ni b hot đng tín dng ti Eximbank 35
2.2.2.1. Kim soát ni b hot đng tín dng ti Eximbank 35
2.2.2.2. Mc tiêu kim soát 40
2.2.2.3. Mô hình hot đng ca kim soát ni b hot đng tín dng ti
Eximbank 41
2.2.2.4. Quy trình kim soát ni b hot đng tín dng 42
2.2.2.5. Ni dung kim soát ni b hot đng tín dng 44
2.2.2.6. Phng pháp kim soát ni b hot đng tín dng 48
2.2.2.7. H thng công ngh thông tin. 48

2.2.2.8. Kt qu kim tra h s tín dng 49

2.2.2.9. Mi quan h gia kim soát ni b hot đng tín dng và hot đng tín
dng 50

Kt lun chng 3 82
KT LUN 83
TÀI LIU THAM KHO
PHN PH LC

Ph lc 01: 13 nguyên tc trong vic thit k và đánh giá h thng KSNB trong ngân
hàng theo báo cáo COSO
Ph lc 02: Bng tóm tt các nhân t đánh giá h thng KSNB theo báo cáo COSO
Ph lc 03: Mu phiu kim tra
Ph lc 04: Thng kê các vi phm  nghip v tín dng ti Eximbank 2012
Ph lc 05: Bng câu hi kho sát KSNB hot đng tín dng ti ngân hàng TMCP
Xut nhp khu Vit Nam.
1
1. T VN 
- H thng các t chc tài chính ti Vit Nam tính đn ngày 15/6/2012 bao
gm 05 NHTM có vn góp Nhà nc, 01 ngân hàng chính sách, 35 NHTM
c phn, 50 CN ngân hàng nc ngoài, 04 ngân hàng Liên doanh, 05 ngân
hàng 100% vn nc ngoài, 49 vn phòng đi din ngân hàng nc ngoài,
30 công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính và 915 các TCTD hp tác
khác. Vi đ ln c v s lng và quy mô, các ngân hàng đc coi nh tiêu
đim trong h thng tài chính Vit Nam.
- Lnh vc tài chính khá “nhy cm” do đó d gây nguy c ri ro cho nn kinh
t khi sc khe h thng NHTM bin đng. Ngân hàng là ct sng và hot
đng ngân hàng là hi th tip sc cho th trng tài chính và s phát trin
ca nn kinh t, đc bit  các nc đang phát trin khi các t chc nh bo
him, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính và qu tín dng nhân dân
cha phát huy đc sc mnh. Hot đng ngân hàng bao gm 3 lnh vc
chính huy đng vn, cho vay và thanh toán quc t, trong đó hot đng tín
dng là lnh vc truyn thng mang li ngun thu cao nht. Vi đc trng
này, mi ri ro trong hot đng ngân hàng bt ngun t lnh vc tín dng là

dng ni b
 Kim tra lu tr h s
 Kim tra khác
4. C S PHÁP LÝ VÀ THC TIN CA  TÀI
- C s pháp lý: Quyt đnh, quy đnh v các t l bo đm an toàn trong hot
đng ca TCTD, các thông t quy đnh v KSNB và kim toán ni b ca
TCTD, CN ngân hàng. Quy trình, quy ch hot đng KSNB ti Eximbank.
- Thc tin ca đ tài: da trên tm quan trng ca KSNB cùng vi thc tin
KSNB hot đng tín dng, tác gi đa ra phng hng và gii pháp nhm
hoàn thin KSNB nhm nâng cao cht lng trong hot đng tín dng, hn
ch ti đa gian ln và sai sót đ ngn nga nhng tn tht và các ri ro trong
quá trình hot đng kinh doanh ca Eximbank.
3
5. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
- Phng pháp điu tra kho sát: Xây dng phiu hi ý kin cán b KSNB,
CBTD đang công tác ti Eximbank bng trc nghim khách quan.
- Phng pháp quan sát: Quan sát hot đng KSNB hot đng tín dng ti CN.
- Phng pháp tng kt kinh nghim: Xem xét và so sánh kinh nghim KSNB
ti các NHTM khác. Qua đó rút ra các kinh nghim thc tin ti Eximbank.
- Phng pháp toán thng kê: Thu thp các s liu thng kê và phân tích các
s liu thng kê. X lý phân tích các kt qu điu tra bng bng hi.
6. KT CU LUN VN
Ngoài phn m đu và kt lun, lun vn chia làm 3 chng:
CHNG 1: C S Lụ LUN V KIM SOÁT NI B HOT NG
TệN DNG TI NGỂN HÀNG THNG MI
CHNG 2: THC TRNG V KIM SOÁT NI B HOT NG TÍN
DNG TI EXIMBANK
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN KIM SOÁT NI B HOT
NG TệN DNG TI EXIMBANK


bao gm nhng con ngi trong t chc nh Hi đng qun tr, Ban giám
đc, nhân viên. Chính con ngi đnh ra mc tiêu, thit lp c ch KSNB và
vn hành c ch đó đ đt mc tiêu ch không th thay th đc con ngi.
- KSNB cung cp mt s đm bo hp lý ch không phi tuyt đi các mc
tiêu đc thc hin. Trong quá trình vn hành, h thng kim soát có th tn
ti yu kém, nhng sai lm ca con ngi dn đn mc tiêu không đc thc
hin. KSNB ch có th ngn nga và phát hin sai sót nhng không th đm
bo sai sót không xy ra. Hn na, mt trong nhng nguyên tc c bn đ
quyt đnh trong qun lý là chi phí cho quá trình kim soát không đc vt
quá li ích mong đi t quá trình kim soát đó. Do đó, ngi qun lý có th
nhn thc đc mi ri ro nhng nu chi phí b ra cho quá trình kim soát
quá ln thì không th áp dng các th tc kim soát.
- Mi đn v có các mc tiêu kim soát cn đt đc đ t đó xác đnh các
chin lc cn thc hin. ó có th là mc tiêu chung cho toàn đn v, hay
mc tiêu c th cho tng hot đng, tng b phn trong đn v. Theo COSO,
có th chia các mc tiêu kim soát đn v cn thit lp thành ba nhóm: nhóm
mc tiêu v báo cáo tài chính, nhóm mc tiêu v hot đng, và nhóm mc
tiêu v s tuân th. Nhóm mc tiêu v báo cáo tài chính: nhn mnh đn tính
trung thc và đáng tin cy ca báo cáo tài chính. Nhóm mc tiêu v hot
đng: nhn mnh đn s hiu lc và hiu qu ca vic s dng các ngun
lc. Nhóm mc tiêu v s tuân th: nhn mnh đn vic tuân th pháp lut và
các quy đnh.
6
Báo cáo COSO đã cung cp mt cách khá đy đ và có h thng nhng nhn
thc v KSNB. Báo cáo đã nhn mnh yu t con ngi: con ngi gi v trí quan
trng trong toàn h thng qun tr, h thng KSNB.
1.1.2. Mc tiêu ca kim soát ni b
Theo báo cáo COSO có ba loi mc tiêu cho phép các t chc đ tp trung
vào các khía cnh riêng bit ca KSNB:
• • Mc tiêu hiu qu và hiu nng hot đng ậ mc tiêu liên quan đn tính

- m bo mi thành viên tuân th ni quy ca doanh nghip cng nh các
quy đnh ca lut pháp,
- Gim bt nguy c ri ro tim n trong kinh doanh (sai sót vô tình gây thit
hi, các ri ro làm chm k hoch, tng giá thành, gim cht lng sn
phm…),
- Bo v tài sn khi b h hng, mt mát, hao ht, gian ln, la gt, trm
cp…
- m bo tính chính xác ca các s liu k toán và báo cáo tài chính,
- m bo s dng ti u các ngun lc và đt đc mc tiêu đt ra,
- Xác đnh các ri ro, các vn đ và ngun gc ca vic kém hiu qu và xây
dng k hoch gim thiu nhng điu này.
1.2. KIM SOÁT NI B TI NHTM
1.2.1. Kim soát ni b ti NHTM
1.2.1.1 Khái nim NHTM
Theo o lut ngân hàng ca Cng hòa Pháp 1941: “Ngân hàng thng mi
là nhng c s mà ngh nghip thng xuyên là nhn tin bc ca công chúng di
hình thc ký thác, hoc di các hình thc khác, và s dng ngun lc đó cho chính
h trong các nghip v v chit khu, tín dng và tài chính”. Theo Lut TCTD ngày
12/12/1997: “Ngân hàng thng mi là mt loi hình TCTD đc thc hin toàn b
hot đng ngân hàng và các hot đng khác có liên quan”. Ngh đnh 49/2000/N-
CP ngày 12/9/2000 làm rõ: “Ngân hàng thng mi là ngân hàng đc thc hin
8
toàn b hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh khác có liên quan vì mc
tiêu li nhun, góp phn thc hin các mc tiêu kinh t ca nhà nc”.
Qua các khái nim trên, NHTM là mt loi hình t chc tài chính cung cp
mt danh mc các dch v tài chính đa dng nht ậ đc bit là tín dng, tit kim và
dch v thanh toán; thc hin nhiu chc nng tài chính nht so vi bt k mt t
chc kinh doanh nào trong nn kinh t.
1.2.1.2 Tính đc thù ca NHTM
NHTM là mt trung gian tài chính có v trí quan trng nht trong vic khai

thng, nu đ v có th gây ra tn tht ln và trên phm vi rng.
1.2.1.3 Khái nim kim soát ni b ti NHTM
H thng KSNB ngân hàng theo quan đim Basel
y ban Basel là y ban v hot đng giám sát ngân hàng do các Thng đc
ngân hàng trung ng ca 10 quc gia thành lp vào cui nm 1974. Hin nay, y
ban này gm nhng đi din cp cao ca các c quan thanh tra ngân hàng và Ngân
hàng trung ng ca B, Canada, Pháp, c, ụ, Nht, Luxembourg, Hà Lan, Thy
in, Thy S, Tây Bang Nha, Anh và Hoa K.
Vào nm 1974, nhiu ngân hàng trên th gii lâm vào tình trng khng hong
và b nhng tn tht đáng k trong hot đng kinh doanh. Trc tình trng đó, y
ban Basel cùng các thanh tra ngân hàng t nhiu ni trên th gii đã t chc các
cuc nghiên cu, kho sát và kt qu đã ch ra rng nhng tn tht này nguyên nhân
là do ngân hàng đã không duy trì đc h thng KSNB hiu qu. y ban Basel đã
phát hành tài liu “Khuôn kh cho h thng KSNB trong các ngân hàng”. Khuôn
kh KSNB này đc thit k cho các ngân hàng, ni dung nht quán vi báo cáo
COSO v KSNB.
Theo Basel, KSNB là quá trình b chi phi bi Hi đng qun tr, các nhà qun
lý cao cp và nhân viên. KSNB không ch là mt th tc hay chính sách đc thc
hin ti mt thi đim c th mà là mt hot đng liên tc  mi khâu trong ngân
10
hàng. KSNB đc thit lp nhm cung cp s đm bo hp lý đ thc hin các mc
tiêu ch yu sau:
- S hiu lc và hiu qu ca các hot đng (mc tiêu hot đng): mc tiêu
nào liên quan đn s hu hiu và hiu qu ca các ngân hàng trong vic s
dng tài sn, các ngun lc khác và đm bo ngân hàng kinh doanh không
b l. Quá trình KSNB nhm đm bo rng toàn b nhân viên trong t chc
đang làm vic đt đc mc tiêu hiu qu, toàn vn và không vt quá chi
phí cho phép.
- S tin cy, đy đ và kp thi ca thông tin tài chính và qun tr (mc tiêu
thông tin): mc tiêu này mun đ cp đn tính kp thi, đáng tin cy ca

đc và trình bày theo biu mu.
- Giám sát và sa cha sai sót (03 nguyên tc): Basel cng đ cp đn ni
dung giám sát và sa cha sai sót ca h thng KSNB, trong đó đc bit
chú trng đn vai trò ca kim toán ni b.
- ánh giá h thng KSNB thông qua c quan thanh tra ngân hàng (01
nguyên tc): Cán b thanh tra ngân hàng đòi hi tt c các ngân hàng cn
có h thng KSNB hiu qu. Các thanh tra s xác đnh h thng KSNB ca
ngân hàng có hiu qu và đy đ không, khi đó các thanh tra ngân hàng s
đa ra cách x lý thích hp.
Nh vy, so vi báo cáo ca COSO, ni dung báo cáo Basel v KSNB ngân
hàng v c bn nht quán vi báo cáo COSO v KSNB. Trên c s vn dng nhng
lý lun c bn ca COSO, Basel đã phát trin theo hng chuyên sâu vào ngành
ngân hàng, đa ra khuôn kh KSNB cho ngân hàng. c bit, 13 nguyên tc ca
Basel đã quy đnh c th hn báo cáo COSO v vai trò ca hi đng qun tr và ban
giám đc đi vi KSNB, quy đnh rõ các nguyên tc đánh giá ri ro, các bin pháp
kim tra, nêu rõ vai trò ca ban kim toán ni b đi vi vic đánh giá hot đng
ca c ch KSNB. 12
H thng KSNB ngân hàng theo quan đim khác
U ban tiêu chun k toán Australia đnh ngha : “Kim soát là kh nng ca
mt thc th trong vic chi phi quá trình ra quyt đnh, trc tip hoc gián tip,
trong mi quan h vi các chính sách tài chính và vn hành ca mt thc th khác,
qua đó to kh nng cho ch th đó vn hành theo các mc tiêu ca ch th kim
soát”. Do đó s bao gm ni dung ch yu sau:
Th nht là kh nng kim soát liên quan đn nng lc ca Hi s (đc ví
nh công ty m) v quyn lc tài chính đ có th chi phi trc tip hoc gián tip
quá trình ra quyt đnh ca CN, công ty trc thuc, công ty tham gia góp vn (công
ty con).

KSNB NHTM là mt h thng t chc b máy cùng vi toàn b các c ch
chính sách, gii pháp, bin pháp đc hoch đnh bi Tng Giám c hay Giám
c ca NHTM đc vn hành mt cách đng b, đúng pháp lut nhm mc đích:
*Bo đm mt cách an toàn tài sn, vn kinh doanh.
*Kim soát giám sát tính chính xác, đ tin cy ca các s liu hch toán kinh
doanh, phát hin và ngn chn kp thi các sai lm, thiu sót có th xy ra trong các
nghip v.
*Thúc đy kinh doanh, đm bo mang li hiu qu kinh t bn vng nht.
*m bo tuân th đng li, chính sách v qun lý kinh t Nhà nc, c
ch th l nghip v ca NHTM.
1.2.2. Vai trò ca kim soát ni b ti NHTM
Kim tra, kim soát luôn chim mt v trí quan trng trong mi quy trình
qun lý và đc thc hin bi công c ch yu là h thng KSNB ca NHTM.
KSNB là h thng các c ch, chính sách, quy trình nghip v, c cu t chc, th
tc đc thit lp ti NHTM vi vai trò:
- m bo mi thành viên trong ngân hàng phi tuân th các chính sách và
quy đnh ni b.
14
- Xem xét, đi chiu và đánh giá tính tuân th ca các hot đng, nghip v,
quyt đnh, chính sách, v.v so vi lut và các qui đnh ca c quan qun lý
nhà nc.
- Ngn nga và phát hin các hành vi lãng phí, gian ln, s dng tài sn sai
mc đích hoc vt quá thm quyn cho phép,
- m bo tính tuân th nhm hn ch và kim soát nhng ri ro có th phát
sinh trong qui trình nghip v và hot đng ca ngân hàng.
1.3. KIM SOÁT NI B HOT NG TệN DNG TI NHTM
1.3.1. Kim soát ni b hot đng tín dng ti NHTM
Hot đng tín dng là mt trong nhng nghip v c bn ca ngân hàng, nó là
hot đng sinh li ch yu và luôn chim mt t trng ln trong tng tài sn có ca
các NHTM, do đó, nó có v trí rt quan trng trong hot đng ca ngân hàng. Chính

Thng thu nhp ca các NHTM đc đem li ch yu là t ngun thu nhp
ca hot đng tín dng. Thc t, RRTD là nguyên nhân ch yu gây ra s tn tht
v vn cho các NHTM. Vì vy, RRTD đc xem là mt trong nhng nhân t ht
sc quan trng, đòi hi các ngân hàng phi có kh nng phân tích, đánh giá và
kim soát hot đng tín dng hiu qu. Mt khi ngân hàng chp nhn nhiu khon
cho vay có RRTD cao thì ngân hàng có kh nng phi đi mt vi tình trng thiu
vn hay tính thanh khon thp. iu này có th làm gim hot đng kinh doanh
cng nh li nhun ca ngân hàng, thm chí có th dn đn phá sn. Cho nên, các
NHTM cn phi chú trng nhng gii pháp c th nhm ngn nga và hn ch ti
đa RRTD xy ra.
 thc hin hiu qu các chc nng ca NHTM đng thi đm bo ri ro là
thp nht, cn thit phi có mt h thng kim soát tt đ h tr cho các đn v
trin khai và thc hin các chc nng này, cng nh giúp cho vic tài tr vn ca
ngân hàng thc s mang li hiu qu s to u th trong quá trình cnh tranh gia
các NHTM. Nh vy, t chc h thng KSNB là công vic quan trng đi vi
hot đng ca TCTD.
16
KSNB đi vi hot đng tín dng có các nhim v sau:
- Ngn nga thiu sót trong h thng x lý nghip v: giúp phát hin các sai
sót trong nghip v và kin ngh chnh đn lên Ban iu hành nhm thc
hin tt hn các k hoch tng trng và đm bo kim soát tp trung tt c
các ri ro trong hot đng.
- Bo v ngân hàng trc nhng tht thoát tài sn có th tránh: kim soát quá
trình xét duyt tín dng, vic chp hành các nguyên tc trong thc hin
nghip v tín dng góp phn nâng cao cht lng tín dng, hn ch tht
thoát tài sn khi có RRTD phát sinh.
- m bo vic chp hành chính sách kinh doanh: kim soát vic tuân th các
chính sách, các quy đnh, quy trình hot đng tín dng hin hành (bao gm c
vic đánh giá s phù hp ca bn thân các chính sách và các quy đnh và quy
trình qun lý tín dng ca h thng ngân hàng so vi các quy đnh ca Nhà nc

nhiu đn KSNB hot đng tín dng. T vic đánh giá hiu qu hot đng
ca KSNB cng nh hiu qu ca các vn bn, quy trình ni b, nhà qun
lý phi thng xuyên điu chnh, sa đi, b sung các vn bn ni b cho
phù hp vi tình hình thc t cng nh phù hp vi các vn bn pháp lý.
ng thi phi ph bin, truyn đt các chính sách, quy đnh mi mt cách
kp thi đn h thng KSNB nhm giúp h thng KSNB phát huy đc ti
đa vai trò ca mình.
1.3.2.2. Ngun nhân lc thc hin kim soát
Ngun nhân lc thc hin kim soát chu nh hng trc tip bi chính
sách nhân s, là các chính sách và th tc ca nhà qun v tuyn dng, hun
luyn, b nhim, đánh giá, sa thi… Qun lý cp cao phi đm bo rng các
hot đng thc hin bi đi ng nhân viên có trình đ vi nhng kinh nghim và
kh nng cn thit. Nhà qun lý chn nhng nhân viên có đ nng lc, kinh
nghim, đo đc tt thì góp phn ln đn s hu hiu ca môi trng kim soát.
Bên cnh đó, cn phi có chính sách đào to cán b và nâng cao k nng trong
công vic.

Trích đoạn Nguyên nhâ nt phía Eximbank Gi i pháp đi vi chính p h Gi i pháp đi vi chính p h

---