B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN NGC LOAN
GII PHÁP PHÒNG CHNG RA TIN QUA
H THNG NGÂN HÀNG VIT NAM
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.02.01

ii LI CM N

Tôi xin chân thành cm n Quý Thy Cô Trng i hc Kinh t TP. H Chí
Minh đã tn tình ging dy, truyn đt nhng kin thc quý báu cho tôi trong sut
thi gian tôi hc tp ti trng.
c bit, tôi xin chân thành cm n PGS – TS Trn Huy Hoàng, ngi đã
hng dn cho tôi hoàn thành lun vn này.

Tác gi

1.5.2 Hot đng phòng chng ra tin  Anh 25
1.5.3 Hot đng phòng chng ra tin  mt s nc khác 26
KT LUN CHNG 1 26
CHNG 2: THC TRNG HOT NG PHÒNG, CHNG RA TIN
QUA H THNG NGÂN HÀNG VIT NAM TRONG THI GIAN QUA 27
2.1 C s pháp lý cho hot đng phòng, chng ra tin qua h thng ngân
hàng Vit Nam 27
2.2 T chc thc hin phòng chng ra tin qua h thng ngân hàng Vit
Nam……………………………………………………………………………… 29
2.3 Thc trng hot đng ra tin qua h thng ngân hàng Vit Nam 31
2.4.1 Nhng kt qu đã đt đc 33
2.4.2 Nhng tn ti, hn ch 37
KT LUN CHNG 2 45
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HOT NG PHÒNG, CHNG
RA TIN QUA H THNG NGÂN HÀNG VIT NAM 47
3.1 Gii pháp v phía Nhà nc 47
3.2 Các gii pháp v phía NHNN: 51
3.3 Các gii pháp v phía NHTM 52
3.3.1 Các gii pháp liên quan đn ngun nhân lc 52
3.3.2 Gii pháp v c ch vn hành, qun tr h thng 53
KT LUN CHNG 3 66
KT LUN 67
v

PH LC 1 70
PH LC 2 72
TÀI LIU THAM KHO
vi

DANH MC CÁC T VIT TT TING ANH

NHNN: Ngân hàng Nhà nc
NHTM: Ngân hàng thng mi
PCRT: phòng chng ra tin
TCTC: t chc tài chính
TCTD: t chc tín dng
viii

DANH MC CÁC BNG, BIU
Bng 1.1: Nhng ngân hàng b chính ph M cáo buc liên quan đn ra tin
vi s tin pht ln nht 24
Bng 2.1: Kt qu tip nhn, phân tích báo cáo giao dch đáng ng 32
Bng 2.2: S lng báo cáo giao dch đáng ng đc Cc PCRT thu thp t
nm 2006 – 2012 (s báo cáo) 33
Bng 3.1 Các du hiu đnh lng 55
Bng 3.2 Các du hiu đnh tính 58
Biu đ 1.1: S trng hp b kt án v ti ra tin t nm 2006 – 2011  M 24
Biu đ 2.1: Lng kiu hi chuyn v Vit Nam giai đon 2006 – 2012 (T
USD). 40
Biu đ 2.2: T l tin mt trong tng phng tin thanh toán 43

ix

DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 1.1: Chu trình ra tin 8

chng ra tin.
-  xut gii pháp đ phòng chng hot đng ra tin qua h thng ngân hàng
Vit Nam.
3. i tng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: PCRT qua h thng ngân hàng Vit Nam.
- Phm vi nghiên cu: ch xem xét  góc đ hot đng ra tin qua h thng ngân
hàng Vit Nam. Khung thi gian thu thp s liu trong nghiên cu: t 2006 – 2012.
4. Phng pháp nghiên cu
Lun vn s dng các phng pháp nghiên cu đnh tính.
5. Kt cu lun vn
Ngoài li m đu và kt lun, lun vn đc kt cu theo 3 chng nh sau:
Chng 1: Nhng vn đ c bn v ra tin và phòng chng ra tin qua ngân hàng.
Chng 2: Thc trng hot đng phòng, chng ra tin qua h thng ngân hàng Vit
Nam trong thi gian qua.
Chng 3:
Gii pháp phòng, chng ra tin qua h thng ngân hàng Vit Nam.
3
CHNG 1: NHNG VN  C BN V RA TIN VÀ PHÒNG CHNG
RA TIN QUA H THNG NGÂN HÀNG
1.1 Nhng vn đ c bn v ra tin
1.1.1 Khái nim ra tin
- Theo Liên Hp Quc, da vào công c Vienna (1988) và công c Palermo
(2000), khái nim ra tin đc nhiu quc gia đng thun nht là: Vic s dng
(ngha là bt c hình thc nào ca c hành đng cho và nhn) bt c tài sn nào mà
nó đc cho là có ngun gc t hot đng hoàn toàn hay mt phn ca phm ti mà
có hoc t hot đng che đy, trá hình nhm giúp đ ngi phm ti đó thoát khi
pháp lut.
- Theo Ngân hàng Phát trin Châu Á (ADB): “Ra tin” là quá trình chuyn đi
qua nhiu giai đon khon tin kim đc t nhng hot đng bt hp pháp hoc ti
phm đ nó có v đc phát sinh t các qu hp pháp.

gm nhng cá nhân và t chc đã thc hin các hành vi ti phm nh:
 Buôn bán ma tuý, v khí, mi dâm, làm tin gi, t chc đánh bc
 Tham nhng, nhn hi l hoc li dng chc v, đa v trong b máy nhà nc
đ bit trc các ch trng, chính sách quy hoch đ trc li cá nhân
 Mua bán ni gián trên th trng chng khoán
 Trn thu hoc do hot đng chuyn giá gia các công ty thuc cùng mt tp
đoàn hoc công ty m - con
 mt s nc có h thng chng ra tin nghiêm khc và hoàn chnh nh M
và cng đng Châu Âu thì đi tng hot đng ra tin khá rng. Ngoài nhng cá
nhân, pháp nhân có hành vi ra tin mt cách trc tip, nhân viên ngân hàng vô ý hay
c ý tip tay cho hành vi ra tin qua ngân hàng đu phi chu trách nhim trc pháp
lut. Vì vy, lut Ngân hàng các nc này quy đnh: Mi nhân viên ngân hàng khi tip
nhn các khon tin gi ln đu phi có ngha v yêu cu khách hàng khai báo ngun
gc tin, ch s hu thc phc v thông tin phòng chng ra tin. Nhân viên nào
không thc hin đy đ các ngha v trên, nu phát hin ra các khon tin bt hp
pháp, c quan pháp lut hoàn toàn có th truy t h v mt trong các ti ra tin vì mt
cnh giác, không thc hin ngha v quy đnh cho dù h cho rng, h không bit đây là
5
tin có ngun gc ti phm và nh vy, h cng b quy kt tham gia vào quá trình ra
tin.
H thng lut pháp phòng chng ra tin  nhng nc khác nhau có nhng quy
đnh khác nhau v loi ti phm này. Có quc gia ch rõ nhng hành vi phm ti c th
nh: Pháp lut Malaysia lit kê 18 ti danh, Thái Lan 24 ti danh, Australia 180 ti
danh, Có quc gia (nh  Vit Nam) không xác đnh rõ ngun tin đc sinh ra t
hành vi phm ti nào c th, min đó là thu nhp t hành vi phm ti.
- Ti phm ngun ca ti ra tin là hành vi phm ti chính, t đó đã to ra
nhng đng tin mà khi đã đc ra thì s dn ti hành vi phm ti ra tin.
Hot đng ra tin, b ngoài có v nh vô hi nhng kì thc là loi hot đng có
t chc và vô cùng nguy him. Ra tin va là công c va là đng lc ca các t chc
ti phm. Khi tin bn đc đem ra thì có ngha trc đó đã xy ra các hot đng

khi đây, chúng có giy chng nhn đã thng vi mt khon tin ln ca các ông ch
Casino. Hoc chúng có th tìm mua nhng vé x s, cá cc trúng thng có giá tr
ln đ chng minh cho ngun thu nhp ca mình là hp pháp.
- Thông qua các hp đng thng mi: bn ti phm khai tng s lng hàng hóa
trong hóa đn mua bán hoc li dng các công ty kinh doanh hàng hóa tht nhng
không bán hàng hoc bán rt ít so vi hóa đn. Nhng hóa đn chng t đó, chng
minh cho thu nhp ca chúng có đc là nh hot đng kinh doanh.
- Thông qua đu t nc ngoài: Trong quá trình hi nhp kinh t quc t, các
quc gia đang phát trin tng cng kêu gi đu t nc ngoài, to hành lang pháp lí
thông thoáng cho nhà đu t nc ngoài vào đu t trong nc. ây là điu kin thun
li cho hot đng ra tin. Chúng mang tin vào thuê quyn s dng đt, lp nhà
xng… Trong quá trình hot đng, li nhun đc chuyn đn mt s đa ch theo
mong mun. Mt thi gian sau, chúng tuyên b phá sn hoc bin mt, nhng đng
tin bn đã đc khoác v bc hp pháp.
- Thông qua các giao dch xuyên quc gia: Li dng các yu t đa lí và s khác
nhau v mt pháp lut, bn ti phm vn chuyn tin qua biên gii, to khong cách v
đa lí gia ti phm gc và đng tin cn ty ra. T đó, chúng tìm cách đa vào h
thng tài chính, ngân hàng đ ri có th rút ra  nc th ba, th t.  mt s quc gia,
hot đng ra tin cha đc quy đnh là ti phm hình s nên nhng hành vi phm ti
ca bn ti phm  đó càng gp ít ri ro.
7
- Thông qua th trng chng khoán: Nhng đng tin bn đc dùng đ mua c
phiu ti th trng chng khoán. Sau mt thi gian, s c phiu này đc bán li vi
giá thp hn. S tin mà bn ti phm nhn đc thông qua h thng tài chính nên
đc xem là hp pháp.
- Thông qua h thng tài chính ngân hàng:
 Bn ti phm gi tin di mc kim soát vào nhng thi đim khác nhau, 
nhiu ni trên th gii. Sau mt thi gian chuyn khon qua nhiu ngân hàng,
chúng có th rút tin  ngân hàng ca nc th ba, th t mt cách hp pháp.
 Bn ti phm nhân danh hoc trà trn vào các khon kiu hi thông thng đ


Hình 1.1: Chu trình ra tin
- Giai đon phân phi: Phân phi ngun tin t các hot đng phi pháp vào các
đnh ch tài chính mà không b phát hin bi các c quan lut pháp. Các ti phm ra
tin thc hin đu t phân tán bng cách chia các khon “tin bn” thành nhiu khon
tin nh di mc quy đnh phi khai báo ngun gc.
- Giai đon dàn tri: Tin đc chuyn t t chc tài chính này sang t chc tài
chính khác đ che giu ngun gc và ch s hu ca tin. Thc cht đây là quy trình
to ra mt chui các giao dch nhm mc đích che đy các ngun tin t các hot đng
phi pháp và làm cho chúng ngày càng xa ngun gc ban đu. Giai đon này có th gm
rt nhiu giao dch gia các ngân hàng, giao dch t tài khon này sang tài khon khác
vi tên giao dch khác nhau ti các ngân hàng khác nhau; hay gi và rút tin liên tip
9
vi giá tr khác nhau; thay đi loi tin t, hay mua nhng món đ đt tin (du thuyn,
nhà, ô tô, kim cng) đ chuyn tin thành nhng mt hàng khác. ây là giai đon
phc tp nht trong quá trình ra tin, mc đích khin cho “tin bn” càng khó theo
dõi, càng khó ln ra ngun gc càng tt.
- Giai đon hi nhp: Tin đc đu t vào nhng hot đng kinh doanh hp
pháp. Tin s đc phân phi tr li vào nn kinh t vi ngun gc không th tìm ra
đc du vt ca chúng. Giai đon này đc tin hành bng các hành vi tiêu dùng, đu
t vào các doanh nghip và đu t tài chính. Th đon ca nhng k ra tin lúc đu
thng chuyn đi sang chi phí qung cáo trên các phng tin thông tin đi chúng đ
to v bc uy tín, làm n có lãi, tài tr t thin, đóng góp xây dng hoc mua bt đng
sn, mua ô tô đt tin, xây dng các công trình…sau đó bán li đ thu tin; hay đóng
góp c phn vào các công ty ln, sau đó chuyn nhng c phn. Lúc này, chúng có
th s dng s tin thu đc mt cách hp pháp mà không b truy t. Rt khó đ bt k
ra tin trong giai đon này nu không có đy đ giy t và h s liên quan ti các giai
đon trc ca quá trình ra tin.
1.2 nh hng ca ra tin đi vi nn kinh t
Ra tin không trc tip nh hng đn tính mng ca con ngi, không trc tip làm

- Làm suy yu nn kinh t thc: Ra tin có tác dng tiêu cc trc tip và ln hn
lên tng trng ca nn kinh t thc thông qua vic chuyn hng các ngun lc khan
him đn các khu vc/hot đng ít hiu qu hn. Tin sau khi "ra" thng đc đu
t vào nhng ni không to ra thêm nhiu giá tr thng d nh bt đng sn, đ c, tác
phm ngh thut, đ trang sc và ô tô sang. Nhp khu nhng mt hàng xa x này hay
đu t vào nhng ngành không to giá tr thng d có tác đng tiêu cc đn tng
trng.
Ra tin s làm tng ti phm, đc bit là tng tình hình tham nhng - mt vn
đ khá phc tp ti Vit Nam hin nay. Mc đích ca bn ti phm, đc bit là ti tham
nhng là to ra nhiu tin, to ra li nhun. Tuy nhiên, vic s dng s tin, s li
nhun có đc t vic phm ti, t vic tham nhng là mt bài toán hóc búa, d b
phanh phui, vch trn hành vi vi phm. Ra tin thành công giúp cho bn ti phm va
s dng đc ngun tin đã chim đc, va né trách s vch trn, phanh phui hành vi
vi phm. Ti phm ra tin có th bin các doanh nghip lành mnh thành ni phc v
11
ch yu mc đích ra tin ch không phi là theo đui mc tiêu ti đa hóa li nhun
hp pháp, dn đn gim tng trng.
- Ra tin s làm suy yu các TCTC, gây nguy hi cho s lành mnh ca h thng
tài chính ca mt đt nc cng nh s n đnh cho tng TCTC. Nhng hu qu đó
đc coi là ri ro đi vi uy tín, nghip v, pháp lý và ri ro tp trung đu có mi quan
h qua li vi nhau. Mi ri ro đu gây ra nhng chi phí c th:
 Mt đi hot đng kinh doanh sinh li
 Nhng vn đ v tính thanh khon do vic rút tin gây ra
 Ct đt các c s ngân hàng đi lý
 Các chi phí điu tra và tin pht
 Thu gi tài sn
 Tn tht cho vay
 Gim giá tr c phiu ca các TCTC
Ri ro v uy tín là mt loi ri ro tim n,  đó công chúng bit v các khía cnh
bt li trong các phng pháp kinh doanh và nhng mi liên kt ca ngân hàng. Dù

hng li.
- Tác đng tiêu cc đn hot đng ngoi thng và lu chuyn vn: Ra tin có
th dn đn s méo mó v ngoi thng, vi nhp khu các mt hàng xa x tng mnh
nh tin đã đc ra. Ra tin còn dn đn “chy máu” vn ra nc ngoài di bàn tay
điu khin ca các t chc tài chính ni đa và/hoc nc ngoài trong các đng dây
ra tin xuyên quc gia, dn đn khan him vn ngoi t thit yu cho các hot đng
kinh t ni đa.
- Làm gim uy tín quc gia và gim đu t nc ngoài: Khi mt quc gia không
kim soát đc vn nn ra tin thì đng ngha vi vic quc gia đó không có h thng
tài chính minh bch; không có h thng pháp lut cht ch, nghiêm minh; các con s
thng kê tài chính ca quc gia b bóp méo, không phn ánh đúng bn cht thc t. Do
vy, các tuyên b ca quc gia v tình hình tài chính gn nh b nghi ng v đ chính
xác. ng ngha vi vic gim uy tín quc gia, các nhà đu t nc ngoài luôn phi đt
du chm hi trc khi quyt đnh b vn đu t vào mt nc có tình hình tài chính
không n đnh. H luôn e dè bi h luôn phi đi mt vi nguy c không có kh nng
13
thu hi vn, đc bit là vic tip cn vi nhng ngun vn vin tr, nhng khon vay
n nc ngoài vi điu kin u đãi hu nh là không th đi vi các quc gia b xp
hng tín nhim kém, các quc gia không tuân th phòng, chng ra tin.
- Ngn cn hi nhp quc t: trong bi cnh hi nhp nhiu vn đ đã tr thành
thách thc toàn cu nh bo v môi trng, cân bng sinh thái, phòng chng dch bnh,
chng khng b, chng ti phm có t chc, bo v s hu trí tu, trong đó có đu
tranh phòng, chng ra tin luôn đc quan tâm hàng đu. Tiêu chí đ đánh giá mt
quc gia tích cc đu tranh phòng chng ra tin là quc gia đó phi đt đc các tiêu
chí sau:
 Công nhn và tham gia ký kt các công c quc t v phòng, chng ra tin
 Có h thng phòng, chng ra tin đc xây dng trên c s 40 + 9 khuyn
ngh ca FATF
 Có t chc chuyên trách v đu tranh phòng chng ra tin và t chc tt cuc
đu tranh này.

- Thông qua tính cht, đc đim ca giao dch:
 Các giao dch không mang li ích v mt kinh t: các giao dch này thng
có đc đim là không phù hp vi các hot đng thông thng ca khách
hàng. Ví d nh vic s dng th tín dng và mt s bin pháp tài chính
thng mi đ chuyn tin t quc gia này sang sang quc gia khác. Tuy
nhiên, vic chuyn tin này không phù hp vi hot đng kinh doanh thông
thng ca khách hàng. Mt trng hp đin hình khác là các giao dch qua
các tài khon mà trc đó hu nh không có giao dch nào, nhng hin ti li
có rt nhiu giao dch mt cách bt thng mà ch tài khon không đa ra
đc s gii thích hp lý cho vic liên tc s dng tài khon  mc đ cao
 Các giao dch gm nhiu khon tin mt giá tr ln:
 Mua hoc bán ngoi t bng tin mt vi s lng ln cho dù khách
hàng có tài khon trong ngân hàng
 Thng rút tin mt t tài khon vi s lng ln mà s tin này
dng nh không phc v cho các hot đng kinh doanh ca khách
hàng
15
 Rút tin mt t tài khon vi s lng ln t tài khon va mi nhn
đc mt khon tin t nc ngoài chuyn v
 Gi tin mt vi s lng ln vào tài khon bng cách chia nh s tin
mt mun gi thành nhiu khon khác nhau
 Khách hàng thng xuyên gi tin mt vi s lng ln vào ngân
hàng nhng rút tin ra khi tài khon thng bng séc chi tr cho các
cá nhân hay công ty không có quan h kinh doanh vi khách hàng
 Các giao dch liên quan đn các tài khon trong ngân hàng có mt s đim
bt thng:
 Tài khon có tc đ chu chuyn tin trong ngày rt cao th hin  vic
doanh s giao dch trên tài khon thay đi đt bin, doanh s giao dch
ln trong mt khon thi gian ngn nhng s d tài khon nh
 Các giao dch chuyn tin có giá tr nh t nhiu tài khon khác nhau