B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM CA TH TUYT TRINH

CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ S : 60340201

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS PHM VN NNG

THÀNH PH H CHÍ MINH – NM 2013


i
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn là công trình nghiên cu ca bn thân. Các s liu
trong lun vn đc tác gi thu thp t các báo cáo ca Ngân hàng Thng mi C

1.2. Qun tr ri ro lãi sut 12
1.2.1. Khái nim 12
1.2.2. Qun tr ri ro lãi sut trong kinh doanh ngân hàng 12
1.2.2.1. Qun tr Tài sn N 13
1.2.2.2. Qun tr Tài sn Có 15
1.2.3. Chin lc qun tr ri ro lãi sut 18

iii
1.2.4. Công c phòng nga ri ro lãi sut 20
1.2.4.1. Hp đng hoán đi lãi sut 20
1.2.4.2. Hp đng quyn chn lãi sut 21
1.2.5. Qun tr ri ro lãi sut theo c ch qun lý vn tp trung 23
1.3. Bài hc kinh nghim v nâng cao hot đng Qun tr ri ro lãi sut ca
Ngân hàng TNHH MTV HSBC Vit Nam 25
KT LUN CHNG 1 27
CHNG 2: THC TRNG QUN TR RI RO LÃI SUT TI NGÂN
HÀNG TMCP CÔNG THNG VIT NAM - CN1 TPHCM 28
2.1. Vài nét tng quát v Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam – CN1
TPHCM 28
2.2. Thc trng qun tr ri ro lãi sut ti Ngân hàng Thng mi C phn
Công Thng Vit Nam – CN 1 TPHCM 31
2.2.1. Cu trúc qun tr ri ro ti Ngân hàng Thng mi Công Thng Vit Nam –
CN 1 TPHCM 31
2.2.2. Thc trng qun tr ri ro lãi sut ti Ngân hàng TMCP Công Thng Vit
Nam – CN 1 TPHCM 34
2.3. ánh giá hot đng qun tr ri ro lãi sut ti Ngân hàng TMCP Công
Thng Vit Nam – CN1 TPHCM 64
2.3.1. T chc hot đng qun tr ri ro lãi sut 64
2.3.2. Kt qu đt đc 67
2.3.3. Nhng hn ch trong hot đng qun tr ri ro lãi sut ti Ngân hàng TMCP 
v
DANH SÁCH CÁC T VIT TT

Agribank Ngân hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn
CN1 TPHCM Chi nhánh 1 Thành ph H Chí Minh (chi nhánh)
HSBC Ngân hàng Hng Kông và Thng Hi
MTV Mt thành viên
NHCT Ngân hàng Thng mi C phn Công Thng Vit Nam
NHNN Ngân hàng Nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
NII (Net Interest Income) thu nhp lãi ròng
NIM (Net Interest Margin) biên đ thu nhp lãi ròng
OMO (Open Market Operation) nghip v th trng m
TCTD T chc tín dng
TMCP Thng mi C phn
TNHH Trách nhim hu hn
TSC Tài sn Có
TSN Tài sn N
Vietcombank Ngân hàng Thng mi C ph
n Ngoi thng Vit Nam
Vietinbank Ngân hàng Thng mi C Phn Công Thng Vit Nam

vi

DANH SÁCH CÁC BNG

vii
DANH SÁCH CÁC BIU /S 

S đ 1.1: T chc điu hòa vn tp trung gia Tr S Chính và các đn v
kinh doanh 24
S đ 2.2: Quy trình điu hòa vn ni b ca Ngân hàng TMCP Công
Thng Vit Nam 66
Biu đ 2.1: C cu d n 38
Biu đ 2.2: Lãi sut huy đng vn bình quân ti NHCT CN1 TPHCM nm
2010 đn 6 tháng đu nm 2013 40
Bi
u đ 2.3: Lãi sut cho vay vn bình quân ti NHCT CN1 TPHCM nm
2010 đn 6 tháng đu nm 2013 42
Biu đ 2.4: Mc tng trng d n và huy đng vn ti NHCT CN1
TPHCM giai đon t 2010 đn 6 tháng đu nm 2013 43
Biu đ 2.5: Li nhun trc DPRR ca NHCT CN1 TPHCM t 2010 đn 6
tháng đu nm 2013 46
Biu đ 2.6: Chênh lch gia d n và huy đng qua các k h
n ti NHCT
CN1 TPHCM nm 2010 48
Biu đ 2.7: Lãi sut huy đng bình quân và cho vay bình quân ti NHCT
CN1 TPHCM nm 2010 50
Biu đ 2.8: Chênh lch gia d n và huy đng qua các k hn ti NHCT
CN1 TPHCM nm 2011 52
Biu đ 2.9: Lãi sut huy đng bình quân và cho vay bình quân ti NHCT
CN1 TPHCM nm 2011 54
Biu đ 2.10: Chênh lch gia d n và huy đng qua các k hn ti NHCT
CN1 TPHCM nm 2012 56
Bi
u đ 2.11: Lãi sut huy đng bình quân và cho vay bình quân ti NHCT

các NHTM Vit Nam, tuy nhiên cha toàn din. Hu nh các NHTM ch chú trng
ti qun lý ri ro tín dng, ri ro thanh khon mà cha đi sâu vào nghiên cu bin
pháp qun lý các loi ri ro đc thù khác ca NHTM nh: ri ro lãi sut, ri ro hi
đoái,…
Ngân hàng TMCP Công Thng Vi
t Nam – CN1 TPHCM là mt trong
nhng ngân hàng ln hàng đu Vit Nam, c cu hot đng tiên tin và hiu qu,
cht lng hot qun tr ri ro tt. Hiu đc tm quan trng ca công tác qun tr
ri ro lãi sut, chi nhánh không ngng nâng cao trình đ cán b và áp dng các
phng pháp tiên tin vào công tác qun tr ca mình.
Xut phát t thc tin đó tôi đã chn đ tài “Qun tr
ri ro lãi sut trong
hot đng kinh doanh ti Ngân hàng Thng mi C phn Công Thng Vit
Nam – CN1 TPHCM” làm đ tài nghiên cu ca mình.
2


Mc tiêu nghiên cu
Tìm hiu thc t gia lãi sut t vic cho vay vn và chi phí phát sinh t vic
huy đng vn và s chênh lch thi lng gia Tài sn Có và Tài sn N ca Ngân
hàng TMCP Công Thng Vit Nam – CN1 TPHCM, qua đó cho thy ri ro lãi
sut luôn tim n trong kinh doanh doanh ngân hàng và đo lng mc đ nh
hng ca lãi sut đn hiu qu hot đng kinh doanh ca Ngân hàng. T đó,
đa ra
các gii pháp đ hn ch ri ro lãi sut nhm to điu kin thun li cho Ngân hàng
TMCP Công Thng Vit Nam – CN1 TPHCM hn ch đn mc thp nht nhng
thit hi t nh hng xu ca bin đng lãi sut đn thu nhp ca ngân hàng.
i tng và phm vi nghiên cu
i tng và phm vi nghiên cu ca lun vn: thc trng và gi
i pháp đ

doanh ca NHTM.
Chng 2: Thc trng qun tr ri ro lãi sut ti Ngân hàng TMCP Công
Thng Vit Nam – CN1 TPHCM.
Chng 3: Gii pháp hoàn thin qun tr
 ri ro lãi sut ti Ngân hàng TMCP
Công Thng Vit Nam – CN1 TPHCM. 4
CHNG 1: C S LÝ LUN V QUN TR
RI RO LÃI SUT TRONG HOT NG
KINH DOANH CA NHTM
1.1. Tng quan v ri ro lãi sut
1.1.1. Khái nim
Theo Timothi W.Koch (Bank Management 1995 – University of South
Crolina): Ri ro lãi sut là s thay đi tim tàng v thu nhp lãi ròng và giá tr th
trng ca vn ngân hàng xut phát t s thay đi ca mc lãi sut.
Theo Thomas P.Fitch (Dictionary of Banking Terms 1997 – Barron’s
Edutional Series Inc): Ri ro lãi sut là ri ro khi thay đi lãi sut th trng s dn
đn tài sn sinh li gim giá tr.
Tuy có nhiu khái nim khác nhau, nhng các khái nim cùng có chung ni
hàm nh nhau là: Ri ro lãi sut là loi r
i ro xut hin khi có s thay đi lãi sut
th trng hoc nhng yu t có liên quan đn lãi sut dn đn tn tht v tài sn
hoc gim thu nhp ca ngân hàng.
1.1.2. Các hình thc ca ri ro lãi sut
Ri ro v giá (price risk): Phát sinh khi lãi sut th trng tng, giá tr th

hn k hn ca Tài sn N: ngân hàng huy đng vn có k hn dài đ cho vay và
đu t vi k hn ngn. Ri ro s xy ra nu lãi sut huy đng trong nhng nm tip
theo không đi trong khi lãi sut cho vay và đu t gim xung.
Th hai, do các ngân hàng áp d
ng lãi sut khác nhau trong quá trình huy
đng vn và cho vay. Trng hp nu ngân hàng huy đng vi lãi sut c đnh đ
cho vay, đu t vi lãi sut bin đi. Khi lãi sut gim, ri ro lãi sut s xut hin vì
chi phí không đi trong khi thu nhp t lãi gim, điu đó làm cho li nhun ngân
hàng gim. Trng hp khác, ngân hàng huy đng vi lãi sut bin đi đ cho vay
và đu t vi lãi sut c
đnh. Khi lãi sut tng, ri ro lãi sut s xut hin vì chi phí
lãi tng theo lãi sut th trng trong khi thu nhp lãi không đi, do đó li nhun
ngân hàng cng gim theo.
6


Th ba, do có s không phù hp v khi lng gia ngun vn huy đng vi
vic s dng ngun vn đó đ cho vay. Chng hn ngân hàng huy đng vn 100 t
đng vi lãi sut 1%/tháng và k hn là 6 tháng thì chi phí lãi là 6 t đng. Ngân
hàng cho vay 60 t đng vi lãi sut 1.2%/tháng vi k hn 6 tháng thì thu nhp lãi
là 4.32 t đng. Ngân hàng không s dng ht ngun vn đ cho vay làm li nhun
gim 1.68 t.
Th t, do không có s phù hp v thi hn gia ngun vn huy đng vi
vic s dng ngun vn đó đ cho vay. Chng hn ngân hàng huy đng vn 100 t
đng vi lãi sut 1%/tháng và k hn là 6 tháng thì chi phí lãi là 6 t đng. Ngân
hàng cho vay 100 t đng vi lãi sut 1.2%/tháng vi k hn 3 tháng thì thu nhp
lãi là 3.6 t đng. Do huy đng vn vi thi gian dài nhng cho vay v
i thi hn
ngn làm li nhun ngân hàng gim 2.4 t đng.
Th nm, do t l lm phát d kin không phù hp vi t l lm phát thc t

Nhng quy tc chung trong vic qun tr ri ro lãi sut đi vi mt tài sn
cng có giá tr đi vi mt danh mc tài sn. Tng (gim) lãi sut th trng đu
dn đn gim (tng) giá tr ca danh mc tài sn. Khi lãi sut th trng tng (gim)
thì danh mc tài sn có k hn càng dài s gim (tng) giá càng ln. Mc thay đi
vn t
 có là chênh lch gia Tài sn Có và vn huy đng đc xác đnh:
(1.4)
Mô hình k hn đn hn là mt phng pháp đn gin, trc quan, d lng
hóa ri ro lãi sut trong hot đng kinh doanh ngân hàng, đã đc các ngân hàng s
dng khá ph bin, do phù hp vi các ngân hàng Vit Nam. Tuy nhiên, mô hình
k hn đn hn còn nhc đim là không đ cp đn yu t thi lng ca các
lung Tài sn Có và Tài sn N, cho nên khi lãi sut th trng thay đi có th
làm
gim kt qu kinh doanh ca ngân hàng, thm chí nu lãi sut bin đng mnh,
ngân hàng có th ri vào tình trng mt kh nng thanh toán cui cùng.
1.1.4.2. Mô hình đnh giá li (the repricing model)
Mô hình đnh giá li đo lng s thay đi giá tr ca tài sn và n khi lãi sut
bin đng da vào vic chia nhóm tài sn và n theo k hn đnh giá li, t đó đo
lng s thay đi c
a thu nhp ròng t lãi sut ca các nhóm vi s thay đi lãi sut
ca th trng. Giá tr tài sn và n trong các nhóm dùng đ tính chênh lch là giá
tr lch s, khe h nhy cm lãi sut đc dùng đ đo lng s nhy cm lãi sut.
Trong đó: Tài sn Có nhy cm vi lãi sut là tài sn có th đc đnh giá li
khi lãi sut thay đi bao gm: các khon cho vay có lãi su
t bin đi, các khon cho
vay ngn hn vi thi gian di n tháng (trái phiu chính ph, công ty, xí nghip),
tin gi trên th trng liên ngân hàng, tin gi không k hn ti các ngân hàng

m.
Ba là, khe h nhy cm lãi sut nh hn không: Tài sn Có nhy cm vi lãi
sut nh hn Tài sn N nhy cm vi lãi sut, khe h âm. Ri ro lãi sut xut hin
khi lãi sut th trng tng. H s chênh lch lãi thun (NIM) ca ngân hàng gim.
T đó, mc đ thay đi li nhun đc tính nh sau:
Mô hình đnh giá li có 
u đim: Mt là cung cp thông tin v c cu Tài sn
Có và Tài sn N s đc đnh giá li. Hai là d dàng xác đnh đc s thay đi ca
thu nhp ròng v lãi sut mi khi lãi sut thay đi.
Tuy nhiên mô hình đnh giá li còn có mt s hn ch: Mt là không nghiên
cu đy đ tác đng ca ri ro lãi sut đn giá tr th trng ca v
n, mà ch chú
trng vào s liu trên s sách k toán ca vn. Hai là, phân nhóm tài sn theo mt
khung k hn nht đnh, phn ánh sai lch thông tin v c cu các Tài sn Có và Tài
Mc thay đi li nhun = (Tng Tài sn Có nhy cm –
Tn
g
Tài sn N

nh

y
cm
)
x Mc tha
y
đi lãi sut

sn Có vi Tài sn N đ đánh giá và kim soát ri ro lãi sut.
Thi lng (Duration): thi lng tn ti c
a tài sn là thc đo thi gian
tn ti lung tin ca tài sn này, đc tính trên c s các giá tr hin ti ca nó. Khi
lãi sut th trng bin đng thì thi lng (D) là phép đo đ nhy cm ca th giá
tài sn (P). Thi lng (k hn hoàn vn) ca tài sn là thi gian trung bình cn
thit đ thu hi khon vn đã b ra đ
đu t, là thi gian trung bình da trên dòng
10


tin d tính s nhn đc trong tng lai. Còn thi lng (k hn hoàn tr) ca Tài
sn N là thi gian trung bình cn thit đ hoàn tr khon vn đã huy đng và đi
vay, là thi gian trung bình ca dòng tin d tính ra khi ngân hàng (thanh toán lãi
và vn vay).
Công thc xác đnh k hn hoàn vn và k hn hoàn tr ca mt công c tài
chính:
(1.8)
Vi D là thi lng (k hn hoàn vn hay hoàn tr) ca công c tài chính,
PV là giá tr thc, ti thi đim hin ti, t là thi gian khon tin đc thanh toán,
CF
t
là giá tr khon tin d tính đc thanh toán trong giai đon t.
Ngoài ra, giá tr ròng ca ngân hàng bng chênh lch gia giá tr ca tng tài
sn và giá tr tng vn huy đng. Do đó, khi lãi sut thay đi, giá tr ca tng tài sn
và vn huy đng thay đi làm cho giá tr ròng ca ngân hàng thay đi theo. C th
là khi lãi sut tng, giá tr th trng ca tng tài sn và giá tr th trng ca tng
vn huy đng có lãi sut c đnh và có k hn càng dài s gim. Mc tng gim giá
tr ròng (vn t có) ca ngân hàng theo công thc:
(1.9)

càng cao. T đó các nhà qun tr đa ra 3 trng hp có th xy ra:
Th nht, khi khe h k hn dng (k hn hoàn vn trung bình ca tài sn
ln hn k hn hoàn tr trung bình n), nu lãi sut tng s làm gim giá tr ròng
c
a ngân hàng, nu lãi sut gim s làm tng giá tr ròng ca ngân hàng.
Th hai, khi khe h k hn âm (k hn hoàn vn trung bình ca tài sn nh
hn k hn hoàn tr trung bình n), nu lãi sut tng s làm tng giá tr ròng ca
ngân hàng, nu lãi sut gim s làm gim giá tr ròng ca ngân hàng.
Th ba, khi khe h k hn bng không (k hn hoàn vn trung bình ca tài
sn b
ng k hn hoàn tr trung bình n), giá tr ròng ca ngân hàng không chu nh
hng bi s thay đi lãi sut, ngha là mc tng gim giá tr tài sn đc cân bng
vi mc tng gim ca giá tr n.
Trong trng hp tính thi lng cho toàn b Tài sn Có và Tài sn N, nhà
qun tr cng tính thi lng ca tng tài sn, sau đó tính thi lng cho toàn b
tài
sn:
(1.11)
D
A
là thi lng ca toàn b Tài sn Có; D
Ai
là thi lng ca Tài sn Có i;
W
Ai
là t trng ca Tài sn Có i; W
A1
+ W
A2
+ … + W

ch
ti mc ti đa nhng nh hng xu ca bin đng lãi sut ti thu nhp ca
ngân hàng mt cách đy đ, toàn din và liên tc.
Mt mc tiêu quan trng ca qun tr ri ro lãi sut là hn ch ti mc ti đa
các nh hng xu ca bin đng lãi sut ti thu nhp ca ngân hàng. Dù lãi sut
thay đi nh th nào, ngân hàng luôn mong mu
n đt đc mc thu nhp d kin 
mc tng đi n đnh.
 đt đc mc tiêu này, các ngân hàng cn phi tp trung vào nhng b
phn nhy cm nht vi lãi sut trong danh mc tài sn có và tài sn n. Thông
thng, đó là các tài sn sinh li nh các khon cho vay và đu t (thuc v bên tài
sn có) hay các khon tin huy đng, khon vay trên th tr
ng tin t (thuc v bên
tài sn n).
1.2.2. Qun tr ri ro lãi sut trong kinh doanh ngân hàng
Trong nn kinh t th trng, ri ro trong kinh doanh là không th tránh khi,
đc bit là ri ro trong kinh doanh ngân hàng tim n nhiu ri ro và ri ro lãi sut
là mt trong nhng ri ro c bn nht, có phn ng dây chuyn lây lan và ngày càng
có biu hin phc tp gây tn tht v tài sn cho ngân hàng nh mt vn khi cho
vay, gia t
ng chi phí hot đng, gim sut li nhun, gim sut giá tr tài sn, dn
13


đn thua l, phá sn, s nh hng đn khách hàng, làm gim nim tin ca công
chúng vào h thng ngân hàng. T đó, có th làm nn kinh t suy thoái, giá c tng,
sc mua gim, tht nghip, s kéo theo s sp đ ca h thng ngân hàng trong
nc, trong khu vc. Ngoài ra, ri ro tín dng cng nh hng đn nn kinh t trong
điu kin toàn cu hóa kinh t th gii hin nay. Chính vì th, qu
n tr là điu rt

sut cao. ây là loi tin gi không n đnh nên các ngân hàng thng s dng
phn ln đ d tr và mt phn đ cho vay ngn hn gm tài khon tin gi không
k hn và tài khon vãng lai.
Các tài khon phi giao dch là nhng tài khon tin gi có k hn ca các
doanh nghip và tin gi tit ki
m cá nhân. i vi loi tin gi này, khách hàng
đc rút tin ra theo mt k hn đc quy đnh trc. Khách hàng gi tin s đc
cp mt s tin gi, và hng li tc cao hn so vi tin gi không k hn, nhng
không đc tham gia thanh toán không dùng tin mt. ây là loi tin gi n đnh
nên ngân hàng thng s dng đ cho vay.
Phát hành các giy n đ
huy đng vn nh: phát hành nhng chng ch tin
gi, phát hành k phiu, trái phiu ngân hàng.
Vay vn trên th trng tin t: các ngân hàng thng mi có th vay và cho
vay ln nhau thông qua th trng liên ngân hàng, vay ngân hàng trung ng, vay
thu chi, vay qua đêm.
Các tài khon hn hp là mt dng tài khon tin gi hoc phi tin gi cho
phép kt hp thc hin các dch v thanh toán, tit kim, môi gii đu t, tín d
ng.
Ngi m tài khon s y thác dch v trn gói cho chuyên viên qun lý tài khon
ti ngân hàng. Loi tài khon này đem li nhiu tin ích cho khách hàng s dng.
Vay ngn hn qua hp đng mua li (RP – Repurchase Agreement) là hp
đng đc ký kt gia ngân hàng vi khách hàng (có tài khon ti ngân hàng) hoc
vi ngân hàng khác. Trong đó, ngân hàng tha thun bán tm thi chng khoán cht
lng vi tính thanh khon cao (c phiu u
đãi, trái phiu chính ph sp đn hn
thanh toán, …) kèm theo tha thun s mua li các chng khoán này ti mt thi
đim trong tng lai vi mc giá xác đnh trong hp đng. Giao dch này có th
thuc loi qua đêm hoc đn vài tháng, tùy thuc vào nhu cu vn ca ngân hàng và
kh nng ca ch th mua chng khoán. Thông thng, lãi sut trong hp đng mua

1.2.2.2. Qun tr Tài sn Có
Qun lý Tài sn Có là vic qun lý các danh mc s dng vn ca ngân hàng
nhm to mt c cu Tài sn Có thích hp bao gm: ngân qu, tín dng, đu t và
các tài sn khác đm bo ngân hàng hot đng kinh doanh an toàn và có lãi.
Chi phí
tr lãi
theo RP
S
tin
vay
= X
Lãi sut
hin hành
ca RP
S ngày
vay theo
hp đng
X
(1.1)

Trích đoạn Nguyên nhân nh ngh n ch trong q un tr ri ro lãi su t ti Ngân hàng V phía Ngân hàng Nhàn c V phía Ngân hàng Th ng mi

---