B GIÁO DO
I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

 

 
NH VÀ VA
LUC S KINH T

Tp. H Chí Minh-  B GIÁO DO
I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH




MC LC
TRANG PH BÌA
L
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU, 
PHN M U 1
NG QUAN V I PHÓ RI RO
TRONG KIM TOÁN BCTC 6
1.1 Tng quan v ri ro, ri ro trong kim toán 6
1.1.1 Khái nim v ri ro 6
i ro trong kim toán 7
1.1.3 Các b phn cu thành ri ro kim toán 9
1.1.3.1 Ri ro tim tàng 9
1.1.3.2 Ri ro kim soát 10
1.1.3.3 Ri ro phát hin 11
1.1.4 Mi quan h gia các loi ri ro 12
1.2 Tng quan v i ro và tip cn kim toán da trên ri ro 13
tip cn kim toán da trên ri ro 13
1.2.1.1 Khái nim v i ro 13

2.1.1 Lch s m ca hong kim toán ti Vit Nam 25
m các Công ty kim toán hong ti Vit Nam 26
ng khách hàng 31
 32
 33
i phó ri ro theo chun mc kim
toán Vit Nam 33
i phó ri ro trong h thng chun mc
kim toán Vit Nam hin hành 34
i phó ri ro trong h thng chun mc
kim toán Vit Nam có hiu lc t 01/01/2014 37
2.3 Thc tri phó ri ro ti các công ty kim toán nh và
va  Vit Nam 38
m công ty kim toán nh và va  Vit Nam 38
2.3.2 iên cu 40
2.3.3 Thc trng v i phó ri ro trong kim toán BCTC ti các công ty
kic lp nh và va  Vit Nam 41
i ro chp nhn hng kim toán 41
2.3.3.2 Tìm hii ro kim toán 45
2.3.3.3 Bin pháp x i vi các r 52 ng ci phó ri ro 55
nh các nhân t n thit li phó ri
ro hu hiu 60
2.3.4 Nhn xét chung 63
2.3.4.1 Nhng kt qu i phó ri ro trong kim
toán BCTC 63
2.3.4.2 Nhng hn ch, tn ti phó ri ro trong kim
toán BCTC ca các công ty kim toán nh và va 64

PH LC DANH MC CÁC T VIT TT
STT
Tên vit tt

1
AICPA
Hi kim toán viên Hoa K
2
AR
Ri ro kim toán
3
BCTC
Báo cáo tài chính
4
CR
Ri ro kim soát
5
DR
Ri ro phát hin
6
GAAS
Nguyên tc kic chp nhn
7
HTKSNB

Danh mc bng, biu
Bng s
Tên bng
Trang
Bng 2.1
Ch tiêu và m n
28
Bng 2.2
n theo tng ch tiêu
29
Bng 2.3
 và v
56/2009
38
Bng 2.4
Ch tiêu và m  và va
39
Bng 2.5
Kt qu khi ro chp nhn hp
ng kim toán
41
Bng 2.6
Kt qu kho sát cho tìm hii ro
kim toán
45
Bng 2.7
Kt qu kho sát ca bin pháp x i vi các r
giá
52
Bng 2.8

1
PHN
1. S cn thit c tài



 

v q
 buc
hoàn thin 


n
(-
Athur Anderson.




Vic
i ro mt cách phù h t ng i phó vi ri
ro s giúp nâng cao tính hiu qu trong cuc kim toán.



2

Ti Vit Nam, cùng vi s phát trin ca kic lp, các nghiên cu v kim
u. V
mt lý lui trên th git
trong giáo trình kim toán ci hi hc kinh t HCM, Hc vin
i hc kinh t quc dân. Bên ct s công trình nghiên cu
ca các Lun án Ti Thn v :
Lun án tin s c ng yu và ri ro
kim toán nhm nâng cao chng hong trong các công ty kim toán ti Vit
Nam (2011) nghiên cu mi quan h ging yu, ri ro kim toán vi
vic nâng cao chng ki lý lun ca chun mc kim toán quc
t và chun mc kim toán Vit Nam hin hành và tin hành u tra, kho sát t
20 công ty kic lp  Vi c kim toán,
nghiên c     u ích nhm hoàn thi   
trng yu và ri ro ki ngày càng nâng cao chng dch v u
hi nhp vc trong khu vc và trên th gii, tng pháp lý cho hot
ng kim toán theo thông l quc t, tin hc hóa công tác k toán kim toán, m rng
ng khách hàng cho các công ty ki ci thi
kim toán, nâng cao chng.
Luc s ii pháp hoàn thii ro trong kim toán BCTC ti các
công ty kim toán Via Hoàng Th Thu Trang (n nghiên
cu các chun mc kim toán quc t i ro cc trên th
gii, tiêu biu là Hoa Kng bài hc kinh nghim cho Vi
thin hóa h i ro, áp dng mô hình ri ro kinh doanh trong tip cn ri ro.
Nhìn chung, các nghiên cc tình hình thc t trong vic vn dng các
chun mc kim toán trong công tác kim toán kim toán ti Vit Nam, tuy nhiên,
 i ro kim toán cùng vi s i phó
4


5. u
 c nghiên cu bng kt hp vnh tính, trên c
vn dng các k thut u tra thng kê, phân tích thc tin, ng dng các mô hình
 x lý d liu.
D lic s dng trong Lum c d lip và d liu th cp. D
lic thu thp ch yu tra kt hp vi phng vn.
Hou tra c tin hành  nh là có quy mô
nh và va  Vi tp trung vào các công ty  khu vc Tp. H
Chí Minhng tr li là các cá nhân làm vic   và va
vi kinh nghi
V  u tra: i vit gi bng câu h n     thu thp
thông tin. Trong bng câu hi gm có nhng câu hi tr li s la
chn p nht. Ngoài ra, i vit thc hin phng vn các cá
nhân này mt s thông tin có liên quan n ni dung trong bng câu hi.
Bên cnh d lii vi dng ngun d liu th cpc thu thp
ch yu t các tài liu nghiên cc, các tài liu kim toán, các th
cn hong kic lp.
6. 
Ngoài phn m u và kt lu tài g
, và i phó ri roBCTC
và i phó ri ro 
nh và va ti
Gvà i phó 
 i vi các Công ty kic lp nh và va ti Vit Nam.
6
NG QUAN V I PHÓ RI RO

nhm gim thiu ri ro cho ngh nghing dch v kim
toán. Ri ro kim toán b ng bi c nhng nhân t ni ti bên trong doanh nghip
kim toán, ln các nhân t bên ngoài, phát sinh do nhng s kin mà doanh nghip
kim toán không th ng th c.
KTV và công ty kim toán không th kic ri ro kim toán, mc dù h có
th có các th tc và bi c khi chp nhn hay t chi mt khách
hàng.
Chun mc kim toán quc t s 200- Mc tiêu tng th ca KTV c lp và thc
hin cuc kim toán theo CMKT quc t   ri ro kim toán
i ro kim toán là ri ro do KTV và công ty kin nhn
xét không thích hp khi BCTC c kim toán còn có nhng sai phm trng yu.
Ri ro kim toán là h qu ca ri ro có sai phm trng yu và ri ro phát hin.
Chun mnh ri ro kim ri ro mà KTV có
th n là BCTC có sai sót trng yc t BCTC không có sai sót
y. Rng không nghiêm tri ro kit
thut ng n quá trình kim toán, không bao hàm ri ro mà
KTV gp ph thua kin, làm mt uy tín, hoc các s kin
khác phát sinh trong mi liên h vi các cuc kim toán BCTC.
y, nguyên nhân chính dn ti ri ro kim toán là KTV n xét không
 các thông tin trên BCTC ca khách hàng, ví d, KTV có th n
chp nhn toàn phn v mt BCTC mà không bit rng BCTC này chng nhng
sai phm trng yu.
8
m này, SAS 107 do Hi KTV hành ngh M (AICPA) có hiu lc t
 ra rRi ro kim toán là ri ro mà KTV có th vô tình
tht bi trong vin phù hp v mt BCTC có sai phm trng y Các sai
phm này có th là kt qu ca sai sót và gian ln trong công tác k c b

khi thc hin thì ri ro kim toán s  ngay c khi cuc kic lp
k hoc hin mt cách thn trng thì ri ro vn không bin mt hoàn
toàn. KTV có th kim soát ri ro kim toán thông qua vic thit k và thc hin các
th nghim kim toán.
1.1.3 Các b phn cu thành ri ro kim toán
i KTV hành ngh M (mô hình ri ro ki
qua vic ban hành chun mc kim toán (SAS) s 47- Ri ro kim toán và mc trng
yu trong thc hin kim toán trong khuôn kh ác chun mc kim toán chung
c chp nh M (US GAAS) và yêu cu KTV áp dng t . c khi
  i, nhiu KTV   dng mt vài nguyên tc ca mô hình trong thc
hành, mc ban hành mGAAS. Mô hình
này yêu cu KTV phi s dng nhc 
quynh nhng th tc cn thc hiu KTV phi có mt s
hiu bit v kim soát ni b c, và kim tra tính hu hiu ca các kim soát
nKTV k vng da vào chúng trong quá trình xem xét bn cht, thi gian và
phm vi các th nghim chi tic tin hành.
Theo chun mc kim toán quc t ISA 200, ri ro kic cu thành t 3 b
phn: ri ro tim tàng, ri ro kim soát và ri ro phát hin.
1.1.3.1 
10
i ro tim tàng là kh  dn liu ca mt nhóm giao dch, s n
hay nhng thông tin thuyt minh có th chng sai sót trng yu, khi xét riêng r
hay tng hp ln bt k kim soát nào có liên quan.
Ri ro tim tàng ch yn t các yu t ni ti ca doanh nghip, chng h
vic tính toán phc tp có th sai sót nhin, khon mc tin
ng gp ri ro mt cn mc khác, nhng tài khon bao gm các giá
tr phát sinh t c tính k toán s có ri ro sai php v thông

1.1.3.3 
Ri ro phát hin là ri ro mà các th tc mà KTV thc hin nhm làm gim ri ro
kim toán xung ti mc thp có th chp nhn không phát hic
ht các sai sót trng yu khi xét riêng hoc tng hp l. Vi mt mc ri ro kim
c, m ri ro phát hic chp nhn có quan h t l nghch
vi ri ro có sai sót trng y c  dn liu. Ví d u
KTV nh có ri ro sai sót trng yu  m càng cao thì ri ro phát hin có th
chp nhc càng thp, và cn thu thp nhiu bng chng kim toán có tính thuyt
ph
y, ri ro phát hin là s kt hp gia tính hiu qu ca các th tc kim toán và
vic KTV thc hin các th t. Do nhng hn ch vn có ca cuc kim toán, ri
ro phát hin ch có th c gim bt mà không th loi tr hoàn toàn.
Ri ro tim tàng và ri ro kim soát có s khác bit vi ri ro phát hin
tc lp vi cuc kim toán, trong khi ri ro phát hin ln các th tc
ca KTV và có th i theo s xem xét ca KTV. Ri ro phát hin có mi quan h
t l nghch vi ri ro tim tàng và ri ro kim soát. Ri ro tim tàng và ri ro kim
soát càng thp, ri ro phát hin có th chp nhc s c li, càng
12
nhiu ri ro tim tàng và ri ro kic KTV tin là có tn ti, thì ri ro phát
hin có th chp nhc là càng thp.
1.1.4 Mi quan h gia các loi ri ro
Mô hình ri ro kic thit lp lu tiên trong SAS 47 trong khuôn kh
Các nguyên tc kim c chp nhn (US GAAS) do Hi kim toán Hoa
K i quan h gia các loi ri ro:
AR = IR x CR x DR (1)
i ro kim toán
IR: Ri ro tim tàng

tim tàng và ri ro kim soát.
1.2 Tng quan v i ro và tip cn kim toán da trên ri ro
1.2.1 tip cn kim toán da trên ri ro
1.2.1.1 Khái nim v  giá ri ro
Theo chun mc kim toán quc t ISA 315 v i ro có sai sót
trng yu thông qua hiu bit v  c king c thì
ánh giá ri ro là mt th tc kic thc hi tìm hiu v  c
king cm soát ni b, nhnh và
i ro có sai sót trng yu do gian ln hoc nhm ln  c BCTC hoc cp
  dn li
Ma vii ro kinh mc ri ro phát hi
cho vic thit k các th nghin.
i ro là mt quá trình tích hp bao gm vi
tng thành phn ca ri ro ki t t k các th nghin gm thi
14
gian, lch trình, phm vi phù hp nhm mc mc ri ro ki
vng.
1.2.1.2 Tip cn kim toán da trên ri ro
Tip cn kim toán là cách thc mà KTV  kim toán da trên các hiu bit
c c kim toán,  t t k m toán phù hp vi tng
hoàn cnh c th c m thu th các bng chng kim toán thích
hp nhm minh chng cho ý kin ca KTV.
  phát tri    tip cn kim toán da trên ri r a Jeffrina
i hc Free State- Hoa Km toán da trên ri
ro là mKTV thc hi nh các th tc kim toán cc thc
hin, d ri ro hong dn mà chúng cho thc có kh 
các nghip v, các nhóm nghip v, tài khon, s c các thuyt minh b khai