B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
 OÀN TH NGÀ

NG DNG PHNG PHÁP VALUE AT RISK
TRONG QUN Lụ DÒNG TIN TI NGỂN HÀNG
TMCP U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM
CHI NHÁNH ÔNG SÀI GÒN

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC: PGS.TS H VIT TIN

Thành ph H Chí Minh - Nm 2013

LI CAM OAN Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca Tôi, đc thc
hin vi s hng dn ca Ngi hng dn khoa hc là PGS. TS H Vit
Tin và nhng ngi đư giúp đ Tôi trong quá trình thc hin nghiên cu
này. Các ni dung nghiên cu và kt qu trong lun vn này là trung thc và
cha tng đc ai công b trong bt k công trình nào.

Tác gi oàn Th Ngà

MC LC

Trang ph bìa

1.5.4.2 Phng pháp Mô phng lch s 19
1.5.4.3 Phng pháp mô phng Monte Carlo 20
1.5.5 Back testing 22
1.5.6 M rng phm vi ng dng phng pháp VaR 23
CHNG 2: THC TRNG CÔNG TÁC QUN LÝ DÒNG TIN TI
NGỂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM CHI NHÁNH
ÔNG SÀI GÒN 25
2.1 Gii thiu tng quan v BIDV ông Sài Gòn 25
2.1.1 Gii thiu s lc v BIDV 25
2.1.2 Gii thiu s lc v BIDV ông Sài Gòn 26
2.2 Tình hình hot đng kinh doanh ca BIDV ông Sài Gòn nm 2010-2012 29
2.2.1 ánh giá chung v môi trng kinh t v mô 29
2.2.2 ánh giá khái quát tình hình hot đng kinh doanh 30
2.3 Thc trng công tác qun lý dòng tin ti BIDV ông Sài Gòn 35
2.3.1 Công tác qun lý vn và tin mt 35
2.3.1.1 Qun lý vn 35
2.3.1.2 Qun lý tin mt 37
2.3.2 Hiu qu s dng vn và tin mt 42
2.3.2.1 Huy đng và cho vay 42

2.3.2.2 Hiu qu s dng tin mt 50
2.4 ánh giá hot đng qun lý dòng tin ti BIDV ông Sài Gòn 53
2.4.1 Nhng kt qu đt đc 53
2.4.2 Nhng hn ch còn tn ti và nguyên nhân 53
CHNG 3: NG DNG PHNG PHÁP VALUE AT RISK TRONG
QUN LÝ DÒNG TIN TI NGỂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM CHI NHÁNH ÔNG SÀI GÒN 57

nhánh 78
4.2.1.4 Nâng cao cht lng công ngh thông tin 79
4.2.2 Mt s kin ngh nhm nâng cao hiu qu qun lý dòng tin ti BIDV
ông Sài Gòn 79
KT LUN
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

DANH MC CÁC Kụ HIU, CH VIT TT

ATM : Máy rút tin t đng
BIDV : Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam
BIDV ông Sài Gòn : Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam Chi
nhánh ông Sài Gòn
BIS : Ngân hàng Thanh toán quc t
EUR : ng Euro
GDP : Tng sn lng ni đa
JPY : ng Yên Nht Bn

Bng 2.11: S liu hot đng kinh doanh th 51
Bng 2.12: Tng s tin tip qu, c cu tip qu và tng s ln tip qu 52
Bng 3.1: D liu dòng tin huy đng ngn hn Ph lc
Bng 3.2: D liu dòng tin cho vay ngn hn Ph lc
Bng 3.3: VaR ca nhu cu cho vay ngn hn 59
Bng 3.4: Xác đnh mc tha/thiu ht tin huy đng ngn hn 61
Bng 3.5: D liu dòng tin mt ti qu Ph lc
Bng 3.6: VaR ca hn mc tn qu tin mt ti qu 64
Bng 3.7: Xác đnh mc tha/thiu ht tin mt ti qu 67
Bng 3.8: D liu dòng tin mt ti ATM Ph lc
Bng 3.9: VaR ca nhu cu rút tin mt ti ATM 68

Bng 3.10: Xác đnh mc tha/thiu ht tin mt ti ATM 70
Bng 4.1 Các ch tiêu k hoch kinh doanh đnh hng giai đon 2013-2015 74


1
LI M U

1. LỦ do chn đ tài
Ngân hàng là mt loi doanh nghip đc bit, kinh doanh mt loi hàng hóa
đc bit - đó là tin t. Vì th hot đng ca mt ngân hàng, ca c h thng ngân
hàng mang rt nhiu ri ro, trong đó có ri ro thanh khon. Loi ri ro này phát sinh
nguyên nhân mt phn là do dòng chuyn đng tin đi vào và đi ra cha có s hp
lý, bt cân xng và nó đc xem là đc bit nguy him, có th gây ra hàng lot
nhng tác hi nghiêm trng cho hot đng ngân hàng mà tác hi ln nht là ngân
hàng b phá sn. Chính vì vy, vn đ qun tr ri ro thanh khon nói chung hay
qun lý dòng tin nói riêng ra sao đ gim thiu ri ro, đm bo đ an toàn và nâng
cao hiu qu hot đng kinh doanh luôn là mi quan tâm hàng đu ca các nhà qun
lý ngân hàng không ch  Vit Nam mà còn  bt kì ngân hàng nào trên th gii.
Hiu đc tm quan trng ca công tác qun tr ri ro thanh khon - qun lý
dòng tin, tác gi mnh dn nghiên cu ng dng phng pháp Value at Risk (giá
tr chu ri ro) - ây là mt trong nhng phng pháp qun tr thanh khon, qun lý
ri ro dòng tin hiu qu và cho đn nay vn cha có nhng nghiên cu chi tit đ
xut vic ng dng Value at Risk mt cách có h thng vào chng trình qun tr
ri ro dòng tin trong các Ngân hàng thng mi ti Vit Nam. Và đó cng chính là
lý do ti sao tác gi chn nghiên cu v Value at Risk trong đ tài: “ng dng
phng pháp Value at Risk trong qun lý dòng tin ti Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam chi nhánh ông Sài Gòn”.
2. Mc tiêu nghiên cu
- Nghiên cu c s lý lun v qun lý dòng tin, t đó ng dng phân tích thc
trng dòng tin ca Ngân hàng TMCP u t và Phát trin chi nhánh ông
Sài Gòn

Ngoài phn m đu và phn kt lun, lun vn gm có 4 chng:
Chng 1: Lý lun tng quan v phng pháp qun lý dòng tin ti các ngân hàng
thng mi
3
Chng 2: Thc trng công tác qun lý dòng tin ti Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam chi nhánh ông Sài Gòn
Chng 3: ng dng phng pháp Value at Risk trong qun lý dòng tin ti Ngân
hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam chi nhánh ông Sài Gòn
Chng 4: Mt s gii pháp và kin ngh nhm nâng cao hiu qu qun lý dòng
tin ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam chi nhánh ông Sài Gòn
5
Theo cách đy đ hn, da vào c hai tip cn t tài sn và ngun vn, thanh
khon là kh nng tip cn các tài sn và ngun vn vi mt chi phí hp lý đ phc
v các nhu cu hot đng khác ca ngân hàng.
Mt tài sn có tính thanh khon cao khi chi phí chuyn đi thành tin mt thp
và thi gian chuyn đi thành tin nhanh.
Mt ngun vn có tính thanh khon cao khi chi phí huy đng thp và thi gian
huy đng nhanh.
Vi mt ngân hàng tính thanh khon đc xét trên ba góc đ tính thanh khon
ca tài sn, tính thanh khon ca ngun và tính thanh khon ca ngân hàng, trong
đó tính thanh khon ca ngân hàng đc to lp vi tính thanh khon ca tài sn và
tính thanh khon ca ngun.
Tính thanh khon ca ngân hàng là kh nng ca ngân hàng trong vic thc
hin các ngha v tài chính khi chúng đn hn vi mt chi phí hp lý. i vi
NHTM thì tính thanh khon là kh nng đáp ng các nhu cu thanh toán, chi tr, rút
tin và xin vay mi theo các yêu cu cp tín dng hp l ca khách hàng.
Nh vy, mt ngân hàng đc coi là thanh khon tt nu có kh nng đáp ng
đy đ các nhu cu thanh toán chi tr phát sinh mi mt chi phí hp lý đúng vào
thi đim khách hàng hoc đi tác có nhu cu.
Tính thanh khon ca mt ngân hàng đc to lp bi tính thanh khon ca tài
sn mà ngân hàng đó nm gi và tính thanh khon ca ngun, tc là t tài sn hin
có (d tr) và ngun vn có th huy đng mi. Mt ngân hàng có tính thanh khon
cao khi có nhiu tài sn thanh toán hoc có kh nng m rng ngun vn nhanh vi
chi phí thp hoc c hai điu trên.
1.2.2 Các nhân t cu thành thanh khon
- Cu thanh khon (tài khon n): cu v thanh khon là các khon vn làm
gim qu ca ngân hàng, là nhu cu vn cho các hot đng khác nhau ca


qu cho ti khi chúng cn đc s dng đáp ng nhu cu thanh khon trong
tng lai.
- Thâm ht thanh khon: Khi cu thanh khon ln hn cung thanh khon
(NPL<0), ngân hàng phi đi mt vi tình trng thâm ht thanh khon. Nhà
qun tr phi xem xét, quyt đnh ngun tài tr thanh khon ly t đâu, bao gi
thì có và chi phí bao nhiêu.
- Cân bng thanh khon: Khi cung thanh khon cân bng vi cu thanh khon
(NPL=0), tình trng này đc gi là cân bng thanh khon và đây là trng thái
lý tng nht và là mc tiêu ca qun lý thanh khon. Tuy nhiên, đây là tình
trng rt khó xy ra trên thc t.
1.3 Ri ro thanh khon trong hot đng kinh doanh ca NHTM
1.3.1 Khái nim
Ri ro thanh khon là loi ri ro đc trng và ph bin trong hot đng kinh
doanh ca NHTM. Ri ro thanh khon là ri ro mà ngân hàng không có kh nng
cung ng đy đ lng tin mt cho nhu cu thanh khon tc thi; hoc cung ng
đ nhng vi chi phí cao. Nói cách khác, đây là loi ri ro xut hin trong trng
hp ngân hàng thiu kh nng chi tr do không chuyn đi kp các loi tài sn ra
tin mt hoc không th vay mn đ đáp ng yêu cu ca các hp đng thanh
toán.
1.3.2 Các nguyên nhân gây ra ri ro thanh khon
- Nhng nguyên nhân tin đ: có ba nguyên nhân chính khin cho ngân hàng
phi đi mt vi ri ro thanh khon thng xuyên là:
Th nht: Huy đng vn và đi vay vn vi thi hn ngn, và c tun hoàn
chúng đ s dng cho vay vi thi hn dài hn nên nhiu ngân hàng phi đi mt
vi s không trùng khp v thi hn đn hn gia tài sn có và tài sn n. Tht
him khi lung tin ròng bên tài sn có li va khít đ trang tri lung tin ròng bên
tài sn n. Thc t là, ngân hàng thng có mt t l đáng k tài sn n có đc đim
8


9
sut, các ngân hàng phi đu t tin vào các tài sn ít thanh khon hoc vào nhng
tài sn có thi hn dài. Cho dù cui cùng thì hu ht các tài sn khác nhau cng có
th chuyn hoá thành tin nhng chi phí đ chuyn hoá thành tin ngay lp tc ca
các tài sn khác nhau thì rt khác nhau. Khi phi bán mt tài sn ngay lp tc thì giá
ca nó có th thp hn rt nhiu so vi trng hp có thi gian đ tìm kim ngi
mua và thng lng giá c và t đó có th đe do đn kh nng thanh toán cui
cùng ca ngân hàng. Ngoài thanh lý tài sn, ngân hàng có th tìm kim các ngun
vn b sung thông qua vic đi vay trên th trng tin t.
Nguyên nhân bên tài sn có: Ri ro thanh khon phát sinh liên quan đn
các cam kt tín dng. Khi mt cam kt tín dng đc thc hin thì nó cho phép
ngi vay tin hành rút tin vay bt c lúc nào trong thi hn ca nó và phía ngân
hàng phi đm bo có đ tin ngay tc thi đ đáp ng nhu cu ca ngi vay, nu
không ngân hàng phi đi mt vi ri ro thanh khon. Tng t nh bên tài sn n,
đ đáp ng nhu cu thanh khon bên tài sn có, ngân hàng có th gim s d tin
mt, chuyn hoá các tài sn khác thành tin, hoc đi vay các ngun vn b sung trên
th trng tin t.
1.3.3 Hu qu ca ri ro thanh khon
Có s đánh đi gia kh nng thanh khon và kh nng sinh li ca ngân hàng
nên công tác qun tr thanh khon tt s giúp gim thiu ri ro có th xy ra trong
hot đng kinh doanh đng thi vn đm bo đc kh nng sinh li cn thit.
Ngc li, nu qun tr thanh khon không tt ri ro thanh khon xy ra s đ li
hu qu:
- Hu qu nh ca ri ro thanh khon là gim uy tín và thu nhp ca Ngân hàng.
Ngân hàng phi huy đng vi lưi sut cao hn đ mua thanh khon trên th
trng hay bán các tài sn vi giá tr thp hn giá th trng. Tính thanh
khon yu kém cng dn ti s mt lòng tin ca công chúng cng nh đi tác.
Ch s d tr thanh toán

D tr thanh toán
Tng tài sn có
Ch s trng thái tin mt

Vn kh dng
Tng tài sn có
11
thc t hin nay các ngân hàng đang có xu hng tng đu t vào giy t
có giá và đu t liên ngân hàng nhm mc tiêu lành mnh hoá tình hình tài
chính.
c) Ch s cho vay/tin gi:

Ch tiêu này th hin kh nng t huy đng đ s dng cho vay ca ngân
hàng ti thi đim báo cáo. Nu ch tiêu này càng ln thì kh nng thanh
toán ca ngân hàng càng thp nhng mang li li nhun nhiu hn. Theo
chun mc quc t, các NHTM nên duy trì ch tiêu này ti đa là 75% là
hp lý.


D tr cho vay khách hàng trc d phòng ri ro
Tng tài sn có
12

1.4.2 Qun lỦ theo phng pháp hin đi
- Ni dung ca phng pháp
Phng pháp qun lý thanh khon hin đi - phng pháp phân tích thanh
khon đng là phng pháp đánh giá trng thái thanh khon ca ngân hàng bng
cách d đoán cung, cu thanh khon, d đoán chênh lch cung cu (khe h) thanh
khon, t đó đa ra quyt đnh qun lý thanh khon bng nhng hn mc, gii hn
thc hin. Theo phng pháp này, b phn có chc nng qun lý thanh khon cn
thc hin các công vic nh sau:
Lp báo cáo d tính thanh khon: Khi lp báo cáo, mi khon mc thuc
bng cân đi k toán đu phi đc báo cáo bng cách phân b d liu
gc lung tin vào, lung tin ra đn hn vào các di k hn: 1 ngày, 2 đn
7 ngày, 8 ngày đn 1 tháng, 1 tháng đn 3 tháng, 3 tháng đn 6 tháng. i
vi nhng khon mc không có k hn hoc không có ngày đn hn cu
thì cn s dng các gi thit kt hp vi phân tích d liu lch s đ chia
vào các thang k hn c th.
Phân tích mô phng thanh khon: Thit lp c kch bn trong tng lai
da trên các gi đnh vi các xác sut xy ra ti thiu 5%. Các gi đnh
gm:
Gi đnh thay đi lưi sut
Gi đnh thay đi môi trng kinh t v mô.
Vi mi kch bn, cn d báo các yu t: k hoch cho vay mi, kh
nng huy đng tin gi mi

mô hình tính VaR đ xác đnh mc đ chu ri ro ti đa đi vi các hot đng kinh
doanh trên th trng tài chính ca mình, trên c s đó, các ngân hàng có th đa
các yêu cu vn ti thiu liên quan đn ri ro th trng; đ d đoán cung, cu ti
đa thanh khon đi vi thanh khon ngân hàng, t đó các ngân hàng có th có các
phng án s dng vn hoc huy đng vn đáp ng kp thi.
14
1.5 Phng pháp Value at Risk (VaR)
1.5.1. Khái nim
Theo khái nim ca Ngân hàng Thanh toán quc t (BIS), VaR là mt k thut
thng kê nhm c lng mc tn tht ti đa (vi mt xác sut nào đó) đi vi mt
danh mc đu t tài sn ca ngân hàng trong mt khong thi gian nht đnh.
Theo cách thông dng nht, VaR đo lng giá tr tn tht tim tàng ca mt
tài sn hoc mt danh mc tài sn ri ro trong mt thi gian xác đnh nh ngày,
tháng, nm vi mt đ tin cy nht đnh. VaR tr li câu hi: vi s bin đng ca
th trng hin nay, vi danh mc đu t mà tôi đang s hu, liu trong 1 ngày, 1
tun, 1 tháng, 1 nm tôi có th mt bao nhiêu tin.
Ví d, ngày hôm nay, kt qu tính VaR mt ngày ca mt tài sn vi đ tin
cy 95% cho giá tr 100 USD có ngha là ch có 5% c hi giá tr VaR ca tài sn s
gim nhiu hn 100 USD trong ngày hôm sau.
VaR thng th hin di dng phn trm hay bng đn v tin.
Ngi ta thng dùng VaR đ tính toán ri ro th trng, ri ro tín dng và
mt s ri ro khác.
Hình 1.1: Minh ha VaR trong phân phi TSSL danh mc