B GIÁO DC VẨ ẨO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM

TRN TH KHÁNH VÂN GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM
BAO THANH TOÁN TRONG NC TI NGÂN
HÀNG THNG MI C PHN Á CHÂU LUN VN THC S KINH T

TP.H Chí Minh ậ Nm 2012

B GIÁO DC VẨ ẨO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM

TRN TH KHÁNH VÂN

GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM
BAO THANH TOÁN TRONG NC TI NGÂN


DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
Ch vit tt
Din gii
ACB
Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
Ban Qun lý d án xây dng
cu Th Thiêm
Bao thanh toán
BBH
Bên bán hàng
BMH
Bên mua hàng
FCI
Hip hi bao thanh toán th gii
NH
Ngân hàng
NHNN
Ngân hàng nhà nc
NHTM
Ngân hàng thng mi
SCB
Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn
TMCP
Thng mi c phn
TCTD
T chc tín dng
VIB
Ngân hàng thng mi c phn Quc T



Biu
Tiêu đ bng, biu
Biu đ 1.1
Doanh thu bao thanh toán trên th gii qua 6 nm
Biu đ 2.1
Doanh thu bao thanh toán ca ACB t 2005 đn nm 2011
Biu đ 2.2
Lãi sut và phí bao thanh toán ti ACB
Biu đ 2.3
S lng khách hàng (BBH) thc hin bao thanh toán ti ACB
LI M U
1. t vn đ:
Hi nhp kinh t th gii là mt xu th tt yu và mt yêu cu khách quan đi vi
Vit Nam trong thi đi ngày nay. Trong đó, ngành tài chính ngân hàng là mt trong
nhng lnh vc tiên phong m ca hi nhp mnh m vi khu vc và th gii. Vì vy,
đa dng hóa và phát trin sn phm là mt trong nhng chin lc đ tn ti và phát
trin ca ngành ngân hàng.
Bao thanh toán đã tr nên quen thuc và đc áp dng rng rãi trên th gii  c
các quc gia phát trin và đang phát trin và nó đã mang li li ích thit thc cho
khách hàng ln đn v cung cp dch v.  Vit Nam, mc dù bao thanh toán đã đc
trin khai t nm 2004 nhng vn cha đc phát trin rng rãi, mt trong nhng
nguyên nhân là do ngân hàng vn còn dè dt vi loi hình này, mt khác sn phm
bao thanh toán vn còn là mt khái nim l lm vi nhiu doanh nghip  Vit Nam.
Chính vì vy, dù đc gii chuyên môn k vng và đánh giá cao nhng sn phm bao
thanh toán vn cha thc s phát trin  Vit Nam. Ngân hàng thng mi c phn Á
Châu là mt trong nhng ngân hàng tiên phong trong vic phát trin sn phm bao

- Góp phn hoàn thin và phát trin sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng
TMCP Á Châu.
6. Nhng đim ni bt ca lun vn
- Lun vn đi sâu nghiên cu v sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP
Á Châu.
- Lun vn đã phân tích thc trng hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng
TMCP Á Châu, tng kt nhng kt qu đt đc cng nh nhng hn ch và nguyên
nhân hn ch khi trin khai sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á Châu.
- Lun vn đã đa ra nhng gii pháp có kh nng ng dng nhm thu hút
khách hàng và phát trin sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á Châu.
7. Kt cu ca bài lun vn Bài lun vn đc trình bày qua 3 chng sau:
Chng I: Tng quan v sn phm bao thanh toán
Chng II: Thc trng hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng thng mi c
phn Á Châu.
Chng III: Gii pháp phát trin sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng thng
mi c phn Á Châu.
Vi kt cu nh trên, bài lun vn đã th hin phn c s lý lun, phân tích đánh
giá thc trng hot đng bao thanh toán ca Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
da trên tng th thc trng ca Vit Nam, kho sát thc t các doanh nghip, t
nhng c s đó đ xut mt s gii pháp c th nhm giúp các doanh nghip có th
tip cn vi sn phm bao thanh toán nhiu hn và ngân hàng có th phát trin hn sn
phm bao thanh toán ca mình.
Mc dù đã c gng và n lc nghiên cu thc hin đ tài này, chc chn lun
vn này s có mt s thiu sót, rt mong cô hung dn, các thy cô trong hi đng
chm lun vn, các bn đc góp ý đ lun vn này hoàn thin hn.
MC LC


1.7.5  mnh yu ca hot đng bao thanh toán so vi các TCTD khác 17
1.8 KINH NGHIM V HOT NG BAO THANH TOÁN TI MT S NC TRÊN TH
GII 17
1.8.1 Tình hình thc hin bao thanh toán trên th gii 17
1.8.2. Kinh nghim v hot đng bao thanh toán ti mt s nc trên th gii
21
1.8.3 Rút kinh nghim v hot đng bao thanh toán  Vit Nam 23
CHNG 2: THC TRNG HOT NG BAO THANH TOÁN TI
NGỂN HẨNG THNG MI C PHN Á CHÂU 25
2.1 THC TRNG HOT NG BAO THANH TOÁN TI VIT NAM 25
2.1.1 Quy đnh hot đng bao thanh toán ca các t chc tín dng 25
2.1.2 Thc tin hot đng bao thanh toán ti Vit Nam 26
2.2 THC TRNG HOT NG BAO THANH TOÁN TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
30
2.2.1 Quy ch hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á Châu 30
2.2.2 Quy trình thc hin sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á
Châu 31
2.2.3 Thc trng hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á Châu 35
Bng 2.3: Tng nhu nhp lãi, phí bao thanh toán ti ACB giai đon t 2005-2011
36
2.2.4 Nhng hn ch và nguyên nhân hn ch khi thc hin sn phm bao
thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á Châu 44
CHNG 3: GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM BAO THANH TOÁN
TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU 54
3.1 NH HNG PHÁT TRIN SN PHM BAO THANH TOÁN TI NGÂN HÀNG
TMCP Á CHÂU 54
3.1.1 nh hng phát trin sn phm bao thanh toán ti Ngân hàng Á Châu
54
3.2 GII PHÁP PHÁT TRIN SN PHM BAO THANH TOÁN TI NGÂN HÀNG TMCP
Á CHÂU 57

không phi danh ngha) ca hàng hóa bên y nhim – nhà sn xut nc ngoài, ri
giao hàng hóa đó cho ngi mua trong nc, ghi s doanh thu và thu n khi đn
hn, chuyn d n cho bên y nhim thu sau khi đã tr phn hoa hng ca mình,
thng th hin bng phn trm ca tng doanh thu.
n th k 13, bao thanh toán xut hin  Anh và có tr s đu tiên ti
London vi tên gi “tr s ca nhng nhà Factor”. H đóng vai trò nh nhng đi
lý hng hoa hng t các nhà sn xut ti các th trng xa xôi và th trng cha
quen thuc. Nhng nhà factor này đm nhim vic bán và thu các khon n cho nhà
sn xut và chuyên môn hóa trong đánh giá ri ro th trng và thu các khon tin
đn hn.
S phát trin ca kinh t th gii vào th k 14 và 15 đã giúp các đi lý này
ngày càng ln mnh và gi vai trò ngày càng quan trng. Các đi lý không ch thc
hin mt chc nng duy nht là tip th mà còn chuyn dn thành đi lý thc hin
thêm chc nng tài chính vào cui th k 15. Khi h dn dn tin cy vào kh nng
tr n ca ngi mua trong nc mà h giao dch cùng, h bt đu cp tín dng cho
ngi y nhim mình đ ly hoa hng cao hn. Vi khon hoa hng nhiu hn, đi
lý bao thanh toán bt đu bo đm kh nng tr n ca ngi mua bng cách ha tr
cho ngi y nhim trong tng lai, nu ngi mua không th tr đúng hn do kh
nng tài chính không cho phép. n th k 16, s phát trin vt bc ca nn kinh
t M đã to điu kin cho nghip v bao thanh toán  nc này phát trin mnh,
nh hng rt ln ti th trng Châu Âu và các th trng lân cn.
Trang 2

Cui th k 19 và đu th k 20 là giai đon phát trin mnh m v bao thanh
toán đc bit ti M, là kt qu ca s phân công lao đng hp lý trong xã hi. Theo
đó ngi sn xut, phân phi hàng hóa hay cung ng dch v ch tp trung vào hot
đng sn xut, bán hàng và cung ng dch v; qun lý và thu tin t vic bán hàng
hay cung ng dch v s đc t chc tín dng đm trách. Hot đng bao thanh
toán là s kt hp ca dch v nh tài tr vn, đánh giá ri ro tín dng, qun lý s
sách, thu h và t vn.

hóa, cung ng dch v đã đc bên bán hàng và bên mua hàng tha thun trong hp
đng mua bán hàng hóa, cung ng dch v.
1.1.2.4 Mt s khái nim khác
Theo T đin kinh t (Dictionary of Economic ậ Christopher Pass &
Bryan Lones): thì “Bao thanh toán là mt s dàn xp tài chính, qua đó mt công ty
tài chính chuyên nghip (công ty mua n - factor) mua li các khon n ca mt
doanh nghip vi s tin ít hn giá tr ca khon n đó. Li nhun phát sinh t s
chênh lch gia tin thu đc ca s n đã mua và giá mua thc t ca món n đó.
Li ích ca doanh nghip bán n là nhn đc tin ngay thay vì phi ch đn lúc
con n thng mi tr n và hn na là tránh đc nhng phin toái và các chi phí
trong vic theo đui các con n chm tr”.
Còn theo t đin thut ng Ngân hàng ậ Hans Klaus thì “bao thanh toán là
mt loi hình tài tr di dng tín dng chuyn nhng n. Mt doanh nghip
chuyn toàn b hay mt phn khon n cho mt công ty tài chính chuyên nghip
(công ty mua n, thông thng là mt công ty trc thuc ngân hàng). Công ty này
đm nhn vic thu các khon n và theo dõi các khon phi thu đ hng th tc
phí và có lúc ng trc các khon n. Thông thng công ty mua n phi chu ri
ro mt kh nng thanh toán ca món n”.
Tin s Edward W. Reed và Edward K. Gill cho rng: “Bao thanh toán là
vic mua li các khon n. Các công ty mua n mua các khon n ca khách hàng
trên c s không truy đòi và tin hành mt s các dch v ngoài vic ng trc các
Trang 4

khon n. Công ty mua n đánh giá tín dng trong hin ti và tng lai ca khách
hàng (ngi bán) và xác lp các hn mc tín dng ng trc. Các khách hàng đc
yêu cu gi trc tip cho công ty mua n bn sao hoá đn. Khon ng trc thng
t 80% - 90% tr giá hoá đn. Khon d tr 10% - 20% đc công ty mua n gi
li đ phòng nga hàng tr li, hàng giao thiu, hoc các yêu cu khác ca ngi
mua. Thng thng vào cui tháng, công ty mua n tính toán mc phí thu đc
trên s d trên các khon n cha thu và cp thêm vn cho khách hàng”.

Bao thanh toán thông thng có th vn dng phng thc min truy đòi hoc
có truy đòi.
Bao thanh toán có k hn (Maturity Factoring): là loi bao thanh toán đc
thc hin không phc thuc vào thi gian mua bán hàng hóa dch v ca bên mua
và bên bán và ph thuc vào thi hn đã tha thun gia đn v bao thanh toán và
bên bán, theo đó c đn thi hn đnh k (10 ngày, 15 ngày, 1 tháng ) đn v bao
thanh toán s ng trc vào tài khon ca bên bán mt s tin nht đnh.
Khi bên bán giao hàng cho bên mua, b chng t s chuyn cho đn v bao
thanh toán đ thu tin. Tin thu đc s tr vào khon ng trc, lãi, phí, còn li
bao nhiêu s chuyn vào tài khon ca bên bán.
Bao thanh toán có k hn đc áp dng khi ngi bán và ngi mua có quan
h thng mi thng xuyên n đnh.
1.1.3.3. Cn c vào phm vi bao thanh toán
Bao thanh toán trong nc: là hình thc bao thanh toán phát sinh trong mt
nc. Bên bán hàng và bên mua hàng đu là các doanh nghip trong nc (k c
các công ty liên doanh, doanh nghip có 100% vn nc ngoài), các quan h
thng mi gia bên mua hàng và bên bán hàng đu đc thc hin trong phm vi
quc ni và ch b chi phi bi h thng lut pháp trong nc.
Bao thanh toán trong nc, do phm vi hp nên đn v bao thanh toán có th
d dàng thm đnh, đánh giá khách hàng ca mình đ quyt đnh cung cp dch v
Trang 6

bao thanh toán, nh đó mc đ ri ro cho đn v bao thanh toán s thp hn. Bao
thanh toán ni đa có tính cht ph bin hn, doanh s hot đng ln hn.
Bao thanh toán quc t (Bao thanh toán xut- nhp khu) là vic bao thanh
toán da trên hp đng xut- nhp khu. Hot đng bao thanh toán quc t có liên
quan ti ít nht hai quc gia khác nhau, đim khác bit ca bao thanh toán quc t
so vi bao thanh toán ni đa là kh nng có s tham gia ca hai đn v bao thanh
toán ca hai nc đng ra làm đi lý cho nhau đ cung cp dch v cho ngi xut
khu hoc ngi nhp khu và vic bao thanh toán quc t s áp dng theo các

Lãi quá hn = s tin ng trc x Lãi sut (tháng)x 150%x s ngày quá hn
30 ngày
Phí bao thanh toán: Phí bao thanh toán đc tính da trên giá tr khon phi
thu hoc tng hn mc bao thanh toán
Cn c xác đnh phí bao thanh toán: phí thm đnh đn v mua hàng, phí
thm tra chng t các khon phi thu, phí theo dõi giao hàng/ thc hin hp đng,
thông báo tình hình các khon phi thu, phí thu h các khon phi thu t Bên mua
hàng, phí đm bo ri ro.
1.2.3 Thi hn bao thanh toán
T = Thi hn thanh toán còn li + s ngày d phòng (nu có)
Trong đó:
Thi hn thanh toán còn li là s ngày còn li tính t ngày gii ngân đn
ngày ti hn thanh toán ca khon khon phi thu.
S ngày d phòng đc tính toán da trên thi gian thanh toán chm tr
theo tp quán thanh toán ca tng ngành hàng, thi gian chuyn khon, thi gian
ch x lý chng t , ti đa không quá 45 ngày.
Thi hn bao thanh toán ti đa: 180 ngày.
1.3 iu kin đ t chc tín dng đc hot đng bao thanh toán
Ngân hàng Nhà nc cho phép thc hin hot đng bao thanh toán trong nc
khi t chc tín dng có đ các điu kin sau:
Có nhu cu hot đng bao thanh toán
Trang 8

T l n quá hn trên tng d n cho vay ti thi đim cui tháng ca 3
tháng gn nht di 5%; không vi phm các quy đnh v an toàn hot đng ngân
hàng
Không thuc đi tng đang b xem xét x lý vi phm hành chính trong
lnh vc tài chính, ngân hàng hoc đã b x lý vi phm hành chính trong lnh vc tài
chính, ngân hàng nhng đã khc phc đc hành vi vi phm
i vi hot đng bao thanh toán xut – nhp khu: Ngoài các điu kin quy

Giúp ngi bán tit kim đc nhiu chi phí có liên quan đn vic qun lý
khách hàng, qun lý n và thu n. Thông qua vic thc hin nghip v bao thanh
toán mà các doanh nghip tit kim đc đáng k các chi phí v tin lng phi tr
cho b phn thu n, chi phí đin nc, đin thoi, vn phòng, qun lý, thi gian,
v.v… bng cách bán các khon n cho công ty mua n và ch cn tr mt khon hoa
hng bao thanh toán hoc bán vi giá thp hn khon n đó.
Giúp bên bán m rng vic tiêu th và gia tng doanh s bán hàng thông qua
vic m rng bán chu cho khách hàng.
c h tr đánh giá tình hình kinh doanh, thông tin v th trng và đi tác
nhp khu. Khi bên bán hàng s dng dch v bao thanh toán ti ngân hàng, thông
thng ngân hàng s thc hin thm đnh k đi vi bên mua hàng vì vy bên bán
hàng có th yên tâm v đi tác ca mình khi thc hin giao dch mua bán.
c s dng khon phi thu đ đm bo mt phn hoc toàn b s tin ng
trc.
Doanh s bán hàng càng cao thì khon ng trc bao thanh toán càng nhiu.
Do bao thanh toán đc thc hin da trên ng trc khon phi thu nên bên bán
hàng có nhiu đn đt hàng, doanh s bán hàng nhiu thì s đc ng trc bao
thanh toán tng ng.
1.5.2 i vi bên mua hàng
Bao thanh toán có tác dng gián tip đi vi bên mua hàng:
Trang 10

Giúp bên mua thc hin vic nhp hàng hóa, nguyên liu mà không cn phi
có vn ngay thông qua vic mua chu.
Gim thp ri ro trong giao dch thng mi, do có s giám sát ca đn v bao
thanh toán.
Gim chi phí qun lý và thanh toán n.
n gin hóa các giao dch thanh toán tin do ch phi thanh toán tp trung v
mt mi.
1.5.3 i vi đn v bao thanh toán

này đc thành lp t nm 1968 và phát trin thành mng li bao thanh toán ln
nht trên th gii.
1.6 So sánh sn phm bao thanh toán vi các loi hình tài tr thng mi
khác
Bao thanh toán là hình thc cp tín dng ch yu da vào thm đnh mc đ
uy tín ca bên mua hàng và bên bán hàng mà không cn phi có tài sn đm bo. V
mt tng quan, sn phm bao thanh toán cng ging nhng sn phm tín dng khác
là tài tr vn lu đng phc v sn xut kinh doanh ca các doanh nghip da trên
các khon phi thu. Tuy nhiên, khi xem xét di nhiu khía cnh khác nhau thì sn
phm bao thanh toán có nhiu khác bit so vi nhng sn phm khác, s khác bit
này đc th hin chi tit bng sau: Bao thanh toán
Chit khu
i tng
Khon phi thu
Hi phiu và giy t có giá
khác
Quan h
Có s ràng buc gia 3 bên: bên
bán, bên mua và đn v bao thanh
toán
Quan h đc lp gia các bên,
quan h gia bên mua và bên
bán.
Trang 12

Theo dõi khon
phi thu

hin thm đnh bên mua hàng khó
hn da trên uy tín và nng lc tài
chính ca bên mua hàng.
Ngân hàng cp hn mc tín
dng da trên nng lc, tình
hình tài chính bên vay.
Tài sn đm báo
Không cn phi có tài sn đm bo.
Ngân hàng cho vay da trên khon
phi thu ca bên bán
Phi có tài sn đm bo là
nhà, đt, xe đ đm bo
cho khon vay
Thm đnh
Ngân hàng không cn phi thm
đnh phng án kinh doanh ca bên
bán (bên vay)
Bên vay phi có phng án
kinh doanh rõ ràng c th,
ngân hàng da tính kh thi
ca phng án đ thm đnh
và cho vay
Trang 13

Theo dõi khon
vay
Ngân hàng theo dõi cht ch s sách
và qun lý khon phi thu ca bên
bán hàng đ thu n
Ngân hàng theo dõi và kim

phát trin hot đng, tc đ tng trng doanh thu qua các nm thng ln, con s
này càng cao cho thy hot đng đc trin khai có sc cnh tranh so vi hot đng

Trích đoạn Quy trình th chi ns nph m baothanh toán ti Ngân hàng TMCP Á

---