B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH




NGUYN TH LOAN O LNG RI RO VÀ T SUT SINH LI
CÁC DOANH NGHIP LOGISTICS  VIT
NAM LUN VN THC S KINH T

LUN VN THC S KINH T

Ngi hng dn khoa hc: TS. Hay Sinh
ThƠnh ph H Chí Minh ậ nm 2012
LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca tôi vi s h tr t
Giáo viên hng dn là TS. Hay Sinh. Các ni dung nghiên cu và kt qu
trong đ tài là trung thc và cha tng đc công b trong bt c công trình nào
trc đây. Nhng s liu trong các bng biu phc v cho vic phân tích,đo
lng, nhn xét, đánh giá đc chính tác gi thu thp t các ngun khác nhau và
có ghi trong phn tài liu tham kho.

Ngi vit
Nguyn Th Loan


i

MC LC
LI CAM OAN
MC LC…… ………………………………………… ………………… i
DANH MC CÁC CH VIT TT……………………… … ……… iv
DANH MC CÁC BNG BIU, HÌNH…………………….……….……….v
LI M U………………………………………………….………………vi
CHNG 1: C S Lụ LUN V RI RO VÀ T SUT SINH LI 1
1.1. Phng pháp đo lng ri ro và t sut sinh li…………….…….…….…1
1.1.1. T sut sinh li……………………… ……………………… ……… 1
1.1.2. Ri ro…………………………………………………………….……….2
1.2. Mô hình đnh giá tài sn vn (CAPM)….……………………… … …….4
1.2.1. ng th trng chng khoán (SML)………………….…………….…4
1.2.2. Xác đnh t sut sinh li mong đi ca mt tài sn ri ro……… …… 6
1.3. o lng ri ro phi h thng…………………………….… …………… 7
1.4. Các nghiên cu trc đây v đo lng ri ro và t sut sinh li … … 8
Kt lun chng 1…………………………………………………… … …10
CHNG 2: TNG QUAN V S PHÁT TRIN NGÀNH LOGISTICS
VÀ NHNG RI RO TI CÁC DOANH NGHIP LOGISTICS VIT
NAM……………………………………………………………………………11
2.1. Tng quan v s phát trin ngành logistics  Vit Nam………………….11
2.2. Thc trng hot đng ca ngành logistics Vit Nam………………… …12
2.3. Nhng thun li và khó khn ca ngành logistics Vit Nam ……… …14
2.3.1. Thun li 14
2.3.2. Khó khn 14
2.4. Nhng ri ro thng gp trong các doanh nghip logistics Vit Nam 15
2.4.1. Ri ro hot đng……………………………… 15
2.4.2. Ri ro tài chính…………………………………………………… …17
2.4.3. Các ri ro khác……………………………………………………….…19

4.3. Nhng kin ngh đi vi nhà đu t 61
4.4. Nhng kin ngh đi vi c quan qun lý v mô 61
iii

Kt lun chng 4 62
KT LUN 63
Danh mc tài liu tham kho 64
Ph lc 66


WTO : World Trade Organization – T chc thng mi th gii
v

DANH MC CÁC BNG BIU, HÌNH

Hình 1.1. ng th trng chng khoán SML 5
Hình 1.2. Din bin giá du th gii t 2010 -2011 17
Hình 1.3. Din bin lãi sut vay ngân hàng t 2007 - 2011 18
Hình 1.4. Din bin t giá VND/USD t nm 2007 – 2011……………….….19
Bng 2.1. Danh sách các công ty đc phân tích trong lun vn 22
Bng 2.2. Bng tng hp các ch s v cu trúc ngun vn 23
Bng 2.3. Bng tng hp các ch s v kh nng thanh toán 28
Bng 2.4. Bng tng hp các ch s v kh nng sinh li 32
Bng 2.5. Kt qu đo lng ri ro và t sut sinh li 39
Bng 2.6. H s beta 43
Hình 2.1. Biu đ h s beta 43
Bng 2.7. H s Z” 45
Bng 2.8. H s Z” điu chnh 48
Bng 2.9. Xp hng tín dng theo S&P da vào h s Z” điu chnh 48
nghip và nhng gii pháp nhm hn ch ri ro là vô cùng cn thit.
T nhng nhn đnh trên đ tài “o lng ri ro và t sut sinh li
các doanh nghip Logistics  Vit Nam” đã đc la chn nghiên cu.
1. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu tng quát ca đ tài là phân tích và đo lng ri ro, TSSL ca các
doanh nghip logistics xem  mc đ nào, t đó có nhng gii pháp phù hp
vii

nhm hn ch ri ro.  đt đc mc tiêu ch đo trên thì mc tiêu c th
đc đt ra là:
- Tìm hiu xem hot đng kinh doanh ca các doanh nghip logistics bao
gm nhng loi ri ro nào và tác đng ca các ri ro này ra sao.
- Phân tích ri ro, xác đnh TSSL ca doanh nghip, TSSL và mc đ ri ro
ca c phiu các doanh nghip logistics VN.
2. Phng pháp nghiên cu:
Lun vn s dng các phng pháp sau:
- Phng pháp thng kê, mô t: tp hp các s liu và thông tin ca các doanh
nghip logistics tiêu biu nhm đánh giá thc trng và có cái nhìn tng quan
v nhng ri ro ca các doanh nghip logistics VN.
- Phng pháp phân tích đnh tính, đnh lng các ri ro bng Excel.
- Ngun d liu: d liu nghiên cu ch yu đc ly t TTCK Vit Nam giai
đon 2007 đn quý 3/2012, t các sách báo, tp chí chuyên ngành.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: nghiên cu tng th các yu t ri ro thng gp, đo
lng mc đ ri ro và TSSL các doanh nghip logistics.
- Phm vi nghiên cu: các doanh nghip logistics  TP.HCM (chn mu 9
doanh nghip niêm yt trên th trng chng khoán Vit Nam)
4. Kt cu ca lun vn:
Ngoài phn m đu, kt lun và danh mc các tài liu tham kho, ni dung chính
ca lun vn gm:

j
(1.1)
(Ngun: Trn Ngc Th ch biên (2007), Tài chính doanh nghip hin đi, NXB
Thng kê)
Trong đó: p
j
: là kh nng xy ra mc TSSL R
j
R
j
: TSSL ca tài sn i trong tình hung j
Ngoài ra cng có mt phng pháp khác đ xác đnh TSSL ca tài sn i th
hin qua công thc:
R =
0
0
P
CFPP
tt
(1.2)
(Ngun: Trn Ngc Th ch biên (2007), Tài chính doanh nghip hin đi, NXB
Thng kê)
Trong đó: R: t sut sinh li mong đi trong sut k t
P
t
: giá chng khoán trong k t
2

.p
i
=>  =
2
(1.3)
(Ngun: Trn Ngc Th ch biên (2007), Tài chính doanh nghip hin đi, NXB
Thng kê)
Trong đó: 
2
: phng sai ca TSSL
: đ lch chun ca TSSL
R
i
: TSSL trong trng hp i
E(R
i
): TSSL mong đi
P
i
: kh nng xy ra R
i
trong thc t, do vy
p
i
= 1
n: s trng hp sut sinh li
3

E(R
i
): TSSL mong đi
N: s trng hp thc nghim
Mt trong hai phng pháp phng sai hay đ lch chun có th s dng
thay th cho nhau vì mc đích thun tin trong s dng. Khi đ lch chun có cùng
đn v vi TSSL thì vic s dng đ lch chun có nhiu thun li hn. Tuy nhiên,
khi chúng ta nói v t l mc đ ri ro do mt yu t nào đó thì s dng phng
sai s ít gây hiu lm hn.
 lch chun và phng sai là mt phng cách đo lng ri ro chính xác
nu các giá tr t sut sinh li tuân theo qui lut phân phi chun.
Nu hai chng khoán có t sut sinh li mong đi khác nhau thì không th
đa ra kt lun nh trên mà phi s dng h s phng sai đ đánh giá. H s
phng sai (CV) là thc đo ri ro trên mi đn v t sut li nhun mong đi, h
s phng sai càng cao thì ri ro càng ln. H s phng sai đc tính bng công
thc:

4
CV =
R
(1.5)
(Ngun: Trn Ngc Th ch biên (2007), Tài chính doanh nghip hin đi, NXB
Thng kê)
Trong đó: : đ lch chun ca TSSL
R: TSSL mong đi
1.2. Mô hình đnh giá tƠi sn vn (CAPM)
Mô hình đnh giá tài sn vn (CAPM) s dng h s beta đ liên kt kh


SML

R
m


2
m

1


Hình 1.1: ng th trng chng khoán SML
sinh li mt chng khoán có mi tng quan xác đnh vi beta ca nó. Chúng ta có
th minh ha điu này bng mt s trng hp sau:
Gi đnh rng  = 0; R = r
f
, ngha là t sut sinh li chng khoán bng vi lãi
sut phi ri ro. Bi vì mt chng khoán vi  = 0 không có ri ro tng ng, t sut
sinh li ca chng khoán s bng vi lãi sut phi ri ro.
Gi đnh rng  = 1; phng trình 1.6 cho kt qu R = R
m
, ngha là t sut
sinh li ca chng khoán bng vi t sut sinh li ca th trng.
Beta đc xem nh là mt thc đo ri ro đc chun hóa vì nó thit lp quan
h gia hip phng sai ca mt tài sn i bt k vi danh mc th trng (Cov
i,m
)
và phng sai ca danh mc th trng (
2
m
).
1.2.2. Xác đnh t sut sinh li mong đi ca mt tƠi sn ri ro
Theo mô hình CAPM chúng ta thy rng TSSL mong đi ca mt tài sn ri
ro đc xác đnh bi t sut sinh li phi ri ro cng vi phn bù ri ro ca tài sn
đó. Phn bù ri ro đc xác đnh bng ri ro h thng ca tài sn,
i
, nhân vi phn
bù ri ro th trng.
TSSL mong đi ca các chng khoán cao hn, bng hoc thp hn TSSL ca

i
: TSSL ca chng khoán i

i
: hng s. Hng s này là TSSL ca chng khoán i khi TSSL ca th
trng bng 0, và đc tính theo công thc:

i
=
iR
- 
i
mR
(1.9)
R
m
: TSSL ca danh mc th trng
e
i
: phn TSSL không k vng đc lp vi th trng, e
i
là bin ngu
nhiên E(e
i
) = 0, e
i
không tng quan vi e
j
.

T mô hình mt nhân t cho TSSL: R
i
= 
i
+ 
i
R
m
+ e
i


RRTT ca chng khoán i: Var(R
i
) = Var(
i
+ 
i
R
m
+ e
i
)
Vì 
i
là mt hng s nên Var(
i
) = 0, Cov(

i
2
Var(R
m
) nên

Var(R
i
) = 
i
2
Var(R
m
) + Var(e
i
) hay

Var(e
i
) = Var(R
i
) – 
i

2
Var(R
m
)
Nh vy trình t đo lng ri ro có th tin hành nh sau:
- Tính ri ro tng th

ZandHessami và Ava Savoji  Khoa qun tr và k toán thuc Trng i Hc
Qazvin Islamic Azad, Iran. Mc tiêu nghiên cu là nghiên cu v chui cung ng,
nhn din các ri ro và mc đ nh hng ca chúng. Phng pháp nghiên cu là
xác đnh nhng ri quan trng nht đ đ xut mô hình. Thay th các ri ro này
vào mô hình đã đ xut và lp bng câu hi kho sát trên c s mô hình này đ
đánh giá mc đ quan trng ca các ri ro. Dùng phng pháp DEMATEL đ
phân tích xem nhng ri ro nào quan trng nht trong chui cung ng theo th t
u tiên ví d nh ri ro v môi trng, tài chính, chin lc hay ri ro v thông tin
liên lc…Cn c vào kt qu kho sát, nhng yu t ri ro nào mà có hn phân
na s ngi chn thì s đc chn đ tính toán. Tác gi đã lp ma trn v mi
quan h trc tip và gián tip gia các yt t ri ro. Sau đó, xây dng s đ quan
h nhân qu v mi quan h trc tip và gián tip ca các yu t ri ro đ thy
đc tm quan trng tng đi ca tng tiêu chí, t đó đa ra quyt đnh. Kt qu
cho thy, các yu t ri ro quan trng nht là v môi trng, tip theo là tài chính,
chin lc, thông tin liên lc, công ngh và thit b và cui cùng là ri ro v ngun
nhân lc.

10
Kt lun chng 1
Trong chng này, trên c s nghiên cu các tài liu, tác gi đã trình bày khái
quát nhng lý thuyt v ri ro và t sut sinh li, phng pháp đo lng ri ro, t
sut sinh li, cng nh các nghiên cu trc đây v đo lng ri ro và t sut sinh
li.
Các vn đ lý lun trên s tip tc đc đi chiu, phân tích, đo lng và so
sánh vi thc trng ri ro trong các doanh nghip logistic  Vit Nam, s đc
trình bày trong các chng sau ca lun vn.


2010 và 5.89% nm 2011. c bit chi phí logistics so vi GDP ca Vit Nam còn
chim mt t trng quá cao 25% so vi các nc trên th gii nh: M 7.7%, các
nc EU 10%, Singapore 8%, Trung Quc 18% Nm 2011 GDP ca nc ta đt
119 t USD, nh vy chi phí logistics đã tng lên gn 30 t USD. Ch tính riêng
vn ti bin đã chim 60% chi phí logistics.Vì vy, vi các nhà hot đng logistics,
mt chi phí quá ln nh vy s là mt th trng đy hp dn.
H tng logistics ca Vit Nam còn nghèo nàn, quy mô nh, b trí cha hp
lý. H thng giao thông ca Vit Nam gm trên 17.000 km đng b, 3.200 km
đng st, 42.000 km đng thy, 266 cng bin và 32 sân bay. Tuy nhiên, cht
lng ca h thng này không đng đu, có nhiu công trình không đm bo yêu
cu k thut. Hin ti ch có 20 cng bin có th tham gia vào vic vn chuyn
hàng hóa quc t, các cng đang trong quá trình container hóa, nhng cha đc
trang b các thit b xp d hin đi, còn thiu kinh nghim điu hành xp d
container nên ch có th tip nhn các tàu nh. ng hàng không hin cng
không đ phng tin đ ch hàng vào mùa cao đim. Ch có sân bay Tân Sn
12
Nht đón đc các máy bay ch hàng ln. Các sân bay quc t Tân Sn Nht, Ni
Bài, à Nng đu cha có nhà ga hàng hóa và khu vc dành riêng cho các công ty
logistics đ gom hàng, khai quan…ng st Vit Nam mi ch chú trng vn
chuyn hành khách, vn còn hin tng tàu chy không có hàng.
2.2. Thc trng hot đng ca ngƠnh logistics Vit Nam
Trên th gii, các dch v logistics rt đa dng, phong phú, nhng  Vit Nam
logistics còn khá mi m, nên ch có mt s dch v c bn nh: mua bán cc
đng bin, hàng không, khai thuê hi quan, dch v giao nhn vn ti, gom hàng
và nhiu dch v nh l khác. Không nhiu công ty đm nhn toàn b chui cung
ng nh đóng gói, vn chuyn đng b, kho bãi, thuê tàu…Các doanh nghip
Vit Nam ch đáp ng khong 25% nhu cu ca th trng logistics. Giá c dch v

nhn giao nhn t đim đu đn đim cui (door to door) ch không đn gin ch
t cng đn cng (Port to port) na. Trong vai trò này, mt s công ty đã phi hp
vi công ty nc ngoài ti các cng d hàng bng mt hp đng ph đ t đng
thu xp vn ti hàng hóa ti đim cui cùng theo vn đn. Tính đn nay, đã có
50% các đi lý giao nhn  Vit Nam hot đng nh đi lý MTO ni vi mng
li đi lý  khp các nc trên th gii.
 Cp đ 4: đi lý giao nhn tr thành nhà cung cp dch v logistics. ây là
kt qu tt yu ca quá trình hi nhp. Mt s tp đoàn ln trên th gii đã có mt
ti Vit Nam và thi gian qua đã hot đng rt hiu qu trong lnh vc logistics
nh: Schenker, APL, TNT, NYK, Maersk logistics…
Bên cnh hot đng truyn thng là giao nhn, xut nhp khu hàng hóa, các
doanh nghip này đang tích cc hoàn thành h thng logistics ca đn v mình và
thc hin các dch v logistics.
Do nhn bit đc logistics là mt lnh vc hot đng đc bit, có th mang li
li nhun siêu ngch, nên thi gian gn đây đã xãy ra hin tng nhà nhà đng ký
kinh doanh logistics, ngi ngi đng ký kinh doanh logistics. Theo S K hoch
và u t TP.HCM trung bình mi tun có mt công ty giao nhn logistics đc
14
cp phép hot đng hoc s sung chc nng logistics. Chính vì vy, s lng công
ty có hot đng liên quan đn logistics tng lên nhanh chóng.
2.3. Nhng thun li vƠ khó khn ca ngƠnh logistics Vit Nam
2.3.1. Thun li:
 Vit Nam đc đánh giá là quc gia có điu kin t nhiên và v trí đa lý vô
cùng thun li đ phát trin ngành logistics vi hàng trm ca khu quc t, quc
gia ln nh nm dc theo chiu dài đt nc.
 Ngun lao đng di dào, chi phí tng đi r là mt u th cho s phát trin
ca ngành.