Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
Chương 1 PHẦN MỞ ĐẦU
***********
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong cơ chế kinh tế thị trường khá sôi động như hiện nay, việc hoạt động đạt hay
kém hiệu quả của một doanh nghiệp luôn đi liền với một mức rủi ro nhất định. Đó là yếu
tố vốn có trong việc sử dụng và phân bổ các nguồn lực vào hoạt động sản xuất. Tuy
nhiên, gắn với một rủi ro cao hơn thì tỷ suất sinh lợi cũng sẽ lớn hơn. Ta có thể đánh giá
được mức độ rủi ro mà một doanh nghiệp có thể gặp phải thông qua tác động của các
chỉ số đòn bẩy. Do đó, doanh nghiệp có thể căn cứ vào phân tích đòn bẩy để điều chỉnh
các yếu tố liên quan sao cho phù hợp với suất sinh lợi và thái độ chấp nhận rủi ro của
mình.
Là một doanh nghiệp sản xuất chế biến thủy sản non trẻ chỉ mới thâm nhập vào thị
trường được hơn 2 năm, Việt An cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro. Với bước khởi đầu
tương đối kém hiệu quả trong kết quả hoạt động sản xuất của năm 2005 đã đặt ra một
nghi vấn lớn “Liệu việc thua lỗ trong kinh doanh có phải là do công ty đã mắc phải rủi
ro?”. Câu trả lời sẽ được nêu ra nếu ta có thể phân tích các tỷ số đòn bẩy một cách
chính xác. Bởi vì bằng các kết quả thu được qua việc tính toán các tỷ số này, ta có thể
phản ánh một cách đầy đủ mức độ rủi ro mà công ty phải đối mặt tương ứng với mỗi
mức tỷ suất sinh lợi mang về cho công ty. Từ đó, ta có thể nhận thấy sự ảnh hưởng của
rủi ro và tác động của đòn bẩy trong vai trò làm gia tăng sự ảnh hưởng đó đến suất sinh
lợi của doanh nghiệp. Đây là một vấn đề rất cần thiết để cho công ty có một cái nhìn chi
tiết hơn trong việc đầu tư và phân bổ các nguồn lực.
Bên cạnh đó, việc cổ phần hóa vào năm 2007 đã đánh dấu một bước ngoặc mới trên
con đường hoạt động của công ty. Nó đòi hỏi công ty cần phải có những mục tiêu và kế
hoạch thực hiện rõ ràng nhằm thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư. Từ đây, công tác
nghiên cứu và phân tích tác động đòn bẩy trở nên rất cần thiết. Nó sẽ cho thấy những
vấn đề trong việc sử dụng tài sản và nguồn vốn tại công ty. Trên cơ sở những nhận định
về rủi ro và suất sinh lợi, sẽ giúp cho nhà quản trị và nhà đầu tư định hướng tốt hơn cho
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT
*************
2.1. Rủi ro của doanh nghiệp
2.1.1. Rủi ro kinh doanh
Khái niệm: RRKD là rủi ro gắn liền với sự bất ổn định của năng suất kinh doanh.
RRKD phụ thuộc chủ yếu vào sự phân bổ giữa chi phí biến đổi và chi phí cố định.
Khi nói tới RRKD là nói tới tính biến thiên của EBIT. Có nhiều nguyên nhân tác
động tới sự thay đổi này như sự thay đổi về nhu cầu thị trường, về giá cả đầu vào và giá
cả đầu ra.
RRKD là một hàm số của nhiều yếu tố, gồm DOL của doanh nghiệp và tính không
chắc chắn của doanh thu. Để đo lường mức độ RRKD, người ta dùng cách tính độ
nghiêng đòn cân định phí DOL. Một doanh nghiệp có quy mô chi phí cố định trong kỳ
lớn thì đòn bẩy sẽ lớn, biến thiên lợi nhuận sẽ nhiều đồng thời rủi ro cũng tăng và ngược
lại.
Để hạn chế những rủi ro tiêu cực trong kinh doanh, cần phải mở rộng thị trường, tiết
kiệm chi phí, đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm…Đặc biệt, phải duy trì một quy
mô kinh doanh hợp lý theo nhu cầu tiêu thụ sản phẩm trên thị trường.
2.1.2. Rủi ro tài chính
RRTC diễn ra cùng với mức độ sử dụng nợ. Nó gắn liền với cơ cấu tài chính của
doanh nghiệp.
RRTC chỉ tính không chắc chắn tăng thêm trong EPS của một doanh nghiệp do việc
sử dụng đòn bẩy tài chính. Và để đo lường nó, người ta sử dụng độ nghiêng đòn cân nợ.
Đòn cân nợ phụ thuộc vào quy mô vay nợ trong kỳ, nợ vay trong kỳ lớn thì đòn bẩy
sẽ lớn và ngược lại.
Những rủi ro có thể gặp phải khi sử dụng nợ vay như:
- Mất khả năng trả nợ dẫn đến phá sản.
- Vốn chủ sở hữu giảm nhanh nếu làm ăn thua lỗ.
Bao gồm các loại như:
• Giá vốn hàng bán ra (trong đơn vị thương nghiệp).
• Mức tiêu hao nguyên nhiên vật liệu trực tiếp.
• Chi phí nhân công (theo chế độ khoán sản phẩm hay doanh thu).
• Hoa hồng bán hàng.
• Các loại chi phí sản xuất, bán hàng khả biến khác…
c. Hệ số an toàn:
Hệ số an toàn thể hiện mức độ an toàn của doanh nghiệp khi đã vượt qua điểm hòa
vốn.
Mức độ an toàn của doanh nghiệp có thể đo bằng doanh thu an toàn hoặc tỷ lệ doanh
thu an toàn.
Doanh thu an toàn là chênh lệch giữa doanh thu thực tế và doanh thu tại điểm hòa
vốn.
Mức DT an toàn = DT thực tế − DT hòa vốn
Tỷ lệ DT an toàn =
Mức DT an toàn
Mức DT thực hiện
x 100%
Chỉ tiêu này có giá trị càng lớn thì tính an toàn của hoạt động sản xuất kinh doanh
càng cao, hoặc tính rủi ro trong kinh doanh càng thấp và ngược lại. Nó thể hiện mức
giảm doanh thu mà doanh nghiệp có thể chịu được trước khi bị lỗ.
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 4 -
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
2.2.2. Xác định điểm hòa vốn
a. Khái niệm:
Điểm hòa vốn là điểm mà tại đó doanh thu bằng tổng chi phí. Vì vậy, tại điểm này
hoạt động của doanh nghiệp không lời cũng không lỗ.
Thông thường điểm hòa vốn có thể xác định theo 3 chỉ tiêu: sản lượng hòa vốn,
là lãi gộp mỗi đơn vị (Số dư đảm phí). Nó đo lường mỗi đơn vị sản lượng đóng góp bao
nhiêu để bù đắp cho các định phí chi ra. Vì vậy ta có thể nói rằng sản lượng hòa vốn
được tính bằng cách lấy định phí chia cho lãi gộp mỗi đơn vị.
c. Doanh thu hòa vốn:
Từ công thức tính sản lượng hòa vốn ta có thể suy ra được công thức tính doanh thu
hòa vốn:
S
o
= P x Q
o
• S
o
: Doanh thu hòa vốn
Doanh thu hòa vốn là doanh thu của mức tiêu thụ tại sản lượng hòa vốn, nên doanh
thu hòa vốn sẽ bằng tích số của giá bán và sản lượng hòa vốn.
Hoặc ta có thể tính doanh thu hòa vốn S
o
bằng tiền thay vì bằng đơn vị sản lượng
như sau:
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 5 -
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
S
o
=
Định phí
1 − Tổng biến phí trong kỳ
Tổng doanh số trong kỳ
d. Thời gian hòa vốn:
Khái niệm: Độ nghiêng đòn bẩy kinh doanh DOL của một doanh nghiệp là tác động
số nhân của việc sử dụng các chi phí hoạt động cố định. Độ nghiêng đòn bẩy kinh doanh
(DOL) đo lường phần trăm thay đổi trong EBIT của một doanh nghiệp từ 1% thay đổi
trong doanh thu.
DOL tại X =
Phần trăm thay đổi trong EBIT
Phần trăm thay đổi trong doanh thu
Ta có thể viết lại phương trình này như sau:
DOL tại X =
∆EBIT
EBIT
∆Doanh thu
Doanh thu
Trong đó:
• ∆EBIT: Mức thay đổi của lãi trước thuế và lãi vay
• EBIT: Lãi trước thuế và lãi vay
• ∆Doanh thu: Mức thay đổi của doanh thu
Hoặc ta có cách tính độ nghiêng đòn cân định phí thông qua các chỉ tiêu như: Doanh
thu, lợi nhuận trước lãi trước thuế,...
- Hay tổng quát hơn, độ nghiêng đòn cân định phí có thể tính bằng công thức như
sau:
D
OL
=
DT − V
EBIT
Và
D
OL
=
S
cp1
=
(EBIT
o
− I)(1 − T)
S
cp2
=> EBIT
o
=
I x S
cp1
S
cp1
− S
cp2
• EPS
1
: EPS của phương án không dùng nợ.
• S
cp1
: Số cổ phần thường chưa chi trả tương ứng với phương án tài trợ hoàn
toàn bằng vốn cổ phần.
• EPS
2
: EPS của phương án tài trợ bằng cả vốn chủ sở hữu và vay nợ.
• S
cp2
: Số cổ phần thường chưa chi trả tương ứng với phương án tài trợ có sử
0
EBIT
EBIT
0
Điểm bàng
quang
EPS không nợ
vay
EPS tài trợ hỗn hợp
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
Nhưng nếu EBIT vượt qua EBIT tại điểm bàng quang thì phương án tài trợ bằng cổ
phiếu thường (không nợ vay) tạo ra được EPS thấp hơn phương án tài trợ bằng nợ (hỗn
hợp). Cho nên trong trường hợp này công ty vay nợ sẽ có lợi hơn.
Trong trường hợp công ty không sử dụng vốn cổ phần mà bao gồm vốn chủ sở hữu
và nợ vay thì việc phân tích mối quan hệ giữa EBIT và ROE sẽ cho ta thấy việc sử dụng
nguồn tài trợ sẽ ảnh hưởng đến suất sinh lời của vốn chủ sở hữu như thế nào.
ROE là tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu. Đây là chỉ tiêu mà các nhà đầu tư rất
quan tâm vì nó cho thấy khả năng tạo lãi của một đồng vốn mà họ đã bỏ ra để đầu tư
vào công ty.
Chỉ số này được tính dựa trên tỷ số giữa lợi nhuận ròng mà dự án tạo ra với nguồn
vốn chủ sở hữu.
ROE =
Lợi nhuận ròng
Vốn chủ sở hữu
x 100%
2.5. Tác động của đòn bẩy tài chính đến doanh lợi của doanh nghiệp
2.5.1. Cơ cấu tài chính
Khái niệm:
∆EPS
EPS
∆EBIT
EBIT
Trong đó:
• ∆EBIT: Mức thay đổi của lãi trước thuế và lãi vay
• EBIT: Lãi trước thuế và lãi vay
• ∆ EPS: Mức thay đổi của EPS
Hoặc, nếu cấu trúc vốn chỉ gồm cổ phần thường và nợ:
DFL =
EBIT
EBIT − I
=
(P − V
u
)Q − F
(P − V
u
)Q − F − I
Với:
• I : Lãi vay ngân hàng
• P: Đơn giá bán
• Q: Sản lượng
• F: Định phí
• V
u
: Biến phí đơn vị
Nếu cấu trúc vốn có cả cổ phần ưu đãi:
DFL =
EBIT
lại tiếp tục tác động lên mức lời của chủ sở hữu. Tác động này tạo nên đòn bẩy tổng hợp
của doanh nghiệp.
b. Độ nghiêng đòn bẩy tổng hợp:
Khái niệm: Độ nghiêng đòn bẩy tổng hợp đo lường độ nhạy của EPS khi doanh số
bán thay đổi. Nó là phần trăm thay đổi trong EPS từ phần trăm thay đổi trong doanh thu.
DTL tại X = Tỷ lệ thay đổi của EPS =
∆EPS
EPS
Tỷ lệ thay đổi doanh thu ∆Doanh thu
Doanh thu
Với:
• ∆ EPS : % thay đổi trong EPS
• ∆Doanh thu : % thay đổi trong doanh thu
• X : là điểm mà tại đó chúng ta tính DTL
Để hiểu rõ mối liên hệ giữa đòn cân tổng hợp với đòn cân định phí và đòn cân nợ, ta
có thể tính DTL bằng cách tính sau:
Đối với doanh nghiệp kinh doanh một loại sản phẩm:
DTL =
(P − V
u
)Q
(P − V
u
)Q − F − I
Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại sản phẩm:
DTL =
Doanh thu − Biến phí
EBIT − I
Ngoài ra, để xác định DTL trên cơ sở phân tích tác động số nhân về đòn bẩy kinh
doanh và đòn bẩy tài chính đến doanh lợi và rủi ro của doanh nghiệp ta có thể tính bằng
Việt An là một trong những doanh nghiệp chế biến thủy sản ở An Giang với sản
phẩm chủ lực của công ty hiện nay là cá tra và cá basa fillet đông lạnh.
Sản phẩm của công ty được sản xuất theo quy trình công nghệ hiện đại khép kín từ
khâu chế biến nguyên vật liệu tới khâu thành phẩm.
3.3.2. Quyền hạn
• Là doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu các mặt hàng thủy sản đông lạnh, công ty
có quyền tham gia ký kết các hợp đồng kinh tế theo đúng quy định của pháp
luật.
• Có quyền sử dụng vốn vay, vốn chủ sở hữu kinh doanh, đổi mới trang thiết bị
đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.
• Có quyền sử dụng tài nguyên đất, nước, và các nguồn tài nguyên khác phục vụ
cho sản xuất.
• Có quyền đầu tư, góp vốn hay liên doanh hợp tác để làm ăn.
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 12 -
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
• Có quyền mở rộng quy mô kinh doanh, thị trường buôn bán xuất nhập khẩu với
các nước khác.
• Có quyền xây dựng bộ máy quản lý phù hợp với cơ cấu tổ chức của công ty theo
từng thời kỳ.
3.3.3. Nhiệm vụ
• Kinh doanh đạt hiệu quả, có lợi nhuận.
• Xây dựng hệ thống xử lý nước thải trong quá trình sản xuất, đảm bảo an toàn vệ
sinh. Không gây những tác động xấu đến môi trường bên ngoài.
• Thực hiện đầy đủ chính sách thuế cho nhà nước.
• Thực hiện chế độ kế toán, kiểm toán nghiêm túc theo quy định pháp luật.
• Tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân trong và ngoài địa phương.
• Thực hiện đầy đủ chính sách tiền lương và các chế độ ưu đãi khác cho đội ngũ
cán bộ, nhân viên và công nhân lao động.
về kỹ thuật, chất lượng, giá cả sản phẩm…
• Giám đốc là người do Hội đồng thành viên bổ nhiệm và chịu trách nhiệm trước
Hội đồng thành viên.
c. P. Kinh Doanh XNK:
• Lập các chiến lược kinh doanh.
• Lập kế hoạch và thực hiện các chiến lược kinh doanh đề ra.
• Marketing sản phẩm, lập kế hoạch bán hàng và cạnh tranh với các đối thủ.
• Ký các hợp đồng mua bán XNK với các khách hàng và tìm đối tác làm ăn.
• Thực hiện việc kiểm soát chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn mua bán.
d. P. Tài Chính Kế Toán:
• Tham mưu cho ban giám đốc trong trong việc thực hiện chế độ tài chính.
• Quản lý vốn kinh doanh, kiểm tra tình hình kế hoạch thu – chi tài chính, kiểm tra
việc sử dụng và bảo quản vốn vật tư, tài sản.
• Tổ chức hạch toán các hoạt động SXKD của công ty, tính toán và phân tích hoạt
động kinh doanh giúp cho ban giám đốc nghiên cứu tổ chức sản xuất đạt hiệu
quả.
e. P. Tổ Chức Nhân Sự:
• Tham mưu cho ban giám đốc trong việc tổ chức và quản lý nhân sự. Thực hiện
tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực theo yêu cầu phát triển của công ty.
• Tổ chức công tác bảo vệ, phòng chống cháy nổ, an toàn vệ sinh lao động.
• Thực hiện giải quyết các chế độ chính sách liên quan đến người lao động.
f. P. Kế Hoạch:
Lập các kế hoạch và thực hiện cung ứng vật tư, nguyên vật liệu, bao bì… thực hiện
ký kết các hợp đồng kinh tế với các nhà cung ứng.
Kiểm tra và quản lý kho thành phẩm, kho vật liệu cung ứng cho sản xuất.
g. P. Kĩ Thuật:
• Tổ chức thực hiện vận hành máy móc thiết bị phục vụ quá trình sản xuất được
liên tục.
• Đảm bảo máy móc thiết bị luôn vận hành tốt.
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 14 -
bao gồm 2 xí nghiệp: xí nghiệp An Thịnh (hoạt động từ tháng 03/2005), xí nghiệp Việt
Thắng (hoạt động từ tháng 11/2006). Cả 2 XN này hoạt động trên dây chuyền giống
nhau nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất của công ty.
Mặc dù sau 2 năm qua, hoạt động của công ty cũng đã gặp không ít những khó khăn
do còn non trẻ. Bên cạnh đó là sự cạnh tranh của những doanh nghiệp đã có vị trí trên
thị trường như Agifish, Navico, Tafishco, Afiex,…và các đối thủ ở các tỉnh lân cận như:
Công ty TNHH Vĩnh Hoàn (Đồng Tháp), Cataco (Cần Thơ),…Do đó áp lực cạnh tranh
là một vấn đề lớn đối với công ty.
Mặt khác, thị trường xuất khẩu của công ty còn nhỏ hẹp, sản phẩm chủ yếu của công
ty là thịt cá Tra cá Basa fillet đông lạnh, đôi khi sản xuất theo đơn đặt hàng một số sản
phẩm khác, và giá cả sản phẩm tương đối cao so với thu nhập của người dân. Trong khi
thị trường nội địa có quá nhiều sản phẩm thay thế của các đối thủ cạnh tranh, các sản
phẩm này thường rẻ hơn và được chế biến gần như hoàn toàn, rất tiện dụng và nhanh
chóng cho người tiêu dùng nên được người tiêu dùng ưa chuộng hơn.
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 15 -
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro GVHD: NGÔ VĂN QUÍ
và tỷ suất sinh lợi tại Cty TNHH Việt An
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
Hiện nay công ty Cổ phần Việt An chủ yếu sản xuất hai loại sản phẩm là cá Basa, cá
tra fillet đông lạnh, các thành phần bao gồm:
+ Thành phẩm loại 1 (T1) đặc điểm màu trắng.
+ Thành phẩm loại 2 (T2) đặc điểm màu trắng hồng.
+ Thành phẩm loại 3 (T3) đặc điểm màu hồng vàng.
+ Thành phẩm loại 4 (T4) đặc điểm màu vàng.
+ Thành phẩm loại 5 (T5) đặc điểm màu vàng sậm.
Các loại thứ phẩm:
- Cá fillet cắt T5.
- Dè cá.
- Dè cắt miếng.
- Thịt vụn.
Phân tích tác động của đòn bẩy đến rủi ro
Ngày nay, mặt hàng cá da trơn rất được ưa chuộng trên thị trường nước ngoài và
được nhiều người biết đến. Nắm bắt được xu hướng của người tiêu dùng, công ty đang
ra sức mở rộng phạm vi xuất khẩu cho sản phẩm của mình. Các mặt hàng của công ty
hiện đang có mặt ở Đài Loan, một số nước ở châu Âu, châu Mỹ và châu Phi.
Bên cạnh đó, Việt Nam gia nhập WTO và việc Quốc Hội Mỹ phê chuẩn hiệp định
PNTR cho Việt Nam đã mở ra một con đường lớn hơn cho các doanh nghiệp chế biến
và xuất khẩu thủy sản Việt Nam nói chung hay Việt An nói riêng. Tạo cơ hội cho các
sản phẩm cá Tra, cá Basa đi vào một thị trường mới đầy tiềm năng và rộng lớn hơn.
3.5.2. Định hướng cho tương lai
a. Chiến lược ngắn hạn:
Công ty hiện đang đầu tư thêm trang thiết bị hiện đại, xây dựng thêm nhà xưởng để
tận dụng tối đa những nguồn lực hiện có của mình về đất đai, tài sản, nhân lực…nhằm
tăng năng suất cũng như chất lượng sản phẩm,đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị
trường.
b. Chiến lược dài hạn:
Chiến lược phát triển trong dài hạn của công ty là tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu, đa
dạng hóa sản phẩm cho phù hợp với từng vùng, miền, từng quốc gia xuất khẩu. Phấn
đấu để đạt thêm các tiêu chuẩn chất lượng, tích cực tham gia kỳ hội chợ các để các sản
phẩm của mình có mặt và có vị trí trên thị trường thế giới cũng như trong thị trường nội
địa.
Đồng thời, ngày càng mở rộng quy mô sản xuất, đầu tư sâu vào lĩnh vực nuôi trồng,
chế biến thủy sản. Triển khai các kế hoạch hoạt động sản xuất kinh doanh thuộc các lĩnh
vực khác trong nội dung đăng ký kinh doanh theo từng giai đoạn.
SVTH: VÕ THỊ TRÚC LÊ - 17 -
Copyright: Tài liệu đại học ©