B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM


NGÔ QUANG M THIÊN NGHIÊN CU MI LIÊN H GIA PHÁT TRIN TÀI CHÍNH
THEO CHIUăSỂUăVÀăTNGăTRNG KINH T TI VIT NAM

LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Thành ph H Chí Minh – Nm β01β B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM


Các thông tin, d liu nghiên cu trong đ tài này là trung thc, thông
tin tham kho đc đ cp chi tit trong tài liu tham kho đ ngi đc kim
chng.
Tác gi lun vn
Ngô Quang M Thiên

LI CMăN

Tôi xin chân thành cm n Ban Giám hiu và Khoa đào to sau đi hc
Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đư to điu kin hc tp
thun li cho tôi trong quá trình hc tp ti trng.
Tôi xin chân thành cm n Quý Thy Cô Trng i hc Kinh t
Thành ph H Chí Minh đư nhit tình ging dy, truyn đt kin thc cho tôi
trong sut thi gian hc tp ti trng.
Tôi xin chân thành cm n Cô, PGS-TS. Nguyn Th Liên Hoa đư tn
tình hng dn giúp tôi hoàn thành lun vn này.
Nhân đây, Tôi chân thành cm n nhng bn bè đư h tr tôi trong quá
trình nghiên cu.

đn GDP. 21
4.1.1 Kim đnh tng quan: 21
4.1.2 La chn mô hình: 22
4.1.3 Kim đnh tính dng ca các yu t: 23
4.1.4 Kt qu kim đnh mô hình xác đnh mi quan h gia các ch tiêu tài
chính và tng trng GDP trong mi quan h cân bng dài hn . 24
4.2 Nghiên cu mi quan h nhân qu v mi quan h gia chiu sâu tài
chính và tng trng kinh t ti Vit Nam giai đon 1995-2010. . 28
4.2.1 Kim đnh ng liên kt 28
4.2.2. Kim đnh nhân qu Granger: 30
4.3 Kt lun v mô hình: 35
5. Kt lun và gi ý gii pháp 36 5.1 Kt lun: 36
5.2 Gi ý gii pháp: 38
5.2.1 Nhng gii pháp đi vi đu t tài chính khu vc công (PUK): 38
5.2.2 Nhng gii pháp đi vi đu t tài chính khu vc t (PRK) 43
5.2.3 Gii pháp phát trin th trng lao đng 44
Ph lc 1: Tài liu tham kho 46
Ph lc 2: Tng quan thc trng tng trng GDP giai đon 1995-2012: 50
Ph lc 3: Kt qu xây dng mô hình (4.8) 54
Ph lc 4: Kim đnh hin tng t tng quan mô hình (4.8) 55
Ph lc 5: Kim đnh hin tng phng sai thay đi mô hình (4.8) 56
Ph lc 6: Kim đnh tính ARCH mô hình (4.8) 57
Ph lc 7: Kt qu mô hình (4.9): 58
Ph lc 8: Kim đnh tng tng quan mô hình (4.9) 59
Ph lc 9: Kim đnh phng sai thay đi mô hình (4.9) 60
Ph lc 10: Kim đnh tính ARCH ca mô hình (4.9) 61
Ph lc 11: Ph lc tính dng cho GDP 62

- PCY : T l tín dng khu vc t/Tng sn phm quc ni (Private Credit/
Gross Domestic Product).
- M2Y : T l (Tng lng tin mt do Ngân hàng Trung ng phát hành
đang đc lu thông + Tin mà các Ngân hàng Thng mi gi ti Ngân
hàng Trung ng + Chun t (Tin gi tit kim, tin gi có k hn,… ti
các t chc tín dng)) / Tng sn phm quc ni (M2/GDP).
- ADF : Kim đnh Augmented Dickey – Fuller.
- PP : Kim đnh Phillips – Perron.
- KPSS : Kim đnh Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shin. - AIC : Kim đnh Akaike Info Criterion.
- ARDL: Mô hình phân b tr t hi quy (Autoregressive Distributed Lag).
- SBC : Kim đnh Schwarz Bayesian Criterio.
- ARCH:Mô hình t hi quy vi nhng bin đng bt thng
(AutoRegressive Conditional Heteroshedasticity).
- Prob : Giá tr xác sut.
- BOT : Hp đng xây dng-kinh doanh-chuyn giao.
- BTO : Hp đng xây dng-chuyn giao-kinh doanh.
- BT : Hp đng xây dng-chuyn giao.
- ODA : H tr phát trin chính thc (Official Development Assistance).
- FDI : Vn đu t trc tip nc ngoài (Foreign Direct Investment). 2

Tómătt
Nghiên cu này phân tích mi liên h gia phát trin tài chính theo
chiu sâu và tng trng kinh t ti Vit Nam trong giai đon t nm 1995
đn nm β010. Kt qu khi s dng kim đnh nhân qu (Granger test) và
kim đnh mô hình VAR (Vector Autoregression Model) cho thy tn ti mi
quan h dài hn gia vn khu vc t, vn khu vc công, lc lng lao đng,
t l tín dng khu vc t nhân/GDP, t l M2/GDP và tng trng kinh t.
Bng chng chng minh rng phát trin tài chính có mi quan h tích cc vi
tng trng kinh t trong dài hn nhng không có tác đng trong ngn hn.
chiu sâu và tng trng kinh t  Vit Nam;
(3) T kt qu nghiên cu thc nghim đ rút ra nhng gi ý gii pháp
phát trin h thng tài chính Vit Nam theo chiu sâu.
4

i tng nghiên cu là chiu sâu tài chính th hin qua ch tiêu
M2/GDP, T l tín dng khu vc t nhân/GDP và các nhân t khác nh vn
khu vc công, vn khu vc t nhân, lao đng tác đng nh th nào đn tng
trng kinh t.
D liu nghiên cu gm s liu thng kê ca Vit nam trong giai đon
1995 – 2012 đc thu thp t ngun Ngân hàng Th gii (WB), Ngân hàng
Phát trin Châu Á (ADB) và Tng cc thng kê Vit Nam.
Gii hn ca đ tài: Do tác gi không thu thp đc d liu M3/GDP
ca Vit Nam nên không m rng đc phn nghiên cu chiu sâu tài chính
qua ch tiêu M3/GDP nh hng nh th nào đn tng trng kinh t. Ngoài
ra, tác gi ch thu thp đc đy đ d liu t nm 1995 đn nm β012 tc là
18 quan sát.
Kt cu ca đ tài gm nm phn nh sau:
1. Gii thiu lun vn s trình bày.
2. Tng quan các nghiên cu trc đây trên th gii làm c s phân
tích thc nghim và so sánh đi chiu vi nghiên cu này.
3. Phng pháp nghiên cu.
4. Kt qu nghiên cu.
5. Kt lun và gi ý gii pháp.

5


k: Vn thc bình quân đu ngi (The real per capital physical capital
stock).
x: Tng trng nhng yu t khác (Other determinants of per capita
growth).
Ly logarit phng trình (2.4) tr thành:
GYP = (GK) + EFF (2.2)
GYP: Tc đ tng trng GDP thc bình quân đu ngi trong dài hn
(Average long-run real per capita GDP growth).
GK: Tc đ tng trng vn thc bình quân đu ngi (The growth
rate of the real per capital physical capital stock).
EFF: Tc đ tng trng nhng yu t khác (The growth rate of
everything else).
Nghiên cu này cho thy (i) nhng ch s th hin mc đ phát trin tài
chính nh mi quan h gia khu vc tài chính trung gian và GDP, vai trò
quan trng ca ngân hàng đi vi ngân hàng trung ng, phn trm tín dng
khu vc t nhân và t l gia tín dng khu vc t nhân trên GDP có mi
tng quan mnh m vi tng trng kinh t, t l tích ly vn; (ii) nhng ch
s phát trin tài chính này d báo nhng ch s tng trng kinh t vi mc ý
ngha cao. Da trên nhng bng chng thc nghim trong nghiên cu này
chng minh Schumpeter đúng khi khng đnh vai trò quan trng ca tài chính
đi vi tng trng kinh t.
Levine, Ross (1997):
K tha ngun d liu và nghiên cu ca Robert G. King và Ross
Levine (1993a), Ross Levine vn gi bn nhân t th hin mc đ phát trin
tài chính là:
7

DEPTH: ch s thanh khon n ca h thng tài chính trên GDP
(Liquid liabilities to GDP).
BANK: t l gia tin gi tài sn ni đa trên tin gi tài sn ni đa

thng mi, tài chính và tin t.
2.2 Quan đimăkhngăđnhămiăquanăhăgiaăphátătrinătƠiăchínhăvƠă
tngătrngăkinhătăphăthucăvƠoămcăđăphátătrinătƠiăchính
Rioja Felix và Valev Neven (2004):
Da trên nghiên cu ca Ross Levine, Norman Loayza, Thorsten Beck
(2000), nghiên cu này ch ra rng mi quan h gia phát trin tài chính và
tng trng kinh t còn ph thuc vào mc đ phát trin tài chính.  nhng
quc gia mà tài chính phát trin rt kém, phát trin tài chính không có tác
đng đn tng trng kinh t.  nhng quc gia mà tài chính phát trin mnh
thì phát trin tài chính có mi quan h tích cc vi tng trng kinh t. i
vi nhng quc gia có nn tài chính phát trin rt cao thì phát trin tài chính
tác đng tích cc lên tng trng kinh t tuy nhiên tác đng này nh.
Rousseau, Peter L. và Wachtel, Paul (2005):
Nghiên cu s dng phng pháp bng đng phân tích d liu và các
ch s tài chính v mô ca 84 quc gia giai đon 1960-2003. D liu đc ly
nm β004 t ngun Ngân hàng Th gii. Nghiên cu s dng ba thc đo
quen thuc ca phát trin tài chính là M3/GDP, M3-M1, và tín dng khu vc
t.

9

Phng trình hi quy nh sau:
Y
it
= 
0
+ F
it
+ X
it
10

Levine, Ross; Norman Loayza, Thorsten Beck (2000):
Levine, Loayza và Beck s dng phng pháp bng đng phân tích d
liu ca 74 quc gia trong khong thi gian t nm 1961 đn nm 1995 theo
mô hình hi quy sau:
y
i,t
– y
i.t-1
= ( – 1)y
i,t-1
+ ’X
i,t
+ 
i
+ 
i,t
(2.7)
Trong đó:
y: Logarit t nhiên ca GDP thc t bình quân đu ngi.
X: i din cho tp hp các bin gii thích.
: Quc gia không quan sát đc tác đng.
: Sai s.
i: Quc gia quan sát.
t: D liu t nm 1961 đn nm 1995 đc chia trung bình mi giai
đon nm nm. Nh vy mi nc s có by quan sát. t ch mt giai đon thi
gian, đi din cho mt trong nhng trung bình nm nm.

S
it
: Vn đu t.
11

˙p
it
: Lm phát.
u
it
: Sai s.
D liu đc ly t Báo cáo thng kê tài chính quc t ca Qu tin t
quc t giai đon t nm 1970 đn nm β000. D liu mi nc đang phát
trin gm Colombia, Paraguay, Peru, Mexico, Ecuador, Honduras, Kenya,
Thái Lan, Cng hòa Dominican và Jamaica.
Nghiên cu s dng kim đnh nghim đn v trên s liu bng (Panel
unit root test) và kim đnh Johansen Cointegration chng minh rng có mi
quan h tích cc gia phát trin tài chính và tng trng kinh t trong dài hn.
Tuy nhiên bng chng thc nghim cng ch ra rng không tn ti mi quan
h gia chiu sâu tài chính và tng trng kinh t trong ngn hn.
James B.Ang (2007):
James B.Ang có nhiu lý do đ chn Malaysia làm nghiên cu thc
nghim mi quan h gia chiu sâu tài chính và tng trng kinh t. Th
nht, cùng vi tc đ tng trng kinh t nhanh chóng sau khi chuyn đi nn
công nghip din ra trong nhng thp niên 1970 và 1980, Malaysia tr thành
mt trong nhng nc dn đu v tc đ tng trng trong nhng nm gn
đây. Cùng vi s tng trng này, h thng tài chính cng phát trin đáng k.
Thc t, nu dùng ch tiêu Tín dng khu vc t nhân/GDP là tiêu chun đo
lng thì Malaysia là mt trong nhng nc có nn tài chính phát trin nhanh
nht th gii nm β000, ch sau M, Nht Bn, Cng Hòa Síp, Thy S và

Mô hình B: ED
t
= f
B
(PRK
t
, PUK
t
, LF
t
, M2Y
t
) (2.8)
ED (Economic Development): Bin đo lng tng trng kinh t. Tng
trng kinh t là Tng thu nhp quc ni GDP đo ti mc giá nm 1987.
Và các bin đc lp:
PRK
t
(Private Capital) : Vn khu vc t nhân
PUK
t
(Public Capital) : Vn khu vc công
LF
t
(Labor Force) : Lc lng lao đng
PCY
t
(Private Credit/GDP) : T l Tín dng khu vc t nhân/GDP
M2Y
t

nm ca Ngân hàng Trung ng Malaysia, Tin t và Ngân hàng Malaysia
(1994) và Bn tin thng kê hng tháng ca Ngân hàng Trung ng Malaysia.
Ngoài ra d liu còn đc thu thp t Ch s phát trin th gii (2005) và
Thng kê tài chính th gii (2005). Tt c d liu đu đc đo bng logarit t
nhiên.
Kim đnh Dickey-Fuller tích hp Augmented Dickey-Fuller (ADF),
Phillips-Perron (PP) và Kwiatkowiski-Phillips-Schmidt-Shin (KPSS) cung
cp bng chng cho thy h thng tài chính phát trin dn đn tng trng
kinh t trong dài hn. Không có tác đng nào ca phát trin tài chính đi vi
tng trng kinh t trong ngn hn.
Mô hình phân b tr t hi quy ARDL cho thy s tn ti mi quan h
dài hn khá mnh m gia tng sn lng đu ra và tt c các yu t quyt
đnh – vn khu vc t và công, lc lng lao đng và phát trin tài chính. Kt
14

qu chng minh rng h thng tài chính phát trin đóng vai trò quan trng
trong vic thúc đy tng trng kinh t trong dài hn bng cách to điu kin
thun li cho vic áp dng các công ngh mi.
Tóm li, t lâu trong lch s kinh t hc đư có nhng công trình nghiên
cu mi quan h gia phát trin tài chính và tng trng kinh t t c s lý
thuyt đn nhiu nghiên cu thc nghim. Mc dù các hc gi đu chng
minh rng tn ti mi quan h gia phát trin tài chính và tng trng kinh t,
tuy nhiên có th chia nhng nghiên cu k trên thành ba nhóm quan đim sau:
Nhóm 1 nh King, Robert G. và Levine, Ross (1993a); Levine, Ross
(1997) cho rng phát trin h thng tài chính làm tng sn lng, tác đng
tích cc đn tng trng kinh t.
Nhóm β nh Rioja Felix và Valev Neven (2004) li khng đnh rng
mi quan h gia phát trin tài chính và tng trng kinh t ph thuc vào
mc đ phát trin tài chính. H thng tài chính kém phát trin thì tài chính
không tác đng đn tng trng kinh t. Nn tài chính phát trin mnh thì


16

3.ăPhngăphápănghiênăcu
Phn β đư mô t v mô hình nghiên cu v mi quan h gia chiu sâu
tài chính và tng trng kinh t. Mi quan h trên đc xác lp cn c trên
nhng nghiên cu ca James B.Ang đc thc hin ti Malaysia trong nhng
nm 1957 đn 2003. Trong giai đon này, Malaysia có nhng chuyn bin
mnh trong vn đ gia tng vn đu t trong c khu vc công và khu vc t
phc v cho công tác phát trin kinh t. So vi vi Vit Nam, trong giai đon
trên, đc xem là khá phù hp vi hoàn cnh ca Vit Nam trong giai đon
1995-2010.
James B.Ang phát trin mô hình tng trng da trên mô hình tân c
đin tiêu chun, b sung thêm yu t phát trin tài chính. Vn đc tách ra
thành vn khu vc t nhân và vn khu vc công. S tách bit này rt quan
trng vì vn khu vc t nhân và vn khu vc công có th có tác đng khác
nhau đn sn lng đu ra. Vn khu vc t nhân phát sinh t hot đng đu
t trong khu vc t nhân nh máy móc, thit b, đóng vai trò tích cc trong
tng trng thông qua vic áp dng các công ngh mi trong quá trình sn
xut. Lp lun cho rng vn khu vc công, chng hn nh c s h tng, có
th b sung vn khu vc t nhân và do đó đóng góp tích cc tng sn lng
đu ra. Tuy nhiên, nu vn khu vc công b s dng lãng phí và kém hiu
qu, điu này có th nh hng đn cht lng ca c s h tng công cng,
do đó làm chm tng trng sn lng đu ra. Do đó, tác đng ca vn khu