B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
N
N
G
G
U
U
Y
Y
N
NT
T
H
H
V
TP.H CHÍ MINH – NM 2012 LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi.
Các s liu, kt qu nghiên cu trong lun vn này là trung thc. Ni dung
ca công trình nghiên cu này cha tng đc ai công b trong bt k công trình
nào. Thành ph H Chí Minh, tháng 11 nm 2012
Ngi thc hin lun vn
Nguyn Th Vân
LI CÁM N
2.2.3. Tính đáng tin cy và giá tr hiu dng ca than đo 4
3. i tng và phm vi nghiên cu 5
3.1 i tng nghiên cu 5
3.2 Phm vi nghiên cu 6
4. Ni dung nghiên cu 6
PHN 2: NI DUNG NGHIÊN CU
CHNG 1: CÁC VN LÝ LUN CHUNG V TTCK VÀ LM PHÁT
1.1 Gii thiu chung v Th trng chng khoán
1.1.1 Khái nim và bn cht ca Th trng chng khoán 7
1.1.1.1. Khái nim 7
1.1.1.2 Bn cht 7
1.1.2 c đim và vai trò ca Th trng chng khoán 8
1.1.2.1. c đim 8
1.1.2.2 Vai trò 8
1.1.3 Phân loi Th trng chng khoán 11
1.1.3.1 Cn c vào s luân chuyn ca các ngun vn 11
1.1.3.2 Cn c vào phng thc hot đng ca th trng 11
1
1
.
.
1
1
.
.
TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM
2.1. Tình hình th trng chng khoán Vit Nam qua các thi k lm phát 26
2.1.1 Thi k t nm 2000- na đu nm 2007 26
2.1.2 Thi k t na cui nm 2007-Na đu nm 2008 28
2.1.3.Thi k t na cui nm 2008-Na đu nm 2009 29
2.1.4.Thi k na cui nm 2009- Nay 31
2.2 Phân tích đnh lng 34
2.2.1. Phân tích tng quan 34
2.2.2 Mô hình hi quy tuyn tính bi 35
2.2.3 Xem xét gi đnh đa cng tuyn ca các bin trong mô hình 39
2.2.4. Mô hình hi quy sau khi loi b bin 41
2.2.5 Kt qu mô hình 45
2.3 Phân Tích đnh tính 47
2.3.1 Tâm lý nhà đu t 47
2.3.2 Tác đng ca các chính sách nhà nc trong vic kim ch lm phát 49
2.4 Các vn đ còn tn ti ca TTCK Vit Nam 51
2.4.1 V hàng hóa trên th trng 52
2.4.2 V c s nhà đu t 52
2.4.3 v các t chc kinh doanh chng khoán 53
2.4.4 Tình trng đu c, thao túng giá làm lng đon th trng 54
2.4.5 V t chc th trng 54
2.5 Nguyên nhân ca nhng tn ti và hn ch 55
Kt Lun Chng 2 59
CHNG 3: GII PHÁP PHÁT TRIN TH TRNG CHNG KHOÁN
VIT NAM
3.1. D báo tình hình kinh t và lm phát Vit Nam trong thi gian ti 60
3.1.1 Tình hình kinh t v mô theo d báo ca các t chc và chuyên gia
kinh t 60
3.1.2 Trin vng kinh t Vit Nam trong thi gian ti di góc nhìn ca
DANH MC BNG BIU
Trang
Bng 2.1: S tng quan gia các khái nim nghiên cu 35
Bng 2.2: Kt qu d báo ca mô hình hi quy bi đi vi ch s TTCK(1) 38
Bng 2.3: Hin tng đa cng tuyn khi loi b bin t giá 40
Bng 2.4: Hin tng đa cng tuyn khi loi b bin CPI 40
Bng 2.5: Kt qu d báo ca mô hình hi quy bi đi vi ch s
VN-Index (2) 42
Bng 2.6: Kt qu d báo ca mô hình hi quy bi đi vi ch s
VN-Index (3) 43
Bng 2.7: Tng hp các yu t tác đng đn ch s VN-Index 45
Bng 2.8: ch s P/E ca các nc trong khu vc ông Nam Á 51
~ 1 ~
TÁC NG CA LM PHÁT N PHÁT TRIN TH TRNG
CHNG KHOÁN VIT NAM
PHN 1: GII THIU TÀI
1. LÝ DO CHN TÀI:
Th trng chng khoán (TTCK) ca Vit Nam nhìn chung vn còn
non tr vi hn 12 nm hot đng. Tuy vy, nó đã có nhng bc phát trin
nhanh chóng, góp phn vào s phát trin nn kinh t ca đt nc, là kênh
huy đng vn hiu qu cho các doanh nghip giúp đánh giá giá tr doanh
nghip và tình hình kinh t, cung cp môi trng đu t cho công chúng, tr
thành tâm đim thu hút s chú ý ca rt nhiu nhà đu t. Tuy nhiên, trong
nhng nm gn đây nhng bin đng ca môi trng kinh t v mô đã tác
TTCK Vit Nam nhm tìm nhng gii pháp tháo g nhng vn đ đó, góp
phn phát trin TTCK Vit Nam
2.2 Phng pháp nghiên cu
2.2.1 Phng pháp nghiên cu:
Nghiên cu này đc thc hin thông qua hai hai bc: (1) nghiên cu
s b các thông tin trên TTCK Vit Nam và các nghiên cu trc v các nhân
t ca lm phát tác đng đn TTCK; (2) nghiên cu đnh lng nhm thu
nhp, phân tích d liu kho sát, cng nh c lng và kim đnh các mô
hình.
tài s dng nhiu công c phân tích d liu: các thng kê mô t, t-
test, hi quy bi vi phn mm SPSS for Windows v.16.
~ 3 ~
2.2.2 Mô hình nghiên cu:
Các nghiên cu thc nghim (v đ tài nh hng ca lm phát đn
th trng chng khoán Vit Nam) trc đây đu s dng mô hình hi
quy tuyn tính đ kim nghim các gi thit v mi tng quan gia th
trng chng khoán và các nhân t đc cho là có tác đng đn nó.
Mô hình hi quy nh sau:
Y
=
i
+
n
X
n
+
i
Các tham s ca mô hình hi quy đc c lng
Mô hình hi quy v các nhân t v mô tác đng đn TTCK Vit Nam 2.2.3. Tính đáng tin cy và giá tr hiu dng ca thang đo
iu kin quan trng nht ca mt thang đo lng thích hp đó là giá
tr hiu dng. Ngha là thang đo đc thit k phi đo đc nhng gì mà nó
đnh đo. Mt điu quan trng khác đó là thang đo lng phi nht quán,
ngha là khi nó đc lp li thì s dn đn cùng mt kt qu. S nht quán
này đc gi là tính đáng tin cy. Trc khi thc hin mt nghiên cu thc
nghim, tính đáng tin cy và giá tr hiu dng ca thang đo cn phi đc
đánh giá đ đm bo rng các bin quan sát s dng trong mô hình là thích
hp. u tiên, nhân t ca mi khái nim nghiên cu gm ch s chng
khoán Vit Nam VN-index (VN-INDEX); (1)T giá (TYGIA);(2)Lãi sut
(LAISUAT); (3)CPI (CPI) đc xem xét đ cung cp bng chng v giá tr
phân bit và giá tr hi t ca thang đo. Giá tr phân bit mô t mc đ mà
T Giá
Lãi sut CPI
VN
Index
3.2 Phm vi nghiên cu:
Trong khuôn kh ca lun vn này, tác gi ch tp trung nghiên cu tác
đng ca lm phát đn TTCK Vit Nam t nm 2000 đn nay và tìm hiu
nhng vn đ còn tn ti ca TTCK Vit Nam hin nay.
4. NI DUNG NGHIÊN CU
tài nghiên cu này tp trung vào các nhân t ca lm phát nh
hng ti th TTCK Vit Nam . Phân tích nh hng ca lm phát đn TTCK
Vit Nam qua các giai đon c th đã din ra và nghiên cu đnh lng nhm
thu nhp, phân tích d liu kho sát, cng nh c lng và kim đnh các
mô hình.
C th hn trong nghiên cu này, d liu đc xây dng t các ngun
s liu v CPI ca tng cc thng kê, ch s VN-index t S giao dch CK
Vit Nam và t giá hi đoái ca world bank t nm 2000- 2012 đ đa vào
đnh lng.
Ni dung ca bài lun vn bao gm 3 chng:
Chng1: Các vn đ lý lun chung v TTCK và lm phát
Chng2: Thc trng tác đng ca lm phát đn TTCK Vit Nam
Chng3: Gii pháp phát trin TTCK Vit Nam: Bài vit tp trung vào
các gii pháp kim ch lm phát và mt s gii pháp khc phc các vn đ
còn tn ti ca TTCK đ phát trin TTCK Vit Nam
~ 7 ~
PHN 2: NI DUNG NGHIÊN CU
CHNG 1: CÁC VN LÝ LUN CHUNG V TH
TRNG CHNG KHOÁN VÀ LM PHÁT
1.1 Gii thiu chung v Th trng chng khoán
1.1.1 Khái nim và bn cht ca Th trng chng khoán
1.1.1.1 Khái nim
Th trng chng khoán là mt b phn ca th trng vn dài hn,
trng, vn đc lu thông nh mt loi hàng hóa có giá tr và giá tr s
dng. TTCK là hình thái phát trin cao ca nn sn xut hàng hóa
1.1.2 c đim và vai trò ca Th trng chng khoán
1.1.2.1. c đim
Th trng chng khoán là mt b phn ca th trng tài chính, đc
chuyên môn hóa v mua bán các chng khoán trung và di hn. TTCK ra đi
là mt tt yu khách quan.
1.1.2.2 Vai trò
- Huy đng vn đu t cho nn kinh t:
Khi các nhà đu t mua chng khoán do công ty phát hành, s tin
nhàn ri ca h đc đa vào hot đng sn xut kinh doanh và qua đó góp
phn m rng sn xut xã hi. Bng cách h tr các hot đng đu t ca
công ty, TTCK đã có nhng tác đng quan trng đi vi s phát trin ca nn
kinh t quc dân. Thông qua TTCK, chính ph và chính quyn các đa
phng cng huy đng đc các ngun vn cho mc đích s dng và đu t
phát trin h tng kinh t, phc v các nhu cu chung ca xã hi.
~ 9 ~
TTCK không nhng thu hút các ngun vn trong ni đa mà còn giúp
chính ph và doanh nghip có th phát hành trái phiu hoc c phiu công ty
ra th trng vn quc t đ thu hút thêm ngoi t. Vic thu hút vn đu t
nc ngoài qua kênh chng khoán là an toàn và hiu qu vì các ch th phát
hành đc toàn quyn s dng vn huy đng cho mc đích riêng mà không b
ràng buc bi bt k điu kin nào ca các nhà đu t nc ngoài.
- Cung cp môi trng đu t cho công chúng
TTCK cung cp cho công chúng môt môi trng đu t lành mnh vi
các c hi la chn phong phú. Các loi chng khoàn trên th trng rt khác
nhau v thi hn, tính cht và đ ri ro, cho phép các nhà đu t có th la
chn cho mt loi hàng hóa phù hp vi kh nng, mc tiêu và s thích ca
mình. Chính vì vy, TTCK góp phn đáng k làm tng tit kim quc gia.
bt k thi đim nào.
Ngoài ra đi vi các công ty niêm yt, ngha v công khai thông tin
trên TTCK giúp các nhà đu t, các nhà qun lý th trng có th đánh giá s
tng trng n đnh hay suy thoái, bt n đnh ca các công ty.
TTCK h tr chng trình c phn hóa cng nh s thành lp và phát
trin ca công ty c phn qua vic qun bá thông tin, đnh giá doanh nghip
bo lãnh phát hành, phân phi chng khoán mt cách nhanh chóng, to tính
thanh khon cho chúng và thu hút nhng nhà đâu t đn góp vn vào công ty
c phn.
~ 11 ~
Có th nói TTCK và công ty c phn là hai đnh ch song hành h tr
nhau cùng phát trin
1.1.3 Phân loi Th trng chng khoán
1.1.3.1, Cn c vào s luân chuyn ca các ngun vn
- Th trng s cp là th trng mua bán các chng khoán mi phát
hành. Trên th trng này vn t nhà đu t s đc chuyn sang nhà phát
hành thông qua vic nhà đu t mua các chng khoán mi phát hành.
- Th trng th cp: là ni giao dch các chng khoán đã phát hành
trên th trng s cp, là th trng chuyn nhng quyn s hu chng
khoán. Th trng th cp đm bo tính thanh khon cho các chng khoán đã
phát hành.
1.1.3.2, Cn c vào phng thc hot đng ca th trng.
TTCK bao gm S giao dch chng khoán ( SGDCK) ( th trng tp
trung) và th trng OTC ( th trng phi tp trung)
S giao dch chng khoán: ti SGDCK, các giao dch tp trung ti mt
đa đim, các lnh đc chuyn ti sàn giao dch và tham gia vào quá trình
khp lnh đ hình thành nên phiên giao dch. Ch có các loi chng khoán đ
tiêu chun niêm yt mi đc giao dch ti đây.
Th trng OTC: th trng OTC là th trng phi tp trung, cùng vi
Da vào t l lm phát, các nhà kinh t chia làm 3 loi:
- Lm phát va phi: là loi lm phát mt s, t l tng giá thp di
10%/nm
ng tin mt giá không ln, cha nh hng nhiu đn sn xut kinh
doanh. Mi ngi vn sn sàng gi tin đ thc hin giao dch.
~ 13 ~
- Lm phát phi mã: là loi lm phát 2 hay 3 s, tc trong khong hn
10%. Lm phát phi mã trong 1 thi gian dài s gây ra nhng bin dng kinh t
nghiêm trng, đng tin b mt giá nhanh.
- Siêu lm phát: là loi lm phát trên 4 s, tc t l lm phát lên đn
hàng ngàn phn trm, ngi ta ví nó nh cn bnh ung th gây cht ngi, có
tác đng rt ln đn nn kinh t, ngi ta b chìm trong khi tin t khi hàng
hóa đu khan him. Tin t không thc hin chc nng phng tin trao đi vì
không ai mun bán hàng đ ly nhng đng tin vô giá tr.
1.2.3 Nguyên nhân gây ra lm phát
1.2.3.1.
Xét theo ngun gc:
- Nguyên nhân c bn và sâu xa: nn kinh t quc dân b mt cân đi,
sn xut sút kém, ngân sách quc gia b thâm ht dn đn lm phát.
- Nguyên nhan trc tip: cung cp tin t tng trng quá mc cn
thit.
- Nguyên nhân quan trng: h thng chính tr b khng hong do nhng
tác đng bên trong hoc bên ngoài làm cho lòng tin ca dân chúng vào ch đ
ca Nhà Nc b xói mòn, t dó làm cho uy tín và sc mua ca đng tin b
gim sút, h không tiêu xài hoc đánh giá thp giy bc mà Nhà Nc phát
hành.
1.2.3.2 Xét theo ch quan – khách quan
- Nguyên nhân ch quan: nhng chính sách qun lý kinh t không phù
hp ca Nhà Nc nh chính sách c cu kinh t, chính sách lãi sut, chính
lc lên lm phát, đó là đu c, c tình làm tng giá đ thu li.
~ 15 ~
1.3 Các nhân t ca lm phát nh hng ti TTCK
1.3.1 Nhân t giá c
Lm phát nh hng gián tip đn TTCK thông qua tác đng đn tình
hình sn xut hàng hoá, dch v ca các doanh nghip nói chung và các doanh
nghip niêm yt nói riêng. Lm phát là biu hin ca s tng lên và kéo dài
ca mc giá c chung trong nn kinh t; và mt trong nhng nguyên nhân dn
ti lm phát là do chi phí tng cao (lm phát chi phí đy). Do vy, lm phát
tng thng đng ngha vi vic chi phí đu vào cho hot đng sn xut kinh
doanh ca các doanh nghip tng lên. Khi chi phí sn xut tng cao, giá thành
các sn phm, dch v ca doanh nghip s phi tng theo đ đm bo sn
xut – kinh doanh hoc có li nhun. Tuy nhiên, sc tiêu th sn phm-dch
v ca doanh nghip s st gim do giá bán cao, đc bit trong ngn hn và
khi ngi tiêu dùng tìm ti các sn phm thay th. iu này khin cho li
nhun mc tiêu ca doanh nghip khó đc đm bo và thm chí st gim,
dn ti li nhun k vng ca doanh nghip trong tng lai b đnh giá thp.
Kt qu là giá CP ca doanh nghip niêm yt trên th trng b nh hng
theo hng suy gim vi các mc đ khác nhau. Nu lm phát càng tng
mnh thì h qu này din ra càng nhanh và giá CP càng b nh hng mnh.
Nu lm phát tng quá cao li din ra trong môi trng chính sách tin t - tài
khoá tht cht thì hu qu còn nng n hn vì thanh khon trên th trng b
co hp đáng k do lung vn lu thông trên th trng st gim.
1.3.2. Nhân t lãi sut
u tiên, khi nói v nhân t lãi sut thì đin hình là lãi sut trái phiu.
Mi quan h gia lãi sut và giá trái phiu là mi quan h trc tip và ngc
chiu nhau. Giá ca trái phiu là giá tr hin ti ca các dòng tin. Khi lãi sut
th trng càng cao thì các dòng tin b chit khu vi lãi sut càng ln, do
~ 16 ~
Pn: Giá bán trái phiu cui k n
Cn: Lãi sut coupon thi k n
YTM: Li sut khi đáo hn ca trái phiu
Khi mc lãi sut chung trên th trng có xu hng tng dn ti yêu
cu và thc t li sut khi đáo hn (YTM) ca trái phiu tng theo. Do quan
h nghch bin gia giá và li sut trái phiu, giá trái phiu trên th trng s
gim xung và đ tránh ri ro này, nhà đu t nm gi trái phiu có xu hng
bán ra trái phiu hoc c cu li danh mc đu t. H qu là th trng trái
phiu din ra tình trng bán tháo trái phiu và gây nh hng tiêu cc ti th
trng đu thu và huy đng vn trái phiu. Trên TTCK Vit Nam đã tng
din ra hin tng này vào cui nm 2008 khi nhiu t chc đu t nc
ngoài đy mnh bán ra trái phiu do lo ngi lãi sut th trng tng đ kim
ch lm phát.