B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
….……… ……… CỐ TH MAI MINH TăCHăTÀIăCHệNH CAăCÁCăNăV
HÀNH CHÍNH NHÀăNC
(Nghiênăcuătrngăhp ChiăccăKimălơmăTP.HCM)
HÀNH CHÍNH NHÀăNC
(Nghiên cu trng hp Chi cc Kim lâm TP.HCM) Chuyên ngành: Kinh t tài chính – ngân hàng
Mã s: 60.31.12
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Ngiăhng dn khoa hc: PGS.TS S ỊNHăTHÀNH
Thành ph H Chí Minh, nm 2012
LIăCAMăOAN
“T ch tài chính ca các đn v hành chính nhà nc (nghiên cu
trng hp Chi cc Kim lâm TP.HCM)” là công trình nghiên cu khoa hc,
đc lp ca tôi. ây là đ tài Lun vn Thc s kinh t, chuyên ngành Kinh t
tài chính – ngân hàng. Lun vn này cha đc ai công b di bt k hình
thc nào.
Tác gi
Cù Th Mai Minh DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
44
Biu 2.4
nh mc khoán kinh phí thc hin t ch tài chính
giai đon 2008-2010
47
Biu 2.5
Quyt toán và d toán thc hin t ch tài chính giai
đon 2008-2010.
48
Biu 3.1
Quy trình qun tr da vào kt qu
66
Bng 2.1
D toán kinh phí thc hin t ch tài chính 2008-2010
46
Bng 2.2
T l ngân sách thc hin t ch phân b cho các mc
chi thng xuyên giai đon 2008-2010
48
Bng 2.3
Mc thu nhp tng thêm ca Chi cc Kim lâm giai
đon 2008-2010
49
MCăLC
Trang
TRANGăPHăBỊA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăCÁCăKụăHIU,ăCHăVITăTT
chính nhà nc 33
2.2 ánh giá kt qu thc hin t ch tài chính: nghiên cu Chi cc Kim
lâm TP.HCM 36
2.2.1 Gii thiu Chi cc Kim lâm 37
2.2.2 Quy trình hot đng Chi cc Kim lâm TP.HCM 41
2.2.3 Kt qu và nhng thay đi khi thc hin t ch tài chính 51
2.3 Nhng tn ti ca t ch tài chính 58
2.3.1 Khong trng 1 58
2.3.2 Khong trng 2 59
2.3.3 Khong trng 3 59
2.3.4 Khong trng 4 61
2.3.5 Khong trng 5 61
2.3.6 Khong trng 6 62
2.3.7 Khong trng 7 63
2.3.8 Khong trng 8 63
Ktălunăchngă2 65
CHNGă3- CÁCăGII PHÁP CIăTHINăTăCHăTÀI CHÍNH
CAăCÁCăNăVăHÀNH CHÍNHăNHÀăNCă(TRNGăHPăCHIă
CCăKIMăLỂMăTP.HCM) 66
3.1 S thay đi qun tr công ca các đn v hành chính nhà nc 66
3.1.1 Gii thiu 66
3.1.2 Mô hình qun tr theo kt qu 67
3.2 X lỦ các khong trng đi vi c ch t ch tài chính ca các đn v
hành chính nhà nc 73
3.2.1 X lỦ khong trng 1 70
3.2.2 X lỦ khong trng 2 70
3.2.3 X lỦ khong trng 3 71
3.2.4 X lỦ khong trng 4 72
3.2.5 X lỦ khong trng 5 72
2001-2010. Ln đu tiên trong quá trình ci cách, Chính ph đa ra mt
chng trình có tính chin lc dài hn, xác đnh rõ bn lnh vc ci cách là:
ci cách th ch, ci cách t chc b máy hành chính, xây dng phát trin đi
ng cán b, công chc và ci cách tài chính công. Ci cách tài chính công
cng là mt công tác trng tâm ca ci cách nn hành chính trong điu kin
nc ta tip tc chuyn đi mnh m t c ch tp trung quan liêu bao cp
sang nn kinh t th trng đnh hng XHCN, đc bit điu này càng cn
thit hn bao gi ht khi nc ta đư tr thành thành viên chính thc ca T
chc thng mi th gii WTO. nh hng ca ci cách tài chính công là
phi tin hành nghiên cu và áp dng c ch phân b kinh phí mi, dn dn
xóa b ch đ cp kinh phí theo s lng biên ch ca đn v hành chính thay
th bng tính toán kinh phí hot đng trên c s kt qu và cht lng hot
đng. Mt trong nhng vn đ đc quan tâm hin nay đ thc hin tt vic
ci cách tài chính công là thc hin c ch t ch, t chu trách nhim trong
vic qun lỦ hành chính đi vi đn v hành chính nhà nc. Trên c s đó,
Chính ph ban hành Ngh đnh s 130/2005/N-CP ngày 17/10/2005 quy
đnh v ch đ t ch, t chu trách nhim v s dng biên ch và kinh phí
2
qun lỦ hành chính đi vi các c quan qun lỦ Nhà nc (gi tt là c ch t
ch hay ch đ t ch). C ch t ch tài chính là mt phng tin nhm
nâng cao hiu qu và tính bn vng tài chính. Mc đích chính ca ch đ t
ch là phi thc s trao quyn t ch, t chu trách nhim cho đn v trong
vic t chc công vic, sp xp li b máy, s dng lao đng và ngun lc tài
chính đ hoàn thành nhim v đc giao; phát huy mi kh nng ca đn v
đ cung cp dch v công vi cht lng cao cho xư hi; nhm tng bc gii
quyt thu nhp cho đi ng CBCC và c ch t ch tài chính đư th hin đc
nhng mt tích cc trong công cuc ci cách nn tài chính công ca Chính
ph.
Tuy nhiên, qua thi gian thc hin t ch tài chính ti các đn v hành
thông qua các công vic ca các cán b công chc ti các phòng, ban, đn v
trc thuc ca Chi cc Kim lâm TP.HCM theo tng nhim v, s lng
công vic mô t ch yu tp trung vào các nhim v nh tuyên truyn ph
bin pháp lut; qun lỦ bo v và phòng cháy cha cháy rng; thanh tra kim
tra qun lỦ lâm sn và đng vt hoang dư; qun lỦ gây nuôi cu h đng vt
hoang dã. ng thi, cn c s liu v tình hình thu chi, quyt toán NSNN và
các báo cáo tng kt tình hình hot đng t nm 2008-2010 đ tác gi tin
hành phân tích, đánh giá nhng tn ti ca t ch tài chính; t đó tìm ra
nhng khong trng cn điu chnh đ hng đn tng cng quyn t ch tài
chính ca các đn v hành chính nhà nc trong tng lai.
5.ăCUăTRÚCăLUNăVN
Ngoài phn m đu, kt lun và ni dung lun vn đc thit k gm 3
chng:
4
Chng 1: C s lỦ lun v t ch tài chính ca các đn v hành chính
nhà nc.
Chng 2: Tình hình thc hin t ch tài chính ca các đn v hành
chính nhà nc (nghiên cu trng hp Chi cc Kim lâm TP.HCM)
Chng 3: Các gii pháp ci thin t ch tài chính ca các đn v hành
chính nhà nc (nghiên cu trng hp Chi cc Kim lâm TP.HCM) 5
CHNGă1
CăSăLụăLUNăVăTăCHăTÀIăCHệNHăCAăCÁCăNă
VăHÀNHăCHệNHăNHÀăNC
1.1 NHNGăTHAYăIăVăPHNGăTHCăQUNăLụăTÀIăCHệNHă
TRONGăKHUăVCăCỌNG
khuôn kh lut pháp cho phép), tng cng tính t ch, t chu trách nhim
ca các t chc công, mt khác hng các c quan kim tra, giám sát vào
đánh giá xem chính sách có thc hin đc mc tiêu đ ra hay không, và liu
có cách nào cùng đt đc mc tiêu nhng ít tn kém hn không. Nh vy,
có th nói rng vn đ hiu lc, hiu qu ca chính sách trong phng thc
qun tr theo kt qu tr thành vn đ trng tâm trong vic theo dõi, phân tích,
đánh giá các chính sách ca nhà nc. Mt lỦ do khác dn đn cn thit phi
thay đi v phng thc qun lỦ trong khu vc công, nht là ti các nc
đang phát trin nh Vit Nam, là vn đ sc ép ca tính dân ch, ca trình đ
phát trin kinh t – xư hi.
Hot đng ca các c quan, t chc thuc khu vc công ngày càng chu
s kim tra, kim soát cht ch hn, nghiêm ngt hn bi ngi dân, các nhà
đu t, các nhà tài tr trong và ngoài nc. Nhu cu đc cung cp các dch
v công có cht lng cao, chi tiêu ngân sách phi có hiu qu cao và vn đ
tính minh bch, rõ ràng trong hot đng ca các c quan Nhà nc ngày càng
tng lên. K t sau cuc khng hong tài chính châu Á nm 1997, vn đ s
minh bch và hiu qu hot đng, cht lng ca các dch v công mà Chính
ph cung cp là yu t tiên quyt trong các quyt đnh đu t vào mt quc
gia. Có th nói rng, ngày nay vn đ xp hng cht lng (hiu qu) hot
7
đng ca Chính ph đó tr thành mt vn đ ph bin, yêu cu ti thiu trên
các th trng tài chính; điu này cng ging nh h thng xp hng ri ro
trên các th trng tài chính. Thay đi phng thc qun lỦ tài chính theo
hng qun tr theo kt qu là mt yêu cu tt yu khách quan ca quá trình
phát trin nn kinh t - xư hi, xut phát t yêu cu thc tin cn phi nâng
cao hiu qu ca chính sách công và ngun ngân sách nhà nc phân b cho
vic thc hin các chính sách đó[18].
Trong vòng 20 nm tr li đây, nhng thay đi v phng thc qun lỦ
tài chính trong khu vc công Vit Nam có ba vn đ ln. Th nht, vic
hành ngân sách; ngay c vn đ v chi tiêu tin mt.
Qun lỦ tài chính s dng các ngun lc ngân sách sn có đ thc hin
nhng mc tiêu đư đc xác đnh. Mô hình qun lỦ tài chính c đin không
th gii quyt 2 vn đ là thâm ht ngân sách và hot đng không hiu qu.
Chính ph điu hành thâm ht mt cách tùy tin, đeo đui mt chính sách tài
khoá: chi vt thu, không có nhng hành đng c th đ thc hin ct gim
chi phí, nâng cao hiu qu. Qun lỦ tài chính là mt chc nng ca b máy
hành chính, mà nó không liên quan gì đn vic hoch đnh chính sách, không
tip cn đn vic lp ngân sách.
Mô hình c đin còn gi là qun lỦ ngân sách theo khon mc. Qun lý
tài chính công theo ngha rng đc h tr bi ngân sách, k toán và kim
toán. V ngân sách: thc hin ngân sách theo các khon mc đu vào. V k
toán: tp trung tính toán ngân sách và tài chính. V kim toán: kim tra tp
trung vào tính tuân th và kim toán tài chính.
1.1.3 Môăhìnhăqunătrăcôngămiă(NPM:ăNewăPublicăManagement)
Mô hình qun tr công mi có s tng đng gia qun tr công và qun
tr doanh nghip, các b phn hành chính chính ph đc xem nh là tng b
9
phn kinh doanh và hot đng theo chin lc cnh tranh; công dân đc
xem là khách hàng. Các c quan khu vc công hot đng không ch theo pháp
lut quy đnh mà còn theo quy lut tng th ca th trng: kinh t và hiu
qu.
Các nguyên lỦ ca mô hình qun tr công mi mang đc tính ch yu
hng v th trng, kt qu và khách hàng.
Hng v th trng: Mô hình NPM da vào gi thit c bn là cu trúc
th trng s dn đn vic qun tr hiu qu hn và cung cp dch v cht
lng hn. Mô hình NPM áp dng mt s phng pháp qun lỦ ca khu vc
t nh: chi tiêu công và thuê ngoài cung cp dch v công theo phng thc
đu thu. Qua đó, thu hp li khu vc công và tng cng mi quan h gia
Vit Nam thì các nguyên lỦ ca mô hình NPM vn có giá tr đ k tha có
chn lc vào qun tr công.
1.1.4 Môă hìnhă qună tră côngă hină điă (môă hìnhă qună tră côngă caă
Barnard-Simon)
Trong mô hình này, nhim v ch yu là duy trì mt khi lng đu vào
cn thit đ đm bo kh nng ca t chc cung cp dch v. Vai trò t chc
ca ngi qun lỦ tài chính là: cân bng s thay đi liên quan đn tài chính,
hng qun lỦ vào nhng vn đ thay đi đó và giám sát s thc hin tài
chính ca tt c các bên có liên quan. Mô hình qun tr công ca Barnard-
Simon đc thc hin vi s tng tác gia khu vc công, các t chc bên
ngoài và công dân vi nhng đc đim sau đây:
V ni dung qun lý: có ba ni dung ch yu sau: phát trin mng li
liên kt bên ngoài đ đt kt qu; thc hin mc tiêu qun lỦ trong mi liên
kt vi các t chc; thc hin mi quan h t chc t nhiu phía.
V giám sát và đánh giá: kim tra tp trung vào đu ra, kt qu, kinh t,
11
hiu qu và tính hp lỦ.
Tóm li, mô hình qun tr công hin đi, các đn v công thc hin
nhim v ca mình trong mt liên minh t chc ln hn. Kt qu là, c quan
công quyn không ch phi gii v qun lỦ h thng bên trong t chc mình,
qun lỦ tài chính, qun lỦ ngun nhân lc, công ngh thông tin mà còn phi
qun lỦ các nhóm có li ích liên quan bên ngoài đ đt kt qu chính sách
mong đi và cht lng cao ca dch v công. Mô hình này đc xem là nn
tng lỦ thuyt đ hng đn nâng cao cht lng dch v công thông qua vic
thuê các đn v bên ngoài thc hin trong điu kin ngun lc đn v có
hn[20].
1.2 TăCHăTÀIăCHệNHăVÀăQUNăTRăCỌNGăMI
Do xut phát t nn qun lỦ hành chính tp trung, quan liêu, bao cp
chuyn sang qun lỦ hành chính trong nn kinh t th trng, mt s nhng
nhau. Qun tr ca các đn v công không thoát ra khi phng thc tp trung
kim soát các yu t đu vào. Kim tra ni b hay bên ngoài ch yu tp
trung vào đánh giá tính tuân th các khon mc chi tiêu hn ci thin kt qu
hot đng. Các đo lng đu ra cng nh đánh giá kt qu thc hin không
đc quan tâm đúng mc. Ngi qun lỦ và đi ng CBCC không có đ
thông tin v kt qu trong quá trình phân b ngun lc.
Qun tr công mi vi phng thc qun tr theo kt qu chính là chuyn
t vic chú trng đn đu vào hoc các hot đng đc trin khai đ thc hin
chính sách sang các cp kt qu (đu ra, kt qu, tác đng) mà chính sách
nhm đt ti. Tuy nhiên, cng cn lu Ủ rng, qun tr theo kt qu không
phi là t b hoàn toàn vic kim soát đu vào và hot đng đ chuyn sang
kim soát đu ra, kt qu mà là gim bt s chú trng đn đu vào/hot đng
và to mt sân chi ci m, linh hot hn cho các đn v thc hin chính sách
13
đ h t tìm ra nhng phng pháp thc hin chính sách tt nht. ng thi,
các c quan theo dõi, giám sát tình hình thc hin chính sách s quan tâm hn
đn câu hi: liu chính sách có đt đc Ủ đ mong mun ca mình hay
không – điu mà trong phng thc qun tr theo đu vào thng b ng.
Qun tr công theo kt qu tng thêm tính t ch cho các đn v thc
hin chính sách, và tng cng s phi hp gia các đi tác thc hin chính
sách. Ngoài ra, qun tr theo kt qu hng công tác kim tra, kim soát và
đánh giá chính sách đc thc hin theo mt quy trình m. Mi ngi dân, t
chc xư hi, doanh nghip… đu có th d dàng kim tra, kim soát và đa ra
nhng đánh giá mt cách đúng đn hot đng và kt qu hot đng ca các c
quan nhà nc da trên các mc tiêu, tiêu chí đánh giá đư đc xác lp trong
các k hoch hot đng, d toán ngân sách ca chính sách. Qun tr công theo
kt qu góp phn đi mi phng thc qun lỦ, điu hành chính sách ca khu
vc công, đm bo hiu qu và hiu lc ca các chính sách. ng thi, nó
giúp nâng cao tính minh bch và trách nhim gii trình. Phng thc này còn
chính đư th hin đc nhng mt tích cc trong công cuc ci cách nn tài
chính công ca Chính ph.
i tng thc hin t ch theo Ngh đnh 130 là tt c các c quan
hành chính nhà nc có tài khon và con du riêng đc c quan nhà nc có
thm quyn giao biên ch và kinh phí qun lỦ hành chính. Ngh đnh quy đnh
rõ quyn ch đng trong vic s dng biên ch; nu biên ch thc t thp hn
so vi ch tiêu đc giao, c quan vn đc bo đm kinh phí qun lỦ hành
chính theo ch tiêu biên ch đc giao…Ngoài ngun kinh phí ngân sách nhà
nc cp theo quy đnh, đn v đc s dng khon thu phí, l phí đc đ
li theo ch đ quy đnh; các khon thu hp pháp khác đc pháp lut cho
phép. Kinh phí đc giao theo hai loi: Kinh phí giao thc hin ch đ t ch
15
và kinh phí giao không thc hin ch đ t ch. Kt thúc nm ngân sách, sau
khi hoàn thành nhim v đc giao, c quan thc hin t ch đc s dng
kinh phí tit kim đ: (1) B sung thu thp cho cán b, công chc theo h s
tng thêm qu tin lng nhng ti đa không quá 1,0 ln so vi Nhà nc
quy đnh; (2) Chi khen thng và phúc li; (3) Lp qu d phòng đ n đnh
thu nhp cho cán b, công chc; (4) S kinh phí tit kim đc, cui nm
cha s dng ht đc chuyn sang nm sau tip tc s dng.
Quyn t ch đi vi các t chc s nghip theo Ngh đnh 43 đc th
hin trên ba ni dung ln là: t ch v thc hin nhim v; t ch v t chc
biên ch và t ch v tài chính. Hot đng ca các đn v s nghip là mt b
phn ca nn kinh t và có v trí quan trng đc bit trong nn kinh t quc
dân. n v SNCT là các đn v s nghip công, do vy đc đim hot đng
trc ht ging vi các đn v s nghip nói chung là phc v xư hi không
vì mc đính li nhun; hot đng gn lin vi các mc tiêu và chng trình
Chính ph và sn phm to ra mang li li ích to ln cho c nn kinh t; đng
thi cng có nhng đc đim riêng ca mt đn v hot đng có thu, nh
hng quyt đnh đn c ch qun lỦ tài chính ca đn v. Các đc đim đó
chính Nhà nc.
Là nhng đn v do nhà nc
thành lp hot đng có thu thc
hin cung cp các dch v công
cng và các dch v nhm duy trì
s hot đng bình thng ca
các ngành kinh t quc doanh.
Mc
tiêu
Sp xp, t chc b máy tinh gn,
s dng lao đng, kinh phí qun lỦ
hành chính tit kim;
Tng hiu sut lao đng, hiu qu
s dng kinh phí qun lỦ hành
chính, tng thu nhp cho CBCC;
Gn trách nhim ca Th trng
và CBCC.
Sp xp, t chc b máy, s
dng lao đng và ngun lc tài
chính hiu qu;
Cung cp dch v công cht
lng cao, tng thu nhp cho
ngi lao đng;
Xư hi hoá, quan tâm đu t
trong vic cung cp dch v cho
xư hi.
Quyn
hn
Chi
hot
đng
Chi thng xuyên:
Chi thanh toán cho cá nhân;
Chi nghip v chuyên môn;
Chi thng xuyên khác;
Chi không thng xuyên
Mua sm, sa cha ln TSC;
Thc hin các nhim v đt xut;
Chi tinh gin biên ch, tr cp
thôi vic;
Chi đào to, bi dng CBCC;
Chi KTX khác.
Chi thng xuyên
Chi HTX theo nhim v giao;
Chi HTX phc v thu phí;
Chi thng xuyên khác;
Chi không thng xuyên
Chi nhim v khoa hc và công
ngh; Chi bi dng cán b, viên
chc; Chi thc hin chng trình
mc tiêu quc gia; Chi nhim v
đt xut; Chi thc hin tinh gin
biên ch; Chi KTX khác.
c đim hot đng ca các c quan hành chính nhà nc rt khác đc
đim hot đng ca các đn v s nghip nên quyn TCTC đi vi các ngun