B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH LÊ TH NGC PHNG
GII PHÁP QUN LÝ RI RO TÍN DNG
TI NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM

LUN VN THC S KINH T

TP. H CHÍ MINH: NM 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

Tôi xin chu mi trách nhim v li cam đoan ca mình.

Tp. H Chí Minh, ngày tháng nm 2011

Tác gi lun vn

Lê Th Ngc Phng

Kt lun chng 1…………………………………………………………… 22 CHNG 2: THC TRNG QUN LÝ RI RO TÍN DNG TI NGÂN
HÀNG U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 23
2.1 Gii thiu chung v Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam 23
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin ca BIDV: 23
2.1.2 Kt qu hot đng kinh doanh ca BIDV qua 5 nm giai đon 2006-
2010 và 6 tháng đu nm 2011 25
2.2 Tình hình hot đng tín dng giai đon 2006-2010 và 6 tháng đu nm
2011 33
2.2.1 C cu tín dng: 33
2.2.2 Cht lng tín dng 37
2.2.3 Trích lp d phòng ri ro 38
2.3 Thc trng qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng u t và Phát trin
Vit Nam (BIDV) 39
2.3.1 Mô hình qun lý ri ro tín dng ti BIDV 39
2.3.1.1 Hn ch ca mô hình t chc Hi s chính trc d án tái cu
trúc TA2 39
2.3.1.2 Xây dng mô hình t chc theo thông l quc t - d án tái cu
trúc TA2 41
2.3.1.3 Chc nng, nhim v qun lý ri ro tín dng ca các Phòng Ban
theo mô hình mi 43
2.3.2 Các k nng thc hin thm đnh và đánh giá ri ro tín dng: 44
2.3.2.1 Yêu cu đi vi cán b làm công tác qun lý ri ro tín dng 44
2.3.2.2 Các k nng thm đnh và đánh giá ri ro 45
2.3.3 ánh giá v qun lý ri ro tín dng ti BIDV 45
2.3.4 Chính sách qun lý ri ro tín dng trong thi gian ti 49
2.4 iu tra, kho sát thc t v nguyên nhân, gii pháp ri ro tín dng và

67
3.2.4.3 Nâng cao vai trò kim tra, kim soát ni b 68

3.2.4.4 Thc hin tt quy đnh phân loi n và trích lp d phòng ri ro
hng ti đáp ng quy đnh v t l an toàn vn theo ca chun mc
Basel II. 69
3.3 Mt s kin ngh vi c quan hu quan 70
3.3.1 Hoàn thin c ch chính sách và môi trng pháp lý đi vi đi vi
hot đng tín dng ngân hàng 70
3.3.2 Tng cng công tác thanh tra, giám sát, đánh giá ca Ngân hàng nhà
nc đi vi hot đng ngân hàng 73
Kt lun chng 3……………………………………………………………… 74
KT LUN
75
TÀI LIU THAM KHO
PH LC DANH MC BNG BIU Bng 2.1: C cu tín dng theo loi hình vay
Bng 2.2: Phân loi n qua các nm
DANH MC  TH - HÌNH V * th
Biu đ 2.1: Tng tài sn
Biu đ 2.2: Tin gi và các khon phi tr khách hàng
Biu đ 2.3: Li nhun sau thu
Biu đ 2.4: Cho vay, ng trc khách hàng
Biu đ 2.5: T trng cho vay theo ngành ngh kinh t nm 2010
Biu đ 2.6: T trng cho vay theo loi hình doanh nghip nm 2005,2010
Biu đ 2.7: Mc đ nh hng ca các loi ri ro đn doanh thu và hot đng kinh
doanh ca BIDV
Biu đ 2.8: Mc đ quan trng ca các bc trong quá trình cp tín dng cho khách
hàng
Biu đ 2.9: Mc đ ph bin ca nhng nguyên nhân làm phát sinh ri ro tín dng
Biu đ 2.10: Mc đ quan trng ca các gii pháp
*Hình v:
Hình 1.1: Các loi ri ro tín dng
Hình 2.1: Mô hình t chc Hi s chính trc d án tái cu trúc TA2
Hình 2.2:Khi QLRR sau d án TA2

đnh đc v th là 1 trong nhng ngân hàng dn đu trên c nc.  thc hin mc
tiêu phát trin an toàn - bn vng, trong hot đng ca mình Ngân hàng u t và
Phát trin Vit Nam thì ri ro tín dng phi đc qun lý, kim soát mt cách bài bn
và có hiu qu, đm bo tín dng hot đng trong phm vi ri ro chp nhn đc, gim
thiu các thit hi phát sinh t ri ro tín dng và tng thêm li nhun kinh doanh
ca
Ngân hàng.
T nhn thc đc yêu cu ca thc tin, tôi chn đ tài : “ Gii pháp qun lý ri
ro tín dng ti ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam” đ làm đ tài lun vn thc
s kinh t ca mình đ t đó nhn din du hiu, tìm ra nguyên nhân, đ ra gii pháp
hu ích cho vic qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam
2. Mc đích nghiên cu:
 tài nghiên cu mun hng đn các mc tiêu:
H thng hóa các lý lun v hot đng tín dng và ri ro trong hot đng tín
dng.
Phân tích thc trng hot đng tín dng và các nguyên nhân dn đn ri ro tín
dng ti Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
Trên c s lý lun, phân tích thc trng và nguyên nhân, đ tài nêu ra mt s
gii pháp nhm hn ch ri ro cho hot đng tín dng ti Ngân hàng u t và Phát
trin Vit Nam.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
-
i tng nghiên cu ca đ tài là ri ro tín dng và qun lý ri ro tín dng.
- Phm vi nghiên cu: đ tài tp trung nghiên cu nhng ri ro tín dng, thc trng và
các bin pháp qun lý ri ro tín dng ti
Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam
trên c s d liu t nm 2006 đn nay t đó đa ra các gii pháp nhm đ hn ch
ri ro tín dng.
3


trình tham gia hot đng trong lnh vc ngân hàng đ đa ra các ý kin, nhn đnh,
4

gii pháp, nhm đm bo tuân th các chun mc trong hot đng kinh doanh ca
ngân hàng nói chung và hot đng tín dng nói riêng.
Qua vic nghiên cu các nguyên nhân dn đn ri ro trong hot đng tín dng và
đ xut gii pháp nhm hn ch ri ro, vi mong mun nhng suy ngh, đ xut và
nhng gì mình hc hi đc s giúp ích cho công vic thc t, t đó góp phn nâng
cao mc đ hiu qu và an toàn trong hot đng tín dng ni Ngân hàng tôi đang công
tác, và xa hn na, mong mun đ tài nghiên cu s đc áp dng trong hot đng
ca các Ngân hàng thng mi Vit Nam.
6. Kt cu lun vn:
Ngoài phn m đu và phn kt lun, lun vn đc chia làm 3 chng, c th:
Chng 1: Lý lun v qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng thng mi
Vit Nam.
Chng 2: Thc trng qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng u t và Phát
trin Vit Nam
Chng 3: Gii pháp qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng u t và Phát
trin Vit Nam
5

CHNG 1: LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG VÀ QUN LÝ RI
RO TÍN DNG
1.1 Tín dng
1.1.1 Khái nim
Tín dng là mt giao dch v tài sn (tin hoc hàng hoá) gia bên cho vay
(ngân hàng và các đnh ch tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghip và
các ch th khác), trong đó bên cho vay chuyn giao tài sn cho bên đi vay s dng
trong mt thi hn nht đnh theo tho thun, bên đi vay có trách nhim hoàn tr vô
điu kin vn gc và lãi cho bên cho vay khi đn hn thanh toán.

+ Mua các phiu bán hàng tiêu dùng và máy móc nông nghip tr góp. + Nghip v
bao thanh tóan (nghip v factoring).
Ngoài các loi cho vay trên đây, ngân hàng còn thc hin các nghip v bo lãnh
cho khách hàng bng uy tín ca mình.
1.2 Ri ro tín dng và quy trình qun lý ri ro tín dng
1.2.1 Khái nim:
Ri ro là mt s không chc chn hay mt tình trng bt n. Tuy nhiên, ch có
tình trng không chc chn nào có th c đoán đc xác sut xy ra mi đc xem
là ri ro. Nhng tình trng không chc chn nào cha tng xy ra và không c
đoán đc xác sut xy ra đc xem là s bt trc.
Ri ro còn đc đnh ngha nh là s khác bit gia giá tr thc t và giá tr k
vng. ây là c s đ có th đo lng ri ro. Khi nói đn ri ro, cn lu ý mi quan
h gia ri ro và li nhun (risk-return trade -off).
nh ngha truyn thng: Ri ro trong hot đng ngân hàng là nhng bin c
không mong đi xy ra, gây mt mát, thit hi tài sn, thu nhp ca ngân hàng trong
quá trình hot đng.
7

nh ngha hin đi: Ri ro trong hot đng ngân hàng là kh nng nhng s
kin cha chc chn trong tng lai s làm cho ch th là các NHTM không th đt
đc nhng mc tiêu chin lc và mc tiêu hot đng, cng nh chi phí c hi ca
vic làm mt đi nhng c hi th trng.

Có nhiu đnh ngha v ri ro tín dng:
Ri ro tín dng: là ri ro v s tn tht tài chính, phát sinh t vic
khách
hàng đi vay không thc hin hoc thc hin không đúng các ngha v tr n đúng hn
theo cam kt hoc vic khách hàng mt kh nng thanh toán. iu này có ngha là
các khon thanh toán bao gm c phn gc và lãi vay có th b trì hoãn, thm chí là
không đc hoàn tr, và hu qu là s nh hng nghiêm trng đn s luân chuyn
1.2.2.2 Nguyên nhân gây ra ri ro tín dng
* Nguyên nhân khách quan
- Do tình hình kinh t, chính tr, xã hi trong nc:
Tình hình kinh t, chính tr, xã hi s nh hng đn toàn b hot đng ca
mi đi tng tham gia vào nn kinh t đó. Kinh t b suy thoái, lm phát s khin
cho doanh nghip vay vn gp khó khn, phá sn, không tr n đc cho ngân
hàng; còn đi vi cá nhân vay vn s b tht nghip, thu nhp sút gim nên cng
khó có kh nng tr n cho ngân hàng.
Hot đng tín dng ca các NHTM hin nay chu s điu chnh, chi phi ca
khá nhiu lut, vn bn di lut chng chéo, không rõ ràng, không hp lý, thiu
tính cht ch và cha tht s hoàn chnh.
Chính Ph thng xuyên ban hành mi các chính sách v thu, v xut nhp
khu, hoc các quy đnh v đt đai, nhà …Khi mt chính sách b thay đi đt ngt
s nh hng đn hot đng sn xut, kinh doanh, nh hng đn k hoch, cng
nh kh nng d báo sc tiêu th trên th trng ca các doanh nghip.
9

Vic thay đi chính sách ca quc gia hay nn kinh t khng hong, đt nc
có chin tranh, thiên tai cng làm cho các doanh nghip không kp thay đi, thích
ng vi nhng điu kin mi v môi trng kinh doanh t đó gp khó khn trong
hot đng sn xut kinh doanh và nh vy khon tín dng ca ngân hàng cng cha
đng nhiu ri ro.
- Do tình hình kinh t, chính tr th gii
Trong tình hình th gii đang trong xu hng toàn cu hóa hin nay, mi
tình hình bin đng v kinh t, chính tr  bt c quc gia nào, khu vc nào đu nh
hng nht đnh đn nn kinh t, chính tr trong nc t đó làm gia tng nguy c ri
ro tín dng ca ngân hàng.
* Nguyên nhân ch quan

1.2.2.3 Các du hiu nhn bit ri ro tín dng:
Các du hiu tài chính: Các ch s thanh khon , các ch s kh nng sinh li
cho thy du hiu suy yu, c cu vn không hp lý, các vòng quay hot đng th
hin s suy yu
Các du hiu phi tài chính:
Du hiu liên quan đn ngân hàng :
 Gim sút mnh s d tin gi
 Công n gia tng
 Mc đ vay thng xuyên
 Yêu cu khon vay vt quá nhu cu d kin
 Chp nhn s dng ngun tài tr lãi sut cao
 Chm thanh toán n gc và lãi cho ngân hàng
Du hiu liên quan đn phng pháp qun lý vi khách hàng:
 Thay đi v c cu nhân s trong h thng qun tr
 Xut hin s bt đng trong h thng điu hành
 Ít kinh nghim, xut hin nhiu hành đng nht thi
 Thuyên chuyn nhân viên quá thng xuyên
 Tranh chp trong quá trình qun lý
 Chi phí qun lý bt hp pháp
11

 Qun lý có tính gia đình tr
Du hiu vn đ k thut và thng mi:
 Khó khn trong phát trin sn phm mi, hoc không có sn phm thay th
 Nhng thay đi chính sách ca Nhà Nc
 Sn phm có tính thi v cao
 Có biu hin ct gim chi phí
 Thay đi trên th trng v lãi sut, t giá, mt khách hàng ln, vn đ th
hiu …
Du hiu v x lý thông tin tài chính:

dng do Hi đng qun tr phê duyt, và xây dng chính sách và quy trình đ nhn
dng, đo lng, kim soát và hn ch ri ro tín dng. Nhng chính sách và quy trình
này cn ch rõ ri ro tín dng trong toàn b hot đng ca Ngân hàng  tng khon
tín dng cng nh  cp đ qun lý danh mc.
Nguyên tc 3:
Ngân hàng cn phi xác đnh và qun lý ri ro tín dng phát sinh trong tt các
sn phm và các hot đng. Ngân hàng phi đm bo rng ri ro ca các sn phm
và hot đng mi phi đc kim soát và thc hin theo quy trình qun lý ri ro
thích hp trc khi sn phm và hot đng đó đc ban hành hoc trin khai và
phi đc phê duyt trc bi hi đng qun tr hoc mt u ban thích hp.
Các nguyên tc này quy đnh ngân hàng cn phi thit lp mt môi trng ri
ro tín dng phù hp hay nói cách khác là phi xác đnh đc mc đ chp nhn ri
ro hay khu v ri ro ca Ngân hàng (Risk appetite).
Thc hin theo mt quy trình cp tín dng hp lý
Nguyên tc 4:
Ngân hàng phi hot đng trong phm vi các tiêu chí cp tín dng đc xác
đnh rõ ràng và hiu qu. Nhng tiêu chí này cn bao gm nhng ch s rõ ràng v
th trng mc tiêu ca Ngân hàng và s hiu bit thu đáo ca ngi vay vn hay
đi tác, ngun tr n ca khách hàng cng nh mc đích và c cu tín dng.
Nguyên tc 5:
13

Ngân hàng phi xây dng các hn mc tín dng tng th cho mi khách hàng
hoc đi tác vay vn, hoc nhóm khách hàng có liên quan đc tng hp li theo
các loi ri ro khác nhau theo các phng pháp có ngha và có th so sánh đc c
trong s ngân hàng và s kinh doanh c trong và ngoài bng tng kt tài sn.
Nguyên tc 6:
Ngân hàng cn phi có quy trình rõ ràng cho vic phê duyt mi, sa đi, cp
li hoc tái tài tr các khon tín dng hin ti.
Nguyên tc 7:

(Stress testing).
m bo kim soát đy đ ri ro tín dng
Nguyên tc 14:
Ngân hàng phi xây dng h thng rà soát, đánh giá đc lp và liên tc quy
trình qun lý ri ro tín dng ca ngân hàng, kt qu rà soát phi đc báo cáo trc
tip Hi đng Qun tr và Ban điu hành.
Nguyên tc 15:
Ngân hàng phi đm bo rng chc nng cp tín dng đc qun lý đúng mc
và ri ro tín dng đc kim soát theo các gii hn và chun mc ni b. Ngân
hàng cn thit lp và thc thi h thng kim tra ni b và các thông l khác đ đm
bo rng các trng hp ngoi l so vi chính sách, quy trình và hn mc đc báo
cáo mt các kp thi ti cp qun lý thích hp đ x lý.
Nguyên tc 16:
Ngân hàng phi có h thng cnh báo sm đi vi các khon tín dng có nguy
c gim sút, qun lý các khon cho vay có vn đ và các trng hp n xu tng
t.
Nh vy trong xây dng mô hình qun lý ri ro tín dng, nguyên tc Basel có
mt s đim c bn:
- Phân tách b máy cp tín dng theo các b phn tip th, b phn phân tích
tín dng và b phn phê duyt tín dng cng nh trách nhim rch ròi ca các b
phn tham gia.
- Nâng cao nng lc ca nhân viên qun lý ri ro tín dng.
15

- Xây dng mt h thng qun lý và cp nht thông tin hiu qu đ duy trì mt
quá trình đo lng, theo dõi tín dng thích hp, đáp ng yêu cu thm đnh và qun
lý ri ro tín dng.
* Ni dung ca qun lý ri ro tín dng
Khái nim qun lý ri ro tín dng: Qun lý ri ro tín dng là quá trình ngân
hàng tác đng đn hot đng tín dng thông qua b máy và công c qun lý đ

Vic qun lý ri ro tín dng có nh hng rt ln đn s thành công hay tht
bi ca mt ngân hàng.  hu ht các ngân hàng trên th gii, nguyên nhân ch yu
ca các v đ v liên quan trc tip đn vic buông lng các tiêu chun cp tín
dng vi khách hàng vay, các bên đi tác, đn vic qun tr danh mc kém hiu qu,
hoc thiu quan tâm đn nhng thay đi ca môi trng kinh t. Qun lý ri ro tín
dng vì th luôn đc coi là hot đng trung tâm ca mi ngân hàng.
Vic qun lý ri ro tín dng tt giúp Ngân hàng la chn đc nhng khách
hàng có nng lc pháp lý, đáp ng đc kh nng tài chính, có kh nng tr gc lãi
đn hn cho Ngân hàng. Qua đó giúp cho vic tài tr vn thc s hiu qu đn tng
đi tng khách hàng giúp các doanh nghip đáp ng đc các yêu cu v vn
trong sn xut, nâng cao nng lc cnh tranh
Nhn dng ri ro tín dng
- Nhu cu vay vn tng cao so vi doanh thu, vòng quay vn chm.
- Doanh nghip s dng vn sai mc đích
- Thay đi c cu qun tr, ban lãnh đo doanh nghip
- Sn phm tiêu th chm, hàng tn kho ngày càng tng
- Các khon phi thu ln, xut hin nhng khon thu khó đòi
- Báo cáo tài chính không rõ ràng minh bch, có nhiu báo cáo tài chính khác
nhau
- Có nhng thông tin xu nh hng đn hot đng kinh doanh ca doanh
nghip
- Thng xuyên gia hn, điu chnh k hn n
- Ban lãnh đo doanh nghip luôn lng tránh hoc trì hoãn trong vic thc hin
các yêu cu ca Ngân hàng