B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN VN DNG
 TÀI:
NHN DNG VÀ C LNG THIT HI VÔ HÌNH
CA NGI DÂN B THU HI T D ÁN THO CM VIÊN
HUYN C CHI, THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T Thành ph H Chí Minh, nm 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN VN DNG
 TÀI:
NHN DNG VÀ C LNG THIT HI VÔ HÌNH
CA NGI DÂN B THU HI T D ÁN THO CM VIÊN
HUYN C CHI, THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành: KINH T PHÁT TRIN
Mã s: 60.31.05
LUN VN THC S KINH T
Ngi Hng dn Khoa hc
TS. NGUYN HU DNG
Thành ph H Chí Minh, nm 2011
NGUYN VN DNG

iii
MC LC
Trang

DANH MC CÁC BNG vi
DANH MC CÁC HÌNH viii
CHNG 1: PHN M U 1
1.1. Vn đ nghiên cu 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
1.2.1.Mc tiêu chung 3
1.2.2. Mc tiêu c th 3
1.3. Câu hi nghiên cu 3
1.4. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.4.1. i tng nghiên cu 3

2.4.3.4. Phng vn th 25
CHNG 3
: KT QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN 27
3.1. Tng quan v tình hình s dng và thu hi đt huyn C Chi 27
3.1.1. Tình hình s dng và bin đng đt nông nghip giai đon (2005 – 2010) 27
3.1.2. Tình hình thu hi đt trên đa bàn Huyn 28
3.2. Tình hình kinh k-xã hi h gia đình 30
3.2.1. Gii tính, tình trng và v trí gia đình đi tng kho sát 30
3.2.2.  tui 31
3.2.3. Quy mô h gia đình 31
3.2.4. Trình đ hc vn và ngh nghip 32
3.2.5. Thu nhp 33
3.3. Kin thc và s hiu bit ca ngi dân đi vi thu hi đt 34
3.4. Phân tích thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt 38
3.4.1. Thay đi v điu kin kinh t, bao gm vic làm và thu nhp 38
3.4.1.1. Tình hình vic làm ca ngi dân sau thu hi đt 38
3.4.1.2. Tình hình thay đi vic làm trc và sau thu hi đt 40
3.4.1.3. Nhng khó khn trong quá trình chuyn đi vic làm 41
3.4.1.4. nh hng ca thu hi đt đn vic làm và thu nhp 42
3.4.1.5. Các yu t nh hng đn vic làm và thu nhp ca ngi dân 44
3.4.2. Thay đi các điu kin tip cn giáo dc và đào to 49
3.4.3. Thay đi vn t nhiên và nhân to 52
3.4.3.1. Mt đt 52
3.4.3.2. Mt nhà  52
3.4.3.3. H tng c s phc v đi sng 54
3.4.4. Thay đi trong vic tip cn các dch v xã hi 55
3.4.5. Thay đi v môi trng 56
3.4.6. Thay đi các mi quan h xã hi 57
3.5. c lng mc sn lòng chp nhn bi thng 61
v

vi
DANH MC CÁC BNG

Bng 2.1. Công c đo lng thay đi phúc li 11
Bng 2.2: nh ngha các bin trong mô hình nghiên cu 20
Bng 3.1.Tình hình bin đng đt nông nghip giai đon 2005 – 2010 27
Bng 3.2. Din tích đt phi thu hi giai đon 2006 – 2010 29
Bng 3.3. Gii tính và tình trng gia đình 30
Bng 3.4.  tui ca đi tng phng vn 31
Bng 3.5. Quy mô h gia đình trc và sau thu hi đt 31
Bng 3.6. Trình đ hc vn và ngh nghip ca đi tng phng vn 32
Bng 3.7. Thu nhp ca h gia đình trc và sau thu hi đt 34
Bng 3.8. Lý do gn bó vi ni  c trc khi thu hi đt 35
Bng 3.9. Thái đ ca ngi dân đi vi thu hi đt 35
Bng 3.10. Nhng nh hng ca thu hi đt đn đi sng ngi dân 37
Bng 3.11. Thay đi vic làm sau thu hi đt 38
Bng 3.12. Nguyên nhân mt vic làm 39
Bng 3.13. Các hình thc s dng tin đn bù 42
Bng 3.14. nh hng ca thu hi đt đn vic làm 43
Bng 3.15. Thu nhp h gia đình sau thu hi đt 45
Bng 3.16. Ngh nghip phân theo đ tui ca đi tng phng vn 46
Bng 3.17. Ngh nghip phân theo trình đ hc vn 46
Bng 3.18. Thu nhp phân theo trình đ hc vn 47
Bng 3.19. Thay đi v điu kin hc tp 49
Bng 3.20. iu kin hc tp sau thu hi đt 50
Bng 3.21. Thit hi ca ngi dân khi b mt vn t nhiên 52
Bng 3.22. ánh giá h tng c s sau thu hi đt 54

Hình 3.7. iu kin nhà  sau thu hi đt 53
DANH MC CÁC CH VIT TT
CBCC: Cán b công chc
CVM: Phng pháp đánh giá ngu nhiên
DVXH: Dch v xã hi
LNN: Lao đng nông nghip
LPT: Lao đng ph thông
LTD: Lao đng t do
NV: Nhân viên
THCS: Trung hc c s
TH: Thu hi đt
THPT: Trung hc ph thông
WTA: Mc sn lòng chp nhn
WTAC: Mc sn lòng chp nhn bi thng
WTP: Mc sn lòng tr
1
CHNG 1
PHN M U
1.1. Vn đ nghiên cu
Phát trin công nghip và chnh trang đô th là xu hng tt yu trên toàn th
gii và mi nc có cách thc hin riêng, trong đó thu hi đt là cách thc thng
đc thc hin nht.
Có th nhn thy, quá trình thu hi đt không ch đn gin là đa mt b
phn dân c t ni  này sang ni  khác, mà còn liên quan đn rt nhiu vn đ
nh: vic làm, môi trng sng, điu kin tip cn các dch v xã hi, các quan h
xã hi,… Do đó, gii to, di di và tái đnh c cn đc nhìn nhn là mt quá trình
thay đi sinh k ca mt b phn dân c hn là ch dng li  vic xem xét nh là
mt quá trình thay đi ch  ca ngi dân.
Theo B nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam (2009), sau khi b
thu hi đt, có ti 13% s lao đng nông nghip chuyn sang ngh mi và có ti

và n đnh cuc sng cho ngi dân trên đa bàn huyn. Tuy nhiên, các d án phc
v nhu cu phát trin và chnh trang đô th ca huyn nói riêng và thành ph H Chí
Minh nói chung đã có tác đng to ln đn mt b phn ngi dân, nht là nhng
ngi dân b thu hi đt t các d án này. Vn đ đt ra là phi chm lo ti đa đi
sng ngi dân b nh hng, phi đm bo cho ngi dân b thu hi đt có đi
sng bng hoc tt hn trc khi b thu hi đt. Mun thc hin đc yêu cu đó
ngoài vic bi thng nhng thit hi v đt đai, nhà ca,… nh trc đây, còn phi
tính đn các chi phí “tái khôi phc” đi sng ngi dân hay còn gi là “chi phí vô
hình” và phi đc c th hóa thành các điu khon trong chính sách gii ta, đn
bù và tái đnh c.
Chính sách gii ta, đn bù và tái đnh c là mt trong nhng ch đ mà gn
đây đc các k hp Quc Hi bàn bc và tho lun. Gn đây nht B trng B
Tài nguyên Môi trng Phm Khôi Nguyên đã trao đi vi báo gii nhân bui giao
lu trc tuyn do B ch trì phi hp vi 64 S đ gii đáp các ý kin ca nhân dân
và doanh nghip din ra ngày 29/08/2008, ông nói: “ Chúng ta đã quan tâm đn
vn đ đn bù nhng ch mi quan tâm ti giá tr hu hình, còn giá tr vô hình thì
cha nhiu, giá tr vô hình là sau khi thu hi đt, ngi dân không còn đt đ làm
n thì cuc sng nh th nào…”. Theo B trng thì giá tr vô hình bng khong
40-50% giá tr hu hình (giá đn bù) ca đt. Th nhng, tt c mi ch là ý tng,
còn quy đnh rõ ràng, cách tính giá tr vô hình ra sao thì hin ti cha có.
Xut phát t ý tng trên, tôi chn thc hin đ tài “Nhn dng và c
lng thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt thuc D án Tho Cm Viên
huyn C Chi, thành ph H Chí Minh”.
3
1.2. Mc tiêu nghiên cu
1.2.1.Mc tiêu chung
Nhn dng và c lng thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt thuc
d án Tho Cm Viên huyn C Chi, Thành ph H Chí Minh, t đó đ xut các
chính sách đn bù thit hi vô hình.
1.2.2. Mc tiêu c th

Do gii hn v thi gian và ngun lc nên nghiên cu ch tp trung kho sát
các h gia đình thc hin tái đnh c trên trên đa bàn 03 xã An Nhn Tây, An Phú
và Phú M Hng, không kho sát nhng h gia đình đã di chuyn sang đa phng
khác, do rt khó khn trong vic truy tìm các h và hn ch v thi gian.
1.5. Phng pháp nghiên cu
1.5.1. Phng pháp thu thp s liu
- S liu s cp: tin hành điu tra, kho sát 150 h dân b thu b hi đt bng
cách phng vn trc tip bng bn câu hi.
- S liu th cp: đc thu thp t các phòng ban chuyên môn ca huyn
nh: phòng thng kê, Ban bi thng và gii phóng mt bng và Ban qun lý d án
huyn C Chi, và các s liu thng kê liên quan khác.
1.5.2. Phng pháp nghiên cu
- Phng pháp đánh giá ngu nhiên (CVM): là phng pháp đ thu thp d
liu, dùng đ xác đnh thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt bng cách xây
dng bn câu hi đ hi trc tip nhng h gia đình b thu hi đt.
 đây, đ tài s dng phng pháp đánh giá ngu nhiên bi vì nhng thit
hi do vic thu hi đt gây ra đc xem nh là nhng thit hi không có th trng
đ so sánh và đi chiu. Chúng ta ch có cách hi xem h s la chn nh th nào
nu đc đt vào mt tình hung nht đnh, ngha là h phi quyt đnh trong
trng hp gi đnh do ngi nghiên cu đt ra trong mt điu kin môi trng
nht đnh.
- Phng pháp thng kê mô t: nhm mô t và nhn din các yu t thit hi
ca ngi dân b thu hi đt. Kt hp so sánh vi s liu s cp, th cp nhm phn
ánh nhng thay đi các yu t nh hng đn đi sng các h gia đình trc và sau
thu hi đt.
5
- Phng pháp đnh lng: xây dng mô hình kinh t lng đ lng hóa các
yu t tác đng đn mc sn lòng chp nhn bi thng ca ngi dân.
1.6. Cu trúc ca đ tài
 tài đc trình bày theo 4 chng:

này s cn c trên c s lý thuyt và nhng nghiên cu thc nghim trc có liên
quan đ làm c s cho vic xác đnh nhng thit hi vô hình ca ngi dân b thu
hi đt; xây dng phng pháp c lng thit hi ca ngi dân và đa ra mô
hình nghiên cu các nhân t nh hng đn mc sn lòng chp nhn bi thng.
2.1. Các khái nim c bn
2.1.1. Khái nim v thit hi vô hình
Thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt là mt khái nim khá tru
tng và hin cng cha có bt c mt tài liu hay nghiên cu chính thc trong và
ngoài nc đ cp đn thit hi vô hình ca ngi dân b thu hi đt. Do đó tht khó
đ đa ra mt đnh ngha phù hp, vì không có cn c rõ ràng và chính xác. Trong
nghiên cu này, vic xác đnh “thit hi vô hình” ca ngi dân b thu hi đt da
trên 03 cn c sau:
- Th nht, s dng thut ng “vô hình” tng đng vi thut ng “phi vt
th” ca vn hóa phi vt th, là nhng giá tr vn hóa, tinh thn con ngi cm nhn
đc. Xét  mt khía cnh nào đó, thì thit hi vô hình chính là nhng nh hng
v mt tâm lý, tinh thn, giá tr truyn thng ca con ngi;
- Th hai, là nhng thit hi liên quan đn các tài sn vn hóa, chi phí cho
các hot đng gii trí và tiêu khin, s gn kt xã hi, s bn vng v tâm lý, và các
dch v môi trng;
- Th ba, nhng thit hi trong vic trong vic tái khôi phc đi sng sau thu
hi đt.
Do đó, các yu t nào thuc mt trong ba yu t trên đc xem là thit hi vô
hình ca ngi dân b thu hi đt.
7
2.1.2. Thu hi đt
Thu hi đt là vic Nhà nc ra quyt đnh hành chính đ thu li quyn s
dng đt hoc thu li đt đã giao cho t chc, y ban nhân dân xã, phng, th trn
qun lý theo quy đnh ca Lut này (Lut đt đai nm 2003).
2.1.3. Tái đnh c
Tái đnh c là bin pháp nhm n đnh, khôi phc đi sng cho nhng ngi

i
đi din cho hàng hóa th tng, và k hàng
hóa phi th trng Q= (Q
1
, Q
2
,…,Q
k
). Theo Flores (2002), hàm hu dng đi vi
8
mt s la chn gói hàng hóa (X,Q) là U(X,Q). i vi trng hp 2 la chn
(X
A
,Q
A
) và (X
B
,Q
B
) thì U(X
A
,Q
A
) > U(X
B
,Q
B
) và nh vy thì (X
A
,Q

*
i
= x
i
(P,Q,y) hay X
*
i
= X
i
(P,Q,y). Nu chuyn
hàm nhu cu ti u sang hàm hu dng gián tip, ta có U(X
*
, Q) = v((P, Q, y)), bi
vì nhu cu phc thuc vào giá, mc đ ca hàng hóa phi th trng, thu nhp và đ
hu dng đt đc cao nht cng ph thuc vào 3 yu t này.
Giá tr ca hàng hóa phi th trng đc đo lng da trên s hp lý và
quyn ca ngi tiêu dùng. S hp lý ch ra loi hàng hóa nào mà mt cá nhân
mun tiêu dùng và quyn ca ngi tiêu dùng cho phép các nhân la chn hàng hóa
tt nht da trên li ích ca h. Do đó, mc dù hàng hóa phi th trng không hin
hu trên th trng, cá nhân đc gi đnh rng h có th đánh giá đc giá tr ca
nó. C th, nu mt s thay đi trong hàng hóa phi th trng mà làm cho phúc li
ca mt cá nhân tt hn, thì cá nhân đó s thích s ci thin này và sn lòng chi tr
cho nó. Tng s tin mà cá nhân đó sn lòng chi tr phn ánh giá tr kinh t ca vic
ci thin hàng hóa phi th trng. 2
Theo Flores, chúng ta có th la chn nhng thuc tính ca hàng hóa môi trng nh cht lng không khí
và ting n. Nhng hàng hóa này là gii hn xét trong trng hp chúng ta không th t ci thin cht lng
không khí hoc ting n xung quanh ni . Chúng ta có th di chuyn đn mt ni  mi có cht lng

A
D
y
1

y
0

x
0

x
1

x: hàng hóa công
y: hàng
hóa t
nhân
BC = WTP
+
x= -CV
+
x
DA = WTA
-
x= CV
-
x

DA = EG

1
đn x
0
. u tiên ti v
trí B, so sánh vi D, ti D cá nhân ch có x
0
hàng hóa công, nhng tiêu dùng t nhân
ln hn DA đn v. Trong khi đó B và D cùng nm trên đng cong bàng quan I’,
có th suy ra rng mc sn lòng chp nhn (WTA) ca cá nhân đó cho vic gim
phúc li trong hàng hóa công là DA. ây là s thay đi bù đp cho vic gim phúc
li ca hàng hóa công.
- Th ba, xem xét hai giá tr khác trong vic gia tng phúc li hàng hóa công
ca cá nhân t x
0
đn x
1
. Gi đnh rng cá nhân  ti A vi y
0
tiêu dùng cá nhân và
x
0
hàng hóa công. Vn đ đt ra là, mt lng thêm vào trong tiêu th hàng hóa t là
bao nhiêu s đc yêu thích nh là mt s gia tng trong hàng hóa công đn x
1
. ó
chính là li ích tng đng đo lng s thay đi ca giá tr trong hàng hóa công.
Khi đó, D nm trên cùng đng cong bàng quan vi B, li ích tng đng là DA.
Theo thut ng kinh t thì DA là s thay đi tng đng ca s gia tng phúc li
trong hàng hóa công. Khi đó, li ích tng đng và mc sn lòng chp nhn WTA
là DA. S cân bng ca hai giá tr này là s biu hin ca lý thuyt kinh t v s

mc sn lòng tr. Mc sn lòng chp nhn thì thích hp hn khi mt cá nhân b yêu
cu phi t b hàng hóa đó.
Có 4 cách đo lng thay đi v phúc li đc minh ha bng bng sau:
Bng 2.1. Công c đo lng thay đi phúc li
Công c đo lng
Thay đi
trong vic
cung cp
d
ch v

Vic thay đi
cht lng dch
v có xy ra
hay không?

Mc đ hu dng
WTP đ đt đc li ích Li ích Có Mc hu dng ban đu
WTP đ
 tránh mt mát

M
t mát

Không

M
c

h

loi hàng hóa và dch v không có th trng thông thng.
Bateman và Willis (1999), CVM s dng các câu hi kho sát đ gi ra
nhng s thích ca ngi tiêu dùng đi vi hàng hoá công bng cách tìm ra nhng
gì mà h s sn lòng tr hoc sn lòng chp nhn cho mt s thay đi trong vic
cung cp hàng hoá công. Ngha là, nó nhm vào vic xác đnh mc sn lòng tr ca
ngi tiêu dùng đi vi s ci thin hàng hóa công bng mt s tin c th hoc
mc bi thng mà h s sn lòng chp nhn cho s suy gim ca nó.
Cernea (1999), tái đnh c và s di chuyn ch  bao gm nhng mt mát, do
đó cách đ đo lng nhng mt mát này là WTAC. Trong hu ht nhng nghiên cu
v đánh giá ngu nhiên thì phng tin bi thng chính là tin mt.
13
Ngân hàng th gii (Work Bank, 1993b), tin không th bi thng cho tt c
nhng mt mát mà ngi dân thu hi đt phi gánh chu, bi vì h không tin rng
s vic này s xy ra cho đn khi h tht s nhn đc s tin bi thng. Tuy
nhiên, tin có th bi thng cho nhng mt mát chính, đc bit là các yu t v
kinh t, cho nên WTAC chính là giá tr bng tin ca nhng mt mát mà ngi dân
phi gánh chu. Mc dù còn hn ch nhng CVM là cách xác đnh thit hi vô hình
ca ngi dân b thu hi đt kh thi hin nay mà các phng pháp khác không th
thc hin.
T nhng tho lun trên, đ tài s dng CVM đ c lng WTAC ca
ngi dân b thu hi đt. Vn đ quan trng là kch bn phi đc xây dng c th
và chi tit, đ ngi dân có th cm nhn chính xác nhng thit hi ca h. Qua đó,
ngi dân mi có th phát biu mc sn lòng chp nhn bi thng phù hp vi
nhng thit hi đó. Nu làm đc điu đó, đ tài hoàn thành đc mc tiêu nghiên
cu.
2.2.3.2 Các bc tin hành thc hin nghiên cu đánh giá ngu nhiên
 Gii thiu CVM
Phng pháp gi là đánh giá ngu nhiên bi vì nó làm ngi đc hi nói h
hành đng th nào nu đc đt trong mt tình hung gi đnh. Nu hàng hóa đang
xem xét là hàng hóa th trng, chúng ta ch cn quan sát hành vi ca con ngi

- Ba là, mt câu hi, hay mt b câu hi đc thit k đ rút ra phn hi v
giá sn lòng chp nhn (hay sn lòng tr) ca ngi đc phng vn.
Mc tiêu trung tâm ca bn phng vn là đ bit ngi đc phng vn đánh
giá đc đim môi trng có giá tr nh th nào đi vi h. Thut ng kinh t gi là
làm cho ngi đc phng vn phát biu trc tip giá sn lòng chp nhn ti thiu
(sn lòng tr ti đa) khi phi chp nhn s thay đi v môi trng. Nu h tr li
trung thc, con s h bc l chính là giá tr li ích ròng ca hàng hóa môi trng
mà h đánh giá.
Có 05 k thut đ thu thp đc mc sn lòng tr hay sn lòng chp nhn
nh sau:
- Th nht, là s dng câu hi m (Opend-ended), ngi đc phng vn s
cung cp con s c th mà phng vn viên không đc gi ý hoc thm dò.
15
- Th hai, là s dng trò chi đu giá (bidding game): phng vn viên s bt
đu hi bng cách nêu ra mt mc giá thp và sau đó tng dn lên cho đn khi
ngi đc phng vn ch ra gii hn sn lòng tr ca h.
- Th ba, là th tr tin (payment card): phng vn viên đa cho ngi đc
phng vn mt th in sn các mc giá tr và đ ngh h đánh du vào con s tng
ng vi giá sn lòng tr cao nht ca h.
- Th t, là câu hi mt la chn (single-bounded choice): ngi đc phng
vn ch chn đng ý hoc không đng ý tr mt mc giá do ngi phng vn đt ra.
- Th nm, là câu hi hai la chn: ngi phng vn viên đa ra mc giá ban
đu, nu ngi đc phng vn chp nhn tr thì phng vn viên s đa ra mc giá
cao hn, nu ngi đc phng vn không đng ý tr thì phng vn viên s h mc
giá xung.
 u đim và nhc đim ca phng pháp CVM
u đim
- im mnh chính ca CVM là linh đng. Có th thit k CVM cho bt c
tình hung nào và do đó có th áp dng cho rt nhiu hàng hóa môi trng. Hu
nh tt c nhng gì mà con ngi có th hiu đc đu có th dùng CVM đ nghiên