B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM LÊ MINH TUN MT S GII PHÁP HOÀN THIN VN HÓA DOANH
NGHIP CA CÔNG TY TRÁCH NHIM HU HN
TNT-VIETRANS EXPRESS WORLDWIDE
LUN VN THC S KINH T


TP. H Chí Minh – Nm 2011
I
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s “MT S GII PHÁP HOÀN
THIN VN HÓA DOANH NGHIP CA CÔNG TY TRÁCH NHIM
HU HN TNT-VIETRANS EXPRESS WORLDWIDE” là kt qu ca quá
trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp và nghiêm túc. Các s liu trong lun
vn đc thu thp t thc t và có ngun gc rõ ràng, đáng tin cy, đc x lý
trung thc khách quan và cha tng đc ai công b trong bt c
công trình
nghiên cu nào.
TP. H Chí Minh, ngày 18 tháng 12 nm 2011
Tác gi
Lê Minh Tun II
LI CM N

Tôi đã hoàn thành đ tài “Mt s gii pháp hoàn thin vn hóa doanh nghip

5. Ý ngha thc tin 2
6. Cu trúc đ tài 3
CHNG 1 - C S LÝ LUN V VN HOÁ DOANH NGHIP 4
1.1. Khái quát v vn hóa 4
1.1.1. Khái nim vn hóa 4
1.1.2. Các yu t cu thành vn hóa 5
1.1.3. Nhng nét đc trng ca vn hóa 6
1.2. Vn hóa doanh nghip 7
1.2.1. Khái nim v vn hóa doanh nghip 7
1.2.2. Các mc đ vn hóa doanh nghip 9
IV
1.2.3. Tác đng ca vn hóa doanh nghip đi vi s phát trin ca DN 14
1.3. S hình thành vn hóa doanh nghip 15
1.3.1. Các yu t nh hng đn s hình thành vn hóa doanh nghip 15
1.3.2. Các giai đon hình thành vn hóa doanh nghip 16
1.4. Phân loi và nhn dng vn hóa doanh nghip 17

1.4.1. Phân loi vn hóa doanh nghip 17
1.4.2. Nhn dng vn hóa doanh nghip 22
TÓM TT CHNG 1 25
CHNG 2 - THC TRNG VN HOÁ DOANH NGHIP TI CÔNG
TY TNHH TNT-VIETRANS EXPRESS WORLDWIDE 26
2.1. Gii thiu khái quát Công ty TNHH TNT-Vietrans Express
Worldwide 26
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin ca Công ty 26
2.1.2. C cu t chc ca Công ty 29
2.1.3. c đim ngun nhân lc ca Công ty 31
2.1.4. Kt qu hot đng sn xut kinh doanh ca Công ty nm 2010 và 2011 32
2.2. Thc trng VHDN ca Công ty TNHH TNT-Vietrans Express
Worldwide 33

VI

DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 1.1: Khung giá tr cnh tranh (Competing values framework) 22
Bng 2.1: Phân b nhân s ca các phòng ban trong Công ty 31
Bng 2.2: Trình đ nhân viên trong Công ty 32
Bng 2.3:  tui nhân viên trong Công ty 32
Bng 2.4: Kt qu hot đng sn xut kinh doanh ca Công ty 33
Bng 2.5: ánh giá v các mc đ VHDN ca nhân viên Công ty 38
Bng 2.6: Kt qu kho sát v tính tng đng ca vic nhn thc v nhng
quá trình và cu trúc hu hình ca nhân viên và b phn qun lý Công ty 39
Bng 2.7: Kt qu kho sát v tính tng đng ca vic nhn thc v nhng
giá tr đc tuyên b ca nhân viên và b phn qun lý Công ty 40
Bng 2.8: Kt qu kho sát v tính tng đng ca vic nhn thc v nhng
quan nim chung ca nhân viên và b phn qun lý Công ty 40
Bng 3.1: K hoch kinh doanh ca Công ty nm 2012 46

Bng 3.2: Bng phân tích khong chênh lch gia vn hóa hin ti và mong
mun ca nhân viên Công ty 52

VII
DANH MC HÌNH
Hình 1.1: Các mc đ ca vn hóa doanh nghip 9
Hình 1.2: Mô hình VH đc đo lng bng công c OCAI 24
Hình 2.1: S liu ca tp đoàn TNT Express 27
Hình 2.2 : S liu s vn góp ca tp đoàn TNT Express và Vietrans 27
Hình 2.3: S đ t chc Công ty TNHH TNT-Vietrans Express Worldwide 29
Hình 2.4: Kt qu kho sát v nhn dng VHDN bng OCAI 41
Hình 3.1: Hình nh kho hàng ca tp đoàn TNT 48


sang cách tip cn vn hóa t chc vi cách nhìn không máy móc và giàu trí tng
tng hn đ hiu t chc hot đng nh th nào?
Sau khi Vit Nam gia nhp T chc Thng mi th gii (WTO), các doanh
nghip Vit Nam cng d nhn thy rng nhng vn đ v mt k thu
t không đa
li nhng thách thc bng vn đ hiu và đng viên các nhân viên cng hin ht kh
nng ca mình. Và doanh nghip mun thành công thì phi luôn sáng to ra nhng
giá tr mi cho xã hi, mà điu này li cn ti s tr giúp ca các nhân viên trong
doanh nghip. Hng tip cn doanh nghip di góc đ vn hóa s giúp đt hiu
qu cao hn trong vic huy đng s tham gia c
a con ngi trong t chc.
Vy, vn hóa doanh nghip là gì? Vn hóa doanh nghip có tm quan trng
nh th nào? Vn hóa doanh nghip có nhng ni dung gì?  xây dng vn hóa
doanh nghip, các doanh nghip Vit Nam hin nay cn gii quyt nhng vn đ gì?
ó chính là lý do tác gi đ xut nghiên cu đ tài: “MT S GII PHÁP
HOÀN THIN VN HÓA DOANH NGHIP CA CÔNG TY TRÁCH
NHIM HU HN TNT-VIETRANS EXPRESS WORLDWIDE”.
2. Mc tiêu nghiên cu
 tài nghiên cu, h thng hóa nhm làm rõ các khái nim, ni dung có liên
quan đn VHDN trên c s lý lun đó s liên h, phân tích, đánh giá thc trng vn
hóa doanh nghip ti Công ty TNHH TNT-Vietrans Express Worldwide. Qua đó, đ
2
xut mt s gii pháp nhm góp phn hoàn thin hot đng xây dng VHDN ti
Công ty TNHH TNT-Vietrans Express Worldwide.
3. i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài là vn hóa doanh nghip và các yu t nh
hng đn vn hóa doanh nghip ca Công ty TNHH TNT-Vietrans Express
Worldwide.
Phm vi nghiên cu v vn hóa doanh nghip trong phm vi Công ty TNHH
TNT-Vietrans Express Worldwide.

có ý thc hoàn thin vn hóa Công ty.
6. Cu trúc đ tài
Ngoài phn m đu và phn kt lun, ni dung ca lun vn gm có 03
chng:
Chng 1: C s lý lun v vn hóa doanh nghip.
Chng 2: Thc trng vn hóa doanh nghip ti Công ty TNHH TNT-Vietrans
Express Worldwide.
Chng 3: Mt s gii pháp hoàn thin vn hóa doanh nghip ca Công ty
TNHH TNT-Vietrans Express Worldwide. 4
CHNG 1 - C S LÝ LUN V VN HOÁ DOANH NGHIP
1.1. Khái quát v vn hóa
1.1.1. Khái nim vn hóa
Vn hóa gn lin vi s ra đi ca nhân loi. Phm trù vn hóa rt đa dng và
phc tp. Nó là mt khái nim có rt nhiu ngha đc dùng đ ch nhng khái
nim có ni hàm khác nhau v đi tng, tính cht và hình thc biu hin.
- Theo ngha gc ca t
 phng Tây, vn hóa – culture (trong ting Anh, ting Pháp) hay kultur
(ting c)… đu xut x t ch Latinh – cultus có ngha là khai hoang, trng trt,
trông nom cây lng thc. Sau đó t cultus đc m rng ngha, dùng trong lnh
vc xã hi ch s vun trng, giáo dc, đào to và phát trin mi kh nng ca con
ngi.
 phng ông, trong ting Hán c t vn hóa bao hàm ý ngha “vn” là v

đp ca nhân tính, cái đp ca tri thc, trí tu con ngi có th đt đc bng s tu
dng ca bn thân và cách thc cai tr đúng đn ca nhà cm quyn. Còn ch
“hóa” là đem cái vn (cái đp, cái tt, cái đúng) đ cm hóa, giáo dc và hin thc
hóa trong thc tin, đi sng. Vy vn hóa chính là nhân hóa hay nhân vn hóa.

Các phong tc, tp quán, các chun mc đo đc ca mt dân tc… là thuc loi
hình vn hóa phi vt th
. Tuy vy, s phân loi trên cng ch có ý ngha tng đi
bi vì trong mt sn phm vn hóa thng có c yu t “vt th” và “phi vt th”.
Nh vy, khái nim vn hóa rt rng, trong đó nhng giá tr vt cht và tinh
thn đc s dng làm nn tng đnh hng cho li sng, đo lý, tâm hn và hành
đng ca mi dân tc và các thành viên
đ vn ti cái đúng, cái tt, cái đp, trong
mi quan h gia ngi và ngi, gia ngi vi t nhiên và môi trng xã hi.
Khái nim: “Vn hóa là toàn b nhng giá tr vt cht và tinh thn mà loài
ngi to ra trong quá trình lch s”. [2]
1.1.2. Các yu t cu thành vn hóa
Da vào khái nim v vn hóa, có th chia vn hóa thành hai lnh vc c bn
là vn hóa vt cht và vn hóa tinh th
n.
- Vn hóa vt cht

6
Vn hóa vt cht là toàn b nhng giá tr sáng to đc th hin trong các ca
ci vt cht do con ngi to ra. ó là các sn phm hàng hóa, công c lao đng, t
liu tiêu dùng, c s h tng kinh t nh giao thông, thông tin, ngun nng lng;
c s h tng xã hi nh chm sóc sc khe, nhà , h thng giáo dc và c s h
t
ng tài chính nh ngân hàng, bo him, dch v tài chính trong xã hi. Vn hóa vt
cht đc thc hin qua đi sng vt cht ca quc gia. Chính vì vy vn hóa vt
cht s nh hng to ln đn trình đ dân trí, li sng ca các thành viên trong nn
kinh t đó.
- Vn hóa tinh thn

Là toàn b nhng hot đng tinh thn ca con ngi và xã hi bao gm kin

cng đng. Chúng ta ch có th hc hi các nn vn hóa, chp nhn nó, ch không
th
bin đi chúng theo ý mun ch quan ca mình.
- Vn hóa có tính k tha
: vn hóa là s tích t hàng trm, hàng ngàn nm ca
tt c các hoàn cnh. Mi th h đu cng thêm đc trng riêng bit ca mình vào
nn vn hóa dân tc trc khi truyn li cho th h sau.  mi th h, thi gian qua
đi, nhng cái c có th b loi tr và to nên mt nn vn hóa qung đi. S sàng
lc và tích t qua thi gian đ
ã làm cho vn vn hóa ca mt dân tc tr nên giàu có,
phong phú và tinh khit hn.
- Vn hóa có th hc hi đc
: vn hóa không ch đc truyn li t đi này
qua đi khác mà nó còn phi do hc mi có. a s nhng kin thc mà mt ngi
có đc là do hc mà có hn là bm sinh đã có. Do vy, con ngi ngoài vn vn
hóa có đc t ni sinh ra và ln lên, có th còn hc đc t nhng ni khác,
nhng nn vn hóa khác.
- Vn hóa luôn phát trin
: mt nn vn hóa không bao gi tnh li và bt bin.
Ngc li vn hóa luôn luôn thay đi và rt nng đng. Nó luôn t điu chnh cho
phù hp vi trình đ và tình hình mi. Trong quá trình hi nhp và giao thoa vi
các nn vn hóa khác, nó có th tip thu các giá tr tin b hoc tích cc ca các nn
vn hóa khác. Ngc li, nó cng tác đng nh hng ti các nn vn hóa khác.
1.2. V
n hóa doanh nghip
1.2.1. Khái nim v vn hóa doanh nghip
Xã hi ln có nn vn hóa chung, doanh nghip cng cn xây dng cho mình
mt nn vn hóa riêng. Nn vn hóa y cng chu s nh hng và đng thi cng
8
là mt b phn cu thành nên nn vn hóa chung. Theo Edgar Schein, mt nhà qun

sau:
“Vn hóa doanh nghip là mt h thng các ý ngha, giá tr, nim tin ch đo,
cách nhn thc và phng pháp t duy đc mi thành viên trong doanh nghip
9
cùng đng thun và có nh hng  phm vi rng đn cách thc hành đng ca
tng thành viên trong hot đng kinh doanh, to nên bn sc kinh doanh ca doanh
nghip đó” [2].
1.2.2. Các mc đ vn hóa doanh nghip
Theo Edgar H. Schein, vn hóa doanh nghip có th chia thành ba mc đ
khác nhau, đó là các mc đ cm nhn đc các giá tr vn hóa trong doanh nghip.
ây là cách tip cn đc đáo, đi t hin tng đ
n bn cht ca mt nn vn hóa,
giúp cho chúng ta hiu mt cách đy đ và sâu sc nhng b phn cu thành nên
nn vn hóa đó.

Hình 1.1: Các mc đ ca vn hóa doanh nghip
("Ngun: The Corporate Culture Survival Guide") [8]
1.2.2.1. Mc đ th nht - Nhng quá trình và cu trúc hu hình ca DN
Bao gm tt c nhng hin tng và s vt mà mt ngi có th nhìn, nghe và
cm nhn khi tip xúc vi mt t chc có nn vn hóa xa l nh:
- Kin trúc đc trng và din mo DN

Ngôn ng là phng tin giao tip trong đi sng hàng ngày, do cách ng x,
giao tip gia các thành viên trong DN quyt đnh. Nhng ngi sng và làm vic
trong cùng mt môi trng có xu hng dùng chung mt th ngôn ng. Các thành
viên trong DN đ làm vic đc vi nhau cn có s hiu bit ln nhau thông qua
vic s dng chung mt ngôn ng, ting “lóng” đc trng ca DN. Nhng t nh

“dch v tt nht”, “khách hàng là thng đ”… đc hiu rt khác nhau tùy theo
VH ca tng DN.
11
Khu hiu là mt câu nói ngn gn, s dng nhng t ng đn gin, d nh
th hin mt cách cô đng nht trit lý kinh doanh ca mt công ty.
- Biu tng, bài hát truyn thng, đng phc
Biu tng là biu th mt cái gì đó không phi là chính nó và có tác dng
giúp mi ngi nhn ra hay hiu đc cái mà nó biu th. Các công trình kin trúc,
l nghi, giai thoi, khu hi
u đu cha đng nhng đc trng ca biu tng. Mt
biu tng khác là logo. Logo là mt tác phâm sáng to th hin hình tng v mt
t chc bng ngôn ng ngh thut. Logo là loi biu trng đn gin nhng có ý
ngha ln nên đc các DN rt quan tâm chú trng. Logo đc in trên các biu
tng khác ca DN nh bng ni quy, bng tên công ty, đng phc, các n ph
m,
bao bì sn phâm, các tài liu đc lu hành…
Bài hát truyn thng, đng phc là nhng giá tr VH to ra nét đc trng cho
DN và to ra s đng cm, gn bó gia các thành viên. ây cng là nhng biu
tng to nên nim t hào ca nhân viên v công ty ca mình. Ngoài ra, các giai
thoi, truyn k, các n phm đin hình … là nhng biu tng giúp mi ngi thy
rõ hn v nhng giá tr
 VH ca t chc.
1.2.2.2. Mc đ th hai - Nhng giá tr đc tuyên b
Doanh nghip nào cng có quy đnh, nguyên tc, trit lý, chin lc và mc

c, ngôn ng thnh hành trong DN
nên chúng chu nh hng ca VHDN. VH cng là công c thng nht mi
ngi v nhn thc, cách thc hành đng trong quá trình trin khai các chng
trình hành đng.
1.2.2.3. Mc đ th ba - nhng quan nim chung (nhng giá tr ngm đnh)
Nhng quan nim chung hay các giá tr ngm đnh là nim tin, nhn thc, suy
ngh, tình cm đã n sâu trong tim thc mi thành viên trong DN. Các ngm đnh
là c
 s cho các hành đng, đnh hng s hình thành các giá tr trong nhn thc
cho các cá nhân. H thng giá tr ngm đnh đc th hin qua các mi quan h sau:
- Quan h gia con ngi vi môi trng
V mi quan h này, mi ngi và mi t chc có nhn thc khác nhau.
Mt s cho rng h có th làm ch đc trong mi tình hung, tác đng ca môi
trng không th làm thay
đi vn mnh ca h. Mt s khác thì cho rng cn phi
13
hòa nhp vi môi trng, hay tìm cách sao cho có mt v trí an toàn đ không phi
chu nhng tác đng bt li ca môi trng. Nhng t chc, cá nhân có suy ngh
tiêu cc thì cho rng không th thay đi đc nhng gì mà s phn đã an bài, nên
đành phi chp nhn s phn đó. ây là nhng t chc, cá nhân có xu hng an
phn, không mun c gng.
- Quan h gia con ngi vi con ng
i
Ngoài mi quan h xã hi, các thành viên trong t chc còn có mi quan h
trong công vic. Các quan h này có nh hng tng h ln nhau. Mt s t chc
ng h thành tích và s n lc ca mi cá nhân. Mt s khác li khuyn khích s
hp tác và tinh thn tp th. Trit lý qun lý ca mi t chc có th coi trng tính
đc lp, t ch hoc ngc l
i đ cao tính dân ch.  xác đnh chính xác t tng
ch đo trong mi quan h gia con ngi trong t chc, cn đánh giá vai trò ca

nhiên và các giá tr mà lãnh đo mong mun đa vào DN mình. Nhng giá tr
đc các thành viên chp nhn thì s đc tip tc duy trì theo thi gian và dn
dn đ
c coi là đng nhiên. Sau mt thi gian, các giá tr này s tr thành các
ngm đnh. Các ngm đnh thng rt khó thay đi và nh hng rt ln đn phong
cách làm vic, quyt đnh, giao tip và ng x. S nh hng ca các ngm đnh
ln hn rt nhiu so vi s nh hng ca các giá tr đc th hin.
1.2.3. Tác đng ca vn hóa doanh nghip đi v
i s phát trin ca DN
Nn vn hóa doanh nghip mnh yu khác nhau s có nh hng tích cc hoc
tiêu cc đi vi s phát trin ca DN.
1.2.3.1. Tác đng tích cc ca VHDN
Các tác đng tích cc ca vn hóa doanh nghip gm có:
- Vn hóa doanh nghip to nên phong thái ca doanh nghip, giúp phân bit
doanh nghip này vi doanh nghip khác.
- Vn hóa doanh nghip to nên lc hng tâm cho toàn doanh nghip.
- Vn hóa doanh nghip khích l
quá trình đi mi và sáng ch.
1.2.3.2. Tác đng tiêu cc ca VHDN
Bên cnh nhng tác đng tích cc nêu trên, vn hóa doanh nghip còn có
nhng tác đng tiêu cc nh sau:
- nh hng tiêu cc đn kt qu kinh doanh ca công ty do doanh
nghip không có tp hp nim tin nht quán hoc ch theo đui mc tiêu tài chính
15
mà không có mc tiêu mang tính cht đnh tính.
- nh hng xu đn tâm lý làm vic ca nhân viên nh gây ra không khí th
đng, s hãi  các nhân viên, khin h có thái đ th  hoc chng đi gii lãnh
đo.
1.3. S hình thành vn hóa doanh nghip
1.3.1. Các yu t nh hng đn s hình thành vn hóa doanh nghip